મહાભારત · અધ્યાય 7.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.109.1
किरन्तं शरवर्षाणि रोषाद्दोणं महाहवे ।
वित्रासयन्तं तां सेनां कौन्तेयानां महीपते ॥ ७.१०९.१ ॥
હે મહીપતિ, મહાયુદ્ધમાં રોષથી બાણોની વર્ષા કરીને કૌંતેયોની તે સેનાને ભયભીત કરતા દ્રોણને...
7.109.2
दृष्ट्वा ततो महेष्वासो निघ्नन्तं च रथान्भृशम् ।
घटोत्कचो महाबाहू रणायाभिजगाम ह ॥ ७.१०९.२ ॥
મહાધનુર્ધર મહાબાહુ ઘટોત્કચે રથોનો ભારે સંહાર કરતા દ્રોણને જોયા અને તે યુદ્ધ માટે આગળ વધ્યો.
7.109.3
पिशाचवदनैर्युक्तं रथं काञ्चनभूषितम् ।
समास्थाय महाराज नानाप्रहरणैर्युतः ॥ ७.१०९.३ ॥
હે મહારાજ, પિશાચ મુખવાળા ઘોડાઓથી જોડાયેલા, સુવર્ણથી શણગારેલા રથ પર આરૂઢ થઈ તે અનેક શસ્ત્રોથી સજ્જ થયો.
7.109.4
दंशितस्तपनीयेन कवचेन सुवर्चसा ।
भूषणैराचिताङ्गश्च नदन्निव च तोयदः ॥ ७.१०९.४ ॥
સુવર્ણમય, તેજસ્વી કવચ ધારણ કરેલો, આભૂષણોથી શોભતાં અંગોવાળો તે ગર્જતા મેઘ જેવો હતો.
7.109.5
हैडिम्बेयः सुसङ्क्रुद्धो द्रोणमभ्यद्रवद्बली ।
तमभ्यधावदायान्तं क्रद्धरूपलम्बुसः ॥ ७.१०९.५ ॥
હિડિંબાનો પુત્ર અત્યંત ક્રોધિત થઈને બળવાન ઘટોત્કચ દ્રોણ પર ધસી ગયો. આવતા તેના પર ક્રોધરૂપ લંબુસ ધસી આવ્યો.
7.109.6
ऋक्षचर्मपरिक्षिप्तं रथमास्थाय दंशितः ।
रक्तोष्ठः सधनुष्पाणिः प्रांशुः कल्प इव स्थितः ॥ ७.१०९.६ ॥
રીંછના ચામડાથી ઢંકાયેલા રથ પર આરૂઢ થઈ, કવચધારી, લાલ હોઠોવાળો, હાથમાં ધનુષ લઈને, ઊંચો અને પ્રલયકાળ સમાન તે ઊભો રહ્યો.
7.109.7
क्षिपञ्छतघ्नीर्विपुला मुसलोपमतोमरान् ।
मुसण्ठीर्बहुलाश्चैव त्रिशूलानपि पट्टसान् ॥ ७.१०९.७ ॥
વિશાળ શતઘ્ની, મુસળ જેવા તોમર, ઘણી મુસંઠી, ત્રિશૂળ અને પટ્ટસ ફેંકતા.
7.109.8
कर्पराञ्छतधारांश्च पिनाकान्विविधांस्तथा ।
चक्राणि च क्षुरप्राणि क्षेपणीश्च कटङ्कटान् ॥ ७.१०९.८ ॥
કર્પર, શતધાર, વિવિધ પિનાક, ચક્ર, ક્ષુરપ્ર, ક્ષેપણી અને કટંકટ ફેંકતા.
7.109.9
नारायान्विविधानस्यन्सकङ्कोलूकवायसान् ।
चिक्षेप धनुरादाय निनदन्भैरवान्रवान् ॥ ७.१०९.९ ॥
નારાચ અને વિવિધ બાણો છોડતા, કંક, ઘુવડ, કાગડા આકારના બાણો સાથે, ભયંકર ગર્જના કરતા તેણે ધનુષ્ય ઉપાડીને ફેંક્યું.
7.109.10
तं रौद्रं क्रूरमायान्तं दृष्ट्वा कालमिवागतम् ।
प्राद्रवद्भयसंविग्ना राजन्पाण्डववाहिनी ॥ ७.१०९.१० ॥
તે ભયંકર, ક્રૂર આવતો જોઈને, જાણે કાળ જ આવ્યો હોય, હે રાજન, ભયથી વ્યાકુળ પાંડવ સેના ભાગી ગઈ.
7.109.11
सात्यकिस्तु रथव्याघ्रो दृष्ट्वा तं राक्षसं युधि ।
अभ्ययादमरप्रख्यो भ्रामयित्वा महद्धनुः ॥ ७.१०९.११ ॥
પરંતુ રથવીરોમાં વ્યાઘ્ર સમાન સાત્યકિ, યુદ્ધમાં તે રાક્ષસને જોઈને, દેવ સમાન, મહાધનુષ્ય ફેરવતા તેની તરફ આગળ વધ્યા.
7.109.12
अभ्यद्रवच्च तद्रक्षस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ।
अलम्बुसं राक्षसेन्दरं सोऽस्त्रवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.१०९.१२ ॥
તે તે રાક્ષસ તરફ દોડ્યો અને કહ્યું, 'ઊભો રહે, ઊભો રહે!' તેણે રાક્ષસરાજ અલંબુષને અસ્ત્રોની વર્ષાથી ઢાંકી દીધો.
7.109.13
ततः पाण्डवसैन्यानि विद्रुतान्यथ भारत ।
निरीक्ष्याभ्यद्रवत्तूर्णं त्वरमाणो घटोत्कचः ॥ ७.१०९.१३ ॥
ત્યારે હે ભારત, પાંડવોની સેના વિખરાઈને ભાગી ગઈ. તે જોઈને ઘટોત્કચ ઝડપથી તેમના પર ધસી ગયો.
7.109.14
चिक्षेप च गदाशक्तीस्तोमरानथ पट्टसान् ।
हेमचित्रत्सरूनुग्रान्खङ्गानाकाशसप्रभान् ॥ ७.१०९.१४ ॥
તેણે ગદા, શક્તિ, તોમર અને પટ્ટસ ફેંક્યા; સોનાથી શણગારેલા ભયંકર ભાલા અને આકાશ સમાન ચમકતી તલવારો પણ ફેંકી.
7.109.15
अन्योन्यमरादालोक्य राक्षसौ तौ महाबलौ ।
भैरवं नदतुर्नादान्सतोयाविव तोयदौ ॥ ७.१०९.१५ ॥
દૂરથી એકબીજાને જોઈને તે બંને મહાબળવાન રાક્ષસો ભયંકર ગર્જના કરી ઊઠ્યા, પાણીથી ભરેલા બે મેઘોની જેમ.
7.109.16
ततः प्रववृते युद्धं घोरं राक्षससिंहयोः ।
यादृगेव पुरा वृत्तं रामरावणयोर्मृधे ॥ ७.१०९.१६ ॥
ત્યારે તે બે રાક્ષસ-સિંહો વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ શરૂ થયું, જેવું પૂર્વે રણમાં રામ અને રાવણ વચ્ચે થયું હતું તેવું જ.
7.109.17
स शक्तीश्च पिनाकांश्च वज्रान्खङ्गान्परश्वथान् ।
अन्योन्यमभिसङ्क्रुद्धौ तदा व्यसृजतामुभौ ॥ ७.१०९.१७ ॥
ત્યારે અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને તે બંનેએ એકબીજા પર શક્તિ, પિનાક, વજ્ર, ખડ્ગ અને પરશુ ફેંક્યાં.
7.109.18
आकृष्यमाणे धनुषि तयोर्बाहुबलेन च ।
यन्त्रेणेव तदा राजन्भृशं नादान्प्रचक्रतुः ॥ ७.१०९.१८ ॥
હે રાજન, તેમના બાહુબળથી ખેંચાતા ધનુષ્યોમાંથી યંત્રની જેમ અત્યંત ભયંકર અવાજો ઊઠવા લાગ્યા.
7.109.19
अलम्बुसस्ततश्चक्रं कृतान्तज्वलनप्रभम् ।
घटोत्कचाय चिक्षेप यत्नमास्थाय वीर्यवान् ॥ ७.१०९.१९ ॥
પછી પરાક્રમી અલંબુષે યમાગ્નિ જેવું તેજસ્વી ચક્ર પ્રયત્નપૂર્વક ઘટોત્કચ પર ફેંક્યું.
7.109.20
तद्भैमसेनिः सम्प्रेक्ष्य चक्रं वेगवदन्तरे ।
गदया ताडयामास तद्दीर्णं शतधाऽभवत् ॥ ७.१०९.२० ॥
ભીમસેનના પુત્રે એ વેગવાન ચક્રને નજીક આવતું જોઈ ગદાથી પ્રહાર કર્યો, અને તે સો ટુકડા થઈ ગયું.
7.109.21
ततोऽग्निचूर्णैः सहसा चक्रघातविनिःसृतैः ।
दंशकैरिव सा सेना पतद्भिर्भृशसंकुला ॥ ७.१०९.२१ ॥
પછી ચક્રના આઘાતથી ઊડેલા અગ્નિકણોએ અચાનક એ સેનાને ઘેરી લીધી; મચ્છરોની જેમ પડતા એ કણોથી સેના અત્યંત ગૂંચવાઈ ગઈ.
7.109.22
ततः प्रतिहते चक्रे स वीरो रोषसंकुलः ।
प्राहिणोत्तरसा शूलं शक्तीर्दशशतं तदा॥। ॥ ७.१०९.२२ ॥
પછી ચક્ર અવરોધાતાં તે વીર ક્રોધથી ભરાઈ ગયો અને તરત જ શૂળ અને સેંકડો શક્તિઓ ફેંકી.
7.109.23
ज्वलन्तीश्च किरन्तीश्च ज्वालामालाः समन्ततः ।
युगान्तोल्कानिभास्तीक्ष्णा हेमदण्डा महास्वनाः ॥ ७.१०९.२३ ॥
જ્વલંત, ચારે બાજુ જ્વાળામાળા વેરતી, યુગાંતની ઉલ્કાઓ જેવી તીક્ષ્ણ, સુવર્ણ દંડવાળી અને મહાધ્વનિ કરતી.
7.109.24
ताश्चापतन्तीः सम्प्रेक्ष्य राक्षसस्य घटोत्कचः ।
अर्धचन्द्रैः प्रचिच्छेद नाराचैः कङ्कपत्रिभिः ॥ ७.१०९.२४ ॥
તેમને પોતાના પર પડતા જોઈ રાક્ષસ ઘટોત્કચે અર્ધચંદ્ર બાણો અને કંકપક્ષીના પીંછાવાળા નારાચોથી તેમને કાપી નાખ્યા.
7.109.25
ततो रोषपरीताङ्गः प्रमुमोच स राक्षसः ।
शरवर्षं महाघोरं घटोत्कचरथं प्रति ॥ ७.१०९.२५ ॥
ત્યારે ક્રોધથી ભરેલા અંગોવાળા તે રાક્ષસે ઘટોત્કચના રથ તરફ અત્યંત ભયંકર બાણવર્ષા છોડી.
7.109.26
तयोः प्रतिभयं युद्धमासीद्राक्षससिंहयोः ।
कुर्वतोर्विविधा मायाः शक्रशम्बरयोरिव ॥ ७.१०९.२६ ॥
તે બે રાક્ષસ-સિંહોનું યુદ્ધ એકબીજા માટે ભયંકર હતું, જેમ ઇન્દ્ર અને શંબર અનેક માયાઓ કરીને લડ્યા હતા.
7.109.27
अलम्बुसो भृशं क्रुद्धो घटोत्कचमताडयत् ॥ ७.१०९.२७ ॥
અલંબુષ અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને ઘટોત્કચ પર પ્રહાર કર્યો.
7.109.28
तयोर्युद्धं समभवद्रक्षोग्रामणिमुख्ययोः ।
यादृगेव पुरा वृत्तं रामरावणयोः प्रभो ॥ ७.१०९.२८ ॥
હે પ્રભુ, તે બે રાક્ષસ-નાયકો વચ્ચે પહેલાં રામ અને રાવણ વચ્ચે થયું હતું તેવું જ યુદ્ધ થયું.
7.109.29
घटोत्कचस्तु विंशत्या नाराचानां स्तनान्तरे ।
अलम्बुसमथो विद्धा सिंहवद्व्यनदन्मुहुः ॥ ७.१०९.२९ ॥
પરંતુ ઘટોત્કચે વીસ નારાચ બાણોથી અલંબુષની છાતીમાં વીંધીને સિંહની જેમ વારંવાર ગર્જના કરી.
7.109.30
तथैवालम्बुसो राजन्हैडिम्बिं युद्धदुर्मदम् ।
विद्व्वा विद्वृऽनदद्वृष्टः पूरयन्खं समन्ततः ॥ ७.१०९.३० ॥
હે રાજા, તેવી જ રીતે અલંબુષે યુદ્ધમદથી મત્ત હૈડિંબ (ઘટોત્કચ)ને વીંધીને વરસાદની જેમ ગર્જના કરી અને ચારે તરફ આકાશ ભરી દીધું.
7.109.31
तथा तौ भृशसङ्क्रुद्धौ राक्षसेन्द्रौ महाबलौ ।
निर्विशेषमयुध्येतां मायाभिरितरेतरम् ॥ ७.१०९.३१ ॥
આ રીતે અત્યંત ક્રોધિત, મહાબળવાન એ બંને રાક્ષસેન્દ્રોએ માયાથી એકબીજા સાથે સમાન રીતે યુદ્ધ કર્યું.
7.109.32
मायाशतसृजौ नित्यं मोहयन्तौ परस्परम् ।
मायायुद्धेषु कुशलौ मायायुद्धमयुध्यताम् ॥ ७.१०९.३२ ॥
સેંકડો માયા રચનારા, સદા એકબીજાને મોહિત કરતા, માયાયુદ્ધમાં કુશળ એ બંનેએ માયાયુદ્ધ કર્યું.
7.109.33
यांयां घटोत्कचो युद्धे मायां दर्शयते नृप ।
तां तामलम्बुसो राजन्माययैव निजघ्निवान् ॥ ७.१०९.३३ ॥
હે રાજન, યુદ્ધમાં ઘટોત્કચ જે જે માયા બતાવતો, અલંબુષ તે જ માયાથી તેને મારી નાખતો.
7.109.34
तं तथा युध्यमानं तु मायायुद्धविशारदम् ।
अलम्बुसं राक्षसेन्द्रं दृष्ट्वाऽक्रुध्यन्त पाण्डवाः ॥ ७.१०९.३४ ॥
એ રીતે યુદ્ધ કરતા, માયાયુદ્ધમાં નિપુણ રાક્ષસેન્દ્ર અલંબુષને જોઈને પાંડવો ક્રોધે ભરાયા.
7.109.35
त एनं भृशसंविग्नाः सर्वतः प्रवरा रथैः ।
अभ्यद्रवन्त सङ्कुद्धा भीमसेनादयो नृप ॥ ७.१०९.३५ ॥
હે રાજન, અત્યંત વ્યગ્ર, ક્રોધિત એવા શ્રેષ્ઠ ભીમસેન વગેરે રથોમાં સર્વ બાજુથી તેના પર ધસી ગયા.
7.109.36
त एनं कोष्ठकीकृत्य रथवंशेन मारिष ।
सर्वतो व्यकिरन्बाणैरुल्काभिरिव कुञ्जरम् ॥ ७.१०९.३६ ॥
હે મારિષ, તેમણે રથોની હારથી તેને કોઠાની જેમ ઘેરી લીધો અને હાથીને મશાલોથી ઘેરે તેમ સર્વ બાજુથી બાણોનો વરસાદ કર્યો.
7.109.37
स तेषामस्त्रवेगं तं प्रतिहत्यास्त्रमायया ।
तस्माद्रथव्रजान्मुक्तो वनदाहादिव द्विपः ॥ ७.१०९.३७ ॥
તેણે તેમના અસ્ત્રવેગને અસ્ત્રમાયાથી પ્રતિહત કર્યો, અને દાવાનળમાંથી છૂટેલા હાથીની જેમ તે રથસમૂહમાંથી મુક્ત થયો.
7.109.38
स विष्फार्य अनुर्धोरमिन्द्राशनिसमस्वनम् ।
मारुतिं पञ्चविंशत्या भैमसेनिं च पञ्चभिः ॥ ७.१०९.३८ ॥
તેણે ઇન્દ્રના વજ્ર જેવો ઘોષ કરતું ધનુષ્ય ખેંચ્યું અને મારુતિ (ભીમ)ને પચીસ બાણોથી, ભીમસેનના પુત્રને પાંચ બાણોથી વીંધ્યો.
7.109.39
युधिष्ठिरं त्रिभिर्विद्धा सहदेवं च सप्तभिः ।
नकुलं च त्रिसप्तत्या द्रोपदेयांश्च मारिष।
पञ्चभिःपञ्चभिर्विद्ध्वा घोरं नादं ननाद ह ॥ ७.१०९.३९ ॥
તેણે યુધિષ્ઠિરને ત્રણ બાણોથી, સહદેવને સાત બાણોથી, નકુલને તોતેર બાણોથી વીંધ્યો; હે મારિષ, દ્રૌપદીના પુત્રોને દરેકને પાંચ-પાંચ બાણોથી વીંધીને તેણે ભયંકર ગર્જના કરી.
7.109.40
तं भीमसेनो नवभिः सहदेवस्तु पञ्चभिः ।
युधिष्ठिरः शतेनैव राक्षसं प्रत्यविध्यत।
नकुलस्तु चतुःषष्ट्या द्रौपदेयास्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.१०९.४० ॥
ભીમસેને તે રાક્ષસને નવ બાણોથી, સહદેવે પાંચથી, અને યુધિષ્ઠિરે સો બાણોથી જ વીંધ્યો. નકુલે ચોસઠથી, અને દ્રૌપદીના પુત્રોએ પ્રત્યેકે ત્રણ-ત્રણ બાણોથી વીંધ્યો.
7.109.41
हैडिम्बो राक्षसं विद्ध्वा युद्धे पञ्चाशता शरैः ।
पुनर्विव्याध सप्तत्या ननाद च महाबलः ॥ ७.१०९.४१ ॥
હિડિંબાના પુત્ર (ઘટોત્કચ) યુદ્ધમાં તે રાક્ષસને પચાસ બાણોથી વીંધીને ફરી સિત્તેર બાણોથી વીંધ્યો, અને તે મહાબલે ગર્જના કરી.
7.109.42
तस्य नादेन महता कम्पितेयं वसुन्धरा ।
सपर्वतवना राजन्सपादपजलाशया ॥ ७.१०९.४२ ॥
તેની એ મહાન ગર્જનાથી આ પૃથ્વી કંપી ઉઠી, હે રાજન્ — પર્વતો, વનો, વૃક્ષો અને જળાશયો સહિત.
7.109.43
सोऽतिविद्धो महेष्वासैः सर्वतस्तैर्महारथैः ।
प्रतिविव्याध तान्सर्वान्पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ॥ ७.१०९.४३ ॥
મહાન ધનુર્ધરો અને મહારથીઓ દ્વારા ચારે બાજુથી અત્યંત વીંધાઈને તેણે તે સૌને પ્રત્યેકને પાંચ-પાંચ બાણોથી સામો વીંધ્યો.
7.109.44
तं क्रुद्धं राक्षसं युद्धे प्रतिक्रुद्धस्तु राक्षसः ।
हैडिम्बो भरतश्रेष्ठ शरैर्विव्याध सप्तभिः ॥ ७.१०९.४४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં ક્રોધિત થયેલા તે રાક્ષસ સામે, પોતે પણ ક્રોધિત થયેલા હૈડિંબ રાક્ષસે તેને સાત બાણોથી વીંધ્યો.
7.109.45
सोऽतिविद्धो बलवता राक्षसेन्द्रो महाबलः ।
व्यसृजत्सायकांस्तूर्णं रुक्मपुङ्खाञ्शिलाशितान् ॥ ७.१०९.४५ ॥
બળવાન રાક્ષસ દ્વારા અત્યંત વીંધાયેલા તે મહાબલ રાક્ષસરાજે તરત જ પથ્થર પર ધાર કાઢેલા સોનેરી પીંછાવાળા બાણો છોડ્યા.
7.109.46
ते शऱा नतपर्वाणो भैमसेनिविनिर्भिदः ।
रुषिताः पन्नगा यद्वद्योधमुख्यानुपागमन् ॥ ७.१०९.४६ ॥
વળેલી ગાંઠોવાળા તે બાણો, ભીમસેનના પુત્રને વીંધનારા, કોપાયમાન સર્પોની જેમ મુખ્ય યોદ્ધાઓ તરફ ગયા.
7.109.47
ततस्ते पाण्डवा राजन्समन्तान्निशिताञ्शरान् ।
प्रेषयामासुरुद्विग्ना हैडिम्बश्च घटोत्कचः ॥ ७.१०९.४७ ॥
પછી, હે રાજન, તે પાંડવો અને હૈડિંબ ઘટોત્કચે ઉદ્વેગથી ચારે બાજુથી તીક્ષ્ણ બાણો છોડ્યા.
7.109.48
स विध्यमानः समरे पाण्डवैर्जितकाशिभिः ।
नाभ्यपद्यत कर्तव्यमार्श्यशृङ्गिर्महाबलः ॥ ७.१०९.४८ ॥
યુદ્ધમાં પોતાને વિજયી માનતા પાંડવો દ્વારા વીંધાયા છતાં તે મહાબલ આર્શ્યશૃંગિ પોતાની ફરજથી ડગ્યો નહીં.
7.109.49
घटोत्कचं महाराज शरवर्षैरवाकिरत् ।
दग्धाद्रिकूटसदृशं तमञ्जनचयोपरमम् ॥ ७.१०९.४९ ॥
મહારાજ, તેણે શરવર્ષાથી ઘટોત્કચને ઢાંકી દીધો; તે બળેલા પર્વતશિખર જેવો અને કાજળના ઢગલા જેવો કાળો હતો.
7.109.50
घटोत्कचोऽप्यसम्भ्रान्तः शरवर्षं महत्तरम् ।
अलम्बुसवधप्रेप्सुर्मुमोचाग्निरिव ज्वलन् ॥ ७.१०९.५० ॥
ઘટોત્કચ પણ અવિચલિત રહ્યો; અલંબુસને મારવાની ઇચ્છાથી, બળતી અગ્નિ જેમ, મહાન શરવર્ષા છોડી.
7.109.51
अलम्बुसवधाच्चोग्राद्धटोत्कचवधादपि ।
शराः प्रादुर्भवन्ति स्म द्विरेफा इव शाखिनः ॥ ७.१०९.५१ ॥
અલંબુસના ભયંકર વધની ઇચ્છાથી અને ઘટોત્કચના વધની ઇચ્છાથી પણ બાણો વૃક્ષો પર ભમરાની જેમ પ્રગટ થવા લાગ્યા.
7.109.52
अभ्रच्छायेव रचिता बाणैस्तत्र नरेश्वर ।
न स्म विज्ञायते किञ्चिदन्धकारे कृते शरैः ॥ ७.१०९.५२ ॥
હે નરેશ્વર, ત્યાં બાણોથી રચાયેલો અંધકાર મેઘની છાયા જેવો ફેલાયો; બાણોએ કરેલા અંધકારમાં કંઈ પણ દેખાતું ન હતું.
7.109.53
तत आकर्णमुक्तेन भल्लेन च घटोत्कचः ।
अलम्बुसस्य चिच्छेद शिरो यन्तुर्महाबलः ॥ ७.१०९.५३ ॥
પછી કાન સુધી ખેંચીને છોડેલા ભલ્લ બાણથી મહાબલી ઘટોત્કચે અલંબુસના સારથિનું માથું કાપી નાખ્યું.
7.109.54
ततोऽपरैर्वेगवद्भिः क्षुरैस्तस्य घटोत्कचः ।
अक्षमीषां युगं चैव चिच्छेद युधि ताडयन् ॥ ७.१०९.५४ ॥
પછી ઘટોત્કચે અન્ય વેગવાન ક્ષુર બાણોથી યુદ્ધમાં પ્રહાર કરીને તેનો અક્ષ, ઈષા અને ઝૂંસરી કાપી નાખ્યાં.
7.109.55
अवस्कन्द्य रथात्तूर्णं कैर्मीरः क्रोधमूर्च्छितः ।
तस्मिन्मायामयं घोरमस्त्रवर्षं ववर्ष ह ॥ ७.१०९.५५ ॥
ક્રોધથી મૂર્છિત થયેલો કૈમીર તરત રથ પરથી કૂદી પડ્યો અને તેના પર માયાથી રચાયેલા ભયંકર અસ્ત્રોનો વરસાદ વરસાવ્યો.
7.109.56
घटोत्कचोऽप्याशु रथात्प्रस्कन्द्य स तमेव च ।
मायास्त्रेणैव मायास्त्रं व्यधमत्समरे रिपोः ॥ ७.१०९.५६ ॥
ઘટોત્કચ પણ તરત રથ પરથી કૂદી પડ્યો અને તે જ માયાસ્ત્રથી યુદ્ધમાં શત્રુનું માયાસ્ત્ર નષ્ટ કર્યું.
7.109.57
हैडिम्बेनार्द्यमानस्तु युधि सोऽलम्बुसोऽद्रवत् ।
अन्तर्हितो महाराज घटोत्कचमयोधयत् ॥ ७.१०९.५७ ॥
હૈડિંબથી પીડિત થયેલો અલંબુષ યુદ્ધમાંથી ભાગી ગયો; હે મહારાજ, તે અદૃશ્ય રહીને ઘટોત્કચ સાથે લડ્યો.
7.109.58
अन्तर्धानगतं दृष्ट्वा तत्रतत्र घटोत्कचः ।
गदया ताडयामास वेगवत्या महाबलः ॥ ७.१०९.५८ ॥
અદૃશ્ય થયેલા તેને અહીં-ત્યાં જોઈને મહાબલી ઘટોત્કચે વેગવતી ગદાથી તેના પર પ્રહાર કર્યો.
7.109.59
उत्पपात ततो व्योम्नि प्रहारपरिपीडितः ।
अलम्बुसो राक्षसेन्द्रः सहसा पक्षिराडिव ॥ ७.१०९.५९ ॥
પ્રહારથી પીડિત થયેલો રાક્ષસેન્દ્ર અલંબુષ ત્યારે અચાનક પક્ષીરાજની જેમ આકાશમાં ઊડ્યો.
7.109.60
घटोत्कचोऽप्यसम्भ्रान्तः खङ्गपाणिरथोत्पतत् ।
ततो वेगेन महता विवर्षिषुरिवाम्बुदः ॥ ७.१०९.६० ॥
ઘટોત્કચ પણ અવિચલિત રહીને હાથમાં ખડ્ગ લઈને ઉપર કૂદ્યો; પછી વરસાદ વરસાવવા ઉદ્યત મેઘની જેમ તે મહાન વેગથી ઊડ્યો.
7.109.61
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य कैर्मीरी राक्षसोत्तमः ।
अभिदुद्राव वेगेन सिंहः सिंहमिव स्थितम् ॥ ७.१०९.६१ ॥
તેને આવતો જોઈને રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ કૈર્મીરી વેગથી તેના પર ધસ્યો, જેમ સિંહ ઊભેલા સિંહ પર ધસે.
7.109.62
दक्षिणेनासिमुद्यम्य वक्षः प्रच्छाद्य वर्मणा ।
अभिदुद्राव वेगेन वेगवन्तं घटोत्कचः ॥ ७.१०९.६२ ॥
જમણા હાથમાં તલવાર ઉગામીને, બખ્તરથી છાતી ઢાંકીને ઘટોત્કચ વેગથી તે વેગવાન પર ધસ્યો.
7.109.63
तावुभौ वेगसंरब्धावलम्बुसघटोत्कचौ ।
अन्योन्यस्य तथैवोरू समाजघ्नतुरञ्जसा ॥ ७.१०९.६३ ॥
વેગથી ક્રોધિત થયેલા તે બંને, અલંબુષ અને ઘટોત્કચ, એકબીજાની જાંઘો પર સીધા પ્રહાર કરવા લાગ્યા.
7.109.64
अन्योन्यस्याभिघातेन तयो राक्षससिंहयोः ।
शैलेनाभिहतस्येव शैलस्याभून्महास्वनः ॥ ७.१०९.६४ ॥
તે બે રાક્ષસસિંહોના પરસ્પરના પ્રહારથી, એક પર્વત પર બીજો પર્વત અથડાયો હોય તેવો મહાન અવાજ થયો.
7.109.65
ततोऽपसृत्य सहसा पुनरापेततुर्भृशम् ।
चरन्तावसिमार्गांस्तान्विविधान्राक्षसोत्तमौ ॥ ७.१०९.६५ ॥
પછી અચાનક પાછા હટીને, તે બંને ઉત્તમ રાક્ષસો ફરી ઉગ્રતાથી સામસામે આવ્યા, તલવારના વિવિધ માર્ગોમાં ફરતા.
7.109.66
तयोर्गात्रेषु पतितावसी भिन्नौ निपेततुः ।
वेगोत्सृष्टे मघवता वज्रे शैलतटेष्विव ॥ ७.१०९.६६ ॥
તે બંનેના અંગો પર પડેલી બે તલવારો તૂટીને નીચે પડી, જાણે ઇન્દ્રે વેગથી ફેંકેલું વજ્ર પર્વતના ઢોળાવો પર પડ્યું હોય.
7.109.67
ततः सैन्यानि ददृशुस्तद्युद्धमतिदारुणम् ।
युद्धं तयो राक्षसयोरामिषे श्येनयोरिव ॥ ७.१०९.६७ ॥
ત્યારે સૈન્યોએ એ અતિ ભયંકર યુદ્ધ જોયું; માંસ માટે લડતા બે બાજ જેવું તે બે રાક્ષસોનું યુદ્ધ.
7.109.68
ततो लोहितरक्ताक्षावुभौ तौ राक्षसोत्तमौ ।
तथैक्ष्येतां तु शार्दूलौ सन्ध्यारक्ताविवाम्बुदौ ॥ ७.१०९.६८ ॥
ત્યારે લાલ આંખોવાળા એ બે શ્રેષ્ઠ રાક્ષસો, બે વાઘ જેવા, સંધ્યાની લાલીમાં રંગાયેલા બે મેઘ જેવા દેખાયા.
7.109.69
चक्राते श्येनवच्चैव मण्डलानि सहस्रशः ।
उभौ निस्त्रिंशहस्तौ तौ सपक्षाविव पक्षिणौ ॥ ७.१०९.६९ ॥
હાથમાં તલવાર લઈને એ બંને બાજની જેમ હજારો ચક્કર ફર્યા, જાણે પાંખોવાળાં બે પક્ષી હોય.
7.109.70
भ्रामयित्वा तु तं खङ्गं पाण्डोः किर्मीरनन्दनः ।
चिक्षेपास्य शिरो हर्तुं स च तस्य घटोत्कचः ॥ ७.१०९.७० ॥
ત્યારે પાંડુવંશના કિર્મીરના પુત્રે એ તલવાર ફેરવીને તેનું માથું કાપવા ફેંકી; અને તે ઘટોત્કચે પણ.
7.109.71
तावसी युगपद्दीप्तौ समेत्य विपुलौ भुवि ।
पतितौ तौ तु बाहुभ्यां राक्षसौ समसज्जताम् ॥ ७.१०९.७१ ॥
એ બંને વિશાળ ચમકતી તલવારો એકસાથે અથડાઈને ધરતી પર પડી; એ બંને રાક્ષસો બાહુઓથી એકબીજાને વળગી પડ્યા.
7.109.72
शीर्षाघातांसधातैश्च परस्परमथाहतौ ।
पुनर्विमिश्रितौ वीरौ व्यायुध्येते मुहुर्मुहुः ॥ ७.१०९.७२ ॥
માથાના અને ખભાના પ્રહારોથી એકબીજાને ઘાયલ કરીને એ બંને વીરો ફરી ફરી એકબીજામાં ભળીને સામસામે લડવા લાગ્યા.
7.109.73
भैमसेनिरथोत्क्षिप्य समाविध्य पुनः पुनः ।
निष्पिपेष क्षितौ क्षिप्रं पूर्णकुम्भमिवाश्मनि ॥ ७.१०९.७३ ॥
ભીમસેનના પુત્રે તેને ઊંચકી વારંવાર ફેરવીને પછી ઝડપથી જમીન પર પથ્થર પર ભરેલો ઘડો ફોડે તેમ ચગદી નાખ્યો.
7.109.74
बललाघवसम्पन्नः सम्पन्नो विक्रमेण च ।
भैमसेनिरथ क्रुद्धः सर्वसैन्यस्य पश्यतः ॥ ७.१०९.७४ ॥
બળ અને ચપળતાથી સંપન્ન, પરાક્રમી ભીમસેનનો પુત્ર ક્રોધે ભરાઈને, સમગ્ર સૈન્ય જોતું હતું ત્યારે.
7.109.75
असृक्क्षरितसर्वाङ्गश्चूर्णितास्थिविभूषणः ।
घटोत्कचेन निष्पिष्टो हतः सालकटङ्कटः ॥ ७.१०९.७५ ॥
આખા શરીરેથી લોહી વહેતું, હાડકાં ચૂરેચૂરા થઈ આભૂષણ જેવાં બનેલા, ઘટોત્કચ વડે ચગદાઈને મરાયેલો સાલકટંકટ.
7.109.76
पाण्डवानां ततः सेना तं दृष्ट्वा विनिपातितम् ।
ननाद सुमहानादं हर्षवेगसमाप्लुता ॥ ७.१०९.७६ ॥
ત્યારે પાંડવોની સેના તેને પડેલો જોઈ હર્ષના વેગથી ભરાઈ ગઈ અને અત્યંત મોટી ગર્જના કરી.
7.109.77
ततस्तु निपपाताशु गतासुर्भुवि राक्षसः ।
शिखरं पर्वतस्येव वज्रवेगेन पातितम् ॥ ७.१०९.७७ ॥
ત્યારે તે રાક્ષસ પ્રાણરહિત થઈ તરત જમીન પર પડ્યો, વજ્રના વેગથી પાડેલા પર્વતશિખર જેમ.
7.109.78
पतता तेन महता रथिनां दन्तिनां दश ।
तव सैन्ये महाराज निहताः सुबृहत्तया ॥ ७.१०९.७८ ॥
હે મહારાજ! તેના વિશાળ દેહના પતનથી તમારી સેનામાં રથીઓ અને હાથીઓ દસ-દસ કરીને માર્યા ગયા.
7.109.79
ततो घटोत्कचो हत्वा तद्रक्षो वृत्रसन्निभम् ।
पुनः स रथमास्थाय विजिगीषुर्ननादह ॥ ७.१०९.७९ ॥
પછી વૃત્ર જેવા એ રાક્ષસને મારીને ઘટોત્કચ ફરી રથ પર ચઢ્યો અને વિજયની ઇચ્છાથી ગર્જ્યો.
7.109.80
ततः सुमनसः पार्था हते तस्मिन्निशाचरे ।
चुक्रुशुः सिंहनादांश्च वासांस्यादुधुवुश्च ह ॥ ७.१०९.८० ॥
તે રાક્ષસ હણાતાં આનંદિત મનવાળા પૃથાના પુત્રોએ સિંહનાદ કર્યા અને વસ્ત્રો ફરકાવ્યાં.
7.109.81
तावकाश्च हतं दृष्ट्वा राक्षसेन्द्रं महाबलम् ।
अलम्बुसं तथा शूरा विशीर्णमिव पर्वतम्।
हाहाकारमकार्षुश्च सैन्यानि भरतर्षभ ॥ ७.१०९.८१ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તમારા યોદ્ધાઓએ મહાબળવાન રાક્ષસરાજ અલંબુષને ભાંગેલા પર્વતની જેમ હણાયેલો જોઈને હાહાકાર કર્યો.
7.109.82
जनाश्च तद्ददृशिरे रक्षः कौतूहलान्विताः ।
यदृच्छया निपतितं भूमावङ्गारकं यथा ॥ ७.१०९.८२ ॥
લોકોએ પણ કુતૂહલથી એ રાક્ષસને જોયો; તે જમીન પર અકસ્માતે પડેલા અંગારા જેવો હતો.
7.109.83
घटोत्कचस्तु तद्धत्वा रक्षो बलवतां वरम् ।
मुमोच बलवन्नादं बलं हत्वेव वासवः ॥ ७.१०९.८३ ॥
બળવાનોમાં શ્રેષ્ઠ એ રાક્ષસને મારીને ઘટોત્કચે, સેનાને હણનાર ઇન્દ્રની જેમ, પ્રચંડ ગર્જના કરી.
7.109.84
स पूज्यमानः पितृभिः सबान्धवै… ।
र्घटोत्कचः कर्मणि दुष्करे कृते।
रिपुं निहत्याभिननन्द वै तदा ।
ह्यलम्बुसं पक्वमलम्बुषं यथा ॥ ७.१०९.८४ ॥
પિતાઓ અને બંધુઓથી સન્માનિત ઘટોત્કચે દુષ્કર કર્મ કરીને શત્રુને હણીને ત્યારે આનંદ કર્યો; પાકેલા ફળની જેમ અલંબુષને…
7.109.85
ततो निनादः सुमहान्समुत्थितः ।
सशङ्खनानाविधबाणघोषवान्।
निशम्य तं प्रत्यनदंस्तु पाण्डवा… ।
स्ततो ध्वनिर्भुवनमथाऽस्पृशद्भृशम् ॥ ७.१०९.८५ ॥
ત્યારે શંખો અને વિવિધ બાણોના ઘોષથી ભરેલો મહાન કોલાહલ ઊઠ્યો. તે સાંભળીને પાંડવોએ પ્રતિઉત્તરમાં ગર્જના કરી; તે ધ્વનિ સમગ્ર જગતમાં વ્યાપી ગયો.
7.109.86
ततोऽभिगम्य राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
स्वकर्मावेदयन्मूर्ध्ना प्राञ्जलिर्निपपात ह ॥ ७.१०९.८६ ॥
પછી રાજા ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર પાસે જઈને તેણે પોતાનું કર્મ નિવેદન કર્યું, અને હાથ જોડી માથાથી પ્રણામ કરીને નીચે પડ્યો.
7.109.87
मूर्ध्न्युपाघ्राय तं ज्येष्ठः परिष्वज्य च पाण्डवः ।
प्रितोऽस्मीत्यब्रवीद्राजन्हर्षादुत्फुल्ललोचनः ॥ ७.१०९.८७ ॥
હે રાજન, જ્યેષ્ઠ પાંડવે તેનું માથું સૂંઘીને તેને આલિંગન આપ્યું, હર્ષથી ખીલેલી આંખો સાથે કહ્યું, "હું પ્રસન્ન છું."
7.109.88
घटोत्कचेन निष्पिष्टे हते सालकटङ्कटे ।
बभूवुर्मुदिताः सर्वे हते तस्मिन्निशाचरे ॥ ७.१०९.८८ ॥
ઘટોત્કચે સાલકટંકટને ચગદીને મારી નાખ્યો, તે રાક્ષસ હણાતાં સૌ આનંદિત થયા.