મહાભારત · અધ્યાય 7.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.106.1
अर्जुने सैन्धवं प्राप्ते भारद्वाजेन संवृताः ।
पाञ्चालाः कुरुभिः सार्धं किमकुर्वत स़ञ्जय ॥ ७.१०६.१ ॥
હે સંજય, અર્જુન સૈંધવ પાસે પહોંચ્યા ત્યારે, ભારદ્વાજ (દ્રોણ) વડે ઘેરાયેલા પાંચાલો કૌરવો સાથે શું કરતા રહ્યા?
7.106.2
अपराह्णे महाराज सङ्ग्रमे रोमहर्षणे ।
पाञ्चालानां कुरूणां च द्रोणद्यूतमवर्तत ॥ ७.१०६.२ ॥
હે મહારાજ, બપોરે રોમાંચક યુદ્ધમાં પાંચાલો અને કૌરવો વચ્ચે દ્રોણ સાથે દ્યૂત જેવો સંગ્રામ ચાલતો હતો.
7.106.3
पाञ्चाला हि जिघांसन्तो द्रोणं संहृष्टचेतसः ।
अभ्यमुञ्चन्त गर्जन्तः शरवर्षाणि मारिष ॥ ७.१०६.३ ॥
હે મારિષ, પાંચાલો દ્રોણને મારવાની ઇચ્છાથી, હર્ષિત ચિત્તે ગર્જના કરતા બાણવર્ષા કરવા લાગ્યા.
7.106.4
ततस्तुल तुमुलस्तेषां सङ्ग्रामोऽवर्तताद्भुतः ।
पाञ्चालानां कुरूणां च घोरो देवासुरोपमः ॥ ७.१०६.४ ॥
ત્યારે તેમની વચ્ચે પાંચાલો અને કૌરવો વચ્ચે દેવાસુર યુદ્ધ સમાન ભયંકર, અદ્ભુત અને તુમુલ સંગ્રામ થયો.
7.106.5
सर्वे द्रोणरथं प्राप्य पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
तदनीकं बिभित्सन्तो महास्त्राणि व्यदर्शयन् ॥ ७.१०६.५ ॥
બધા પાંચાલો પાંડવો સાથે દ્રોણના રથ પાસે પહોંચીને, તે સેનાને ભેદવાની ઇચ્છાથી મહાસ્ત્રો બતાવવા લાગ્યા.
7.106.6
द्रोणस्य रथपर्यन्तं रथिनो रथमास्थिताः ।
कम्पयन्तोऽभ्यवर्तन्त वेगमास्थाय मध्यमम् ॥ ७.१०६.६ ॥
દ્રોણના રથના છેડા સુધી રથીઓ પોતાના રથો પર ચઢીને, મધ્યમ વેગ અપનાવીને, કંપાવતા આગળ વધ્યા.
7.106.7
तमभ्ययाद्बृहत्क्षत्रः केकयानां महारथः ।
विमुञ्चन्निशितान्बाणान्महेन्द्राशनिसन्निभान् ॥ ७.१०६.७ ॥
કેકયોનો મહારથી બૃહત્ક્ષત્ર તેની તરફ આગળ વધ્યો; ઇન્દ્રના વજ્ર સમાન તીક્ષ્ણ બાણો છોડતો.
7.106.8
तं तु प्रत्युद्ययौ शीघ्रं क्षेमधूर्तिर्महायशाः ।
विमुञ्चन्निशितान्बाणाञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१०६.८ ॥
પરંતુ મહાયશસ્વી ક્ષેમધૂર્તિ ઝડપથી તેનો સામનો કરવા આગળ વધ્યો; સેંકડો અને હજારો તીક્ષ્ણ બાણો છોડતો.
7.106.9
धृष्टकेतुश्च चेदीनामृषभोऽतिबलोदितः ।
त्वरितोऽभ्यद्रवद्द्रोणं महेन्द्रमिव शम्बरः ॥ ७.१०६.९ ॥
ચેદીઓનો વૃષભ ધૃષ્ટકેતુ અતિ બળથી ઉછળીને ઝડપથી દ્રોણ પર ધસી ગયો; જેમ શંબર મહેન્દ્ર પર.
7.106.10
तमापतन्तं सहसा व्यादितास्यमिवान्तकम् ।
वीरधन्वा महेष्वासस्त्वरमाणः समभ्ययात् ॥ ७.१०६.१० ॥
અચાનક ધસી આવતા, ખુલ્લા મુખવાળા યમ સમાન તેની સામે મહાધનુર્ધર વીરધન્વા ઝડપથી આગળ વધ્યો.
7.106.11
युधिष्ठिरं महाराजं जिगीषुं समवस्थितम् ।
सहानीकं ततो द्रोणो न्यवारयत वीर्यवान् ॥ ७.१०६.११ ॥
મહારાજ યુધિષ્ઠિર વિજયની ઇચ્છાથી સેના સહિત દૃઢ ઊભા હતા; ત્યારે પરાક્રમી દ્રોણે તેમને રોક્યા.
7.106.12
नकुलं कुशलं युद्धे पराक्रन्तं पराक्रमी ।
अभ्यगच्छत्समायान्तं विकर्णस्ते सुतः प्रभो ॥ ७.१०६.१२ ॥
હે પ્રભુ, તમારો પુત્ર વિકર્ણ યુદ્ધમાં કુશળ અને પરાક્રમથી આગળ વધતા નકુલની સામે આવ્યો.
7.106.13
सहदेवं तथाऽऽयान्तं दुर्मुखः शत्रुकर्शनः ।
शैररनेकसाहस्रैः समवाकिरदाशुगैः ॥ ७.१०६.१३ ॥
એ જ રીતે આવતા સહદેવને શત્રુઓને પીડનારા દુર્મુખે હજારો વેગવાન બાણોથી ઢાંકી દીધો.
7.106.14
सात्यकिं तु नरव्याघ्रं व्याघ्रदत्तस्त्ववारयत् ।
शरैः सुनिशितैस्तीक्ष्णैः कम्पयन्वै मुहुर्मुहुः ॥ ७.१०६.१४ ॥
પરંતુ વ્યાઘ્રદત્તે નરવ્યાઘ્ર સાત્યકિને અતિ તીક્ષ્ણ બાણોથી વારંવાર કંપાવતાં રોક્યો.
7.106.15
द्रौपदेयान्नरव्याघ्रान्मुञ्चतः सायकोत्तमान् ।
संरब्धान्रथिनः श्रेष्ठान्सौमदत्तिरवारयत् ॥ ७.१०६.१५ ॥
ઉત્તમ બાણ છોડતા નરવ્યાઘ્ર દ્રૌપદીના પુત્રોને અને ક્રોધિત શ્રેષ્ઠ રથીઓને સૌમદત્તિએ રોક્યા.
7.106.16
भीमसेनं तदा क्रुद्धं भीमरूपो भयानकः ।
प्रत्यवारयदायान्तमार्श्यशृङ्गिर्महाबलः ॥ ७.१०६.१६ ॥
ત્યારે ક્રોધે ભરાઈને આવતા ભીમસેનને ભયંકર રૂપવાળા, ભયાનક અને મહાબલી ઋષ્યશૃંગીએ રોક્યો.
7.106.17
तयोः समभवद्युद्धं नरराक्षसयोर्मृधे ।
यादृगेव पुरावृत्तं रामरावणयोर्नृप ॥ ७.१०६.१७ ॥
હે રાજન્! તે બંને વચ્ચે, નર અને રાક્ષસ વચ્ચે, પૂર્વે રામ અને રાવણ વચ્ચે થયું હતું તેવું જ યુદ્ધ થયું.
7.106.18
ततो युधिष्ठिरो द्रोणं नवत्या नतपर्वणाम् ।
आजघ्ने भरतश्रेष्ठः सर्वमर्मसु भारत ॥ ७.१०६.१८ ॥
ત્યારે ભરતશ્રેષ્ઠ યુધિષ્ઠિરે વળેલી ગાંઠોવાળા નેવું બાણોથી દ્રોણને સર્વ મર્મસ્થાનોમાં પ્રહાર કર્યો. હે ભારત!
7.106.19
तं द्रोणः पञ्चविंशत्या निजघान स्तनान्तरे ।
रोषितो भरतश्रेष्ठ कौन्तेयेन यशस्विना ॥ ७.१०६.१९ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ક્રોધિત દ્રોણે યશસ્વી કૌન્તેયને પચીસ બાણોથી તેની છાતીની વચ્ચે ઘાયલ કર્યો.
7.106.20
अदृश्यं समरे चक्रे राजानं सायकोत्तमैः ।
साश्वसूतध्वजं द्रोणः पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१०६.२० ॥
બધા ધનુર્ધરો જોતા રહ્યા ત્યારે દ્રોણે ઉત્તમ બાણોથી રાજાને યુદ્ધમાં અદૃશ્ય કરી દીધો; તેના ઘોડા, સારથિ અને ધ્વજ સહિત.
7.106.21
ताञ्शरान्द्रोणमुक्तांस्तु शरवर्षेण पाण्डवः ।
अवारयत धर्मात्मा दर्शयन्पाणिलाघवम् ॥ ७.१०६.२१ ॥
પરંતુ ધર્માત્મા પાંડવે પોતાના હાથની ચપળતા બતાવતાં દ્રોણે છોડેલા તે બાણોને બાણવર્ષાથી અટકાવ્યા.
7.106.22
ततो द्रोणो भृशं क्रुद्धो दर्मराजस्य संयुगे ।
चिच्छेद समरे धन्वी धनुस्तस्य महात्मनः ॥ ७.१०६.२२ ॥
પછી અત્યંત ક્રોધિત દ્રોણે ધર્મરાજના યુદ્ધમાં, ધનુર્ધર બનીને, તે મહાત્માનું ધનુષ્ય યુદ્ધમાં કાપી નાખ્યું.
7.106.23
अथैनं छिन्नधन्वानं त्वरमाणो महारथः ।
शरैरनेकसाहस्रैः पूरयामास सर्वतः ॥ ७.१०६.२३ ॥
પછી ધનુષ્ય કપાઈ ગયેલા તેને, ઉતાવળા થયેલા તે મહારથીએ હજારો બાણોથી ચારે બાજુથી ભરી દીધો.
7.106.24
अदृश्यं वीक्ष्य राजानं भारद्वाजस्य सायकैः ।
सर्वभूतान्यमन्यन्त हतमेव युधिष्ठिरम् ॥ ७.१०६.२४ ॥
ભારદ્વાજના બાણોથી રાજાને અદૃશ્ય જોઈને સર્વ પ્રાણીઓએ માન્યું કે યુધિષ્ઠિર ખરેખર માર્યા ગયા.
7.106.25
केचिच्चैनममन्यन्त तथैव विमुखीकृतम् ।
हृतो राजेति राजेन्द्र ब्राह्मणेन महात्मना ॥ ७.१०६.२५ ॥
કેટલાકે તેમને એ જ રીતે મોં ફેરવાયેલા માન્યા; હે રાજેન્દ્ર, એ મહાત્મા બ્રાહ્મણે રાજાને હરી લીધો એમ પણ માન્યું.
7.106.26
स कृच्छ्रं परमं प्राप्तो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
त्यक्त्वा तत्कार्मुकं छिन्नं भारद्वाजेन संयुगे।
आददेऽन्यद्धनुर्दिव्यं भारघ्नं वेगवत्तरम् ॥ ७.१०६.२६ ॥
ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર અત્યંત સંકટમાં આવી પડ્યા; યુદ્ધમાં ભારદ્વાજના પુત્રે તેમનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું, ત્યારે તે ત્યાગીને તેમણે ભાર ઝીલી શકે તેવું અને વધુ વેગવાન બીજું દિવ્ય ધનુષ્ય ઉઠાવ્યું.
7.106.27
ततस्तान्सायकांस्तत्र दोणनुन्नान्सहस्रशः ।
चिच्छेद समरे वीरस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१०६.२७ ॥
પછી તે વીરે યુદ્ધમાં દ્રોણે છોડેલા એ હજારો બાણો કાપી નાખ્યા; તે અદ્ભુત જેવું થયું.
7.106.28
छित्त्वा तु ताञ्शरान्राजक्रोधसंरक्तलोचनः ।
शक्तं जग्राह समरे गिरीणामपि दारिणीम्।
स्वर्णदण्डां महाघोरामष्टघण्टां भयावहाम् ॥ ७.१०६.२८ ॥
એ બાણો કાપીને ક્રોધથી લાલ નેત્રોવાળા રાજાએ યુદ્ધમાં પર્વતોને પણ ચીરી નાખે તેવી શક્તિ ઉપાડી; તેનો દંડ સોનાનો હતો, તે અત્યંત ભયાનક, આઠ ઘંટડીઓવાળી અને ભય જગાડનારી હતી.
7.106.29
समुत्क्षिप्य च तां हृष्टो ननाद बलवद्बली ।
नादेन सर्वभूतानि त्रासयन्निव भारत ॥ ७.१०६.२९ ॥
તેને ઊંચકીને હર્ષથી બળવાન વીરે પ્રચંડ ગર્જના કરી; હે ભારત, એ ગર્જનાથી જાણે બધાં પ્રાણીઓ ત્રાસ પામ્યાં.
7.106.30
शक्तिं समुद्यतां दृष्ट्वा धर्मराजेन संयुगे ।
स्वस्ति द्रोणाय सहसा सर्वभूतान्यथाब्रुवन् ॥ ७.१०६.३० ॥
યુદ્ધમાં ધર્મરાજે ઉઠાવેલી શક્તિ જોઈને બધાં પ્રાણીઓ અચાનક બોલી ઊઠ્યાં, "દ્રોણનું કલ્યાણ થાઓ!"
7.106.31
सा राजभुजनिर्मुक्ता निर्मुक्तोरगसन्निभा ।
प्रज्वालयन्ती गगनं दिशः सप्रदिशस्तथा।
द्रोणान्तिकमनुप्राप्ता दीप्तास्या पन्नगी यथा ॥ ७.१०६.३१ ॥
રાજાના બાહુમાંથી છૂટેલી, કાંચળી ઉતારેલા સર્પ જેવી તે આકાશ, દિશાઓ અને ઉપદિશાઓને પ્રજ્વલિત કરતી, સળગતા મુખવાળી નાગણની જેમ દ્રોણ પાસે આવી પહોંચી.
7.106.32
तामापतन्तीं सहसा दृष्ट्वा द्रोणो विशाम्पते ।
प्रादुश्चक्रै ततो ब्राह्ममस्त्रमस्त्रविदां वरः ॥ ७.१०६.३२ ॥
હે પ્રજાપતિ, તેને અચાનક પોતાની તરફ આવતી જોઈને અસ્ત્રવિદોમાં શ્રેષ્ઠ દ્રોણે ત્યારે બ્રહ્માસ્ત્ર પ્રગટ કર્યું.
7.106.33
तदस्त्रं भस्मसात्कृत्वा तां शक्तिं घोरदर्शनाम् ।
जगाम स्यन्दनं तूर्णं पाण्डवस्य यशस्विनः ॥ ७.१०६.३३ ॥
તે અસ્ત્રે તે ભયંકર દેખાતી શક્તિને ભસ્મ કરી દીધી, અને પછી તે યશસ્વી પાંડવના રથ તરફ ઝડપથી ચાલ્યું ગયું.
7.106.34
ततो युधिष्ठिरो राजा द्रोणास्त्रं तत्समुद्यतम् ।
अशामयन्महाप्राज्ञो ब्रह्मास्त्रेणैव मारिष ॥ ७.१०६.३४ ॥
ત્યારે મહાપ્રાજ્ઞ રાજા યુધિષ્ઠિરે, હે મારિષ, દ્રોણે ઉગામેલા તે અસ્ત્રને બ્રહ્માસ્ત્ર વડે જ શાંત કર્યું.
7.106.35
विद्व्वा तं च रणे द्रोणं पञ्चभिर्नतपर्वभिः ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन चिच्छेदास्य महद्धनुः ॥ ७.१०६.३५ ॥
રણમાં તેમને વાંકા ગાંઠવાળા પાંચ બાણોથી વીંધીને, અતિ તીક્ષ્ણ ક્ષુરપ્રથી તેમણે દ્રોણનું મહાધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
7.106.36
तदपास्य धनुश्छिन्नं द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
गदां चिक्षेप सहसा धर्मपुत्राय मारिष ॥ ७.१०६.३६ ॥
હે મારિષ, તૂટેલું તે ધનુષ્ય ફેંકીને, ક્ષત્રિયોને મર્દન કરનાર દ્રોણે તરત જ ધર્મપુત્ર પર ગદા ફેંકી.
7.106.37
तामापतन्तीं सहसा गदां दृष्ट्वा युधिष्ठिरः ।
गदामेवाग्रहीत्क्रुद्धश्चिक्षेप च परन्तप ॥ ७.१०६.३७ ॥
તે ગદા અચાનક પોતાની તરફ ધસી આવતી જોઈ યુધિષ્ઠિરે ક્રોધે ગદા જ ઉપાડી અને હે પરંતપ, તે ફેંકી.
7.106.38
ते गदे सहसा मुक्ते समासाद्य परस्परम् ।
सङ्घर्षात्पावकं मुक्त्वा समेयातां महीतले ॥ ७.१०६.३८ ॥
તે બંને ગદાઓ અચાનક છૂટી એકબીજા સાથે અથડાઈ અને અથડામણથી અગ્નિ ફેંકતી ભૂમિ પર પડી.
7.106.39
ततो द्रोणो भृशं क्रुद्धो धर्मराजस्य मारिष ।
चतुर्भिर्निशितैस्तीक्ष्णैर्हयाञ्जघ्ने शरोत्तमैः ॥ ७.१०६.३९ ॥
ત્યારે દ્રોણ અતિશય ક્રોધે ભરાઈ, હે મારિષ, ધર્મરાજના ઘોડાઓને ચાર તીક્ષ્ણ, ધારદાર, શ્રેષ્ઠ બાણોથી હણ્યા.
7.106.40
चिच्छेदैकेन भल्लेन धनुश्चेन्द्रध्वजोपमम् ।
केतुमेकेन चिच्छेद पाण्डवं चार्दयत्त्रिभिः ॥ ७.१०६.४० ॥
એક ભલ્લ બાણથી ઇન્દ્રધ્વજ જેવું ધનુષ્ય કાપ્યું, એકથી ધ્વજ કાપ્યો, અને ત્રણથી પાંડવને પીડિત કર્યો.
7.106.41
हताश्वात्तुल रथात्तूर्णमवप्लुत्य युधिष्ठिरः ।
तस्थावूर्ध्वभुजो राजा व्यायुधो भरतर्षभ ॥ ७.१०६.४१ ॥
ઘોડા હણાતાં યુધિષ્ઠિર રથમાંથી ઝડપથી કૂદી પડ્યા; હે ભરતર્ષભ, શસ્ત્રવિહીન રાજા હાથ ઊંચા કરીને ઊભા રહ્યા.
7.106.42
विरथं तं समालोक्य व्यायुधं च विशेषतः ।
द्रोणो व्यमोहयच्छत्रून्सर्वसैन्यानि चाभिभो ॥ ७.१०६.४२ ॥
તેને રથહીન અને વિશેષ કરીને શસ્ત્રહીન જોઈ દ્રોણે શત્રુઓ અને સમગ્ર સેનાને મોહિત કરી દીધા, હે અભિભો.
7.106.43
मुञ्चंश्चेषुगणांस्तीक्ष्णाँल्लघुहस्तो दृढव्रतः ।
अभिदुद्राव राजानं सिंहो मृगमिवोल्बणः ॥ ७.१०६.४३ ॥
તીક્ષ્ણ બાણોના સમૂહ છોડતા, ઝડપી હાથવાળા અને દૃઢવ્રત એવા તે રાજા પર ભયંકર સિંહની જેમ, મૃગ પર તૂટી પડે તેમ, ધસી ગયા.
7.106.44
तमभिद्रुतमालोक्य द्रोणेनामित्रघातिना ।
हाहेति सुमहाञ्शब्दः पाण्डूनां समजायत ॥ ७.१०६.४४ ॥
શત્રુઓનો સંહાર કરનાર દ્રોણને તેના પર ધસતા જોઈ પાંડવોમાં 'હાય હાય'નો મોટો પોકાર ઊઠ્યો.
7.106.45
हृतो राजा हृतो राजा भारद्वाजेन मारिष ।
इत्यांसीत्सुमहाञ्शब्दः पाण्डूसैन्यस्य सर्वतः ॥ ७.१०६.४५ ॥
હે માનનીય! રાજા પકડાઈ ગયા, રાજા પકડાઈ ગયા ભારદ્વાજ (દ્રોણ) દ્વારા! એ રીતે પાંડવ સેનામાં ચારે બાજુ મોટો કોલાહલ થયો.
7.106.46
ततस्त्वरितमारुह्य सहदेवरथं नृपः ।
अपायाज्जवनैरश्वैः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ७.१०६.४६ ॥
ત્યારે કુંતીપુત્ર રાજા યુધિષ્ઠિર ઝડપથી સહદેવના રથ પર ચઢીને વેગવાન ઘોડાઓ સાથે ભાગી ગયા.