మహాభారతం · అధ్యాయం 7.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.106.1
अर्जुने सैन्धवं प्राप्ते भारद्वाजेन संवृताः ।
पाञ्चालाः कुरुभिः सार्धं किमकुर्वत स़ञ्जय ॥ ७.१०६.१ ॥
సంజయా, అర్జునుడు సైంధవుని వద్దకు వెళ్ళినప్పుడు, భారద్వాజుడి (ద్రోణుడి) చేత చుట్టుముట్టబడిన పాంచాలురు కౌరవులతో కలిసి ఏమి చేశారు?
7.106.2
अपराह्णे महाराज सङ्ग्रमे रोमहर्षणे ।
पाञ्चालानां कुरूणां च द्रोणद्यूतमवर्तत ॥ ७.१०६.२ ॥
మహారాజా, మధ్యాహ్నం రోమాలు నిక్కబొడిచే యుద్ధంలో, పాంచాలులకు కౌరవులకు మధ్య ద్రోణునితో జూదపు పోరాటం జరిగింది.
7.106.3
पाञ्चाला हि जिघांसन्तो द्रोणं संहृष्टचेतसः ।
अभ्यमुञ्चन्त गर्जन्तः शरवर्षाणि मारिष ॥ ७.१०६.३ ॥
మారిష, పాంచాలులు ద్రోణుని చంపాలనే కోరికతో, సంతోషించిన మనసుతో గర్జిస్తూ బాణవర్షం కురిపించారు.
7.106.4
ततस्तुल तुमुलस्तेषां सङ्ग्रामोऽवर्तताद्भुतः ।
पाञ्चालानां कुरूणां च घोरो देवासुरोपमः ॥ ७.१०६.४ ॥
అప్పుడు వారి మధ్య పాంచాలులకు కౌరవులకు దేవాసుర యుద్ధం వంటి భయంకరమైన, అద్భుతమైన, తుముల సంగ్రామం జరిగింది.
7.106.5
सर्वे द्रोणरथं प्राप्य पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
तदनीकं बिभित्सन्तो महास्त्राणि व्यदर्शयन् ॥ ७.१०६.५ ॥
పాంచాలులందరూ పాండవులతో కలిసి ద్రోణుని రథం వద్దకు చేరి, ఆ సైన్యాన్ని చీల్చాలనే కోరికతో మహాస్త్రాలను ప్రదర్శించారు.
7.106.6
द्रोणस्य रथपर्यन्तं रथिनो रथमास्थिताः ।
कम्पयन्तोऽभ्यवर्तन्त वेगमास्थाय मध्यमम् ॥ ७.१०६.६ ॥
ద్రోణుని రథం వరకు రథికులు తమ రథాలపై ఎక్కి, మధ్యమ వేగంతో కంపింపజేస్తూ ముందుకు దూసుకువచ్చారు.
7.106.7
तमभ्ययाद्बृहत्क्षत्रः केकयानां महारथः ।
विमुञ्चन्निशितान्बाणान्महेन्द्राशनिसन्निभान् ॥ ७.१०६.७ ॥
కేకయుల మహారథుడు బృహత్క్షత్రుడు అతనిపైకి ముందుకు సాగాడు; ఇంద్రుని వజ్రాలతో సమానమైన వాడి బాణాలను ప్రయోగిస్తూ.
7.106.8
तं तु प्रत्युद्ययौ शीघ्रं क्षेमधूर्तिर्महायशाः ।
विमुञ्चन्निशितान्बाणाञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१०६.८ ॥
కాని మహాయశస్వి క్షేమధూర్తి వేగంగా అతనికి ఎదురుగా వెళ్లాడు; వందలు, వేలుగా వాడి బాణాలను ప్రయోగిస్తూ.
7.106.9
धृष्टकेतुश्च चेदीनामृषभोऽतिबलोदितः ।
त्वरितोऽभ्यद्रवद्द्रोणं महेन्द्रमिव शम्बरः ॥ ७.१०६.९ ॥
చేదుల వృషభుడు ధృష్టకేతుడు మహాబలంతో ఉప్పొంగి వేగంగా ద్రోణునిపై విరుచుకుపడ్డాడు; శంబరుడు ఇంద్రునిపై పడినట్లు.
7.106.10
तमापतन्तं सहसा व्यादितास्यमिवान्तकम् ।
वीरधन्वा महेष्वासस्त्वरमाणः समभ्ययात् ॥ ७.१०६.१० ॥
ఆకస్మికంగా దూసుకువస్తున్న, నోరు తెరిచిన యముని వలె ఉన్న అతనిని మహావిల్లుకుడు వీరధన్వుడు త్వరగా ఎదుర్కొన్నాడు.
7.106.11
युधिष्ठिरं महाराजं जिगीषुं समवस्थितम् ।
सहानीकं ततो द्रोणो न्यवारयत वीर्यवान् ॥ ७.१०६.११ ॥
మహారాజు యుధిష్ఠిరుడు విజయాన్ని కోరి సేనతో దృఢంగా నిలిచి ఉన్నాడు; అప్పుడు పరాక్రమశాలి ద్రోణుడు అతనిని అడ్డుకున్నాడు.
7.106.12
नकुलं कुशलं युद्धे पराक्रन्तं पराक्रमी ।
अभ्यगच्छत्समायान्तं विकर्णस्ते सुतः प्रभो ॥ ७.१०६.१२ ॥
ప్రభూ, నీ కుమారుడు వికర్ణుడు యుద్ధంలో నేర్పరి, పరాక్రమంగా తన వైపు వస్తున్న నకులుని ఎదుర్కొన్నాడు.
7.106.13
सहदेवं तथाऽऽयान्तं दुर्मुखः शत्रुकर्शनः ।
शैररनेकसाहस्रैः समवाकिरदाशुगैः ॥ ७.१०६.१३ ॥
అలాగే వస్తున్న సహదేవుడిని, శత్రువులను బాధించే దుర్ముఖుడు వేలాది వేగమైన బాణాలతో కప్పివేశాడు.
7.106.14
सात्यकिं तु नरव्याघ्रं व्याघ्रदत्तस्त्ववारयत् ।
शरैः सुनिशितैस्तीक्ष्णैः कम्पयन्वै मुहुर्मुहुः ॥ ७.१०६.१४ ॥
అయితే వ్యాఘ్రదత్తుడు నరవ్యాఘ్రుడైన సాత్యకిని అత్యంత పదునైన తీక్ష్ణ బాణాలతో మళ్లీ మళ్లీ వణికిస్తూ అడ్డుకున్నాడు.
7.106.15
द्रौपदेयान्नरव्याघ्रान्मुञ्चतः सायकोत्तमान् ।
संरब्धान्रथिनः श्रेष्ठान्सौमदत्तिरवारयत् ॥ ७.१०६.१५ ॥
ఉత్తమ బాణాలను ప్రయోగిస్తున్న నరవ్యాఘ్రులైన ద్రౌపదేయులను, కోపోద్రిక్తులైన శ్రేష్ఠ రథికులను సౌమదత్తి అడ్డుకున్నాడు.
7.106.16
भीमसेनं तदा क्रुद्धं भीमरूपो भयानकः ।
प्रत्यवारयदायान्तमार्श्यशृङ्गिर्महाबलः ॥ ७.१०६.१६ ॥
అప్పుడు కోపంతో వస్తున్న భీమసేనుడిని భయంకర రూపుడు, మహాబలుడైన ఋష్యశృంగి అడ్డుకున్నాడు.
7.106.17
तयोः समभवद्युद्धं नरराक्षसयोर्मृधे ।
यादृगेव पुरावृत्तं रामरावणयोर्नृप ॥ ७.१०६.१७ ॥
ఓ రాజా! వారిద్దరి మధ్య, నరుడికీ రాక్షసుడికీ మధ్య, పూర్వం రాముడికీ రావణుడికీ జరిగినట్లే యుద్ధం జరిగింది.
7.106.18
ततो युधिष्ठिरो द्रोणं नवत्या नतपर्वणाम् ।
आजघ्ने भरतश्रेष्ठः सर्वमर्मसु भारत ॥ ७.१०६.१८ ॥
అప్పుడు భరతశ్రేష్ఠుడైన యుధిష్ఠిరుడు ద్రోణుడిని వంగిన కీళ్ల తొంభై బాణాలతో అన్ని మర్మస్థానాలపై కొట్టాడు. ఓ భారతా!
7.106.19
तं द्रोणः पञ्चविंशत्या निजघान स्तनान्तरे ।
रोषितो भरतश्रेष्ठ कौन्तेयेन यशस्विना ॥ ७.१०६.१९ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, కోపించిన ద్రోణుడు యశస్వి కౌంతేయుడు అతన్ని ఇరవై ఐదు బాణాలతో ఛాతీ మధ్యలో కొట్టాడు.
7.106.20
अदृश्यं समरे चक्रे राजानं सायकोत्तमैः ।
साश्वसूतध्वजं द्रोणः पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१०६.२० ॥
సర్వ ధనుర్ధరులు చూస్తుండగా ద్రోణుడు రాజును ఉత్తమ బాణాలతో యుద్ధంలో అదృశ్యం చేశాడు; అతని గుర్రాలు, సారథి, ధ్వజంతో సహా.
7.106.21
ताञ्शरान्द्रोणमुक्तांस्तु शरवर्षेण पाण्डवः ।
अवारयत धर्मात्मा दर्शयन्पाणिलाघवम् ॥ ७.१०६.२१ ॥
కాని ధర్మాత్ముడైన పాండవుడు ద్రోణుడు వేసిన ఆ బాణాలను బాణవర్షంతో అడ్డుకున్నాడు, తన చేతి చురుకుదనాన్ని ప్రదర్శిస్తూ.
7.106.22
ततो द्रोणो भृशं क्रुद्धो दर्मराजस्य संयुगे ।
चिच्छेद समरे धन्वी धनुस्तस्य महात्मनः ॥ ७.१०६.२२ ॥
అప్పుడు అత్యంత కోపించిన ద్రోణుడు ధర్మరాజు యుద్ధంలో, ధనుర్ధరుడై, ఆ మహాత్ముని విల్లును యుద్ధంలో తెగనరికాడు.
7.106.23
अथैनं छिन्नधन्वानं त्वरमाणो महारथः ।
शरैरनेकसाहस्रैः पूरयामास सर्वतः ॥ ७.१०६.२३ ॥
అప్పుడు విల్లు తెగిపోయిన అతన్ని, వేగంగా ఉన్న ఆ మహారథుడు అనేక వేల బాణాలతో అన్ని వైపులా నింపేశాడు.
7.106.24
अदृश्यं वीक्ष्य राजानं भारद्वाजस्य सायकैः ।
सर्वभूतान्यमन्यन्त हतमेव युधिष्ठिरम् ॥ ७.१०६.२४ ॥
భారద్వాజుని బాణాలతో రాజు అదృశ్యమైనట్లు చూసి, సర్వ ప్రాణులు యుధిష్ఠిరుడు నిజంగా హతుడయ్యాడని భావించాయి.
7.106.25
केचिच्चैनममन्यन्त तथैव विमुखीकृतम् ।
हृतो राजेति राजेन्द्र ब्राह्मणेन महात्मना ॥ ७.१०६.२५ ॥
కొందరు ఆయనను అలాగే ముఖం తిప్పించబడినవాడిగా భావించారు; ఓ రాజేంద్రా, ఆ మహాత్ముడైన బ్రాహ్మణుడు రాజును అపహరించాడని కూడా భావించారు.
7.106.26
स कृच्छ्रं परमं प्राप्तो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
त्यक्त्वा तत्कार्मुकं छिन्नं भारद्वाजेन संयुगे।
आददेऽन्यद्धनुर्दिव्यं भारघ्नं वेगवत्तरम् ॥ ७.१०६.२६ ॥
ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు ఘోర కష్టాన్ని పొందాడు; యుద్ధంలో భరద్వాజ కుమారుడు అతని విల్లును విరిచాడు; అప్పుడు దానిని వదిలి, భారాన్ని మోయగల, మరింత వేగమైన మరో దివ్య విల్లును తీసుకున్నాడు.
7.106.27
ततस्तान्सायकांस्तत्र दोणनुन्नान्सहस्रशः ।
चिच्छेद समरे वीरस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१०६.२७ ॥
అప్పుడు ఆ వీరుడు యుద్ధంలో ద్రోణుడు ప్రయోగించిన ఆ వేల బాణాలను ఛేదించాడు; అది అద్భుతంగా ఉంది.
7.106.28
छित्त्वा तु ताञ्शरान्राजक्रोधसंरक्तलोचनः ।
शक्तं जग्राह समरे गिरीणामपि दारिणीम्।
स्वर्णदण्डां महाघोरामष्टघण्टां भयावहाम् ॥ ७.१०६.२८ ॥
ఆ బాణాలను ఛేదించి, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్ళున్న రాజు యుద్ధంలో పర్వతాలను కూడా చీల్చగల శక్తిని పట్టుకున్నాడు; దాని దండం బంగారంతో, అత్యంత భయంకరమైనది, ఎనిమిది గంటలు కలిగినది, భయం కలిగించేది.
7.106.29
समुत्क्षिप्य च तां हृष्टो ननाद बलवद्बली ।
नादेन सर्वभूतानि त्रासयन्निव भारत ॥ ७.१०६.२९ ॥
దానిని పైకెత్తి ఆనందంతో బలవంతుడైన ఆ వీరుడు గొప్పగా గర్జించాడు; ఓ భారతా, ఆ గర్జనతో సమస్త ప్రాణులను భయపెడుతున్నట్లు ఉంది.
7.106.30
शक्तिं समुद्यतां दृष्ट्वा धर्मराजेन संयुगे ।
स्वस्ति द्रोणाय सहसा सर्वभूतान्यथाब्रुवन् ॥ ७.१०६.३० ॥
యుద్ధంలో ధర్మరాజు ఎత్తిన శక్తిని చూసి సమస్త ప్రాణులు ఒక్కసారిగా "ద్రోణునికి మంగళం కలుగుగాక" అని పలికాయి.
7.106.31
सा राजभुजनिर्मुक्ता निर्मुक्तोरगसन्निभा ।
प्रज्वालयन्ती गगनं दिशः सप्रदिशस्तथा।
द्रोणान्तिकमनुप्राप्ता दीप्तास्या पन्नगी यथा ॥ ७.१०६.३१ ॥
రాజు భుజం నుండి విడిచిపెట్టబడి, విడిచిన సర్పంలా, ఆకాశాన్ని దిక్కులను ఉపదిక్కులను ప్రజ్వలింపజేస్తూ, మండే ముఖంగల నాగినిలా ద్రోణుని సమీపానికి చేరింది.
7.106.32
तामापतन्तीं सहसा दृष्ट्वा द्रोणो विशाम्पते ।
प्रादुश्चक्रै ततो ब्राह्ममस्त्रमस्त्रविदां वरः ॥ ७.१०६.३२ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, అది అకస్మాత్తుగా తన వైపు వస్తుండటం చూసి, అస్త్రవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణుడు బ్రహ్మాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
7.106.33
तदस्त्रं भस्मसात्कृत्वा तां शक्तिं घोरदर्शनाम् ।
जगाम स्यन्दनं तूर्णं पाण्डवस्य यशस्विनः ॥ ७.१०६.३३ ॥
ఆ అస్త్రం ఆ భయంకర రూపమైన శక్తిని భస్మం చేసి, యశస్వి అయిన పాండవుని రథం వైపు వేగంగా వెళ్లింది.
7.106.34
ततो युधिष्ठिरो राजा द्रोणास्त्रं तत्समुद्यतम् ।
अशामयन्महाप्राज्ञो ब्रह्मास्त्रेणैव मारिष ॥ ७.१०६.३४ ॥
అప్పుడు మహాప్రాజ్ఞుడైన రాజు యుధిష్ఠిరుడు, ఓ మారిష, ద్రోణుడు ప్రయోగించిన ఆ అస్త్రాన్ని బ్రహ్మాస్త్రంతోనే శమింపజేశాడు.
7.106.35
विद्व्वा तं च रणे द्रोणं पञ्चभिर्नतपर्वभिः ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन चिच्छेदास्य महद्धनुः ॥ ७.१०६.३५ ॥
యుద్ధంలో ఆయనను ఐదు వంగిన కీళ్ల బాణాలతో గుచ్చి, అత్యంత పదునైన క్షురప్రంతో ద్రోణుని మహాధనుస్సును ఛేదించాడు.
7.106.36
तदपास्य धनुश्छिन्नं द्रोणः क्षत्रियमर्दनः ।
गदां चिक्षेप सहसा धर्मपुत्राय मारिष ॥ ७.१०६.३६ ॥
ఓ మారిష, విరిగిన ఆ ధనుస్సును పారవేసి, క్షత్రియులను అణచివేసే ద్రోణుడు వెంటనే ధర్మపుత్రుని మీదికి గదను విసిరాడు.
7.106.37
तामापतन्तीं सहसा गदां दृष्ट्वा युधिष्ठिरः ।
गदामेवाग्रहीत्क्रुद्धश्चिक्षेप च परन्तप ॥ ७.१०६.३७ ॥
ఆ గద అకస్మాత్తుగా తన వైపు దూసుకురావడం చూసి, యుధిష్ఠిరుడు కోపంతో గదనే పట్టుకుని, శత్రువులను దహించేవాడా, దానిని విసిరాడు.
7.106.38
ते गदे सहसा मुक्ते समासाद्य परस्परम् ।
सङ्घर्षात्पावकं मुक्त्वा समेयातां महीतले ॥ ७.१०६.३८ ॥
ఆ రెండు గదలు అకస్మాత్తుగా విడుదలై ఒకదానితో ఒకటి ఢీకొని, ఆ ఘర్షణతో నిప్పులు చిమ్ముతూ నేలపై పడ్డాయి.
7.106.39
ततो द्रोणो भृशं क्रुद्धो धर्मराजस्य मारिष ।
चतुर्भिर्निशितैस्तीक्ष्णैर्हयाञ्जघ्ने शरोत्तमैः ॥ ७.१०६.३९ ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు మిక్కిలి కోపంతో, ఓ మారిష, ధర్మరాజు గుర్రాలను నాలుగు పదునైన, వాడియైన, ఉత్తమ బాణాలతో కొట్టాడు.
7.106.40
चिच्छेदैकेन भल्लेन धनुश्चेन्द्रध्वजोपमम् ।
केतुमेकेन चिच्छेद पाण्डवं चार्दयत्त्रिभिः ॥ ७.१०६.४० ॥
ఒక భల్లంతో ఇంద్రధ్వజంలా ఉన్న విల్లును ఖండించి, ఒక దానితో జెండాను నరికి, మూడింటితో పాండవుని పీడించాడు.
7.106.41
हताश्वात्तुल रथात्तूर्णमवप्लुत्य युधिष्ठिरः ।
तस्थावूर्ध्वभुजो राजा व्यायुधो भरतर्षभ ॥ ७.१०६.४१ ॥
గుర్రాలు చంపబడగా యుధిష్ఠిరుడు రథం నుండి వేగంగా దూకాడు; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, ఆయుధరహితుడైన ఆ రాజు చేతులు పైకెత్తి నిలిచాడు.
7.106.42
विरथं तं समालोक्य व्यायुधं च विशेषतः ।
द्रोणो व्यमोहयच्छत्रून्सर्वसैन्यानि चाभिभो ॥ ७.१०६.४२ ॥
అతడిని రథరహితుడిగా, ముఖ్యంగా ఆయుధరహితుడిగా చూసి, ద్రోణుడు శత్రువులను, సమస్త సైన్యాలను మోహింపజేశాడు, ఓ అభిభో.
7.106.43
मुञ्चंश्चेषुगणांस्तीक्ष्णाँल्लघुहस्तो दृढव्रतः ।
अभिदुद्राव राजानं सिंहो मृगमिवोल्बणः ॥ ७.१०६.४३ ॥
తీక్ష్ణమైన బాణాల వరుసలను ప్రయోగిస్తూ, చురుకైన చేతులు, దృఢ వ్రతం కలిగిన ఆయన, ఆ రాజుపై మృగంపై భయంకర సింహం వలె దూకాడు.
7.106.44
तमभिद्रुतमालोक्य द्रोणेनामित्रघातिना ।
हाहेति सुमहाञ्शब्दः पाण्डूनां समजायत ॥ ७.१०६.४४ ॥
శత్రునాశకుడైన ద్రోణుడు అతనిపై దూకడం చూసి, పాండవులలో 'అయ్యో!' అనే గొప్ప ఆర్తనాదం పుట్టింది.
7.106.45
हृतो राजा हृतो राजा भारद्वाजेन मारिष ।
इत्यांसीत्सुमहाञ्शब्दः पाण्डूसैन्यस्य सर्वतः ॥ ७.१०६.४५ ॥
ఓ పూజ్యుడా! రాజు పట్టుబడ్డాడు, రాజు పట్టుబడ్డాడు, భారద్వాజుడి చేత! అని పాండవ సైన్యమంతటా గొప్ప కోలాహలం మొదలైంది.
7.106.46
ततस्त्वरितमारुह्य सहदेवरथं नृपः ।
अपायाज्जवनैरश्वैः कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ७.१०६.४६ ॥
అప్పుడు రాజు కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు త్వరగా సహదేవుని రథం ఎక్కి, వేగవంతమైన గుర్రాలతో పారిపోయాడు.