ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.110
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.110.1
भारद्वाजं कथं युद्धे युयुधानो न्यवारयत् ।
सञ्जयाचक्ष्व तत्त्वेन परं कौतूहलं हि मे ॥ ७.११०.१ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੁਯੁਧਾਨ ਨੇ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ? ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
7.110.2
शृणु राजन्महाप्राज्ञ सङ्ग्रामं रोमहर्षणम् ।
द्रोणस्य पाण्डवैः सार्धं युयुधानपुरोगमैः ॥ ७.११०.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਯ, ਸੁਣੋ। ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਰੋਮਾਂਚਕ ਯੁੱਧ ਸੁਣੋ।
7.110.3
वध्यमानं बलं दृष्ट्वा युयुधानेन मारिष ।
अभ्यद्रवत्स्वयं द्रोणः सात्यकिं सत्यविक्रमम् ॥ ७.११०.३ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਮਰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਆਪ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਾਤਿਅਕੀ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
7.110.4
तमापतन्तं सहसा भारद्वाजं महारथम् ।
सात्यकिः पञ्चविंशत्या क्षुद्रकाणां समार्पयत् ॥ ७.११०.४ ॥
ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੂੰ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਪੱਚੀ ਛੋਟੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.110.5
द्रोणोऽपि युधि विक्रान्तो युयुधानं समाहितः ।
अविध्यत्पञ्चभिस्तूर्णं हेमपुङ्खैः शरैः शितैः ॥ ७.११०.५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਵੀ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਯੁਯੁਧਾਨ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.110.6
ते वर्म भित्त्वा सुदृढं द्विषत्पिशितभोजनाः ।
अभ्ययुर्धरणीं राजन्वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ७.११०.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਤੀਰ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਵਚ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਬੰਮੀ ਵਿੱਚ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।
7.110.7
दीर्घबाहुरभिक्रुद्धस्तोत्रार्दित इव द्विपः ।
द्रोणं पञ्चाशताऽविध्यन्नाराचैरग्निसन्निभैः ॥ ७.११०.७ ॥
ਦੀਰਘਬਾਹੂ ਸਾਤਯਕੀ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਪੰਜਾਹ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਲੱਗਾ।
7.110.8
भारद्वाजो रणे विद्धो युयुधानेन सत्वरम् ।
सात्यकिं बहुभिर्बाणैर्यतमानमविध्यत ॥ ७.११०.८ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਯੁਯੁਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.110.9
ततः क्रुद्धो महेष्वासो भूय एव महाबलः ।
सात्वतं पीडयामास व्रातेन नतपर्वणाम् ॥ ७.११०.९ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਮੁੜ ਸਾਤਵਤ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਝੁਕੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ।
7.110.10
स वध्यमानः समरे भारद्वाजेन सात्यकिः ।
नान्वपद्यत कर्तव्यं किञ्चिदेव विशाम्पते ॥ ७.११०.१० ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਰਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਾ ਸੁੱਝਿਆ।
7.110.11
विषण्णवदनश्चापि युयुधानोऽभवन्नृप ।
भारद्वाजं रणे दृष्ट्वा विसृजन्तं शिताञ्शरान् ॥ ७.११०.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਰਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਛੱਡਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਯੁਯੁਧਾਨ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦਾ ਮੂੰਹ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
7.110.12
तं तु सम्प्रेक्ष्य ते पुत्राः सैनिकाश्च विशाम्पते ।
प्रहृष्टमनसो भूत्वा सिंहवद्व्यनदन्मुहुः ॥ ७.११०.१२ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੈਨਿਕ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਣ ਲੱਗੇ।
7.110.13
तं श्रुत्वा निनदं घोरं पीड्यमानं च माधवम् ।
युधिष्ठिरोऽब्रवीद्राजा सर्वसैन्यानि भारत ॥ ७.११०.१३ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਮਾਧਵ (ਸਾਤਯਕੀ) ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.110.14
एष वृष्णिवरो वीरः सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
ग्रस्यते युधि वीरेण भानुमानिव राहुणा।
अभिद्रवत गच्छध्वं सात्यकिर्यत्र युध्यते ॥ ७.११०.१४ ॥
ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਵੀਰ ਸਾਤਯਕੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀਰ ਦੁਆਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਰਾਹੂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਸਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸਾਤਯਕੀ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਦੌੜ ਕੇ ਜਾਓ।
7.110.15
अभिद्रवत गच्छद्वं सात्यकिर्यत्र युध्यते ।
धृष्टद्युम्नं च पाञ्चाल्यमिदमाह जनाधिपः।
द्रोणं वारय सुक्षित्रं सात्यकिं मावधीद्द्विजः ॥ ७.११०.१५ ॥
ਜਿੱਥੇ ਸਾਤਯਕੀ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਦੌੜ ਕੇ ਜਾਓ। ਫਿਰ ਜਨਾਧਿਪ ਨੇ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ: ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਰੋਕੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੇ।
7.110.16
अभिद्रव द्रुतं द्रोणं किमु तिष्ठसि पार्पत ।
न पश्यसि भयं द्रोणाद्धोरं नः समुपस्थितम् ॥ ७.११०.१६ ॥
ਛੇਤੀ ਦ੍ਰੋਣ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੋ। ਹੇ ਪਾਰਸ਼ਤ, ਕਿਉਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਰਿਹਾ ਭਿਆਨਕ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ?
7.110.17
असौ द्रोणो महेष्वासो युयुधानेन संयुगे ।
क्रीडते सूत्रबद्धेन पक्षिणा बालको यथा ॥ ७.११०.१७ ॥
ਉਹ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਦ੍ਰੋਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੁਯੁਧਾਨ (ਸਾਤਯਕੀ) ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬਾਲਕ ਧਾਗੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਪੰਛੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੈ।
7.110.18
तत्रैव सर्वे गच्छन्तु भीमसेनपुरोगमाः ।
त्वयैव सहिताः सर्वे युयुधानरथं प्रति ॥ ७.११०.१८ ॥
ਸਾਰੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਾਣ, ਭੀਮਸੇਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਰੱਥ ਵੱਲ ਜਾਣ।
7.110.19
पृष्ठतोऽनुगमिष्यामि त्वामहं सहसैनिकः ।
सात्यकिं मोक्षयस्वाद्य यमदंष्ट्रान्तरं गतम् ॥ ७.११०.१९ ॥
ਮੈਂ ਫ਼ੌਜ ਸਮੇਤ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਯਮ ਦੀਆਂ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਏ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਛੁਡਾ।
7.110.20
सञ्जय उवाच ।
एवमुक्त्वा ततो राजा सर्वसैन्येन भारत।
अभ्यद्रवद्रणे द्रोणं युयुधानस्य कारणात् ॥ ७.११०.२० ॥
ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਸਮੇਤ ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਉੱਤੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
7.110.21
तत्रारावो महानासीद्द्रोणमेकं युयुत्सताम् ।
पाण्डवानां च भद्रं ते सृञ्जयानां च सर्वशः ॥ ७.११०.२१ ॥
ਉੱਥੇ ਦ੍ਰੋਣ ਇਕੱਲੇ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪਿਆ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।
7.110.22
ते समेत्य नरव्याघ्रा भारद्वाजं महारथम् ।
अभ्यवर्षञ्शरैस्तीक्ष्णैः कङ्कबर्हिणवाजितैः ॥ ७.११०.२२ ॥
ਉਹ ਨਰ-ਸ਼ੇਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਭਾਰਦਵਾਜ ਉੱਤੇ ਕੰਕ ਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.110.23
स्मयन्नेव तु तान्वीरान्द्रोणः प्रत्यग्रहीत्स्वयम् ।
अतिथीनागतान्यद्वत्सलिलेनासनेन च ॥ ७.११०.२३ ॥
ਪਰ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਆਪ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਆਸਣ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
7.110.24
तर्पितास्ते शरैस्तस्य भारद्वाजस्य धन्विनः ।
आतिथेयं गृहं प्राप्य तर्प्यन्तेऽतिथयो यथा ॥ ७.११०.२४ ॥
ਉਸ ਧਨੁੱਧਰ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆਤਿਥੇਯ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
7.110.25
भारद्वाजं च ते सर्वे न शेकुः प्रतिवीक्षितुम् ।
मध्यन्दिनमनुप्राप्तं सहस्रांशुमिव प्रभो ॥ ७.११०.२५ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਵੱਲ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖ ਨਾ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
7.110.26
तांस्तु सर्वान्महेष्वासान्द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
अतापयच्छरव्रातैर्गभस्तिभिरिवांशुमान् ॥ ७.११०.२६ ॥
ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪਾਇਆ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
7.110.27
वध्यमाना महाराज पाण्डवाः सृञ्जयास्तथा ।
त्रातारं नाध्यगच्छन्त पङ्कमग्ना इव द्विपाः ॥ ७.११०.२७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਨੂੰ ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਕੋਈ ਰਖਵਾਲਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ।
7.110.28
द्रोणस्य च व्यदृश्यन्त विसर्पन्तो महाशराः ।
गभस्तय इवार्कस्य प्रतपन्तः समन्ततः ॥ ७.११०.२८ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਮਹਾਂਬਾਣ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚੁਫੇਰੇ ਫੈਲ ਕੇ ਤਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦਿਸੇ।
7.110.29
तस्मिन्द्रोणेन निहताः पाञ्चालाः पञ्चविंशतिः ।
महारथाः समाख्याता धृष्टद्युम्नस्य सम्मताः ॥ ७.११०.२९ ॥
ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੰਝੀ ਪਾਂਚਾਲ ਮਹਾਰਥੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਸਨ।
7.110.30
पाण्डूनां सर्वसैन्येषु पाञ्चालानां तथैव च ।
द्रोणं स्म ददृशुः शूरं विनिघ्नन्तं वरान्वरान् ॥ ७.११०.३० ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਨੇ ਸੂਰਵੀਰ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਵੇਖਿਆ।
7.110.31
केकयानां शतं हत्वा विद्राव्य च समन्ततः ।
द्रोणस्तस्थौ महाराज व्यादितास्य इवान्तकः ॥ ७.११०.३१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕੇਕਯਾਂ ਦੇ ਸੌ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭਜਾ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਕਾਲ।
7.110.32
पाञ्चालान्सृञ्जयान्मत्स्यान्केकयांश्च नराधिप ।
द्रोणोऽजयन्महाबाहुः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.११०.३२ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ, ਮਤਸਿਆਂ ਅਤੇ ਕੇਕਯਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
7.110.33
तेषां समभवच्छब्दो विद्धानां द्रोणसायकैः ।
वनौकसामिवारण्ये व्याप्तानां धृमकेतुना ॥ ७.११०.३३ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੀਖ ਉੱਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਬਨਚਰਾਂ ਦੀ।
7.110.34
तत्र देवाः सगन्धर्वाः पितरश्चाब्रुवन्नृप ।
एते द्रवन्ति पाञ्चालाः पाण्डवाश्च ससैनिकाः ॥ ७.११०.३४ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਇਹ ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ।
7.110.35
तं तथा समरे द्रोणं निघ्नन्तं सौमकान्रणे ।
न चाप्यभिययुः केचिदपरे नैव विव्यधुः ॥ ७.११०.३५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੌਮਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਦ੍ਰੋਣ ਕੋਲ ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
7.110.36
वर्तमाने तथा रौद्रे तस्मिन्वीरवरक्षये ।
अशृणोत्सहसा पार्थः पाञ्चजन्यस्य निःस्वनम् ॥ ७.११०.३६ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ, ਵੀਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਪਾਰਥ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਪਾਂਚਜਨ੍ਯ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨ ਸੁਣੀ।
7.110.37
पूरिते वासुदेवेन शङ्खराजे महात्मना ।
युध्यमानेषु वीरेषु सैन्धवस्याभिरक्षिषु ॥ ७.११०.३७ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਸ਼ੰਖਰਾਜ ਵਜਾਇਆ, ਅਤੇ ਸੈਂਧਵ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਵੀਰ ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
7.110.38
नदत्सु धार्तराष्ट्रेषु विजयस्य रथं प्रति ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषे विप्रनष्टे समन्ततः ॥ ७.११०.३८ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਗਰਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
7.110.39
कश्मलाभिहतो राजा चिन्तयामास पाण्डवः ।
न नूनं स्वस्ति पार्थाय यथा नदति शङ्खराट् ॥ ७.११०.३९ ॥
ਮੋਹ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਬੇਸ਼ੱਕ ਪਾਰਥ ਦਾ ਭਲਾ ਨਹੀਂ; ਸ਼ੰਖਰਾਜ ਗਰਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
7.110.40
कौरवाश्च यथा हृष्टा विनदन्ति मुहुर्मुहुः ।
व्यक्तमद्य विनश्यन्ति सर्वलोकमहारथाः ॥ ७.११०.४० ॥
ਕੌਰਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜ ਰਹੇ ਹਨ; ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸਰਬਲੋਕ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
7.110.41
एवं सञ्चिन्तयित्वा तु व्याकुलेनान्तरात्मना ।
अजताशत्रुः कौन्तेयः सात्वतं प्रत्यभाषत ॥ ७.११०.४१ ॥
ਏਦਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਵਿਆਕੁਲ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਨੇ ਸਾਤਵਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.110.42
बाष्पगद्गदया वाचा मुह्यमानो मुहुर्मुहुः ।
कृत्यस्यानन्तरापेक्षी शैनेयं शिनिपुङ्गवम् ॥ ७.११०.४२ ॥
ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਨੀ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੋਹਿਤ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਅਗਲੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼ਿਨੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ੈਨੇਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
7.110.43
यः स धर्मः पुरा दृष्टः सद्भिः शैनेय शाश्वतः ।
साम्पराये सुहृत्कृत्ये तस्य कालोऽयमागतः ॥ ७.११०.४३ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਸਜਣਾਂ ਨੇ ਜੋ ਧਰਮ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਸ਼ੈਨੇਯ, ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਦਾ ਉਹ ਸਮਾਂ ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
7.110.44
सर्वेष्वपि च योधेषु चिन्तयञ्शिनिपुङ्गव ।
त्वत्तः सुहृत्तमं कञ्चिन्नाभिजानामि सात्यके ॥ ७.११०.४४ ॥
ਹੇ ਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਰੇ ਯੋਧਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਤੇ ਵੀ, ਹੇ ਸਾਤਿਅਕੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
7.110.45
यो हि प्रीतमना नित्यं यश्च नित्यमनुव्रतः ।
स कार्ये साम्पराये तु नियोज्य इति मे मतिः ॥ ७.११०.४५ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਦਾ ਅਨੁਸਾਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਯੁੱਧ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲਾਉਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ।
7.110.46
यथा च केशवो नित्यं पाण्डवानानं परायणम् ।
तथा त्वमपि वार्ष्णेय कृष्णतुल्यपराक्रमः ॥ ७.११०.४६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਕੇਸ਼ਵ ਸਦਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
7.110.47
सोऽहं भारं समाधास्ये त्वयि तं वोढुमर्हसि ।
अभिप्रायं च मे नित्यं न वृथा कर्तुमर्हसि ॥ ७.११०.४७ ॥
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਭਾਰ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪਾਵਾਂਗਾ; ਇਸ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦੇ ਯੋਗ ਤੂੰ ਹੈਂ। ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਕਰੀਂ।
7.110.48
स त्वं भ्रातुर्वयस्यस्य गुरोरपि च संयुगे ।
कुरु कृच्छ्रे सहायार्थमर्जुनस्य नरर्षभ ॥ ७.११०.४८ ॥
ਤੂੰ, ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਰਾ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਲਈ ਵੀ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰ।
7.110.49
त्वं हि सत्यव्रतः शूरो मित्राणामभयङ्करः ।
लोके विख्यायसे वीर कर्मभिः सत्यवागिति ॥ ७.११०.४९ ॥
ਤੂੰ ਸੱਚੇ ਵਰਤ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਮਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਵੀਰ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਚਵਾਦੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ।
7.110.50
यो हि शैनेय मित्रार्थे युध्यमानस्त्यजेत्तनुम् ।
पृथिवीं च द्विजातिभ्यो यो दद्यात्स समो भवेत् ॥ ७.११०.५० ॥
ਹੇ ਸ਼ੈਨੇਯ, ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਲੜਦਿਆਂ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।
7.110.51
श्रुताश्च बहवोऽस्माभी राजानो ये दिवं गताः ।
दत्त्वेमां पृथिवीं कृत्स्नां ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि ॥ ७.११०.५१ ॥
ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਬਾਰੇ ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
7.110.52
दीयमाना च बहुभिर्दास्यते च मुहुर्मही ।
न हि कश्चिद्रणे प्राणान्मित्रार्थे त्यक्तवानिह ॥ ७.११०.५२ ॥
ਇਹ ਧਰਤੀ ਬਹੁਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ; ਪਰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲਾ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
7.110.53
एवं त्वामपि धर्मात्मन्प्रयाचेऽहं कृताञ्जलिः ।
पृथिवीदानतुल्यं स्यादधिकं वा फलं विभो ॥ ७.११०.५३ ॥
ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਿਭੂ, ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਧਰਤੀ-ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।
7.110.54
एक एव सदा कृष्णो मित्राणामभयङ्करः ।
रणे सन्तजति प्राणान्द्वितीयस्त्वं च सात्यके ॥ ७.११०.५४ ॥
ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸਦਾ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਹੇ ਸਾਤਿਅਕੀ, ਦੂਜੇ ਤੂੰ ਹੈਂ।
7.110.55
विक्रान्तस्य च वीरस्य युद्धे प्रार्थयतो यशः ।
शूर एव सहायः स्यान्नेतरः प्राकृतो जनः ॥ ७.११०.५५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰਮੀ ਵੀਰ, ਜੋ ਯਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਸਹਾਇਕ ਸ਼ੂਰ ਹੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ।
7.110.56
ईदृशे तु परामर्दे वर्तमानस्य माधव ।
त्वदन्यो हि रणे गोप्ता विजयस्य न विद्यते ॥ ७.११०.५६ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਐਸੇ ਘੋਰ ਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਮੇਰੇ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
7.110.57
श्लाघन्नेव हि कर्माणि शतशस्तव पाण्डवः ।
मम सञ्चनयन्हर्षं पुनः पुनरकीर्तयत् ॥ ७.११०.५७ ॥
ਪਾਂਡਵ ਤੇਰੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਜਗਾਉਂਦਾ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
7.110.58
लघुहस्तश्चित्रयोधी तथा लघुपराक्रमः ।
प्राज्ञः सर्वास्त्रविच्छूरो मुह्यते न च संयुगे ॥ ७.११०.५८ ॥
ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਯੋਧਾ, ਫੁਰਤੀਲੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰਾਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੂਰ — ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
7.110.59
महास्कन्धो महोरस्को महाबाहुर्महाहनुः ।
महाबलो महावीर्यः स महात्मा महारथः ॥ ७.११०.५९ ॥
ਚੌੜੇ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਵੱਡੇ ਜਬੜੇ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਲ ਤੇ ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈ।
7.110.60
शिष्यो मम सखा चैव प्रियोऽस्याहं प्रियश्च मे ।
युयुधानः सहायो मे प्रमथिष्यति कौरवान् ॥ ७.११०.६० ॥
ਯੁਯੁਧਾਨ ਮੇਰਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਸਹਾਇਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ ਤੇ ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ — ਯੁਯੁਧਾਨ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।
7.110.61
अस्मदर्थं च राजेन्द्र सन्नह्येद्यदि केशवः ।
रामो वाप्यनिरुद्धो वा प्रद्युम्नो वा महारथः ॥ ७.११०.६१ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਜੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੇਸ਼ਵ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਲੈਣ, ਜਾਂ ਰਾਮ, ਅਨਿਰੁੱਧ ਜਾਂ ਮਹਾਰਥੀ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ।
7.110.62
गदो वा मारणो वापि साम्वो वा सह वृष्णिभिः ।
सहायार्थं महाराज सङ्ग्रामोत्तममूर्धनि ॥ ७.११०.६२ ॥
ਜਾਂ ਗਦ, ਮਾਰਣ ਜਾਂ ਸਾਂਬ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜੰਗ ਦੇ ਮੋਹਰੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ।
7.110.63
तथाप्यहं नरव्याघ्रं शैनेयं सत्यविक्रमम् ।
साहाय्ये विनियोक्ष्यामि नास्ति मेऽन्योहि तत्समः ॥ ७.११०.६३ ॥
ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਨਰਵਿਆਘਰ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਵਿੱਚ ਲਾਵਾਂਗਾ; ਉਸ ਵਰਗਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
7.110.64
इति द्वैतवने तात मामुवाच धनञ्जयः ।
परोक्षे त्वद्गुणांस्तथ्यान्कथयन्नार्यसंसदि ॥ ७.११०.६४ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਵੈਤਵਨ ਵਿੱਚ ਧਨੰਜੈ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ; ਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੱਸਦਿਆਂ।
7.110.65
तस्य त्वमेवं सङ्कल्पं न वृथा कर्तुमर्हसि ।
धनञ्जयस्य वार्ष्णेय मम भीमस्य चोभयोः ॥ ७.११०.६५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਉਸਦਾ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਨੇਯ; ਧਨੰਜੈ ਦਾ, ਮੇਰਾ ਅਤੇ ਭੀਮ ਦਾ, ਦੋਹਾਂ ਦਾ।
7.110.66
यच्चापि तीर्थानि चरन्नगच्छं द्वारकां प्रति ।
तत्राहमपि ते भक्तिमर्जुनं प्रति दृष्टवान् ॥ ७.११०.६६ ॥
ਹੋਰ, ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਮੈਂ ਦੁਆਰਕਾ ਵੱਲ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਅਰਜੁਨ ਪ੍ਰਤੀ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਮੈਂ ਵੀ ਵੇਖੀ ਸੀ।
7.110.67
न तन्सौहृदनन्येपु मया शैनेय लक्षितम् ।
यथा त्वमस्मान्भजसे वर्तमानानुपप्लवे ॥ ७.११०.६७ ॥
ਹੇ ਸ਼ੈਨੇਯ, ਇਸ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਸਾਡੀ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਨੇਹ ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
7.110.68
सोऽभिजात्या च भक्त्या च सख्यस्याचार्यकस्य च ।
सौहृदस्य च वीर्यस्य कुलीनत्वस्य माधव ॥ ७.११०.६८ ॥
ਹੇ ਮਾਧਵ, ਉੱਚੇ ਕੁਲ, ਭਗਤੀ, ਮਿੱਤਰਤਾ, ਆਚਾਰੀਆਪਣ, ਸਨੇਹ, ਬਲ ਅਤੇ ਕੁਲੀਨਤਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈਂ।
7.110.69
सत्यस्य च महावाहो अनुकम्पार्थमेव च ।
अनुरूपं महेप्वास कर्म त्वं कर्तुमर्हसि ॥ ७.११०.६९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸੱਚ ਲਈ ਅਤੇ ਦਇਆ ਲਈ ਹੀ, ਹੇ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
7.110.70
सुयोधनो हि सहसा गतो द्रोणेन दंशितः ।
पूर्वमेवानुयातास्ते कौरवाणां महारथाः ॥ ७.११०.७० ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਵੱਲੋਂ ਉਕਸਾਇਆ ਸੁਯੋਧਨ ਅਚਾਨਕ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ ਹਨ।
7.110.71
सुमहान्निनदश्चैव श्रूयते विजयं प्रति ।
स शैनेय जवेनाशु गन्तुमर्हसि मानद ॥ ७.११०.७१ ॥
ਜਿੱਤ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸ਼ੈਨੇਯ, ਹੇ ਮਾਨਦ, ਤੈਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਧਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
7.110.72
भीमसेनो वयं चैव संयत्ताः सहसैनिकाः ।
द्रोणमावारयिष्यामो यदि त्वां प्रतियोत्स्यते ॥ ७.११०.७२ ॥
ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਤਿਆਰ ਹਾਂ; ਜੇ ਦ੍ਰੋਣ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜੇਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਰੋਕਾਂਗੇ।
7.110.73
पश्य शैनेय सैन्यानि द्रवमाणानि संयुगे ।
महान्तं चरणे शब्दं दीर्यमाणां च भारतीम् ॥ ७.११०.७३ ॥
ਹੇ ਸ਼ੈਨੇਯ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੱਜਦੀਆਂ ਸੈਨਾਂ ਵੇਖੋ; ਪਾਟ ਰਹੀ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸ਼ੋਰ ਵੀ ਸੁਣੋ।
7.110.74
महामारुतवेगेन समुद्रमिव पर्वसु ।
धार्तराष्टबलं तात विक्षिप्तं सव्यसाचिना ॥ ७.११०.७४ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਮਹਾਂਵਾਯੂ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਨੇ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
7.110.75
रथैर्विपरिधावद्भिर्मनुष्यैश्च हयैश्च ह ।
सैन्यं रजःसमुद्भूतमेतत्सम्परिवर्तते ॥ ७.११०.७५ ॥
ਰਥ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਘੋੜੇ ਚੁਫੇਰੇ ਦੌੜਨ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੈਨਾ ਧੂੜ ਉਡਾਉਂਦੀ ਘੁੰਮ ਰਹੀ ਹੈ।
7.110.76
संवृतः सिन्धुसौवीरैर्नखरप्रासयोधिभिः ।
अत्यन्तोपचितैः शूरैः फल्गुनः परवीरहा ॥ ७.११०.७६ ॥
ਸਿੰਧ ਤੇ ਸੌਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਖਰ-ਪ੍ਰਾਸ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਲਗੁਨ ...
7.110.77
नैतद्बलमसंवार्यं शक्यो जेतुं जयद्रथः ।
एते हि सैन्धवस्यार्थे सर्वे सन्त्यक्तजीविताः ॥ ७.११०.७७ ॥
ਇਹ ਸੈਨਾ ਅਜੇਯ ਨਹੀਂ; ਜਯਦਰਥ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੈਂਧਵ ਲਈ ਜਾਨ ਤਿਆਗ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
7.110.78
शरशक्तिध्वजवरं हयनागसमाकुलम् ।
पश्यैतद्धार्तराष्ट्राणामनीकं सुदुरासदम् ॥ ७.११०.७८ ॥
ਤੀਰਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸੈਨਾ ਵੇਖੋ; ਇਸ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
7.110.79
शृणु दुन्दुभिनिर्घोषं शङ्खशब्दांश्च पुष्कलान् ।
सिंहनादरवांश्चैव रथनेमिस्वनांस्तथा ॥ ७.११०.७९ ॥
ਦੁੰਦੁਭੀਆਂ ਦਾ ਘੋਸ਼, ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀਆਂ ਅਨੇਕ ਧੁਨੀਆਂ, ਸਿੰਘਨਾਦ ਦੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਅਤੇ ਰਥ-ਪਹੀਆਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਸੁਣੋ।
7.110.80
नागानां शृणु शब्दं च पत्तीनां च सहस्रशः ।
सादिनां द्रवतां चैव शृणु कम्पयतां महीम् ॥ ७.११०.८० ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੋ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ, ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ, ਦੌੜਦਿਆਂ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ ਸੁਣੋ।
7.110.81
पुरस्तात्सैन्धवानीकं द्रोणानीकं च पृष्ठतः ।
बहुत्वाद्धि नरव्याघ्र देवेन्द्रमपि पीडयेत् ॥ ७.११०.८१ ॥
ਅੱਗੇ ਸੈਂਧਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਹੈ; ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀੜਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
7.110.82
अपर्यन्ते बले मग्नो जह्यादपि च जीवितम् ।
तस्मिंश्च निहते युद्धे कथं जीवेत मादृशः ॥ ७.११०.८२ ॥
ਬੇਅੰਤ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਮਨੁੱਖ ਜਾਨ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ; ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵੇ?
7.110.83
सर्वथा समनुप्राप्तः सुकृच्छ्रं त्वयि जीवति ।
श्यामो युवा गुडाकेशो दर्शनीयश्च पाण्डवः ॥ ७.११०.८३ ॥
ਤੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹਾਂ; ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਣ, ਜਵਾਨ, ਗੁਡਾਕੇਸ਼ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨੀਯ ਪਾਂਡਵ (ਅਰਜੁਨ)।
7.110.84
लघ्वस्त्रश्चित्रयोधी च प्रविष्टस्यात भारतीम् ।
सूर्योदये महाबाहुर्दिवसश्चातिवर्तते ॥ ७.११०.८४ ॥
ਫੁਰਤੀਲੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਯੋਧਾ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਦਿਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
7.110.85
तन्न जानामि वार्ष्णेय यदि जीवति वा न वा ।
कुरूणां चापि तत्सैन्यं सागरप्रतिमं महत् ॥ ७.११०.८५ ॥
ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਉਹ ਜਿਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਵੀ ਸਾਗਰ ਵਰਗੀ ਹੈ।
7.110.86
एक एव च बीभत्सुः प्रविष्टस्तात भारतीम् ।
अविपह्यां महाबाहुः सुरैरपि महाहवे ॥ ७.११०.८६ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਬੀਭਤਸੂ—ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ—ਭਾਰਤੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ; ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
7.110.87
न हि मे वर्तते बुद्धिरद्य युद्धे कथञ्चन ।
द्रोणोऽपि रभसो युद्धे मम पीडयते बलम् ॥ ७.११०.८७ ॥
ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਈ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੰਡ ਦ੍ਰੋਣ ਵੀ ਮੇਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
7.110.88
प्रत्यक्षं ते महाबाहो यथाऽसौ चरति द्विजः ।
युगपच्च समेतानां कार्याणां त्वं विचक्षणः।
महार्थं लघुसंयुक्तं कर्तुमर्हसि मानद ॥ ७.११०.८८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ (ਦ੍ਰੋਣ) ਕਿਵੇਂ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਹੈ; ਇਕੱਠੇ ਆਏ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ; ਹੇ ਮਾਨਦ, ਮਹਾਨ ਮਕਸਦ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਸੌਖਾ ਕਰਨਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਹੈ।
7.110.89
तस्य मे सर्वकार्येषु कार्यमेतन्मतं महत् ।
अर्जुनस्य परित्राणां कर्तव्यमिति संयुगे ॥ ७.११०.८९ ॥
ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੀ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।
7.110.90
नाहं शोचामि दाशार्हं गोप्तारं जगतः पतिम् ।
स हि शक्तो रणे तात त्रीँल्लोकानपि सङ्गतान् ॥ ७.११०.९० ॥
ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ, ਜਗਤ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਤੇ ਸਵਾਮੀ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਹੇ ਤਾਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਰੋਕਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।
7.110.91
विजेतुं पुरुषव्याघ्रः सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।
किम्पुनर्धार्तराष्ट्रस्य बलमेतत्सुदुर्बलम् ॥ ७.११०.९१ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ: ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਹ ਸੈਨਾ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੌਖਾ ਹੈ।
7.110.92
अर्जुनस्त्वेष वार्ष्णेय पीडितो बहुभिर्युधि ।
प्रजह्यात्समरे प्राणांस्तस्माद्विन्दामि कश्मलम् ॥ ७.११०.९२ ॥
ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਨੇਯ, ਅਰਜੁਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੈ; ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।
7.110.93
तस्य त्वं पदवीं गच्छ गच्छेयुस्त्वादृशा यथा ।
तादृशस्येदृशे काले मादृशेनाभिनोदितः ॥ ७.११०.९३ ॥
ਤੂੰ ਉਸੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਲੋਕ ਤੁਰਦੇ ਹਨ; ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਵਰਗੇ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ।
7.110.94
रणे वृष्णिप्रवीराणां द्वावेवातिरथौ स्मृतौ ।
प्रद्युम्नश्च महाबाहुस्त्वं च सात्वत विश्रुतः ॥ ७.११०.९४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਹੀ ਅਤਿਰਥੀ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਮਹਾਬਾਹੂ ਪ੍ਰਦਿਊਮਨ, ਅਤੇ ਹੇ ਸਾਤਵਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੂੰ।
7.110.95
अस्त्रे नारायणसमः सङ्कर्षणसमो बले ।
वीरतायां नरव्याघ्र धनञ्जयसमो ह्यसि ॥ ७.११०.९५ ॥
ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗਾ ਹੈਂ, ਬਲ ਵਿੱਚ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਵਰਗਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਨਰਵਿਆਘ੍ਰ, ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈਂ।
7.110.96
भीष्मद्रोणावतिक्रम्य सर्वयुद्धविशारदम् ।
त्वामेव पुरुषव्याघ्रं लोके सन्तः प्रचक्षते ॥ ७.११०.९६ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੈਨੂੰ ਹੀ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੱਜਣ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਆਖਦੇ ਹਨ।
7.110.97
सदेवासुरगन्धर्वान्सकिन्नरमहोरगान् ।
योधयेच्च जगत्सर्वं विजयेत रिपून्बहून् ॥ ७.११०.९७ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਅਤੇ ਮਹੋਰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ।
7.110.98
इति ब्रुवन्ति लोकेषु जनास्तव गुणांस्तथा ।
समागमेषु सर्वेषु पृथगेव च सर्वदा।
नाशक्यं विद्यते लोके सात्यकेरिति माधव ॥ ७.११०.९८ ॥
ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਬਾਰੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਵੀ ਅਤੇ ਸਦਾ। ਹੇ ਮਾਧਵ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਤਿਅਕੀ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
7.110.99
तत्त्वां यदभिवक्ष्यामि तत्कुरुष्व महाबल ॥ ७.११०.९९ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਆਖਾਂਗਾ, ਉਹੀ ਕਰ।
7.110.100
सम्भावना हि लोकस्य मम पार्थस्य चोभयोः ।
नान्यथा तां महाबाहो सम्प्रकर्तुमिहार्हसि ॥ ७.११०.१०० ॥
ਸੰਸਾਰ ਦੀ, ਮੇਰੀ ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਦੀ—ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਇਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਇਸਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ।
7.110.101
परित्यज्य प्रियान्प्राणान्रणे चर विभीतवत् ।
न हि शैनेय दाशार्हा रणे रक्षन्ति जीवितम् ॥ ७.११०.१०१ ॥
ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰ। ਹੇ ਸ਼ੈਨੇਯ, ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
7.110.102
अयुद्धमनवस्थानं सङ्ग्रामे च पलायनम् ।
भीरूणामसतां मार्गे नैष दाशार्हसेवितः ॥ ७.११०.१०२ ॥
ਯੁੱਧ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਅਡੋਲ ਨਾ ਰਹਿਣਾ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚੋਂ ਭੱਜਣਾ—ਇਹ ਡਰਪੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨੀਚਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ; ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਇਆ।
7.110.103
तवार्जुनो गुरुस्तात धर्मात्मा शिनिपुङ्गच ।
वासुदेवो गुरुश्चापि तव पार्थस्य धीमतः ॥ ७.११०.१०३ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਿਨਿ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਰਜੁਨ ਤੇਰੇ ਗੁਰੂ ਹਨ; ਵਾਸੁਦੇਵ ਵੀ ਤੇਰੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਾਰਥ ਦੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਹਨ।
7.110.104
कारणद्वयमेतद्धि जानंस्त्वामहमब्रुवम् ।
मावमंस्था वचो मह्यं गुरुस्तव गुरोर्ह्यहम् ॥ ७.११०.१०४ ॥
ਇਹ ਦੋ ਕਾਰਨ ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਗੁਰੂ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਵੀ ਗੁਰੂ ਹਾਂ।
7.110.105
वासुदेवमतं चैव मम चैवार्जुनस्य च ।
सत्यमेतन्मयोक्तं ते याहि यत्र धनञ्जयः ॥ ७.११०.१०५ ॥
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਮਤ, ਮੇਰਾ ਮਤ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਮਤ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਧਨੰਜਯ ਜਿੱਥੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਜਾ।
7.110.106
एतद्वचनमाज्ञाय मम सत्यपराक्रम ।
प्रविशैतद्बलं तात धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ॥ ७.११०.१०६ ॥
ਮੇਰੇ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਹੇ ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਸ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ।
7.110.107
प्रविश्य च यथान्यायं सङ्गम्य च महारथैः ।
यथार्हमात्मनः कर्म रणे सात्वत दर्शय ॥ ७.११०.१०७ ॥
ਯਥਾਵਿਧੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ, ਹੇ ਸਾਤਵਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾ।