Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 7.112

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

7.112.1

धर्मराजस्य तद्वाक्यं निशम्य शिनिपुङ्गवः ।
स पार्थाद्भयमाशंसन्परित्यागान्महीपतेः ॥ ७.११२.१ ॥

ધર્મરાજના તે વચનો સાંભળીને, શિનિ વંશના શ્રેષ્ઠ વીર (સાત્યકિ), પાર્થથી ભયની આશંકા કરતા, મહીપતિના ત્યાગને કારણે,

7.112.2

अपवादं ह्यात्मनश्च लोकाद्रक्षन्विशेषतः ।
न मां भीतमिति ब्रूयात्प्रयान्तं फल्गुनं प्रति ॥ ७.११२.२ ॥

પોતાના અપવાદ અને લોકથી ખાસ કરીને પોતાની રક્ષા કરતાં, ફાલ્ગુન તરફ જતા, હું ભયભીત હતો એમ કોઈ ન કહે.

7.112.3

निश्चित्य बहुधैवं स सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
नातिव्यक्तमिवाभाष्य धर्मराजं महायशाः ॥ ७.११२.३ ॥

આ રીતે અનેક પ્રકારે નિશ્ચય કરીને, યુદ્ધમાં ઉન્મત્ત એવા તે મહાયશસ્વી સાત્યકિ, ધર્મરાજને જાણે સ્પષ્ટ ન હોય તેમ બોલ્યા.

7.112.4

शोकगद्गदया वाचा शोकोपहतचेतनः ।
यथेदानीमिति ध्यात्वा धर्मराजमथाब्रवीत् ॥ ७.११२.४ ॥

શોકથી ગદ્ગદ વાણીથી, શોકથી આહત ચિત્તથી, હવે જેમ થવાનું હોય તેમ થાઓ એમ વિચારીને, તેમણે ધર્મરાજને કહ્યું.

7.112.5

कृतां चेन्मन्यसे रक्षां स्वस्ति तेऽस्तु विशाम्पते ।
अनुयास्यामि बीभत्सुं करिष्ये वचनं तव ॥ ७.११२.५ ॥

જો તમે માનતા હો કે તમારું રક્ષણ થયું છે, તો હે વિશાંપતિ, તમારું કલ્યાણ થાઓ. હું બીભત્સુની પાછળ જઈશ અને તમારું વચન પૂરું કરીશ.

7.112.6

न हि मे पाण्डवात्कश्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते ।
यो मे प्रियतरो राजन्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ७.११२.६ ॥

હે રાજન, ત્રણે લોકમાં પાંડવો કરતાં મને વધારે પ્રિય કોઈ નથી. આ સત્ય હું તમને કહું છું.

7.112.7

तस्याहं पदवीं यास्ये सन्देशात्तव मानद ।
त्वत्कृते न च मे किञ्चिदकर्तव्यं कथञ्चन ॥ ७.११२.७ ॥

હે માનદ! તમારા સંદેશ પ્રમાણે હું તેના માર્ગે જઈશ. તમારા માટે મારાથી કંઈ પણ કોઈ રીતે અકર્તવ્ય નથી.

7.112.8

यथा हि मे गुरोर्वाक्यं विशिष्टं द्विपदां वर ।
तथा तवापि वचनं विशिष्टतरमेव मे ॥ ७.११२.८ ॥

હે મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ! મારા ગુરુનું વચન જેમ મારા માટે વિશિષ્ટ છે, તેમ તમારું વચન મારા માટે તેથી પણ વધુ વિશિષ્ટ છે.

7.112.9

प्रिये हि तव वर्तेते भ्रातरौ कृष्णपाण्डवौ ।
तयोः प्रिये स्थितं चैव विद्धि मां राजपुङ्गव ॥ ७.११२.९ ॥

હે રાજશ્રેષ્ઠ! તમને પ્રિય તો કૃષ્ણ અને પાંડવ એ બે ભાઈઓ છે. તેમના પ્રિય તરીકે હું સ્થિત છું, એ જાણો.

7.112.10

तवाज्ञां शिरसा गृह्य पाण्डवार्थमहं प्रभो ।
भित्त्वेदं दुर्भिदं सैन्यं प्रयास्ये नरपुङ्गव ॥ ७.११२.१० ॥

હે પ્રભુ! તમારી આજ્ઞા માથે ચઢાવીને, પાંડવોના હિત માટે આ દુર્ભેદ્ય સેનાને ભેદીને હું આગળ જઈશ, હે નરશ્રેષ્ઠ.

7.112.11

द्रणानीकं विशाम्येष क्रुद्धो झष इवार्णवम् ।
तत्र यास्यामि यत्रासौ राजन्राजा जयद्रथः ॥ ७.११२.११ ॥

ક્રોધિત મગર જેમ સમુદ્રમાં પ્રવેશે, તેમ હું આ દ્રોણની સેનામાં પ્રવેશ કરીશ. હે રાજન્! જ્યાં તે રાજા જયદ્રથ છે ત્યાં હું જઈશ.

7.112.12

यत्र सेनान्तमाश्रित्य भीतस्तिष्ठति पाण्डवात् ।
गुप्तो रथवरश्रेष्ठैर्द्रौणिकर्णकृपादिभिः ॥ ७.११२.१२ ॥

સેનાના છેડે પાંડવથી ડરીને જે આશ્રય લઈને ઊભો છે, શ્રેષ્ઠ રથીઓ દ્રૌણિ, કર્ણ, કૃપ વગેરેથી રક્ષિત.

7.112.13

इतिस्त्रियोजनं मन्ये तमध्वानं विशाम्पते ।
यत्र तिष्ठति पार्थोऽसौ जयद्रथवधोद्यतः ॥ ७.११२.१३ ॥

હે પ્રજાપતિ, મને લાગે છે કે તે માર્ગ ત્રણ યોજન છે, જ્યાં જયદ્રથના વધ માટે તત્પર એ પાર્થ ઊભો છે.

7.112.14

त्रियोजनगतस्यापि तस्य यास्याभ्यहं पदम् ।
आसैन्धववधाद्राजन्सुदृढेनान्तरात्मना ॥ ७.११२.१४ ॥

હે રાજન, ત્રણ યોજન દૂર હોવા છતાં પણ હું તેના સ્થાને જઈશ; સૈંધવના વધ સુધી દૃઢ અંતરાત્માથી.

7.112.15

अनादिष्टस्तु गुरुणा को नु युध्येत मानवः ।
आदिष्टस्तु यथा राजन्को न युध्येत मादृशः ॥ ७.११२.१५ ॥

ગુરુએ આજ્ઞા ન આપી હોય તો કયો મનુષ્ય યુદ્ધ કરે? હે રાજન, આજ્ઞા આપી હોય તો મારા જેવો કોણ યુદ્ધ ન કરે?

7.112.16

अभिजानामि तं देशमितः पूर्णं त्रियोजनम् ।
यत्र तिष्ठति राजाऽसौ सैन्धवो बालघातकः ॥ ७.११२.१६ ॥

અહીંથી પૂરા ત્રણ યોજન દૂરનું તે સ્થાન હું જાણું છું, જ્યાં બાળકઘાતક એ સૈંધવ રાજા ઊભો છે.

7.112.17

सागरप्रतिमं सैन्यं गर्जन्तमिव सागरम् ।
हलशक्तिगदाप्रासचर्मखङ्गर्ष्टितोमरम्।
इष्वस्त्रवरसम्बाधं क्षोभयित्वा व्रजाम्यहम् ॥ ७.११२.१७ ॥

સાગર સમાન સેના, સાગરની જેમ ગર્જતી, હળ, શક્તિ, ગદા, પ્રાસ, ઢાલ, તલવાર, ઋષ્ટિ અને તોમરથી ભરેલી, શ્રેષ્ઠ બાણો અને અસ્ત્રોથી ગીચ; તેને ક્ષુબ્ધ કરીને હું આગળ વધીશ.

7.112.18

यदेतत्कुञ्जरानीकं सहस्रमनुपश्यसि ।
कुलमाञ्जनकं नाम यत्रैते वीर्यशालिनः ॥ ७.११२.१८ ॥

તું જે આ હજાર હાથીઓનું સૈન્ય જુએ છે, તેનું નામ કુલમાંજનક છે; ત્યાં આ વીર્યશાળી યોદ્ધાઓ છે.

7.112.19

आस्थिता बहुभिर्म्लेच्छैर्युद्धशौण्डैः प्रहारिभिः ।
नागा नगनिभा राजन्क्षरन्त इव तोयदाः ॥ ७.११२.१९ ॥

હે રાજા, યુદ્ધકુશળ અને પ્રહાર કરનારા ઘણા મ્લેચ્છોએ સવાર થયેલા આ હાથીઓ પર્વતો જેવા છે; જાણે વરસતા મેઘ હોય.

7.112.20

नैते जातु निवर्तेरन्प्रेषिता हस्तिसादिभिः ।
अन्यत्र हि वधादेषां नास्ति राजन्पराजयः ॥ ७.११२.२० ॥

હે રાજા, હાથી-સવારોએ મોકલેલા આ ક્યારેય પાછા નહીં ફરે; તેમના વધ સિવાય તેમનો પરાજય નથી.

7.112.21

अथ यान्रथिनो राजन्सहस्रमनुपश्यसि ।
एते रुक्मरथा नाम राजपुत्रा महारथाः ॥ ७.११२.२१ ॥

હે રાજા, તું જે હજારો રથીઓને જુએ છે તે રુક્મરથ નામના રાજપુત્ર મહારથીઓ છે.

7.112.22

रथेष्वस्त्रेषु निपुणा नागेषु च विशाम्पते ।
धनुर्वेदे गताः पारं मुष्टियुद्धे च कोविदाः ॥ ७.११२.२२ ॥

હે પ્રજાપાલક, તેઓ રથયુદ્ધ અને શસ્ત્રોમાં નિપુણ છે; હાથીયુદ્ધમાં પણ નિપુણ છે; ધનુર્વેદમાં પારંગત અને મુષ્ટિયુદ્ધમાં કુશળ છે.

7.112.23

गदायुद्धविशेषज्ञा नियुद्धकुशलास्तथा ।
खङ्गप्रहरणे युक्ताः सम्पाते चासिचर्मणोः ॥ ७.११२.२३ ॥

તેઓ ગદાયુદ્ધના વિશેષજ્ઞ, મલ્લયુદ્ધમાં કુશળ છે; તલવારના પ્રહારમાં નિપુણ છે; તલવાર અને ઢાલના સંઘર્ષમાં પણ પટુ છે.

7.112.24

शूराश्च कृतविद्याश्च स्पर्धन्ते च परस्परम् ।
नित्यं हि समरे राजन्विजिगीषन्ति मानवान् ॥ ७.११२.२४ ॥

તેઓ શૂરવીર અને વિદ્યાસંપન્ન છે; એકબીજા સાથે સ્પર્ધા કરે છે. હે રાજા, યુદ્ધમાં તેઓ હંમેશાં માણસોને જીતવા ઇચ્છે છે.

7.112.25

कर्णेन विहिता राजन्दुःशासनमनुव्रताः ।
एतांस्तु वासुदेवोऽपि रथोदारान्प्रशंसति ॥ ७.११२.२५ ॥

હે રાજન, કર્ણ દ્વારા નિયુક્ત અને દુઃશાસનને અનુસરનારા આ યોદ્ધાઓની વાસુદેવ પણ શ્રેષ્ઠ રથીઓ તરીકે પ્રશંસા કરે છે.

7.112.26

सततं प्रियकामाश्च कर्णस्यैते वशे स्थिताः ।
तस्यैव वचनाद्राजन्निवृत्ताः श्वेतवाहनात् ॥ ७.११२.२६ ॥

હે રાજન, આ સદા કર્ણને પ્રસન્ન કરવાની ઇચ્છા રાખીને તેના વશમાં રહ્યા છે; તેના જ વચનથી તેઓ શ્વેતવાહન (અર્જુન) પાસેથી પાછા ફર્યા.

7.112.27

ते न क्लान्ता न च श्रान्ता दृढावरणकार्मुकाः ।
मदर्थेऽधिष्ठिता नूनं धार्तराष्ट्रस्य शासनात् ॥ ७.११२.२७ ॥

તેઓ થાક્યા નથી, શ્રમિત પણ નથી; દૃઢ કવચ અને ધનુષ્ય ધારણ કરીને ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રની આજ્ઞાથી ખરેખર મારા માટે જ ઊભા છે.

7.112.28

एतान्प्रमथ्य सङ्ग्रामे प्रियार्थं तव कौरव ।
प्रयास्यामि ततः पश्चात्पदवीं सव्यसाचिनः ॥ ७.११२.२८ ॥

હે કૌરવ, આ સૌને યુદ્ધમાં કચડીને તમારા પ્રિય માટે, પછી હું સવ્યસાચી (અર્જુન)ના માર્ગે જઈશ.

7.112.29

यांस्त्वेतानपरान्राजन्नागान्सप्तशतानिमान् ।
प्रेक्षसे वर्मसञ्छन्नान्किरातैः समधिष्ठितान् ॥ ७.११२.२९ ॥

હે રાજન, આ સિવાય તમે જોઈ રહ્યા છો તે આ સાતસો અન્ય હાથીઓ, કવચથી ઢંકાયેલા, કિરાતોએ અધિષ્ઠિત કરેલા—

7.112.30

किरातराजो यान्प्रादाद्गृहीतः सव्यसाचिना ।
स्वलङ्कृतांस्तदा प्रेष्यानिच्छञ्जीवितमात्मनः ॥ ७.११२.३० ॥

સવ્યસાચી દ્વારા પકડાયા ત્યારે, પોતાના પ્રાણ ઇચ્છીને કિરાતરાજાએ સુશોભિત સેવકો તરીકે આમને આપ્યા.

7.112.31

आसन्नेते पुरा राजंस्तव कर्मकरा दृढम् ।
त्वामेवाद्य युयुत्सन्ते पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ७.११२.३१ ॥

રાજન, આ લોકો પહેલાં તમારા અત્યંત નજીકના સેવકો હતા. આજે એ જ તમારી સામે યુદ્ધ કરવા ઇચ્છે છે. કાળનો ફેર જુઓ.

7.112.32

एषामेते महामात्राः किराता युद्धदुर्मदाः ।
हस्तिशिक्षाविदश्चैव सर्वे चैवाग्नियोनयः ॥ ७.११२.३२ ॥

એમના આ મુખ્ય મહાવતો કિરાતો છે; યુદ્ધમાં ગર્વિષ્ઠ, હાથી-શિક્ષણમાં નિપુણ, બધા અગ્નિથી જન્મેલા.

7.112.33

एते विनिर्जिताः सङ्ख्ये सङ्ग्रामे सव्यसाचिना ।
मदर्थमद्य संयत्ता दुर्योधनवशानुगाः ॥ ७.११२.३३ ॥

આ બધાને યુદ્ધમાં સવ્યસાચી (અર્જુન) એ પરાજિત કર્યા હતા. આજે મારા માટે તૈયાર થયા છે, દુર્યોધનની ઇચ્છાને અનુસરીને.

7.112.34

एतान्हत्वा शरै राजन्किरातान्युद्धदुर्मदान् ।
सैन्धवस्य वधे यत्तमनुयास्यामि पाण्डवम् ॥ ७.११२.३४ ॥

હે રાજન, યુદ્ધમાં મદમસ્ત આ કિરાતોને બાણોથી મારીને, સૈંધવ (જયદ્રથ)ના વધ માટે યત્ન કરીને હું પાંડવની પાછળ જઈશ.

7.112.35

ये त्वेते सुमहानाग अञ्जनस्य कुलोद्भवाः ।
कर्कशाश्च विनीताश्च प्रभिन्नकरटामुखाः ॥ ७.११२.३५ ॥

અને આ અતિ વિશાળ હાથીઓ અંજન કુળમાં જન્મેલા છે; કઠોર અને પ્રશિક્ષિત, જેમના ગંડસ્થળ અને મુખ મદથી વહી રહ્યાં છે.

7.112.36

जाम्बूनदमयैः सर्वैर्वर्मभिः सुविभूषिताः ।
लब्धलक्षा रणे राजन्नैरावणसमा युधि ॥ ७.११२.३६ ॥

બધા સોનાના બખ્તરથી સુંદર શણગારેલા; યુદ્ધમાં લક્ષ્ય સાધનારા, હે રાજન, યુદ્ધમાં ઐરાવત સમાન.

7.112.37

आस्थिता दस्युभिस्तीक्ष्णैः शूरैरुत्तमपार्वतैः ।
कर्कशैः प्रवरैर्योधैः काष्णार्यसतनुच्छदैः ॥ ७.११२.३७ ॥

ક્રૂર લૂંટારા, શૂરવીર ઉત્તમ પર્વતવાસીઓ, કઠોર શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓ દ્વારા ગોઠવાયેલા; કાળા લોખંડ અને ચામડાનાં બખ્તર પહેરેલા.

7.112.38

सन्ति गोयोनयश्चात्र सन्ति वानरयोनयः ।
अनेकयोनयश्चान्ये तथा मानुषयोनयः ॥ ७.११२.३८ ॥

અહીં ગોયોનિના છે, વાનરયોનિના છે; અનેક યોનિના તથા બીજા અને મનુષ્યયોનિના પણ છે.

7.112.39

अनीकमसतामेतद्भूम्रवर्णमुदीर्यते ।
म्लेच्छानां पापकर्तॄणां हिमदुर्गनिवासिनाम् ॥ ७.११२.३९ ॥

આ દુષ્ટોની સેના છે, ભૂરા રંગની કહેવાય છે; હિમદુર્ગમાં રહેનારા મ્લેચ્છ અને પાપકર્મીઓની.

7.112.40

एतद्दुर्योधनो लब्ध्वा समग्रं राजमण्डलम् ।
कृपं च सौमदत्तिं च द्रोणं च रथिनां वरम् ॥ ७.११२.४० ॥

દુર્યોધને સમગ્ર રાજમંડળ, કૃપ, સોમદત્તપુત્ર, દ્રોણ અને રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ એ બધાને મેળવીને આ મેળવ્યું છે.

7.112.41

सिन्धुराजं तथा कर्णमवमन्यत पाण्डवान् ।
कृतार्थमथ चात्मानं मन्यते कालचोदितः ॥ ७.११२.४१ ॥

સિંધુરાજ (જયદ્રથ) અને કર્ણને પણ દુર્યોધને માન આપ્યું અને પાંડવોનું અપમાન કર્યું; કાળથી પ્રેરાઈને તે પોતાને કૃતાર્થ માને છે.

7.112.42

ते तु सर्वेऽद्य सम्प्राप्ता मम नाराचगोचरम् ।
नभविष्यन्ति कौन्तेय यद्यपि स्युर्मनोजवाः ॥ ७.११२.४२ ॥

તેઓ બધા આજે મારા બાણોની પહોંચમાં આવી ગયા છે; હે કૌન્તેય, તેઓ મનની જેમ વેગવાન હોય તોપણ બચી શકશે નહીં.

7.112.43

तेन संभाविता नित्यं परवीर्योपजीविना ।
विनाशमुपयास्यन्ति मच्छरौघनिपीडिताः ॥ ७.११२.४३ ॥

તેના દ્વારા સદા સન્માનિત, બીજાના પરાક્રમ પર જીવનારા તેઓ મારા બાણોના પ્રવાહથી પીડિત થઈને વિનાશ પામશે.

7.112.44

ये त्वेते रथिनो राजन्दृश्यन्ते काञ्चनध्वजाः ।
एते दुर्वारणा नाम काम्भोजा यदि ते श्रुताः ॥ ७.११२.४४ ॥

હે રાજન, સોનેરી ધ્વજવાળા આ રથીઓ દેખાય છે; એ દુર્વારણ નામના કાંબોજો છે, જો તમે સાંભળ્યા હોય.

7.112.45

शूराश्च कृतविद्याश्च धनुर्वेदे च निष्ठिताः ।
संहताश्च भृशं ह्येते अन्योन्यस्य हितैषिणः ॥ ७.११२.४५ ॥

આ શૂરવીરો છે, વિદ્યાસંપન્ન અને ધનુર્વેદમાં નિપુણ છે; અત્યંત સંગઠિત છે અને એકબીજાનું હિત ચાહનારા છે.

7.112.46

अक्षौहिण्यश्च संरब्धा धार्तराष्ट्रस्य भारत ।
यत्ता मदर्थे तिष्ठन्ति कुरुवीराभिरक्षिताः ॥ ७.११२.४६ ॥

હે ભારત, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રની ક્રોધિત અક્ષૌહિણી સેનાઓ મારા માટે જ તૈયાર થઈને ઊભી છે, કુરુવીરોથી રક્ષિત.

7.112.47

अप्रमत्ता महाराज मामेव प्रत्युपस्थिताः ।
तानहं प्रमथिष्यामि तृणानीव हुताशनः ॥ ७.११२.४७ ॥

હે મહારાજ, સાવધાનીથી તેઓ મારી સામે જ ઊભા છે; અગ્નિ તરણાને બાળે તેમ હું તેમને કચડી નાખીશ.

7.112.48

तस्मात्सर्वानुपासङ्गान्सर्वोपकरणानि च ।
रथे कुर्वन्तु मे राजन्यथावद्रथकल्पकाः ॥ ७.११२.४८ ॥

તેથી, હે રાજન, રથ બનાવનારાઓ મારા રથ પર બધી સામગ્રી અને સાધનો યથાયોગ્ય મૂકે.

7.112.49

अस्मिंस्तु किल सम्मर्दे ग्राह्यं विविधमायुधम् ।
यथोपदिष्टमाचार्यैः कार्यः पञ्चगुणो रथः ॥ ७.११२.४९ ॥

આ સંઘર્ષમાં વિવિધ શસ્ત્રો લેવાં; આચાર્યોના ઉપદેશ પ્રમાણે પાંચ ગુણોવાળો રથ બનાવવો.

7.112.50

काम्भोजैर्हि समेष्यामि तीक्ष्णैराशीविषोपमैः ।
नानाशस्त्रसमावायैर्विविधायुधयोधिभिः ॥ ७.११२.५० ॥

તીક્ષ્ણ, ઝેરી સર્પો સમાન કંબોજો સાથે હું લડીશ; તેઓ અનેક શસ્ત્રોથી સજ્જ વિવિધ આયુધ યોદ્ધાઓ છે.

7.112.51

किरातैश्च समेष्यामि विषकल्पैः प्रहारिभिः ।
लालितैः सततं राज्ञा दुर्योधनहितैषिभिः ॥ ७.११२.५१ ॥

વિષ સમાન, પ્રહાર કરનારા કિરાતો સાથે હું લડીશ; રાજા દ્વારા સદા પાલિત, દુર્યોધનના હિતૈષી.

7.112.52

शकैश्चापि समेष्यामि शक्रतुल्यपराक्रमैः ।
अग्निकल्पैर्युराधर्षैः प्रदीप्तैरिव पावकैः ॥ ७.११२.५२ ॥

ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી, અગ્નિ સમાન, દુર્ધર્ષ, સળગતા અગ્નિ જેવા શકો સાથે પણ હું લડીશ.

7.112.53

तथाऽन्यैर्विविधैर्योधैः कालकल्पैर्दुरासदैः ।
समेष्यामि रणे राजन्बहुभिर्युद्धदुर्मदैः ॥ ७.११२.५३ ॥

એ જ રીતે, હે રાજન, કાળ સમાન, દુર્ગમ, યુદ્ધમદથી ઉન્મત્ત એવા અન્ય અનેક વિવિધ યોદ્ધાઓ સાથે હું રણમાં લડીશ.

7.112.54

त्रियोजनगतस्यापि पदवीं सव्यसाचिनः ।
यास्यामि रथिनां श्रेष्ठं प्रवरं च धनुष्मताम् ॥ ७.११२.५४ ॥

ત્રણ યોજન દૂર ગયેલા સવ્યસાચી (અર્જુન)ના માર્ગે પણ હું જઈશ; તે રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ અને ધનુર્ધરોમાં પ્રવર છે.

7.112.55

सूर्योदयगतस्याहं पाण्डवस्य गतिं चरन् ।
अपराह्णगते सूर्ये गमिष्यामि न संशयः ॥ ७.११२.५५ ॥

સૂર્યોદયે ગયેલા પાંડવનો માર્ગ અનુસરીને, સૂર્ય અપરાહ્ને પહોંચશે ત્યારે હું નિઃસંશય જઈશ.

7.112.56

तस्माद्वै वाजिनो मुख्यान्विश्रुताञ्शुभलक्षणैः ।
उपावृत्तांश्च पीतांश्च पुनर्युञ्जन्तु मे रथे ॥ ७.११२.५६ ॥

તેથી શુભ લક્ષણોથી પ્રસિદ્ધ, શ્રેષ્ઠ, પાછા વાળેલા અને પાણી પીધેલા ઘોડાઓને ફરી મારા રથમાં જોડો.

7.112.57

तस्य सर्वानुपासङ्गान्सर्वोपकरणानि च ।
रथे चास्थापयद्राजा शस्त्राणि विविधानि च ॥ ७.११२.५७ ॥

રાજાએ તેના તમામ સાધનો, સર્વ ઉપકરણો અને વિવિધ શસ્ત્રો રથ પર મુકાવ્યાં.

7.112.58

ततस्तान्सर्वतोमुक्तान्सदश्वांश्चतुरो जनाः ।
रसवत्पाययामासुः पानं मदसमीरणम् ॥ ७.११२.५८ ॥

પછી ચાર માણસોએ બધી બાજુથી છોડેલા એ ચાર સારા ઘોડાઓને રસદાર, મદ જગાવનારું પાણી પાયું.

7.112.59

पीतोपवृत्तान्स्नातांश्च जग्धान्नान्समलङ्कृतान् ।
विनीतशल्यांस्तुरगांश्चतुरो हेममालिनः ॥ ७.११२.५९ ॥

પાણી પીને પાછા વળેલા, સ્નાન કરેલા, ચારો ખાધેલા, સારી રીતે શણગારેલા, અંકુશ કાઢેલા, સોનાની માળા પહેરેલા એ ચાર ઘોડા.

7.112.60

तान्युक्तान्रुक्मवर्णाभान्विनीताञ्शीघ्रगामिनः ।
संहृष्टमनसो व्यग्रान्विधिवत्कल्पितान्रथे ॥ ७.११२.६० ॥

એ ઘોડાઓ જોડાયેલા, સોનેરી રંગના, વિનીત, ઝડપી, પ્રસન્ન મનવાળા, ઉત્સુક હતા; વિધિપૂર્વક રથમાં સજ્જ કરાયેલા.

7.112.61

महाध्वजेन सिंहेन हेमकेसरमालिना ।
संवृते केतकैर्हैर्मैर्मणिविद्रुमचित्रितैः ॥ ७.११२.६१ ॥

મોટી ધ્વજા પર સિંહનું ચિહ્ન હતું, જે સોનેરી કેસરમાળાઓથી શણગારેલું હતું; રથ મણિ અને પરવાળાથી ચિત્રિત ઉત્તમ ઘોડાઓથી જોડાયેલો હતો.

7.112.62

पाण्डुराभ्रप्रकाशाभिः पताकाभिरलङ्कृते ।
हेमदण्डोच्छ्रितच्छत्रे बहुशस्त्रपरिच्छदे।
योजयामास विधिवद्धेमभाण्डविभूषितान् ॥ ७.११२.६२ ॥

સફેદ વાદળ જેવી ચમકતી પતાકાઓથી શોભિત, સોનાના દંડ પર ઊંચું છત્ર ધરાવતા, અનેક શસ્ત્રોથી સજ્જ રથમાં તેણે સોનાના પાત્રોથી શણગારેલા (ઘોડાઓ) વિધિપૂર્વક જોડ્યા.

7.112.63

दारुकस्यानुजो भ्राता सूतस्तस्य प्रियः सखा ।
न्यवेदयद्रथं युक्तं वासवस्येव मातलिः ॥ ७.११२.६३ ॥

દારુકનો નાનો ભાઈ, સારથિ અને તેનો પ્રિય મિત્ર—વાસવ (ઇન્દ્ર)ના માતલિની જેમ—તેણે જોડાયેલો રથ જાહેર કર્યો.

7.112.64

ततः स्नातः शुचिर्भूत्वा कृतकौतुकमङ्गलः ।
स्नातकानां सहस्रस्य स्वर्णनिष्कानथो ददौ ॥ ७.११२.६४ ॥

પછી સ્નાન કરી, શુદ્ધ થઈ, મંગળ વિધિઓ કરી, તેણે સ્નાતક બ્રાહ્મણોને હજાર સોનાના નિષ્ક આપ્યા.

7.112.65

आशीर्वादैः परिष्वक्तः सात्यकिः श्रीमतां वरः ।
ततः समधुपर्काम्भः पीत्वा कैरातकं मधु ॥ ७.११२.६५ ॥

આશીર્વાદોથી આલિંગિત, શ્રીમંતોમાં શ્રેષ્ઠ સાત્યકિએ પછી મધુપર્ક અને જળ સાથે કૈરાતક મધ પીધું.

7.112.66

लोहिताक्षो बभौ तत्र मदविह्वललोचनः ।
आलभ्य वीरकांस्यं च हर्षेण महताऽन्वितः ॥ ७.११२.६६ ॥

મદથી વિહ્વળ નેત્રોવાળો, લાલ આંખોવાળો તે ત્યાં ચમક્યો; વીરોનું કાંસાનું પાત્ર સ્પર્શીને, મહાન હર્ષથી ભરેલો.

7.112.67

द्विगुणीकृततेजोभिः प्रज्वलन्निव पावकः ।
उत्सङ्गे धनुरादाय सशरं रथिनां वरः ॥ ७.११२.६७ ॥

બેવડા તેજથી અગ્નિની જેમ પ્રજ્વલિત થતા, ખોળામાં ધનુષ્ય અને બાણ લઈને રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ.

7.112.68

आशीर्वादैः परिष्वक्तः सात्यकिः श्रीमतां वरः ।
कृतस्वस्त्ययनो विप्रैः कवची समलङ्कृतः ॥ ७.११२.६८ ॥

આશીર્વાદોથી આલિંગિત, શ્રીમંતોમાં શ્રેષ્ઠ સાત્યકિ; બ્રાહ્મણોએ સ્વસ્તિવાચન કરાવેલ, કવચ ધારણ કરી સુશોભિત.

7.112.69

लाजैर्गन्धैस्तथा माल्यैः कन्याभिश्चाभिनन्दितः ।
युधिष्ठिरस्य चरणावभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ७.११२.६९ ॥

લાજ, સુગંધ અને માળાઓથી તથા કન્યાઓ દ્વારા અભિનંદિત થઈ, યુધિષ્ઠિરના ચરણોમાં વંદન કરી હાથ જોડીને.

7.112.70

तेन मूर्धन्युपाघ्रातः कृतस्वस्ययनोऽपि च ।
आशिषो विविधाः श्रुत्वा धर्मराजमुखेरिताः।
हर्षेण महता युक्त आरुरोह महारथम् ॥ ७.११२.७० ॥

તેણે (યુધિષ્ઠિરે) તેનું મસ્તક સૂંઘ્યું; સ્વસ્તિવાચન પણ થયું. ધર્મરાજના મુખેથી નીકળેલા વિવિધ આશીર્વાદો સાંભળી, મોટા હર્ષથી યુક્ત થઈ તે મહારથ પર ચઢ્યો.

7.112.71

ततस्ते वाजिनो हृष्टाः सुपुष्टा वातरंहसः ।
अजय्या जैत्रमूहुस्तं विकुर्वाणाः स्म सैन्धवाः।
यथा शक्ररथं राजन्नूहुस्ते हरयः पुरा ॥ ७.११२.७१ ॥

ત્યારે હર્ષિત, સારી રીતે પુષ્ટ, પવનના વેગવાળા, અજેય એવા સૈંધવ અશ્વો એ વિજયરથને વહી ગયા; હે રાજન્, પૂર્વે એ હરિ અશ્વો ઇન્દ્રના રથને વહેતા હતા તેમ.

7.112.72

तथैव भीमसेनोऽपि धर्मराजेन पूजितः ।
प्रायात्सात्यकिना सार्धमभिवाद्य युधिष्ठिरम् ॥ ७.११२.७२ ॥

એ જ રીતે ભીમસેન પણ ધર્મરાજ દ્વારા સન્માનિત થઈ, યુધિષ્ઠિરને વંદન કરીને સાત્યકિ સાથે ચાલ્યો.

7.112.73

तौ दृष्ट्वा प्रविविक्षन्तौ तव सेनामरिंदमौ ।
संयत्तास्तावकाः सर्वे तस्थुर्द्रोणपुरोगमाः ॥ ७.११२.७३ ॥

તે બંને શત્રુદમનોને તમારી સેનામાં પ્રવેશવા ઇચ્છતા જોઈને, દ્રોણને આગળ રાખીને તમારા સર્વ યોદ્ધાઓ સજ્જ થઈ ઊભા રહ્યા.

7.112.74

सन्नद्धमनुगच्छन्तं दृष्ट्वा भीमं स सात्यकिः ।
अभिनन्द्याब्रवीद्वीरस्तदा हर्षकरं वचः ॥ ७.११२.७४ ॥

સજ્જ થઈને પાછળ આવતા ભીમને જોઈને વીર સાત્યકીએ તેમનું અભિનંદન કર્યું અને ત્યારે હર્ષ આપનારાં વચન કહ્યાં.

7.112.75

त्वं भीम रक्ष राजानमेतत्कार्यतमं हि ते ।
अहं भित्त्वा प्रवेक्ष्यामि कालपक्वमिदं बलम् ॥ ७.११२.७५ ॥

હે ભીમ, તું રાજાનું રક્ષણ કર; એ જ તારું સૌથી આવશ્યક કાર્ય છે. કાળથી પાકેલી આ સેનાને ભેદીને હું અંદર પ્રવેશીશ.

7.112.76

आयत्यां च तदात्वे च श्रेयो राज्ञोऽभिरक्षणम् ।
जानीषे मम वीर्यं त्वं तव चाहमरिन्दम।
तस्माद्भीम निवर्तस्व मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ७.११२.७६ ॥

ભવિષ્યમાં અને વર્તમાનમાં પણ રાજાનું રક્ષણ કરવું એ શ્રેયસ્કર છે. મારો પરાક્રમ તું જાણે છે અને તારો હું જાણું છું. તેથી હે ભીમ, જો તું મારું પ્રિય કરવા ઇચ્છે છે તો પાછો ફર.

7.112.77

तथोक्तः सात्यकिं प्राह व्रज त्वं कार्यसिद्धये ।
अहं राज्ञः करिष्यामि रक्षां पुरुषसत्तम ॥ ७.११२.७७ ॥

એમ કહેવાયેલા ભીમે સાત્યકીને કહ્યું: "હે પુરુષોત્તમ, કાર્ય સિદ્ધ કરવા તું જા. હું રાજાનું રક્ષણ કરીશ."

7.112.78

एवमुक्तः प्रत्युवाच भीमसेनं स माधवः ।
गच्छ गच्छ ध्रुवं पार्थ ध्रुवो हि विजयो मम ॥ ७.११२.७८ ॥

એમ કહેવાયેલા માધવ સાત્યકીએ ભીમસેનને ઉત્તર આપ્યો: "જા, જા, હે પાર્થ! મારો વિજય નિશ્ચિત છે."

7.112.79

यन्मे स्निग्धोऽनुरक्तश्च त्वमद्य वशमास्थितः ।
निमित्तानि च धन्यानि यथा भीम वदन्ति मां ॥ ७.११२.७९ ॥

હે ભીમ, આજે તું મારા પ્રત્યેના સ્નેહ અને અનુરાગથી મારા વશમાં આવ્યો છે; શુભ શકુનો પણ મને એમ જ કહે છે.

7.112.80

निहते सैन्धवे पापे पाण्डवेन महात्मना ।
परिष्वजिष्ये राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम्।
अप्रमादश्च ते कार्यो द्रोणं प्रति महारथम् ॥ ७.११२.८० ॥

પાપી સૈંધવ મહાત્મા પાંડવ દ્વારા હણાયા પછી હું ધર્માત્મા રાજા યુધિષ્ઠિરને આલિંગન આપીશ. અને મહારથી દ્રોણ પ્રત્યે તારે સાવધ રહેવું જોઈએ.

7.112.81

एतावदुक्त्वा भीमं तु विसृज्य च महायशाः ।
सम्प्रैक्षत्तावकं सैन्यं व्याघ्रो मृगगणानिव ॥ ७.११२.८१ ॥

ભીમને આટલું કહીને અને તેને વિદાય આપીને મહાયશસ્વી (સાત્યકિ) એ તમારી સેના તરફ એવી રીતે જોયું જેમ વાઘ મૃગોના ટોળા તરફ જુએ.

7.112.82

तं दृष्ट्वा प्रविविक्षन्तं सैन्यं तव जनाधिप ।
भूय एवाभवन्मूढं सुभृशं चाप्यकम्पत ॥ ७.११२.८२ ॥

હે જનાધિપ, તેને તમારી સેનામાં પ્રવેશવાની ઇચ્છા રાખતો જોઈને તમારી સેના ફરી અત્યંત મૂંઝાઈ ગઈ અને ધ્રુજી ઊઠી.

7.112.83

ततः प्रयातः सहसा तव सैन्यं स सात्यकिः ।
दिदृक्षुरर्जुनं राजन्धर्मराजस्य शासनात् ॥ ७.११२.८३ ॥

પછી, હે રાજન, ધર્મરાજની આજ્ઞાથી અર્જુનને જોવાની ઇચ્છાથી તે સાત્યકિ અચાનક તમારી સેના તરફ ચાલ્યો.