മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.11.1
शृणु दिव्यानि कर्माणि वासुदेवस्य सञ्जय ।
कृतवान्यानि गोविन्दो यथा नान्याःपुमान्क्वचित् ॥ ७.११.१ ॥
സഞ്ജയാ, വാസുദേവന്റെ ആ ദിവ്യകർമ്മങ്ങൾ കേൾക്കുക; ഗോവിന്ദൻ ചെയ്തതുപോലെ മറ്റൊരു മനുഷ്യനും ഒരിക്കലും ചെയ്തിട്ടില്ല.
7.11.2
संवर्धता गोपकुले बालेनैव महात्मना ।
विख्यापितं बलं बाह्वोस्त्रिषु लोकेषु सञ्जय ॥ ७.११.२ ॥
ഗോപകുലത്തിൽ വളരുമ്പോൾതന്നെ, ബാലനായിരുന്ന ആ മഹാത്മാവ് തന്റെ ഭുജബലം മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമാക്കി. സഞ്ജയാ!
7.11.3
पूतनां शकटं हत्वा केशिनं चैव वाजिनम् ।
ऋषभं धेनुकं चैव अरिष्टं च महाबलम् ॥ ७.११.३ ॥
പൂതനയെയും ശകടാസുരനെയും കുതിരരൂപിയായ കേശിയെയും കൊന്ന്; ഋഷഭനെയും ധേനുകനെയും മഹാബലനായ അരിഷ്ടനെയും (കൊന്നു).
7.11.4
दावान्मुक्त्वा महाबाहुर्धृत्वा गोवर्धनं निगिम् ।
चाणूरं मुष्टिकं चैव रङ्गमध्ये निहत्य च ॥ ७.११.४ ॥
കാട്ടുതീയിൽനിന്ന് മോചിപ്പിച്ച്, ഗോവർദ്ധനപർവ്വതം ഉയർത്തി, നിഗി (നാഗം) യെയും; രംഗമധ്യത്തിൽ ചാണൂരനെയും മുഷ്ടികനെയും കൊന്ന മഹാബാഹു.
7.11.5
प्रलम्बं नरकं जम्भं पीठं चापि महासुरम् ।
मुरुं चान्तकसङ्काशमवधीत्पुष्करेक्षणः ॥ ७.११.५ ॥
പ്രലംബൻ, നരകൻ, ജംഭൻ, പീഠൻ, മഹാസുരനായ മുരൻ, യമതുല്യനായ മുരൻ എന്നിവരെ താമരക്കണ്ണൻ വധിച്ചു.
7.11.6
तथा कंसो महातेजा जरासन्धेन पालितः ।
विक्रमेणैव कृष्णेन सगणः पातितो रणे ॥ ७.११.६ ॥
അതുപോലെ ജരാസന്ധനാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ട മഹാതേജസ്വിയായ കംസൻ, അനുചരരോടൊപ്പം കൃഷ്ണന്റെ വിക്രമത്താൽ യുദ്ധത്തിൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
7.11.7
सुनामा रणविक्रान्तः समग्राक्षौहिणीपतिः ।
भोजराजस्य मध्यस्थो भ्राता कंसस्य वीर्यवान् ॥ ७.११.७ ॥
സുനാമാ, യുദ്ധത്തിൽ വിക്രമശാലി, പൂർണ്ണ അക്ഷൗഹിണി സേനയുടെ അധിപൻ, ഭോജരാജാവിന്റെ മധ്യസഹോദരൻ, കംസന്റെ വീര്യവാനായ സഹോദരൻ.
7.11.8
बलदेवद्वितीयेन कृष्णेनामित्रघातिना ।
तरस्वी समरे दग्धः ससैन्यः शूरसेनराट् ॥ ७.११.८ ॥
ബലദേവനെ രണ്ടാമനായി കൂട്ടിയ ശത്രുഘാതകനായ കൃഷ്ണനാൽ, യുദ്ധത്തിൽ ശൂരസേനരാജാവ് സൈന്യസഹിതം ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
7.11.9
दुर्वासा नाम विप्रर्षिस्तथा परमकोपनः ।
आराधितः सदारेण स चास्मै प्रददौ वरान् ॥ ७.११.९ ॥
ദുർവാസാവ് എന്ന ബ്രാഹ്മണ ഋഷി, അത്യന്തം കോപശീലൻ, ഭാര്യയോടുകൂടി ആരാധിക്കപ്പെട്ടു; അദ്ദേഹം അവനു വരങ്ങൾ നൽകി.
7.11.10
तथा गान्धारराजस्य सुतां वीरः स्वयंवरे ।
निर्जित्य पृथिवीपालानावहत्पुष्करेक्षणः ॥ ७.११.१० ॥
അതുപോലെ ആ വീരനും പുഷ്കരേക്ഷണനും സ്വയംവരത്തിൽ ഭൂപാലന്മാരെ ജയിച്ച് ഗാന്ധാരരാജപുത്രിയെ വിവാഹം ചെയ്തു.
7.11.11
अमृष्यमाणा राजानो यस्य जात्या हया इव ।
रथे वैवाहिके युक्ताः प्रतोदेन कृतव्रणाः ॥ ७.११.११ ॥
വിവാഹരഥത്തിൽ കെട്ടപ്പെട്ട, ജാതിയാൽ കുതിരകളെപ്പോലെ സഹിക്കാനാകാത്ത രാജാക്കന്മാർ, അങ്കുശത്താൽ മുറിവേറ്റു.
7.11.12
जरासन्धं महाबाहुमुपायेन जनार्दनः ।
परेण घातयामास समग्राक्षौहिणीपतिम् ॥ ७.११.१२ ॥
ജനാർദ്ദനൻ ഉപായത്താൽ, പൂർണ്ണ അക്ഷൗഹിണി സേനയുടെ അധിപനായ മഹാബാഹുവായ ജരാസന്ധനെ മറ്റൊരാളെക്കൊണ്ട് വധിപ്പിച്ചു.
7.11.13
चेदिराजं च विक्रान्तं राजसेनापतिं बली ।
अर्घे विवदमानं च जघान पशुवत्तदा ॥ ७.११.१३ ॥
ബലവാനായവൻ അന്ന് ചേദിരാജാവിനെയും, വീരനായ രാജസേനാപതിയെയും, അർഘ്യത്തെച്ചൊല്ലി തർക്കിച്ചവനെയും മൃഗത്തെപ്പോലെ വധിച്ചു.
7.11.14
सौभं दैत्यपुरं खस्थं शाल्वगुप्तं दुरासदम् ।
समुद्रकुक्षौ विक्रम्य पातयामास माधवः ॥ ७.११.१४ ॥
ആകാശത്ത് നിന്നിരുന്ന, ശാൽവനാൽ സംരക്ഷിതമായ, സമീപിക്കാനാകാത്ത അസുരനഗരമായ സൗഭത്തെ മാധവൻ സമുദ്രത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ പരാക്രമത്താൽ വീഴ്ത്തി.
7.11.15
अङ्गान्वङ्गान्कलिङ्गंश्च मागधान्काशिकोसलान् ।
वात्स्यगार्ग्यकरूषांश्च पौण्ड्रांश्चाप्यजयद्रणे ॥ ७.११.१५ ॥
അംഗരെയും വംഗരെയും കലിംഗരെയും മാഗധരെയും കാശി-കോസലരെയും വാത്സ്യ-ഗാർഗ്യ-കരൂഷരെയും പൗണ്ഡ്രരെയും അവൻ യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചു.
7.11.16
आवन्त्यान्दाक्षिणात्यांश्च पार्वतीयान्दशेरकान् ।
काश्मीरकानौरसिकान्पिशाचांश्च समुद्गलान् ॥ ७.११.१६ ॥
ആവന്ത്യരെയും ദക്ഷിണദേശക്കാരെയും പർവതവാസികളായ ദശേരകരെയും കാശ്മീരകരെയും ഔരസികരെയും പിശാചരെയും സമുദ്ഗലരെയും അവൻ ജയിച്ചു.
7.11.17
काम्भोजान्वाटधानांश्च चोलान्पाण्ड्यांश्च सञ्जय ।
त्रिगर्तान्मालवांश्चैव दरदांश्च सुदुर्जयान् ॥ ७.११.१७ ॥
സഞ്ജയാ! കാംബോജരെയും വാടധാനരെയും ചോളരെയും പാണ്ഡ്യരെയും ത്രിഗർത്തരെയും മാളവരെയും ദരദരെയും—ജയിക്കാൻ ഏറെ പ്രയാസമുള്ളവരെയും—അവൻ ജയിച്ചു.
7.11.18
नानादिग्भ्यश्च सम्प्राप्तान्खशांश्चैव शकांस्तथा ।
जितवान्पुण्डरीकाक्षो यवनं च सहानुगम् ॥ ७.११.१८ ॥
പല ദിക്കുകളിൽ നിന്നെത്തിയ ഖശരെയും ശകരെയും, അനുചരന്മാരോടൊപ്പമുള്ള യവനരെയും പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ ജയിച്ചു.
7.11.19
प्रविश्य मकरावासं यादोगणनिषेवितम् ।
जिगाय वरुणं सङ्ख्ये सलिलान्तर्गतं पुरा ॥ ७.११.१९ ॥
മകരങ്ങളുടെ ആവാസസ്ഥാനത്ത് പ്രവേശിച്ച്, ജലജീവികളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ സേവിക്കുന്ന അവിടെ, പണ്ട് വെള്ളത്തിനുള്ളിലായിരുന്ന വരുണനെ അദ്ദേഹം യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചു.
7.11.20
युधि पञ्चजनं हत्वा दैत्यं पातालवासिनम् ।
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो दिव्यं शङ्खमवाप्तवान् ॥ ७.११.२० ॥
യുദ്ധത്തിൽ പാതാളവാസിയായ ദൈത്യൻ പഞ്ചജനനെ വധിച്ച്, ഹൃഷീകേശൻ ദിവ്യമായ പാഞ്ചജന്യശംഖം നേടി.
7.11.21
खाण्डवे पार्थसहितस्तोषयित्वा हुताशनम् ।
आग्नेयमस्त्रं दुर्धर्षं चक्रं लेभे महाबलः ॥ ७.११.२१ ॥
ഖാണ്ഡവത്തിൽ പാർത്ഥനോടൊപ്പം അഗ്നിയെ പ്രസാദിപ്പിച്ച്, മഹാബലൻ ദുർധർഷമായ ആഗ്നേയാസ്ത്രവും ചക്രവും നേടി.
7.11.22
वैनतेयं समारुह्य त्रासयित्वाऽमरावतीम् ।
महेन्द्रभवनाद्वीरः पारिजातमुपानयत् ॥ ७.११.२२ ॥
വൈനതേയനെ (ഗരുഡനെ) കയറി, അമരാവതിയെ ഭയപ്പെടുത്തി, ആ വീരൻ മഹേന്ദ്രഭവനത്തിൽ നിന്ന് പാരിജാതവൃക്ഷം കൊണ്ടുവന്നു.
7.11.23
तच्च मर्षितवाञ्शक्रो जानंस्तस्य पराक्रमम् ।
राज्ञां चाप्यजितं कंचित्कृष्णेनेह न शुश्रुम ॥ ७.११.२३ ॥
അവന്റെ പരാക്രമം അറിഞ്ഞിട്ടും ഇന്ദ്രൻ അത് സഹിച്ചു. കൃഷ്ണൻ ജയിക്കാത്ത ഒരു രാജാവിനെയും ഇവിടെ ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടില്ല.
7.11.24
यच्च तन्महदाश्चर्यं सभायां मम सञ्जय ।
कृतवान्पुण्डरीकाक्षः कस्तदन्य इहार्हति ॥ ७.११.२४ ॥
സഞ്ജയാ, എന്റെ സഭയിൽ പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ (കൃഷ്ണൻ) ചെയ്ത ഈ മഹത്തായ അത്ഭുതം, അദ്ദേഹത്തെക്കൂടാതെ മറ്റാർക്ക് ഇവിടെ ചെയ്യാൻ കഴിയും?
7.11.25
यच्च भक्त्या प्रसन्नोऽहमद्राक्षं कृष्णमीश्वरम् ।
तन्मे सुविदितं सर्वं प्रत्यक्षमिव चागमम् ॥ ७.११.२५ ॥
ഭക്തിയാൽ പ്രസന്നനായി ഈശ്വരനായ കൃഷ്ണനെ ഞാൻ ദർശിച്ചത്, അതെല്ലാം എനിക്ക് നന്നായി അറിയാം, പ്രത്യക്ഷമെന്നപോലെ.
7.11.26
नान्तो विक्रमयुक्तस्य बुद्ध्या युक्तस्य वा पुनः ।
कर्मणां शक्यते गन्तुं हृषीकेशस्य सञ्जय ॥ ७.११.२६ ॥
വീര്യവും ബുദ്ധിയും ഉള്ള ഹൃഷീകേശന്റെ കർമ്മങ്ങളുടെ അന്തം എത്താൻ സാധ്യമല്ല, സഞ്ജയാ.
7.11.27
तथा गदश्च साम्बश्च प्रद्युम्नोऽथ विदूरथः ।
अगावहोऽनिरुद्धश्च चारुदेष्णः ससारणः ॥ ७.११.२७ ॥
അതുപോലെ ഗദനും സാംബനും പ്രദ്യുമ്നനും പിന്നെ വിദൂരഥനും അഗാവഹനും അനിരുദ്ധനും ചാരുദേഷ്ണനും സാരണനും.
7.11.28
उल्मुको निशठश्चैव झिल्ली बभ्रुश्च वीर्यवान् ।
पृथुश्च विपृथुश्चैव शमीङ्कोऽथारिमेजयः ॥ ७.११.२८ ॥
ഉൽമുകൻ, നിശഠൻ, ഝില്ലി, വീര്യവാനായ ബഭ്രു, പൃഥു, വിപൃഥു, ശമീങ്കൻ, അരിമേജയൻ.
7.11.29
एतेऽन्ये बलवन्तश्च वृष्णिवीराः प्रहारिणः ।
कथंचित्पाण्जवानीकं श्रयेयुः समरे स्थिताः ॥ ७.११.२९ ॥
ഇവരും മറ്റ് ശക്തരായ വൃഷ്ണിവീരന്മാരും, യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പ്രഹരിക്കുന്നവരും, ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ പാണ്ഡവസേനയെ ആശ്രയിച്ചേക്കാം.
7.11.30
आहूता वृष्णिवीरेण केशवेन महात्मना ।
ततः संशयितं सर्वे भवेदिति मतिर्मम ॥ ७.११.३० ॥
വൃഷ്ണിവീരനും മഹാത്മാവുമായ കേശവൻ വിളിച്ചവരെല്ലാം അപ്പോൾ സംശയത്തിലാകും എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
7.11.31
नागायुतबलो वीरः कैलासशिखरोपमः ।
वनमाली हली रामस्तत्र यत्र जनार्दनः ॥ ७.११.३१ ॥
ജനാർദ്ദനൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ പതിനായിരം ആനകളുടെ ബലമുള്ള, കൈലാസ ശിഖരത്തോടു തുല്യനായ, വനമാല ധരിച്ച, കലപ്പയേന്തിയ വീരൻ രാമനും ഉണ്ട്.
7.11.32
यमाहुः सर्वपितरं वासुदेवं द्विजातयः ।
अपि वा ह्येष पाण्डूनां योत्स्यतेऽर्थाय सञ्जय ॥ ७.११.३२ ॥
ബ്രാഹ്മണർ സർവ്വരുടെയും പിതാവെന്നു വിളിക്കുന്ന വാസുദേവൻ, ഓ സഞ്ജയാ, പാണ്ഡവർക്കുവേണ്ടി യുദ്ധം ചെയ്യുമോ?
7.11.33
स यदा तात सन्नह्येत्पाण्डवार्थाय सञ्जय ।
न तदा प्रतिसंयोद्धा भविता तत्र कश्चन ॥ ७.११.३३ ॥
പ്രിയ സഞ്ജയാ, അവൻ പാണ്ഡവർക്കുവേണ്ടി കവചം അണിയുമ്പോൾ, അവിടെ അവനെതിരെ പോരാടാൻ ആരും ഉണ്ടാവില്ല.
7.11.34
यदि स्म कुरवः सर्वे जयेयुर्नाम पाण्डवान् ।
वार्ष्णेयोऽर्थाय तेषां वै गृह्णीयाच्छस्त्रमुत्तमम् ॥ ७.११.३४ ॥
കൗരവരെല്ലാവരും പാണ്ഡവരെ ജയിച്ചാലും, വാർഷ്ണേയൻ അവർക്കുവേണ്ടി ഉത്തമമായ ആയുധം എടുക്കും.
7.11.35
ततः सर्वान्नरव्याघ्रो हत्वा नरपतीन्रणे ।
कौरवांश्च महाबाहुःकुन्त्यै दद्यात्स मेदिनीम् ॥ ७.११.३५ ॥
അപ്പോൾ ആ നരവ്യാഘ്രൻ, മഹാബാഹു, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും കൗരവരെയും വധിച്ച് ആ ഭൂമി കുന്തിക്കു നൽകും.
7.11.36
यस्य यन्ता हृषीकेशो योद्धा यस्य धनञ्जयः ।
रथस्य तस्य कः सङ्ख्ये प्रत्यनीको भवेद्रथः ॥ ७.११.३६ ॥
ആരുടെ സാരഥി ഹൃഷീകേശനോ, ആരുടെ യോദ്ധാവ് ധനഞ്ജയനോ, ആ രഥത്തിന് യുദ്ധത്തിൽ എതിരായി നിൽക്കാൻ ഏത് രഥത്തിനു കഴിയും?
7.11.37
न केनचिदुपायेन कुरूणां दृश्यते जयः ।
तस्मान्मे सर्वमाचक्ष्व यथा युद्धमवर्तत ॥ ७.११.३७ ॥
ഒരു ഉപായത്താലും കുരുക്കളുടെ വിജയം കാണുന്നില്ല. അതിനാൽ യുദ്ധം എങ്ങനെ നടന്നു എന്ന് എല്ലാം എന്നോട് പറയൂ.
7.11.38
अर्जुनः केशवस्यात्मा कृष्णोऽप्यात्मा किरीटिनः ।
अर्जुने विजयो नित्यं कृष्णे कीर्तिश्च शाश्वती ॥ ७.११.३८ ॥
അർജുനൻ കേശവന്റെ ആത്മാവാണ്; കൃഷ്ണനും കിരീടിയുടെ ആത്മാവാണ്. അർജുനനിൽ എപ്പോഴും വിജയം; കൃഷ്ണനിൽ ശാശ്വത കീർത്തി.
7.11.39
सर्वेष्वपि च लोकेषु बीभत्सुरपराजितः ।
प्राधान्येनैव भूयिष्ठममेयाः केशवे गुणाः ॥ ७.११.३९ ॥
എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ബീഭത്സു അപരാജിതനാണ്. കേശവനിൽ പ്രധാനമായി അളവറ്റ ഗുണങ്ങളുണ്ട്.
7.11.40
मोहाद्दुर्योधनः कृष्णं यो न वेत्तीह केशवम् ।
मोहितो दैवयोगेन मृत्युपाशपुरस्कृतः। ॥ ७.११.४० ॥
മോഹത്താൽ ദുര്യോധനൻ ഇവിടെ കൃഷ്ണനായ കേശവനെ അറിയുന്നില്ല; ദൈവയോഗത്താൽ മോഹിതനായി മൃത്യുപാശത്തിന് വശനായിരിക്കുന്നു.
7.11.41
न वेद कृष्णं दाशार्हमर्जुनं चैव पाण्डवम् ।
पूर्वदेवौ महात्मानौ नरनारायणावुभौ ॥ ७.११.४१ ॥
ദാശാർഹനായ കൃഷ്ണനെയും പാണ്ഡവനായ അർജുനനെയും അവൻ അറിയുന്നില്ല. ഇരുവരും പൂർവദേവന്മാരും മഹാത്മാക്കളായ നരനാരായണന്മാരുമാണ്.
7.11.42
एकात्मानौ द्विधाभूतौ दृश्येते मानवैर्भुवि ।
मनसापि हि दुर्धर्षौ सेनामेतां यशस्विनौ ॥ ७.११.४२ ॥
ഏക ആത്മാവുള്ള ഇവർ ഇരുവരും ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യർക്ക് രണ്ടു രൂപങ്ങളിലായി കാണപ്പെടുന്നു. മനസ്സുകൊണ്ടും ഇവരെ തടുക്കാനാവില്ല; ഈ യശസ്വികളായ ഇരുവരും ഈ സേനയെ...
7.11.43
नाशयेतामिहेच्छन्तौ मानुषत्वाच्च नेच्छतः ।
युगस्येव विपर्यासो लोकानामिव मोहनम् ॥ ७.११.४३ ॥
ഇവിടെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആ ഇരുവരും നശിപ്പിക്കും; മനുഷ്യരായതിനാലും, ആഗ്രഹിക്കാത്തവരായിരുന്നിട്ടും; യുഗത്തിന്റെ തലകീഴ്മറിച്ചിൽ പോലെയും, ലോകങ്ങളുടെ മോഹം പോലെയും.
7.11.44
भीष्मस्य च वधस्तात द्रोणस्य च महात्मनः ।
न ह्येव ब्रह्मचर्येण न वेदाध्ययनेन च ॥ ७.११.४४ ॥
പ്രിയനേ, ഭീഷ്മരുടെയും മഹാത്മാവായ ദ്രോണരുടെയും വധം — ബ്രഹ്മചര്യം കൊണ്ടോ വേദപഠനം കൊണ്ടോ തടയാനാവില്ല.
7.11.45
न क्रियाभिर्न चास्त्रेण मृत्योः कश्चिन्निर्वायते ।
लोकसम्भावितौ वीरौ कृतास्त्रौ युद्धदुर्मदौ ॥ ७.११.४५ ॥
കർമ്മങ്ങളാലോ ആയുധത്താലോ മൃത്യുവിൽ നിന്ന് ആരും രക്ഷപ്പെടുന്നില്ല; ലോകത്ത് ആദരിക്കപ്പെട്ട, അസ്ത്രവിദ്യയിൽ നിപുണരായ, യുദ്ധമദത്താൽ ഉന്മത്തരായ ഇരു വീരന്മാരും.
7.11.46
भीष्मद्रोणौ हतौ श्रुत्वा किन्नु जीवामि सञ्जय ।
यां तां श्रियमसूयामः पुरा दृष्ट्वा युधिष्ठिरे ॥ ७.११.४६ ॥
ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്നു കേട്ട്, സഞ്ജയാ, ഞാൻ എങ്ങനെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു? മുൻപ് യുധിഷ്ഠിരനിൽ കണ്ട ആ ഐശ്വര്യത്തെ ഞങ്ങൾ അസൂയയോടെ നോക്കി.
7.11.47
अद्य तामनुजानीमो भीष्मद्रोणवधेन ह ।
मत्कृते चाप्यनुप्राप्तः कुरूणामेष सङ्क्षयः ॥ ७.११.४७ ॥
ഇന്ന് ഭീഷ്മരുടെയും ദ്രോണരുടെയും വധത്താൽ ആ ഐശ്വര്യം ഞങ്ങൾ ശരിക്കും വിട്ടുകൊടുത്തു; എന്റെ കാരണത്താൽ തന്നെയാണ് കുരുക്കൾക്ക് ഈ നാശം വന്നത്.
7.11.48
पक्वानां हि वधे सूत वज्रायन्ते तृणान्युत ।
अनन्तमिदमैश्वर्यं लोके प्राप्तो युधिष्ठिरः ॥ ७.११.४८ ॥
സൂതാ, പഴുത്തവരുടെ വധത്തിൽ പുല്ലുപോലും വജ്രമായി മാറും; ഈ അനന്തമായ ഐശ്വര്യം യുധിഷ്ഠിരൻ ലോകത്തിൽ നേടിയിരിക്കുന്നു.
7.11.49
यस्य कोपान्महात्मानौ भीष्मद्रोणौ निपातितौ ।
प्राप्तः प्रकृतितो धर्मो न धर्मो मामकान्प्रति ॥ ७.११.४९ ॥
ആരുടെ കോപത്താൽ മഹാത്മാക്കളായ ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും വീഴ്ത്തപ്പെട്ടുവോ, ആ ധർമ്മം സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ വന്നിരിക്കുന്നു; എന്റെ ജനങ്ങളോടുള്ള ഇത് ധർമ്മമല്ല.
7.11.50
क्रूरः सर्वविनाशाय कालोऽसौ नातिवर्तते ।
अन्यथा चिन्तिता ह्यर्था नरैस्तात मनस्विभिः।
अन्यथैव प्रपद्यन्ते दैवादिति मतिर्मम ॥ ७.११.५० ॥
ആ ക്രൂരമായ കാലം സർവ്വനാശത്തിനുള്ളതാണ്; അതിനെ കടക്കാനാവില്ല. പ്രിയനേ, ബുദ്ധിമാന്മാർ ചിന്തിച്ച ലക്ഷ്യങ്ങളും ദൈവത്താൽ മറ്റൊരു വിധത്തിലാണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
7.11.51
तस्मादपरिहार्येऽर्थे सम्प्राप्ते कृच्छ्र उत्तमे ।
अपारणीये दुश्चिन्त्ये यथाभूतं प्रचक्ष्व मे ॥ ७.११.५१ ॥
അതിനാൽ, ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത, ഏറ്റവും കഠിനമായ ദുരിതത്തിൽ വന്നെത്തിയ, കടക്കാനാവാത്ത, ചിന്തിക്കാനും പ്രയാസമുള്ള ഈ കാര്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെയാണോ അങ്ങനെതന്നെ എന്നോട് പറയൂ.
7.11.53
क्षत्रञ्जयः क्षत्रदेवः क्षत्रवर्मा च मानदः ।
धृष्टद्युम्नात्मजा वीराः के तान्द्रोणादवारयन् ॥ ७.११.५३ ॥
ക്ഷത്രഞ്ജയൻ, ക്ഷത്രദേവൻ, ക്ഷത്രവർമ്മാവ്, മാനദൻ — ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ വീരപുത്രന്മാരെ ദ്രോണനിൽ നിന്ന് ആരാണ് തടഞ്ഞത്?
7.11.54
शताद्विशिष्टं यं युद्धे सममन्यन्त वृष्णयः ।
चेकितानं महेष्वासं कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.११.५४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ നൂറുപേരെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനെന്ന് വൃഷ്ണികൾ കരുതിയ, മഹാധനുർധരനായ ചേകിതാനനെ ദ്രോണനിൽ നിന്ന് ആരാണ് തടഞ്ഞത്?
7.11.55
वार्धक्षेमिः कलिङ्गानां यः कन्यामाहरद्युधि ।
अनाधृष्टिरदीनात्मा कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.११.५५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കലിംഗരുടെ കന്യകയെ അപഹരിച്ച വാർധക്ഷേമിയെയും, ദീനതയില്ലാത്ത അനാധൃഷ്ടിയെയും ദ്രോണനിൽ നിന്ന് ആരാണ് തടഞ്ഞത്?
7.11.56
भ्रातरः पञ्च कैकेया धार्मिकाः सत्यविक्रमाः ।
इन्द्रगोपकसङ्काशा रक्तवर्मायुधध्वजाः ॥ ७.११.५६ ॥
കൈകേയന്റെ അഞ്ച് സഹോദരന്മാർ, ധാർമ്മികരും സത്യപരാക്രമികളും, ഇന്ദ്രഗോപകത്തെപ്പോലെ ചുവന്ന കവചവും ആയുധവും കൊടിയും ഉള്ളവർ.
7.11.57
मातृष्वसुः सुता वीराः पाण्डवानां जयार्थिनः ।
तान्द्रोणं हन्तुमायातान्के वीराः पर्यवारयन् ॥ ७.११.५७ ॥
പാണ്ഡവരുടെ മാതൃസഹോദരിയുടെ പുത്രന്മാരായ ആ വീരന്മാർ, ജയം ആഗ്രഹിച്ച്, ദ്രോണനെ വധിക്കാൻ വന്നവരെ ഏത് വീരന്മാർ തടഞ്ഞു?
7.11.58
यं योधयन्तो राजानो नाजयन्वारणावते। ॥ ७.११.५८ ॥
വാരണാവതത്തിൽ യുദ്ധം ചെയ്ത രാജാക്കന്മാർക്ക് ആരെയും ജയിക്കാനായില്ല.
7.11.59
धनुष्मतां वरं शूरं सत्यसन्धं महाबलम् ।
द्रोणात्कस्तं नरव्याघ्रं युयुत्सुं पर्यवारयत् ॥ ७.११.५९ ॥
വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ശൂരനും സത്യസന്ധനും മഹാബലനും നരവ്യാഘ്രനുമായ യുയുത്സുവിനെ ദ്രോണനിൽ നിന്ന് ആരാണ് തടഞ്ഞത്?
7.11.60
यः पुत्रं काशिराजस्य वाराणस्यां महारथम् ।
समरे स्त्रीषु गृध्यन्तं भल्लेनापाहरद्रथात् ॥ ७.११.६० ॥
കാശിരാജാവിന്റെ പുത്രനും മഹാരഥനും യുദ്ധത്തിൽ സ്ത്രീകളിൽ ആസക്തനുമായ വാരാണസിയിലെ അവനെ ഭല്ലംകൊണ്ട് രഥത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തിയവൻ.
7.11.61
धृष्टद्युम्नं महेष्वासं पार्थानां मन्त्रधारिणम् ।
युक्तं दुर्योधनानर्थे सृष्टं द्रोणवधाय च ॥ ७.११.६१ ॥
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, മഹാധനുർധരൻ, പാർത്ഥരുടെ മന്ത്രി, ദുര്യോധനനുവേണ്ടി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവൻ, ദ്രോണവധത്തിനായി അയക്കപ്പെട്ടവൻ.
7.11.62
निर्दहन्तं रणे योधान्दारयन्तं च सर्वतः ।
द्रोणाभिमुखमायान्तं के शूराः पर्यवारयन् ॥ ७.११.६२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ യോദ്ധാക്കളെ ദഹിപ്പിച്ചും എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും അവരെ പിളർത്തിയും ദ്രോണനെ നേരിടാൻ വന്നവനെ ഏതു ശൂരന്മാർ തടഞ്ഞു?
7.11.63
उत्सङ्ग इव सम्वृद्धं द्रुपदस्यास्त्रवित्तमम् ।
शैखण्डिनं शस्त्रगुप्तं के द्रोणादवारयन् ॥ ७.११.६३ ॥
ദ്രുപദന്റെ മടിയിൽ വളർന്ന, അസ്ത്രവിദ്യയിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവനായ, ആയുധങ്ങളാൽ സംരക്ഷിതനായ ശൈഖണ്ഡിയെ ദ്രോണനിൽ നിന്ന് ഏതു ശൂരന്മാർ തടഞ്ഞു?
7.11.64
य इमां पृथिवीं कृत्स्नां चर्मवत्समवेष्टयत् ।
महता रथघोषेण मुख्यारिघ्नो महारथः ॥ ७.११.६४ ॥
ഈ മുഴുവൻ ഭൂമിയെയും തോൽ പോലെ ചുറ്റിയവനും, രഥഘോഷത്താൽ പ്രധാന ശത്രുക്കളെ വധിച്ച ആ മഹാരഥനും.
7.11.65
दशाश्वमेधानाजहे स्वन्नपानाप्तदक्षिणान् ।
निरर्गलान्सर्वमेधान्पुत्रवत्पालयन्प्रजाः ॥ ७.११.६५ ॥
അവൻ പത്ത് അശ്വമേധങ്ങൾ നടത്തി; അവയിൽ സമൃദ്ധമായ അന്നപാനങ്ങളും ദക്ഷിണയും നൽകപ്പെട്ടു; എല്ലാ യാഗങ്ങളും തടസ്സമില്ലാതെ നടന്നു, അവൻ പ്രജകളെ പുത്രന്മാരെപ്പോലെ പാലിച്ചു.
7.11.66
विसृष्टा दक्षिणा यस्य गङ्गाजलमवारयत् ।
गङ्गास्रोतसि यावत्यः सिकता अप्यशेषतः।
तावतीर्गा ददौ वीर उशीनरसुतोऽध्वरे ॥ ७.११.६६ ॥
ആരുടെ ദക്ഷിണ ഗംഗാജലത്തെപ്പോലും തടഞ്ഞുവോ; ഗംഗാപ്രവാഹത്തിലെ എല്ലാ മണൽത്തരികളുടെയും എണ്ണത്രയും പശുക്കളെ, ഉശീനരപുത്രനായ ആ വീരൻ യാഗത്തിൽ നൽകി.
7.11.67
न पूर्वे नापरे चक्रुरिदं केचन मानवाः ।
इतीदं चुक्रुशुर्देवाः कृते कर्मणि दुष्करे ॥ ७.११.६७ ॥
മുമ്പുള്ളവരോ പിന്നീടുള്ളവരോ ഒരു മനുഷ്യരും ഇത് ചെയ്തില്ല; ഈ ദുഷ്കരമായ കർമ്മം ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ ദേവന്മാർ ഇങ്ങനെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു.
7.11.68
पश्यामस्त्रिषु लोकेषु न तं संस्थास्नुचारिषु ।
जातं चापि जनिष्यन्तं द्वितीयं चापि साम्प्रतम् ॥ ७.११.६८ ॥
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും, നിൽക്കുന്നവരിലും ചരിക്കുന്നവരിലും, അവനെപ്പോലെ ജനിച്ചവനെയോ ജനിക്കാനിരിക്കുന്നവനെയോ ഇപ്പോൾ രണ്ടാമനായി നിൽക്കുന്നവനെയോ ഞങ്ങൾ കാണുന്നില്ല.
7.11.69
अन्यमौशीनराच्छेब्याद्धुरो वोढारमित्युत ।
गतिं यस्य न यास्यन्ति मानुषा लोकवासिनः ॥ ७.११.६९ ॥
ഉശീനരവംശജനായ ശൈബ്യനല്ലാതെ മറ്റൊരു രഥഭാരം വഹിക്കുന്ന നായകൻ; ലോകവാസികളായ മനുഷ്യർ അവന്റെ വഴിയിൽ പോകില്ല.
7.11.70
तस्य नप्तारमायान्तं शैब्यं कः समवारयत् ।
द्रोणायाभिमुखं यत्तं व्यात्ताननमिवान्तकम् ॥ ७.११.७० ॥
അവന്റെ പേരക്കുട്ടി ശൈബ്യൻ വരുമ്പോൾ, വായ് തുറന്ന യമനെപ്പോലെ ദ്രോണനെ നേരിടാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ആരാണ് അവനെ തടഞ്ഞത്?
7.11.71
विराटस्य रथानीकं मत्स्यस्यामित्रघातिनः ।
प्रेप्सन्तं समरे द्रोणं के वीराः पर्यवारयन् ॥ ७.११.७१ ॥
വിരാടന്റെ രഥസേനയെയും ശത്രുഘാതകനായ മത്സ്യരാജാവിനെയും, യുദ്ധത്തിൽ ദ്രോണനെ എത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചവനെയും ഏതു വീരന്മാർ വളഞ്ഞു തടഞ്ഞു?
7.11.72
सद्यो वृकोदराज्जातो महाबलपराक्रमः ।
मायावी राक्षसो वीरो यस्मान्मम महद्भयम् ॥ ७.११.७२ ॥
ഇപ്പോൾ വൃകോദരനിൽ (ഭീമനിൽ) നിന്ന് ജനിച്ച, മഹാബലവും പരാക്രമവുമുള്ള, മായാവിയായ രാക്ഷസവീരൻ; അവനിൽനിന്ന് എനിക്ക് വലിയ ഭയമുണ്ട്.
7.11.73
पार्थानां जयकामं तं तं पुत्राणां मम कण्टकम् ।
घटोत्कचं महात्मानं कस्तं द्रोणादवारयत् ॥ ७.११.७३ ॥
പാണ്ഡവരുടെ ജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും, എന്റെ പുത്രന്മാർക്ക് മുള്ളായവനുമായ ആ മഹാത്മാവ് ഘടോത്കചനെ ദ്രോണനിൽനിന്ന് ആരാണ് തടഞ്ഞത്?
7.11.74
एते चान्ये च बहवो येषामजितं युधि ।
त्यक्तारः संयुगे प्राणान्किं तेषामजितं युधि ॥ ७.११.७४ ॥
ഇവരും മറ്റ് പലരും, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കപ്പെടാത്തവർ; യുദ്ധത്തിൽ പ്രാണൻ ത്യജിച്ചവർ. എങ്കിൽ അവരുടെ അജേയത യുദ്ധത്തിൽ എന്ത്?
7.11.75
येषां च पुरुषव्याघ्रः शार्ङ्गधन्वा व्यपाश्रयः ।
लोकानां गुरुरत्यर्थं लोकनाथः सनातनः। ॥ ७.११.७५ ॥
ആരുടെ ആശ്രയമോ ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ, ശാർങ്ഗധനുസ്സ് ധരിച്ചവൻ, ലോകങ്ങളുടെ അത്യന്ത ഗുരു, ലോകനാഥൻ, സനാതനൻ.
7.11.76
नारायणोरणे नाथो दिव्यो दिव्यात्मकः प्रभुः ।
यस्य दिव्यानि कर्माणि प्रवदन्ति मनीषिणः। ॥ ७.११.७६ ॥
നാരായണൻ, യുദ്ധത്തിൽ നാഥൻ, ദിവ്യൻ, ദിവ്യസ്വരൂപൻ, പ്രഭു; അവന്റെ ദിവ്യകർമ്മങ്ങളെ ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
7.11.77
तान्यहं कीर्तयिष्यामि भक्त्या स्थैर्यार्थमात्मनः ॥ ७.११.७७ ॥
അവയെ ഞാൻ ഭക്തിയോടെ, എന്റെ ഉറപ്പിനായി പറയാം.
7.11.88
षण्मासानपि संरब्धा जिघांसन्तो युधां पतिं ॥ ७.११.८८ ॥
ആറ് മാസം വരെയും കോപത്തോടെ, യോദ്ധാക്കളുടെ അധിപനെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച്.