મહાભારત · અધ્યાય 7.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.11.1
शृणु दिव्यानि कर्माणि वासुदेवस्य सञ्जय ।
कृतवान्यानि गोविन्दो यथा नान्याःपुमान्क्वचित् ॥ ७.११.१ ॥
હે સંજય, વાસુદેવનાં એ દિવ્ય કર્મો સાંભળ, જે ગોવિંદે કર્યાં, જેમ બીજા કોઈ પુરુષે ક્યારેય કર્યાં નથી.
7.11.2
संवर्धता गोपकुले बालेनैव महात्मना ।
विख्यापितं बलं बाह्वोस्त्रिषु लोकेषु सञ्जय ॥ ७.११.२ ॥
ગોપકુળમાં ઉછરતાં, બાળક હોવા છતાં એ મહાત્માએ પોતાના બાહુબળને ત્રણે લોકમાં પ્રસિદ્ધ કર્યું. હે સંજય!
7.11.3
पूतनां शकटं हत्वा केशिनं चैव वाजिनम् ।
ऋषभं धेनुकं चैव अरिष्टं च महाबलम् ॥ ७.११.३ ॥
પૂતના, શકટાસુર અને અશ્વરૂપી કેશીને મારીને; ઋષભ, ધેનુક અને મહાબલી અરિષ્ટને પણ (મારી નાખ્યા).
7.11.4
दावान्मुक्त्वा महाबाहुर्धृत्वा गोवर्धनं निगिम् ।
चाणूरं मुष्टिकं चैव रङ्गमध्ये निहत्य च ॥ ७.११.४ ॥
દાવાગ્નિમાંથી મુક્ત કરીને, ગોવર્ધન પર્વત ઉપાડીને, નિગિ (નાગ) ને; રંગમધ્યે ચાણૂર અને મુષ્ટિકને મારીને, તે મહાબાહુએ.
7.11.5
प्रलम्बं नरकं जम्भं पीठं चापि महासुरम् ।
मुरुं चान्तकसङ्काशमवधीत्पुष्करेक्षणः ॥ ७.११.५ ॥
પ્રલંબ, નરક, જંભ, પીઠ, મહાસુર મુર, અને યમ સમાન મુરને કમલનયને હણ્યા.
7.11.6
तथा कंसो महातेजा जरासन्धेन पालितः ।
विक्रमेणैव कृष्णेन सगणः पातितो रणे ॥ ७.११.६ ॥
એ જ રીતે જરાસંધે રક્ષેલો મહાતેજસ્વી કંસ, પોતાના ગણ સહિત, કૃષ્ણના પરાક્રમથી રણમાં પાડી દેવાયો.
7.11.7
सुनामा रणविक्रान्तः समग्राक्षौहिणीपतिः ।
भोजराजस्य मध्यस्थो भ्राता कंसस्य वीर्यवान् ॥ ७.११.७ ॥
સુનામા, યુદ્ધમાં પરાક્રમી, સંપૂર્ણ અક્ષૌહિણી સેનાના અધિપતિ, ભોજરાજાના મધ્યમ ભાઈ, કંસના વીર્યવાન ભાઈ.
7.11.8
बलदेवद्वितीयेन कृष्णेनामित्रघातिना ।
तरस्वी समरे दग्धः ससैन्यः शूरसेनराट् ॥ ७.११.८ ॥
બલદેવ બીજા સાથી હતા એવા શત્રુઘાતી કૃષ્ણ દ્વારા યુદ્ધમાં સેના સહિત તે વેગવાન શૂરસેનરાજ બળી ગયો.
7.11.9
दुर्वासा नाम विप्रर्षिस्तथा परमकोपनः ।
आराधितः सदारेण स चास्मै प्रददौ वरान् ॥ ७.११.९ ॥
દુર્વાસા નામે વિપ્રર્ષિ, અત્યંત ક્રોધી, પત્ની સહિત આરાધિત થયા; તેમણે તેને વરદાન આપ્યાં.
7.11.10
तथा गान्धारराजस्य सुतां वीरः स्वयंवरे ।
निर्जित्य पृथिवीपालानावहत्पुष्करेक्षणः ॥ ७.११.१० ॥
તેવી જ રીતે તે વીર, કમળનયન, સ્વયંવરમાં ભૂપાલોને જીતીને ગાંધારરાજની પુત્રીને પરણ્યો.
7.11.11
अमृष्यमाणा राजानो यस्य जात्या हया इव ।
रथे वैवाहिके युक्ताः प्रतोदेन कृतव्रणाः ॥ ७.११.११ ॥
જેના વૈવાહિક રથમાં જોડાયેલા, જાતિથી ઘોડાની જેમ ન સહન કરનારા રાજાઓ અંકુશથી ઘાયલ થયા.
7.11.12
जरासन्धं महाबाहुमुपायेन जनार्दनः ।
परेण घातयामास समग्राक्षौहिणीपतिम् ॥ ७.११.१२ ॥
જનાર્દને ઉપાયથી, સંપૂર્ણ અક્ષૌહિણી સેનાના અધિપતિ મહાબાહુ જરાસંધને બીજા દ્વારા મરાવ્યો.
7.11.13
चेदिराजं च विक्रान्तं राजसेनापतिं बली ।
अर्घे विवदमानं च जघान पशुवत्तदा ॥ ७.११.१३ ॥
બલવાન તેણે ત્યારે ચેદિરાજ, પરાક્રમી રાજસેનાપતિ, અને અર્ઘ્ય પર વિવાદ કરનારને પશુની જેમ મારી નાખ્યો.
7.11.14
सौभं दैत्यपुरं खस्थं शाल्वगुप्तं दुरासदम् ।
समुद्रकुक्षौ विक्रम्य पातयामास माधवः ॥ ७.११.१४ ॥
આકાશમાં સ્થિત, શાલ્વે રક્ષિત, દુર્ગમ દૈત્યનગર સૌભને માધવે સમુદ્રના ઉદરમાં પરાક્રમથી પાડી દીધું.
7.11.15
अङ्गान्वङ्गान्कलिङ्गंश्च मागधान्काशिकोसलान् ।
वात्स्यगार्ग्यकरूषांश्च पौण्ड्रांश्चाप्यजयद्रणे ॥ ७.११.१५ ॥
અંગ, વંગ, કલિંગ, માગધ, કાશી-કોસલ, વાત્સ્ય-ગાર્ગ્ય-કરૂષ અને પૌંડ્રોને પણ તેણે યુદ્ધમાં જીતી લીધા.
7.11.16
आवन्त्यान्दाक्षिणात्यांश्च पार्वतीयान्दशेरकान् ।
काश्मीरकानौरसिकान्पिशाचांश्च समुद्गलान् ॥ ७.११.१६ ॥
આવંત્ય, દાક્ષિણાત્ય, પર્વતીય દશેરક, કાશ્મીરક, ઔરસિક, પિશાચ અને સમુદ્ગલોને પણ તેણે જીતી લીધા.
7.11.17
काम्भोजान्वाटधानांश्च चोलान्पाण्ड्यांश्च सञ्जय ।
त्रिगर्तान्मालवांश्चैव दरदांश्च सुदुर्जयान् ॥ ७.११.१७ ॥
હે સંજય! કામ્બોજ, વાટધાન, ચોલ, પાંડ્ય, ત્રિગર્ત, માલવ અને દરદ—અતિદુર્જયોને પણ તેણે જીતી લીધા.
7.11.18
नानादिग्भ्यश्च सम्प्राप्तान्खशांश्चैव शकांस्तथा ।
जितवान्पुण्डरीकाक्षो यवनं च सहानुगम् ॥ ७.११.१८ ॥
વિવિધ દિશાઓમાંથી આવેલા ખશ અને શકોને તથા અનુચરો સહિત યવનોને પણ કમળનયને જીતી લીધા.
7.11.19
प्रविश्य मकरावासं यादोगणनिषेवितम् ।
जिगाय वरुणं सङ्ख्ये सलिलान्तर्गतं पुरा ॥ ७.११.१९ ॥
મકરોના નિવાસમાં પ્રવેશીને, જળચર જીવોના સમૂહોથી સેવિત સ્થાનમાં, પૂર્વે પાણીમાં રહેલા વરુણને તેમણે યુદ્ધમાં જીત્યો.
7.11.20
युधि पञ्चजनं हत्वा दैत्यं पातालवासिनम् ।
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो दिव्यं शङ्खमवाप्तवान् ॥ ७.११.२० ॥
યુદ્ધમાં પાતાળવાસી દૈત્ય પંચજનને મારીને, હૃષીકેશે દિવ્ય શંખ પાંચજન્ય મેળવ્યો.
7.11.21
खाण्डवे पार्थसहितस्तोषयित्वा हुताशनम् ।
आग्नेयमस्त्रं दुर्धर्षं चक्रं लेभे महाबलः ॥ ७.११.२१ ॥
ખાંડવમાં પાર્થ સાથે અગ્નિને પ્રસન્ન કરીને, મહાબળવાને દુર્ધર્ષ આગ્નેય અસ્ત્ર અને ચક્ર મેળવ્યાં.
7.11.22
वैनतेयं समारुह्य त्रासयित्वाऽमरावतीम् ।
महेन्द्रभवनाद्वीरः पारिजातमुपानयत् ॥ ७.११.२२ ॥
વૈનતેય (ગરુડ) પર ચઢીને, અમરાવતીને ભયભીત કરીને, તે વીરે મહેન્દ્રના ભવનમાંથી પારિજાત વૃક્ષ લાવ્યો.
7.11.23
तच्च मर्षितवाञ्शक्रो जानंस्तस्य पराक्रमम् ।
राज्ञां चाप्यजितं कंचित्कृष्णेनेह न शुश्रुम ॥ ७.११.२३ ॥
તેમનો પરાક્રમ જાણવા છતાં ઇન્દ્રે તે સહન કર્યો. અહીં કૃષ્ણ દ્વારા ન જીતાયેલો કોઈ રાજા અમે સાંભળ્યો નથી.
7.11.24
यच्च तन्महदाश्चर्यं सभायां मम सञ्जय ।
कृतवान्पुण्डरीकाक्षः कस्तदन्य इहार्हति ॥ ७.११.२४ ॥
સંજય, મારી સભામાં પુંડરીકાક્ષે (કૃષ્ણે) કરેલું આ મહાન આશ્ચર્ય, તેમના સિવાય બીજું કોણ અહીં કરવા યોગ્ય છે?
7.11.25
यच्च भक्त्या प्रसन्नोऽहमद्राक्षं कृष्णमीश्वरम् ।
तन्मे सुविदितं सर्वं प्रत्यक्षमिव चागमम् ॥ ७.११.२५ ॥
ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને ઈશ્વર કૃષ્ણને મેં જોયા; તે સર્વ મને સારી રીતે જ્ઞાત છે, જાણે પ્રત્યક્ષ હોય તેમ.
7.11.26
नान्तो विक्रमयुक्तस्य बुद्ध्या युक्तस्य वा पुनः ।
कर्मणां शक्यते गन्तुं हृषीकेशस्य सञ्जय ॥ ७.११.२६ ॥
પરાક્રમ અને બુદ્ધિથી યુક્ત હૃષીકેશનાં કર્મોનો અંત પહોંચી શકાતો નથી, હે સંજય.
7.11.27
तथा गदश्च साम्बश्च प्रद्युम्नोऽथ विदूरथः ।
अगावहोऽनिरुद्धश्च चारुदेष्णः ससारणः ॥ ७.११.२७ ॥
તેવી જ રીતે ગદ, સામ્બ, પ્રદ્યુમ્ન, પછી વિદૂરથ, અગાવહ, અનિરુદ્ધ, ચારુદેષ્ણ અને સારણ.
7.11.28
उल्मुको निशठश्चैव झिल्ली बभ्रुश्च वीर्यवान् ।
पृथुश्च विपृथुश्चैव शमीङ्कोऽथारिमेजयः ॥ ७.११.२८ ॥
ઉલ્મુક, નિશઠ, ઝિલ્લી, પરાક્રમી બભ્રુ, પૃથુ, વિપૃથુ, શમીંક અને અરિમેજય.
7.11.29
एतेऽन्ये बलवन्तश्च वृष्णिवीराः प्रहारिणः ।
कथंचित्पाण्जवानीकं श्रयेयुः समरे स्थिताः ॥ ७.११.२९ ॥
આ અને બીજા બળવાન વૃષ્ણિ વીરો, યુદ્ધમાં ઊભા રહી પ્રહાર કરનારા, કોઈ રીતે પાંડવ સેનાનો આશ્રય લેશે.
7.11.30
आहूता वृष्णिवीरेण केशवेन महात्मना ।
ततः संशयितं सर्वे भवेदिति मतिर्मम ॥ ७.११.३० ॥
વૃષ્ણિ વીર મહાત્મા કેશવે બોલાવેલા બધા ત્યારે સંશયમાં હશે, એવો મારો મત છે.
7.11.31
नागायुतबलो वीरः कैलासशिखरोपमः ।
वनमाली हली रामस्तत्र यत्र जनार्दनः ॥ ७.११.३१ ॥
જ્યાં જનાર્દન છે, ત્યાં દસ હજાર હાથીઓનું બળ ધરાવનાર, કૈલાસ શિખર સમાન, વનમાળા ધારણ કરનાર, હળધારી વીર રામ પણ છે.
7.11.32
यमाहुः सर्वपितरं वासुदेवं द्विजातयः ।
अपि वा ह्येष पाण्डूनां योत्स्यतेऽर्थाय सञ्जय ॥ ७.११.३२ ॥
બ્રાહ્મણો જેમને સર્વના પિતા કહે છે, તે વાસુદેવ, હે સંજય, પાંડવો માટે યુદ્ધ કરશે શું?
7.11.33
स यदा तात सन्नह्येत्पाण्डवार्थाय सञ्जय ।
न तदा प्रतिसंयोद्धा भविता तत्र कश्चन ॥ ७.११.३३ ॥
હે પ્રિય સંજય, તે જ્યારે પાંડવો માટે કવચ ધારણ કરશે, ત્યારે ત્યાં તેની સામે લડનાર કોઈ નહીં હોય.
7.11.34
यदि स्म कुरवः सर्वे जयेयुर्नाम पाण्डवान् ।
वार्ष्णेयोऽर्थाय तेषां वै गृह्णीयाच्छस्त्रमुत्तमम् ॥ ७.११.३४ ॥
જો સર્વ કૌરવો પાંડવોને જીતી લે, તોપણ વાર્ષ્ણેય તેમના માટે ઉત્તમ શસ્ત્ર ઉપાડશે.
7.11.35
ततः सर्वान्नरव्याघ्रो हत्वा नरपतीन्रणे ।
कौरवांश्च महाबाहुःकुन्त्यै दद्यात्स मेदिनीम् ॥ ७.११.३५ ॥
પછી તે નરવ્યાઘ્ર, મહાબાહુ, યુદ્ધમાં સર્વ રાજાઓ અને કૌરવોને હણીને તે પૃથ્વી કુંતીને આપશે.
7.11.36
यस्य यन्ता हृषीकेशो योद्धा यस्य धनञ्जयः ।
रथस्य तस्य कः सङ्ख्ये प्रत्यनीको भवेद्रथः ॥ ७.११.३६ ॥
જે રથના સારથી હૃષીકેશ છે અને યોદ્ધા ધનંજય છે, તે રથની સામે યુદ્ધમાં કયો રથ ટકી શકે?
7.11.37
न केनचिदुपायेन कुरूणां दृश्यते जयः ।
तस्मान्मे सर्वमाचक्ष्व यथा युद्धमवर्तत ॥ ७.११.३७ ॥
કોઈ પણ ઉપાયથી કૌરવોનો વિજય દેખાતો નથી. તેથી યુદ્ધ કેવી રીતે ચાલ્યું તે બધું મને કહો.
7.11.38
अर्जुनः केशवस्यात्मा कृष्णोऽप्यात्मा किरीटिनः ।
अर्जुने विजयो नित्यं कृष्णे कीर्तिश्च शाश्वती ॥ ७.११.३८ ॥
અર્જુન કેશવનો આત્મા છે; કૃષ્ણ પણ કિરીટીનો આત્મા છે. અર્જુનમાં સદા વિજય છે, કૃષ્ણમાં શાશ્વત કીર્તિ છે.
7.11.39
सर्वेष्वपि च लोकेषु बीभत्सुरपराजितः ।
प्राधान्येनैव भूयिष्ठममेयाः केशवे गुणाः ॥ ७.११.३९ ॥
સર્વ લોકોમાં બીભત્સુ અપરાજિત છે. કેશવમાં મુખ્યત્વે અમાપ ગુણો છે.
7.11.40
मोहाद्दुर्योधनः कृष्णं यो न वेत्तीह केशवम् ।
मोहितो दैवयोगेन मृत्युपाशपुरस्कृतः। ॥ ७.११.४० ॥
મોહથી દુર્યોધન અહીં કૃષ્ણ કેશવને ઓળખતો નથી; દૈવયોગે મોહિત થઈને તે મૃત્યુપાશથી દોરાઈ રહ્યો છે.
7.11.41
न वेद कृष्णं दाशार्हमर्जुनं चैव पाण्डवम् ।
पूर्वदेवौ महात्मानौ नरनारायणावुभौ ॥ ७.११.४१ ॥
દાશાર્હ કૃષ્ણ અને પાંડવ અર્જુનને તે જાણતો નથી. આ બંને પૂર્વદેવ, મહાત્મા નર અને નારાયણ છે.
7.11.42
एकात्मानौ द्विधाभूतौ दृश्येते मानवैर्भुवि ।
मनसापि हि दुर्धर्षौ सेनामेतां यशस्विनौ ॥ ७.११.४२ ॥
એકાત્મા એવા આ બંને પૃથ્વી પર મનુષ્યોને બે રૂપે દેખાય છે. મનથી પણ આ દુર્ધર્ષ છે; આ બંને યશસ્વી આ સેનાને...
7.11.43
नाशयेतामिहेच्छन्तौ मानुषत्वाच्च नेच्छतः ।
युगस्येव विपर्यासो लोकानामिव मोहनम् ॥ ७.११.४३ ॥
અહીં ઇચ્છતા તે બંને નાશ કરશે; મનુષ્ય હોવાને કારણે, અને ન ઇચ્છતા છતાં પણ; જાણે યુગનો ઉલટફેર, જાણે લોકોનો મોહ.
7.11.44
भीष्मस्य च वधस्तात द्रोणस्य च महात्मनः ।
न ह्येव ब्रह्मचर्येण न वेदाध्ययनेन च ॥ ७.११.४४ ॥
હે તાત, ભીષ્મ અને મહાત્મા દ્રોણનો વધ — બ્રહ્મચર્ય કે વેદાધ્યયનથી પણ તે રોકી શકાય નહિ.
7.11.45
न क्रियाभिर्न चास्त्रेण मृत्योः कश्चिन्निर्वायते ।
लोकसम्भावितौ वीरौ कृतास्त्रौ युद्धदुर्मदौ ॥ ७.११.४५ ॥
કર્મોથી કે શસ્ત્રથી મૃત્યુથી કોઈ છૂટતું નથી; લોકમાં સન્માનિત, અસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ, યુદ્ધમદમાં ઉન્મત્ત બે વીરો પણ.
7.11.46
भीष्मद्रोणौ हतौ श्रुत्वा किन्नु जीवामि सञ्जय ।
यां तां श्रियमसूयामः पुरा दृष्ट्वा युधिष्ठिरे ॥ ७.११.४६ ॥
ભીષ્મ અને દ્રોણ હણાયા એ સાંભળીને, હે સંજય, હું કેવી રીતે જીવું છું? પહેલાં યુધિષ્ઠિરમાં જોયેલી તે શ્રીની અમે ઈર્ષ્યા કરી હતી.
7.11.47
अद्य तामनुजानीमो भीष्मद्रोणवधेन ह ।
मत्कृते चाप्यनुप्राप्तः कुरूणामेष सङ्क्षयः ॥ ७.११.४७ ॥
આજે ભીષ્મ અને દ્રોણના વધથી અમે ખરેખર તે શ્રી છોડી દીધી છે; મારા કારણે જ કુરુઓ પર આ વિનાશ આવ્યો છે.
7.11.48
पक्वानां हि वधे सूत वज्रायन्ते तृणान्युत ।
अनन्तमिदमैश्वर्यं लोके प्राप्तो युधिष्ठिरः ॥ ७.११.४८ ॥
હે સૂત, પાકેલા વીરોના વધમાં તણખલાં પણ વજ્ર બની જાય છે; અને આ અનંત ઐશ્વર્ય યુધિષ્ઠિરે લોકમાં પ્રાપ્ત કર્યું છે.
7.11.49
यस्य कोपान्महात्मानौ भीष्मद्रोणौ निपातितौ ।
प्राप्तः प्रकृतितो धर्मो न धर्मो मामकान्प्रति ॥ ७.११.४९ ॥
જેના ક્રોધથી મહાત્મા ભીષ્મ અને દ્રોણ પડ્યા, તે ધર્મ સ્વભાવથી આવ્યો છે; મારા લોકો પ્રત્યે આ ધર્મ નથી.
7.11.50
क्रूरः सर्वविनाशाय कालोऽसौ नातिवर्तते ।
अन्यथा चिन्तिता ह्यर्था नरैस्तात मनस्विभिः।
अन्यथैव प्रपद्यन्ते दैवादिति मतिर्मम ॥ ७.११.५० ॥
તે ક્રૂર કાળ સર્વ વિનાશ માટે છે; તેને ઓળંગી શકાતો નથી. હે તાત, બુદ્ધિમાન માણસોએ વિચારેલા હેતુઓ પણ દૈવથી અન્યથા જ થાય છે — એવો મારો મત છે.
7.11.51
तस्मादपरिहार्येऽर्थे सम्प्राप्ते कृच्छ्र उत्तमे ।
अपारणीये दुश्चिन्त्ये यथाभूतं प्रचक्ष्व मे ॥ ७.११.५१ ॥
તેથી, અનિવાર્ય, અત્યંત કઠિન સંકટમાં આવી પડેલી, ઓળંગી ન શકાય એવી, વિચારવી પણ મુશ્કેલ એવી આ વાત, જેમ ખરેખર બની તેમ મને કહે.
7.11.53
क्षत्रञ्जयः क्षत्रदेवः क्षत्रवर्मा च मानदः ।
धृष्टद्युम्नात्मजा वीराः के तान्द्रोणादवारयन् ॥ ७.११.५३ ॥
ક્ષત્રંજય, ક્ષત્રદેવ, ક્ષત્રવર્મા અને માનદ — ધૃષ્ટદ્યુમ્નના વીર પુત્રો — તેમને દ્રોણથી કોણે રોક્યા?
7.11.54
शताद्विशिष्टं यं युद्धे सममन्यन्त वृष्णयः ।
चेकितानं महेष्वासं कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.११.५४ ॥
યુદ્ધમાં સો કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ ગણાયેલા, મહાધનુર્ધર ચેકિતાનને વૃષ્ણિઓ જેને સમાન માનતા, તેને દ્રોણથી કોણે રોક્યો?
7.11.55
वार्धक्षेमिः कलिङ्गानां यः कन्यामाहरद्युधि ।
अनाधृष्टिरदीनात्मा कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.११.५५ ॥
યુદ્ધમાં કલિંગોની કન્યાનું હરણ કરનાર વાર્ધક્ષેમિ, અને દીનતા વિનાના અનાધૃષ્ટિને દ્રોણથી કોણે રોક્યા?
7.11.56
भ्रातरः पञ्च कैकेया धार्मिकाः सत्यविक्रमाः ।
इन्द्रगोपकसङ्काशा रक्तवर्मायुधध्वजाः ॥ ७.११.५६ ॥
કૈકેયના પાંચ ભાઈઓ, ધાર્મિક અને સત્યપરાક્રમી, ઇન્દ્રગોપ કીટક જેવા, લાલ બખતર, શસ્ત્ર અને ધ્વજવાળા.
7.11.57
मातृष्वसुः सुता वीराः पाण्डवानां जयार्थिनः ।
तान्द्रोणं हन्तुमायातान्के वीराः पर्यवारयन् ॥ ७.११.५७ ॥
પાંડવોની માસીના તે વીર પુત્રો, વિજયની ઇચ્છા રાખનારા, દ્રોણને મારવા આવેલા તેમને કયા વીરોએ રોક્યા?
7.11.58
यं योधयन्तो राजानो नाजयन्वारणावते। ॥ ७.११.५८ ॥
વારણાવતમાં લડનારા રાજાઓ જેને જીતી ન શક્યા.
7.11.59
धनुष्मतां वरं शूरं सत्यसन्धं महाबलम् ।
द्रोणात्कस्तं नरव्याघ्रं युयुत्सुं पर्यवारयत् ॥ ७.११.५९ ॥
ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ, શૂર, સત્યસંધ, મહાબલી, નરવ્યાઘ્ર યુયુત્સુને દ્રોણથી કોણે રોક્યો?
7.11.60
यः पुत्रं काशिराजस्य वाराणस्यां महारथम् ।
समरे स्त्रीषु गृध्यन्तं भल्लेनापाहरद्रथात् ॥ ७.११.६० ॥
કાશીરાજનો પુત્ર, મહારથી, યુદ્ધમાં સ્ત્રીઓ તરફ લોભી, વારાણસીના તેને જેણે ભલ્લથી રથ પરથી પાડ્યો.
7.11.61
धृष्टद्युम्नं महेष्वासं पार्थानां मन्त्रधारिणम् ।
युक्तं दुर्योधनानर्थे सृष्टं द्रोणवधाय च ॥ ७.११.६१ ॥
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, મહાન ધનુર્ધર, પાર્થોનો મંત્રધારી, દુર્યોધન માટે નિયુક્ત, દ્રોણવધ માટે મોકલાયેલો.
7.11.62
निर्दहन्तं रणे योधान्दारयन्तं च सर्वतः ।
द्रोणाभिमुखमायान्तं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.११.६२ ॥
યુદ્ધમાં યોદ્ધાઓને બાળતા અને ચારેય બાજુથી તેમને ચીરતા, દ્રોણ તરફ આવતા તેને કયા શૂરવીરોએ રોક્યો?
7.11.63
उत्सङ्ग इव सम्वृद्धं द्रुपदस्यास्त्रवित्तमम् ।
शैखण्डिनं शस्त्रगुप्तं के द्रोणादवारयन् ॥ ७.११.६३ ॥
દ્રુપદના ખોળામાં ઉછરેલા, અસ્ત્રવિદ્યામાં શ્રેષ્ઠ, શસ્ત્રોથી સુરક્ષિત શૈખંડીને દ્રોણથી કયા શૂરવીરોએ બચાવ્યો?
7.11.64
य इमां पृथिवीं कृत्स्नां चर्मवत्समवेष्टयत् ।
महता रथघोषेण मुख्यारिघ्नो महारथः ॥ ७.११.६४ ॥
જેણે આખી આ પૃથ્વીને ચામડાની જેમ વીંટાળી લીધી હતી, રથની મહાન ગર્જનાથી મુખ્ય શત્રુઓનો વધ કરનાર તે મહારથી.
7.11.65
दशाश्वमेधानाजहे स्वन्नपानाप्तदक्षिणान् ।
निरर्गलान्सर्वमेधान्पुत्रवत्पालयन्प्रजाः ॥ ७.११.६५ ॥
તેણે દસ અશ્વમેધ યજ્ઞો કર્યા; તેમાં પુષ્કળ અન્નપાન અને દક્ષિણા આપવામાં આવી; બધા યજ્ઞો અવરોધ વિના થયા, અને તે પ્રજાનું પુત્રની જેમ પાલન કરતો રહ્યો.
7.11.66
विसृष्टा दक्षिणा यस्य गङ्गाजलमवारयत् ।
गङ्गास्रोतसि यावत्यः सिकता अप्यशेषतः।
तावतीर्गा ददौ वीर उशीनरसुतोऽध्वरे ॥ ७.११.६६ ॥
જેની દક્ષિણાએ ગંગાજળને પણ રોકી લીધું; ગંગાના પ્રવાહમાં જેટલા રેતીના કણ છે તેટલી ગાયો તે ઉશીનરપુત્ર વીરે યજ્ઞમાં આપી.
7.11.67
न पूर्वे नापरे चक्रुरिदं केचन मानवाः ।
इतीदं चुक्रुशुर्देवाः कृते कर्मणि दुष्करे ॥ ७.११.६७ ॥
પહેલાં કે પછી કોઈ માનવીએ આ કર્યું નથી; આ દુષ્કર કર્મ થયું ત્યારે દેવતાઓ આમ પોકારી ઊઠ્યા.
7.11.68
पश्यामस्त्रिषु लोकेषु न तं संस्थास्नुचारिषु ।
जातं चापि जनिष्यन्तं द्वितीयं चापि साम्प्रतम् ॥ ७.११.६८ ॥
ત્રણ લોકમાં, સ્થિર કે ચાલનારાઓમાં, તેના જેવો કોઈ જન્મેલો, જન્મનારો કે અત્યારે બીજો કોઈ અમે જોતા નથી.
7.11.69
अन्यमौशीनराच्छेब्याद्धुरो वोढारमित्युत ।
गतिं यस्य न यास्यन्ति मानुषा लोकवासिनः ॥ ७.११.६९ ॥
ઉશીનરના વંશજ શૈબ્યથી ભિન્ન બીજો ભાર વહન કરનાર નાયક; જગતમાં રહેતા માનવો જેના માર્ગે જશે નહીં.
7.11.70
तस्य नप्तारमायान्तं शैब्यं कः समवारयत् ।
द्रोणायाभिमुखं यत्तं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ७.११.७० ॥
તેનો પૌત્ર શૈબ્ય આવતો હતો, ખુલ્લા મુખવાળા યમ જેવો દ્રોણ સામે ઉદ્યત હતો—કોણે તેને રોક્યો?
7.11.71
विराटस्य रथानीकं मत्स्यस्यामित्रघातिनः ।
प्रेप्सन्तं समरे द्रोणं के वीराः पर्यवारयन् ॥ ७.११.७१ ॥
વિરાટની રથસેના, શત્રુઘાતક મત્સ્યરાજની સેના, યુદ્ધમાં દ્રોણ સુધી પહોંચવા ઇચ્છનારને કયા વીરોએ ઘેરીને રોક્યો?
7.11.72
सद्यो वृकोदराज्जातो महाबलपराक्रमः ।
मायावी राक्षसो वीरो यस्मान्मम महद्भयम् ॥ ७.११.७२ ॥
હમણાં જ વૃકોદર (ભીમ)થી જન્મેલો, મહાબળ અને પરાક્રમવાળો, માયાવી રાક્ષસ વીર; જેનાથી મને મોટો ભય છે.
7.11.73
पार्थानां जयकामं तं तं पुत्राणां मम कण्टकम् ।
घटोत्कचं महात्मानं कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.११.७३ ॥
પાર્થોના વિજયને ઇચ્છતા, મારા પુત્રોના કાંટા સમાન તે મહાત્મા ઘટોત્કચને દ્રોણથી કોણે રોક્યો?
7.11.74
एते चान्ये च बहवो येषामजितं युधि ।
त्यक्तारः संयुगे प्राणान्किं तेषामजितं युधि ॥ ७.११.७४ ॥
આ અને બીજા ઘણા, જેમનો યુદ્ધમાં વિજય થયો નહિ; યુદ્ધમાં જેમણે પ્રાણ ત્યાગ્યા. તો તેમની અજેયતા યુદ્ધમાં શું?
7.11.75
येषां च पुरुषव्याघ्रः शार्ङ्गधन्वा व्यपाश्रयः ।
लोकानां गुरुरत्यर्थं लोकनाथः सनातनः। ॥ ७.११.७५ ॥
જેમનો આશ્રય હતો તે પુરુષવ્યાઘ્ર, શાર્ઙ્ગધનુષ ધારણ કરનાર, લોકોના અત્યંત ગુરુ, લોકનાથ, સનાતન.
7.11.76
नारायणोरणे नाथो दिव्यो दिव्यात्मकः प्रभुः ।
यस्य दिव्यानि कर्माणि प्रवदन्ति मनीषिणः। ॥ ७.११.७६ ॥
નારાયણ, યુદ્ધમાં નાથ, દિવ્ય, દિવ્યસ્વરૂપ, પ્રભુ; જેમનાં દિવ્ય કર્મોને જ્ઞાનીઓ કહે છે.
7.11.77
तान्यहं कीर्तयिष्यामि भक्त्या स्थैर्यार्थमात्मनः ॥ ७.११.७७ ॥
તે હું ભક્તિથી, મારી સ્થિરતા માટે કહીશ.
7.11.88
षण्मासानपि संरब्धा जिघांसन्तो युधां पतिं ॥ ७.११.८८ ॥
છ મહિના સુધી પણ ક્રોધે ભરાયેલા, યોદ્ધાઓના સ્વામીને મારવાની ઇચ્છાથી.