മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.105.1
ध्वजान्बहुविधाकारान्भ्राजमानानतिश्रिया ।
पार्थानां मामकानां च तान्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१०५.१ ॥
സഞ്ജയാ, പാണ്ഡവരുടെയും എന്റെ പക്ഷക്കാരുടെയും പലവിധ രൂപങ്ങളുള്ള, അതിശോഭയോടെ തിളങ്ങുന്ന ആ കൊടികളെ എന്നോട് വിവരിക്കൂ.
7.105.2
ध्वजान्बहुविधाकाराञ्शृणु तेषां महात्मनाम् ।
रूपतो वर्णतश्चैव नामतश्च निबोध मे ॥ ७.१०५.२ ॥
ആ മഹാത്മാക്കളുടെ പലവിധ രൂപങ്ങളുള്ള കൊടികളെ കേൾക്കൂ; രൂപം, വർണം, പേര് എന്നിവയാൽ എന്നിൽനിന്ന് മനസ്സിലാക്കൂ.
7.105.3
तेषां तु रथमुख्यानां रथेषु विविधा ध्वजाः ।
प्रत्यदृश्यन्त राजेन्द्र ज्वलिता इव पावकाः ॥ ७.१०५.३ ॥
ആ ശ്രേഷ്ഠരഥികളുടെ രഥങ്ങളിൽ പലവിധ കൊടികൾ കാണപ്പെട്ടു, രാജേന്ദ്രാ, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നികളെപ്പോലെ.
7.105.4
काञ्चनाः काञ्चनापीडाः काञ्चनस्रगलङ्कृताः ।
काञ्चनानीव शृङ्गाणि काञ्चनस्य महागिरेः ॥ ७.१०५.४ ॥
സ്വർണ്ണനിർമ്മിതവും സ്വർണ്ണാലങ്കാരമുള്ളവയും സ്വർണ്ണമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ചവയുമായ, സ്വർണ്ണമയമായ മഹാപർവതത്തിന്റെ ശൃംഗങ്ങൾപോലെ.
7.105.5
अनेकवर्णा विविधा ध्वजाः परमशोभनाः ।
ते ध्वजाः संवृतास्तेषां पताकाभिः समन्ततः।
नानावर्णविराणाभिः शुशुभुः सर्वतो वृताः ॥ ७.१०५.५ ॥
പല വർണങ്ങളുള്ള, പലവിധമായ, അത്യന്തം മനോഹരമായ ആ കൊടികൾ; അവരുടെ പലവർണ്ണ പതാകകളാൽ എല്ലാ ഭാഗത്തും മൂടപ്പെട്ട് എല്ലായിടത്തും ശോഭിച്ചു.
7.105.6
पताकाश्च ततस्तास्तु श्वसनेन समीरिताः ।
नृत्यमाना व्यदृश्यन्त रङ्गमध्ये विलासिकाः ॥ ७.१०५.६ ॥
അപ്പോൾ ആ പതാകകൾ കാറ്റിനാൽ ഇളകി, യുദ്ധരംഗത്തിന്റെ നടുവിൽ വിലാസത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നവരെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
7.105.7
इन्द्रायुधसवर्णाभाः पताका भरतर्षभ ।
दोधूयमाना रथिनां शोभयन्ति महारथान् ॥ ७.१०५.७ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇന്ദ്രധനുസ്സിന്റെ വർണമുള്ള പതാകകൾ ഇളകി രഥികളായ മഹാരഥന്മാരെ അലങ്കരിച്ചു.
7.105.8
सिंहलाङ्गूल उग्रास्यो ध्वजो वानरलक्षणः ।
धनञ्जयस्य सङ्ग्रामे प्रत्यदृश्यत भारत ॥ ७.१०५.८ ॥
ഭാരത, യുദ്ധത്തിൽ ധനഞ്ജയന്റെ കൊടി സിംഹവാലും ഉഗ്രമുഖവും വാനരചിഹ്നവുമായി കാണപ്പെട്ടു.
7.105.9
स वानरध्वजो राजन्पताकाभिरलङ्कृतः ।
त्रासयामास तत्सैन्यं ध्वजो गाण्डीवधन्वनः ॥ ७.१०५.९ ॥
രാജാവേ, പതാകകളാൽ അലങ്കരിച്ച ആ വാനരധ്വജം, ഗാണ്ഡീവധനുസ്സുള്ളവന്റെ ധ്വജം, ആ സേനയെ ഭയപ്പെടുത്തി.
7.105.10
तथैव सिंहलाङ्गूलं द्रोणपुत्रस्य भारत ।
ध्वजाघ्रं समपश्याम बालसूर्यसमप्रभम् ॥ ७.१०५.१० ॥
ഭാരത, അതുപോലെ ദ്രോണപുത്രന്റെ സിംഹവാലുള്ള ധ്വജാഗ്രം ഉദയസൂര്യന്റെ പ്രഭയോടെ ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
7.105.11
काञ्चनं पवनोद्धूतं शक्रध्वजसमप्रभम् ।
नन्दनं कौरवेन्द्राणां द्रौणेर्लक्ष्म समुच्छ्रितम् ॥ ७.१०५.११ ॥
സ്വർണ്ണവർണമുള്ള, കാറ്റിൽ ഇളകുന്ന, ഇന്ദ്രധ്വജത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ള, കൗരവേന്ദ്രന്മാരുടെ ആനന്ദമായ, ദ്രോണപുത്രന്റെ ചിഹ്നം ഉയർന്നുനിന്നു.
7.105.12
हस्तिकक्ष्या पुनर्हैमी बभूवाधिरथेर्ध्वजः ।
आहवे खं महाराज ददृशे पूरयन्निव ॥ ७.१०५.१२ ॥
മഹാരാജാവേ, അധിരഥപുത്രന്റെ സ്വർണ്ണ ഗജകക്ഷ്യാധ്വജം യുദ്ധത്തിൽ ആകാശം നിറയ്ക്കുന്നതുപോലെ വീണ്ടും കാണപ്പെട്ടു.
7.105.13
पताकी काञ्चनः स्रग्वी ध्वजः कर्णस्य संयुगे ।
नृत्यतीव रथोपस्थे श्वसनेन समीरितः ॥ ७.१०५.१३ ॥
കൊടിക്കൂറയോടും സ്വർണ്ണമയമായും മാലകളോടും കൂടിയ കർണ്ണന്റെ ധ്വജം യുദ്ധത്തിൽ രഥോപസ്ഥത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്യുംപോലെ കാറ്റാൽ ഇളകി.
7.105.14
आचार्यस्य तु पाण्डूनां ब्राह्मणस्य तपस्विनः ।
गोवृषो गौतमस्यासीत्कृपस्य सुपरिष्कृतः ॥ ७.१०५.१४ ॥
പാണ്ഡവരുടെ ആചാര്യനും തപസ്വിയായ ബ്രാഹ്മണനുമായ ദ്രോണന്റെ ധ്വജവും, ഗൗതമൻ കൃപന്റെ നന്നായി അലങ്കരിച്ച കാളക്കൊടിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
7.105.15
स तेन भ्राजते राजन्गोवृषेण महारथः ।
त्रिपुरघ्नरथो यद्वद्गोवृषेण विराजता ॥ ७.१०५.१५ ॥
രാജാവേ, ആ മഹാരഥൻ ആ കാളക്കൊടിയാൽ പ്രകാശിച്ചു; ത്രിപുരസംഹാരകന്റെ രഥം തിളങ്ങുന്ന കാളയാൽ വിളങ്ങുന്നതുപോലെ.
7.105.16
मयूरो वृषसेनस्य काञ्चनो मणिरत्नवान् ।
व्याहरिष्यन्निवातिष्ठत्सेनाग्रमुपशोभयन् ॥ ७.१०५.१६ ॥
വൃഷസേനന്റെ സ്വർണ്ണവും മണിരത്നങ്ങളുമുള്ള മയിൽക്കൊടി സംസാരിക്കാനെന്നപോലെ സേനയുടെ മുൻനിരയെ അലങ്കരിച്ചു നിന്നു.
7.105.17
तेन तस्य रथो भाति मयूरेण महात्मनः ।
यथा स्कन्दस्य राजेन्द्र मयूरेण विराजता ॥ ७.१०५.१७ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ആ മയിലിനാൽ ആ മഹാത്മാവിന്റെ രഥം പ്രകാശിക്കുന്നു; തിളങ്ങുന്ന മയിലിനാൽ സ്കന്ദന്റെ രഥം വിളങ്ങുന്നതുപോലെ.
7.105.18
मद्रराजस्य शल्यस्य ध्वजाग्रेऽग्निशिखामिव ।
सौवर्णीं प्रतिपश्याम सीतामप्रतिमां शुभाम् ॥ ७.१०५.१८ ॥
മദ്രരാജാവായ ശല്യന്റെ ധ്വജാഗ്രത്തിൽ അഗ്നിജ്വാലപോലെ സ്വർണ്ണമയവും അതുല്യവും മനോഹരവുമായ കലപ്പ-ചിഹ്നം ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
7.105.19
सा सीता भ्राजते तस्य रथमास्थाय मारिष ।
सर्वबीजविरूढेव यथा सीता श्रिया वृता ॥ ७.१०५.१९ ॥
ബഹുമാന്യനേ, അവൾ (സ്വർണ്ണ സീത എന്ന കലപ്പച്ചാലിന്റെ ചിഹ്നം) അവന്റെ രഥത്തിൽ കയറി പ്രകാശിക്കുന്നു; എല്ലാ വിത്തുകളിൽനിന്നും മുളച്ച് ശ്രീയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട സീതയെപ്പോലെ.
7.105.20
वराहः सिन्धुराजस्य राजतोऽभिविराजते ।
ध्वजाग्रे लोहिताङ्गाभो हेमजालपरिष्कृतः ॥ ७.१०५.२० ॥
സിന്ധുരാജന്റെ വെള്ളിപ്പന്നി കൊടിയുടെ അഗ്രത്ത് തിളങ്ങുന്നു; ചുവന്ന അവയവങ്ങളുടെ പ്രഭയോടെ, സ്വർണ്ണവലയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്.
7.105.21
शुशुभे केतुना तेन राजतेन जयद्रथः ।
यथा देवासुरे युद्धे पुरा पूषा स्म शोभते ॥ ७.१०५.२१ ॥
ആ വെള്ളിക്കൊടിയാൽ ജയദ്രഥൻ ശോഭിച്ചു; ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ പണ്ട് പൂഷാവ് തിളങ്ങിയതുപോലെ.
7.105.22
सौमदत्तेः पुनर्यूपो यज्ञशीलस्य धीमतः ।
ध्वजः सूर्य इवाभाति सोमश्चात्र प्रदृश्यते ॥ ७.१०५.२२ ॥
സോമദത്തന്റെ പുത്രന്റെ (ഭൂരിശ്രവസ്സിന്റെ) യൂപ-കൊടി, യജ്ഞപ്രിയനും ബുദ്ധിമാനുമായവന്റേത്, സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു; ഇവിടെ ചന്ദ്രനും കാണപ്പെടുന്നു.
7.105.23
स यूपः काञ्चनो राजन्सौमदत्तेर्विराजते ।
राजसूये मखश्रेष्ठे यथा यूपः समुच्छ्रितः ॥ ७.१०५.२३ ॥
രാജാവേ, സോമദത്തപുത്രന്റെ ആ സ്വർണ്ണയൂപം തിളങ്ങുന്നു; യജ്ഞശ്രേഷ്ഠമായ രാജസൂയത്തിൽ ഉയർത്തിയ യൂപംപോലെ.
7.105.24
शलस्य तु महाराज राजतो द्विरदो महान् ।
केतुः काञ्चनचित्राङ्गैर्मयूरैरुपशोभितः ॥ ७.१०५.२४ ॥
മഹാരാജാവേ, ശല്യന്റെ വലിയ വെള്ളിയാന കൊടി സ്വർണ്ണ വർണ്ണചിത്രിത അംഗങ്ങളുള്ള മയിലുകളാൽ ശോഭിക്കുന്നു.
7.105.25
स केतुः शोभयामास सैन्यं ते भरतर्षभ ।
यथा श्वेतो महानागो देवराजचमूं तथा ॥ ७.१०५.२५ ॥
ആ കൊടി, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ സൈന്യത്തെ അലങ്കരിച്ചു; വെളുത്ത മഹാഗജം ദേവേന്ദ്രന്റെ സേനയെ അലങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ.
7.105.26
नागो मणिमयो राज्ञो ध्वजः कनकसंवृतः ।
किङ्किणीशतसंहादो भ्राजंश्चित्रो रथोत्तमे ॥ ७.१०५.२६ ॥
രാജാവിന്റെ മണിമയമായ നാഗധ്വജം, സ്വർണ്ണം പൊതിഞ്ഞ്, നൂറുകണക്കിന് മണികളുടെ ശബ്ദത്തോടെ, ശ്രേഷ്ഠ രഥത്തിൽ തിളങ്ങി.
7.105.27
व्यभ्राजत भृशं राजन्पुत्रस्तव विशाम्पते ।
ध्वजेन महता सङ्ख्ये कुरूणामृषभस्तदा ॥ ७.१०५.२७ ॥
രാജാവേ, പ്രജാപതേ, അപ്പോൾ നിന്റെ പുത്രൻ, കുരുക്കളിൽ ഋഷഭൻ, യുദ്ധത്തിൽ ആ മഹാധ്വജത്തോടെ അത്യധികം തിളങ്ങി.
7.105.28
नवैते तव वाहिन्यामुच्छ्रिताः परमध्वजाः ।
व्यदीपयंस्ते पृतनां युगान्तादित्यसन्निभाः ॥ ७.१०५.२८ ॥
നിന്റെ സേനയിൽ ഉയർന്നുനിന്ന ഈ ഒൻപത് ശ്രേഷ്ഠ ധ്വജങ്ങൾ, യുഗാന്തസൂര്യന്മാരെപ്പോലെ സേനയെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
7.105.29
दशमस्त्वर्जुनस्यासीदेक एव महाकपिः ।
अदीप्यतार्जुनो येन हिमवानिव शम्भुना ॥ ७.१०५.२९ ॥
അർജ്ജുനന്റെ പത്താം ധ്വജം ഒരു മഹാകപി മാത്രമായിരുന്നു; അതിനാൽ അർജ്ജുനൻ ശംഭുവിനാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ഹിമവാനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
7.105.30
ततश्चित्राणि शुभ्राणि सुमहान्ति महारथाः ।
कार्मुकाण्याददुस्तूर्णमर्जुनार्थे परन्तपाः ॥ ७.१०५.३० ॥
അപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ തപിപ്പിക്കുന്ന മഹാരഥന്മാർ അർജ്ജുനനുവേണ്ടി തിളങ്ങുന്ന, വെളുത്ത, അതിമഹത്തായ വില്ലുകൾ വേഗത്തിൽ എടുത്തു.
7.105.31
तथैव धनुरायच्छत्पार्थः शत्रुविनाशनः ।
गाण्डीवं दिव्यकर्मा तद्राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ७.१०५.३१ ॥
അതുപോലെ ശത്രുനാശകനായ പാർത്ഥൻ വില്ല് വലിച്ചു. രാജാവേ, നിന്റെ ദുർമന്ത്രണം കാരണം ദിവ്യകർമ്മങ്ങളുള്ള ആ ഗാണ്ഡീവം അവൻ വലിച്ചു.
7.105.32
तवापराधाद्राजानो निहता बहुशो युधि ।
नानादिग्भ्यः समाहूताः सहयाः सरथद्विपाः ॥ ७.१०५.३२ ॥
നിന്റെ അപരാധം കൊണ്ട് പല രാജാക്കന്മാരും യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ടു. വിവിധ ദിക്കുകളിൽ നിന്ന് കുതിര, രഥം, ആനകളോടെ വിളിക്കപ്പെട്ടവർ (വന്നിരുന്നു).
7.105.33
तेषामासीद्व्यातिक्षेपो गजर्तामितरेतरम् ।
दुर्योधनमुखानां च पाण्डूनामृषभस्य च ॥ ७.१०५.३३ ॥
അവർക്കിടയിൽ പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടൽ ഉണ്ടായി — ആനകളും രഥികളും പരസ്പരം ആക്രമിച്ചു; ദുര്യോധനൻ മുഖ്യനായവർക്കും പാണ്ഡവരുടെ ശ്രേഷ്ഠനും ഇടയിലും.
7.105.34
तत्राद्भुतं परं चक्रे कौन्तेयः कृष्णसारथिः ।
यदेको बहुभिः सार्घं समागच्छदभीतवत् ॥ ७.१०५.३४ ॥
അവിടെ കൃഷ്ണൻ സാരഥിയായ കുന്തീപുത്രൻ അത്യത്ഭുതകരമായ കർമ്മം ചെയ്തു — ഒറ്റയ്ക്ക്, ഭയമില്ലാത്തവനെപ്പോലെ അനേകരോട് ഏറ്റുമുട്ടി.
7.105.35
अशोभत महाबाहुर्गाण्डीवं विक्षिपन्धनुः ।
जिगीषुस्तान्नरव्याघ्रो जिघांसुश्च जयद्रथम् ॥ ७.१०५.३५ ॥
മഹാബാഹുവായ നരവ്യാഘ്രൻ (അർജ്ജുനൻ) ഗാണ്ഡീവ വില്ല് ചുഴറ്റിക്കൊണ്ട് ശോഭിച്ചു — അവരെ ജയിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെയും ജയദ്രഥനെ വധിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെയും.
7.105.36
तत्रार्जुनो नरव्याघ्रः शरैर्मुक्तैः सहस्रशः ।
अदृश्यांस्तावकान्योधान्प्रचक्रे शत्रुतापनः ॥ ७.१०५.३६ ॥
അവിടെ നരവ്യാഘ്രനായ അർജ്ജുനൻ, ശത്രുക്കളെ താപിപ്പിക്കുന്നവൻ, ആയിരക്കണക്കിന് അമ്പുകൾ അയച്ച് നിന്റെ യോദ്ധാക്കളെ കാണാത്തവരാക്കി.
7.105.37
ततस्तेऽपि नरव्याघ्राः पार्थं सर्वे महारथाः ।
अदृश्यं समरे चक्रुः सायकौघैः समन्ततः ॥ ७.१०५.३७ ॥
അപ്പോൾ ആ നരവ്യാഘ്രരായ മഹാരഥന്മാരെല്ലാവരും യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥനെ (അർജുനനെ) എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അസംഖ്യം ബാണങ്ങളാൽ കാണാതാക്കി.
7.105.38
संवृते नरसिंहैस्तु कूरूणामृषभेऽर्जुने ।
महानासीत्समुद्भूतस्तस्य सैन्यस्य निःस्वनः ॥ ७.१०५.३८ ॥
കുരുക്കളിലെ ഋഷഭനായ അർജുനനെ നരസിംഹന്മാർ വളഞ്ഞപ്പോൾ ആ സൈന്യത്തിൽ വലിയ ആരവം ഉയർന്നു.