महाभारत · अध्याय 7.112
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.112.1
धर्मराजस्य तद्वाक्यं निशम्य शिनिपुङ्गवः ।
स पार्थाद्भयमाशंसन्परित्यागान्महीपतेः ॥ ७.११२.१ ॥
धर्मराजाचे ते शब्द ऐकून शिनिवंशातील श्रेष्ठ वीर (सात्यकी), पार्थापासून भय असल्याची शंका घेत, महीपतीच्या त्यागामुळे,
7.112.2
अपवादं ह्यात्मनश्च लोकाद्रक्षन्विशेषतः ।
न मां भीतमिति ब्रूयात्प्रयान्तं फल्गुनं प्रति ॥ ७.११२.२ ॥
स्वतःच्या अपकीर्तीपासून आणि जगापासून विशेषतः स्वतःचे रक्षण करत, फाल्गुनाकडे जात असताना, मी भ्यालो होतो असे कोणी म्हणू नये.
7.112.3
निश्चित्य बहुधैवं स सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ।
नातिव्यक्तमिवाभाष्य धर्मराजं महायशाः ॥ ७.११२.३ ॥
अशा प्रकारे अनेक प्रकारे निश्चय करून, युद्धात उन्मत्त झालेला तो महायशस्वी सात्यकी, धर्मराजाशी जणू स्पष्टपणे न बोलता बोलला.
7.112.4
शोकगद्गदया वाचा शोकोपहतचेतनः ।
यथेदानीमिति ध्यात्वा धर्मराजमथाब्रवीत् ॥ ७.११२.४ ॥
शोकाने गदगदलेल्या वाणीने, शोकाने आहत मनाने, आता जसे व्हायचे तसे होवो असा विचार करून, तो धर्मराजाला म्हणाला.
7.112.5
कृतां चेन्मन्यसे रक्षां स्वस्ति तेऽस्तु विशाम्पते ।
अनुयास्यामि बीभत्सुं करिष्ये वचनं तव ॥ ७.११२.५ ॥
तुमचे रक्षण केले गेले आहे असे तुम्हाला वाटत असेल, तर हे विशांपते, तुमचे कल्याण होवो. मी बीभत्सूच्या मागे जाईन आणि तुमचे वचन पूर्ण करीन.
7.112.6
न हि मे पाण्डवात्कश्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते ।
यो मे प्रियतरो राजन्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ७.११२.६ ॥
हे राजन, त्रिलोकात पांडवांपेक्षा माझे अधिक प्रिय कोणी नाही. हे सत्य मी तुला सांगतो.
7.112.7
तस्याहं पदवीं यास्ये सन्देशात्तव मानद ।
त्वत्कृते न च मे किञ्चिदकर्तव्यं कथञ्चन ॥ ७.११२.७ ॥
हे मानद! तुमच्या संदेशानुसार मी त्याच्या मार्गाने जाईन. तुमच्यासाठी माझ्याकडून कोणतीही गोष्ट कोणत्याही प्रकारे अकरणीय नाही.
7.112.8
यथा हि मे गुरोर्वाक्यं विशिष्टं द्विपदां वर ।
तथा तवापि वचनं विशिष्टतरमेव मे ॥ ७.११२.८ ॥
हे मनुष्यांत श्रेष्ठा! माझ्या गुरूंचे वचन जसे मला विशेष आहे, तसेच तुमचे वचन मला त्याहूनही अधिक विशेष आहे.
7.112.9
प्रिये हि तव वर्तेते भ्रातरौ कृष्णपाण्डवौ ।
तयोः प्रिये स्थितं चैव विद्धि मां राजपुङ्गव ॥ ७.११२.९ ॥
हे राजश्रेष्ठा! तुम्हाला प्रिय असे कृष्ण आणि पांडव हे दोन बंधू आहेत. त्यांच्या प्रियपदावर मी स्थित आहे, हे जाणा.
7.112.10
तवाज्ञां शिरसा गृह्य पाण्डवार्थमहं प्रभो ।
भित्त्वेदं दुर्भिदं सैन्यं प्रयास्ये नरपुङ्गव ॥ ७.११२.१० ॥
हे प्रभो! तुमची आज्ञा शिरसावंद्य मानून, पांडवांसाठी हे दुर्भेद्य सैन्य भेदून मी पुढे जाईन, हे नरश्रेष्ठा.
7.112.11
द्रणानीकं विशाम्येष क्रुद्धो झष इवार्णवम् ।
तत्र यास्यामि यत्रासौ राजन्राजा जयद्रथः ॥ ७.११२.११ ॥
क्रुद्ध झष जसा समुद्रात शिरतो, तसा मी या द्रोणसैन्यात प्रवेश करीन. हे राजा! जयद्रथ राजा जेथे आहे, तिथे मी जाईन.
7.112.12
यत्र सेनान्तमाश्रित्य भीतस्तिष्ठति पाण्डवात् ।
गुप्तो रथवरश्रेष्ठैर्द्रौणिकर्णकृपादिभिः ॥ ७.११२.१२ ॥
सैन्याच्या टोकाला पांडवाला भिऊन जो आश्रय घेऊन उभा आहे, श्रेष्ठ रथिक द्रौणी, कर्ण, कृप इत्यादींनी संरक्षित असलेला.
7.112.13
इतिस्त्रियोजनं मन्ये तमध्वानं विशाम्पते ।
यत्र तिष्ठति पार्थोऽसौ जयद्रथवधोद्यतः ॥ ७.११२.१३ ॥
हे प्रजापते, मला वाटते की तो मार्ग तीन योजने आहे, जिथे जयद्रथवधासाठी उद्युक्त असा तो पार्थ उभा आहे.
7.112.14
त्रियोजनगतस्यापि तस्य यास्याभ्यहं पदम् ।
आसैन्धववधाद्राजन्सुदृढेनान्तरात्मना ॥ ७.११२.१४ ॥
हे राजा, तीन योजने दूर असला तरी मी त्याच्या स्थानाकडे जाईन; सैंधवाच्या वधापर्यंत दृढ अंतरात्म्याने.
7.112.15
अनादिष्टस्तु गुरुणा को नु युध्येत मानवः ।
आदिष्टस्तु यथा राजन्को न युध्येत मादृशः ॥ ७.११२.१५ ॥
गुरूंनी आज्ञा न दिली तर कोणता मनुष्य युद्ध करील? हे राजा, आज्ञा दिली तर माझ्यासारखा कोण युद्ध करणार नाही?
7.112.16
अभिजानामि तं देशमितः पूर्णं त्रियोजनम् ।
यत्र तिष्ठति राजाऽसौ सैन्धवो बालघातकः ॥ ७.११२.१६ ॥
येथून पूर्ण तीन योजने असलेले ते स्थान मला माहीत आहे, जिथे बालघातक असा तो सैंधव राजा उभा आहे.
7.112.17
सागरप्रतिमं सैन्यं गर्जन्तमिव सागरम् ।
हलशक्तिगदाप्रासचर्मखङ्गर्ष्टितोमरम्।
इष्वस्त्रवरसम्बाधं क्षोभयित्वा व्रजाम्यहम् ॥ ७.११२.१७ ॥
सागरासारखे सैन्य, सागराप्रमाणे गर्जणारे, नांगर, शक्ती, गदा, प्रास, ढाल, खड्ग, ऋष्टी, तोमर यांनी भरलेले, उत्तम बाण आणि अस्त्रांनी दाटलेले; त्याला क्षोभवून मी पुढे जाईन.
7.112.18
यदेतत्कुञ्जरानीकं सहस्रमनुपश्यसि ।
कुलमाञ्जनकं नाम यत्रैते वीर्यशालिनः ॥ ७.११२.१८ ॥
तू पाहतोस ते हे हजार हत्तींचे सैन्य, त्याचे नाव कुलमाञ्जनक; तेथे हे पराक्रमी आहेत.
7.112.19
आस्थिता बहुभिर्म्लेच्छैर्युद्धशौण्डैः प्रहारिभिः ।
नागा नगनिभा राजन्क्षरन्त इव तोयदाः ॥ ७.११२.१९ ॥
हे राजा, युद्धकुशल आणि प्रहार करणाऱ्या अनेक म्लेच्छांनी आरूढ झालेले हे हत्ती पर्वतांसारखे आहेत; जणू वर्षणारे मेघ.
7.112.20
नैते जातु निवर्तेरन्प्रेषिता हस्तिसादिभिः ।
अन्यत्र हि वधादेषां नास्ति राजन्पराजयः ॥ ७.११२.२० ॥
हे राजा, हत्तीस्वारांनी पाठवलेले हे कधीही मागे फिरणार नाहीत; त्यांचा वध केल्याशिवाय त्यांचा पराजय नाही.
7.112.21
अथ यान्रथिनो राजन्सहस्रमनुपश्यसि ।
एते रुक्मरथा नाम राजपुत्रा महारथाः ॥ ७.११२.२१ ॥
हे राजा, तू आता जे सहस्रावधी रथी पाहत आहेस ते रुक्मरथ नावाचे राजपुत्र महारथी आहेत.
7.112.22
रथेष्वस्त्रेषु निपुणा नागेषु च विशाम्पते ।
धनुर्वेदे गताः पारं मुष्टियुद्धे च कोविदाः ॥ ७.११२.२२ ॥
हे प्रजापालका, ते रथयुद्धात व शस्त्रांत निपुण आहेत; हत्तीयुद्धातही निपुण आहेत; धनुर्वेदात पारंगत व मुष्टियुद्धात कुशल आहेत.
7.112.23
गदायुद्धविशेषज्ञा नियुद्धकुशलास्तथा ।
खङ्गप्रहरणे युक्ताः सम्पाते चासिचर्मणोः ॥ ७.११२.२३ ॥
ते गदायुद्धाचे विशेषज्ञ, मल्लयुद्धात कुशल आहेत; खड्गप्रहारात निपुण आहेत; खड्ग आणि ढालीच्या झटापटीतही तरबेज आहेत.
7.112.24
शूराश्च कृतविद्याश्च स्पर्धन्ते च परस्परम् ।
नित्यं हि समरे राजन्विजिगीषन्ति मानवान् ॥ ७.११२.२४ ॥
ते शूर आणि विद्यासंपन्न आहेत; एकमेकांशी स्पर्धा करतात. हे राजा, युद्धात ते नेहमी माणसांना जिंकू इच्छितात.
7.112.25
कर्णेन विहिता राजन्दुःशासनमनुव्रताः ।
एतांस्तु वासुदेवोऽपि रथोदारान्प्रशंसति ॥ ७.११२.२५ ॥
हे राजा, कर्णाने नेमलेले आणि दुःशासनाचे अनुयायी असलेले हे योद्धे — त्यांचीही वासुदेव श्रेष्ठ रथी म्हणून प्रशंसा करतात.
7.112.26
सततं प्रियकामाश्च कर्णस्यैते वशे स्थिताः ।
तस्यैव वचनाद्राजन्निवृत्ताः श्वेतवाहनात् ॥ ७.११२.२६ ॥
हे राजा, हे सदैव कर्णाला प्रिय करण्याची इच्छा धरून त्याच्या वशात राहिलेले आहेत; त्याच्याच शब्दाने ते श्वेतवाहन (अर्जुन) यांच्यापासून परतले.
7.112.27
ते न क्लान्ता न च श्रान्ता दृढावरणकार्मुकाः ।
मदर्थेऽधिष्ठिता नूनं धार्तराष्ट्रस्य शासनात् ॥ ७.११२.२७ ॥
ते थकलेले नाहीत, श्रमलेले नाहीत; दृढ कवच आणि धनुष्य धारण करणारे ते धृतराष्ट्रपुत्राच्या आज्ञेने निश्चितच माझ्यासाठीच उभे आहेत.
7.112.28
एतान्प्रमथ्य सङ्ग्रामे प्रियार्थं तव कौरव ।
प्रयास्यामि ततः पश्चात्पदवीं सव्यसाचिनः ॥ ७.११२.२८ ॥
हे कौरवा, यांना युद्धात चिरडून तुझ्या प्रियासाठी, त्यानंतर मी सव्यसाचीच्या (अर्जुनाच्या) मार्गाकडे जाईन.
7.112.29
यांस्त्वेतानपरान्राजन्नागान्सप्तशतानिमान् ।
प्रेक्षसे वर्मसञ्छन्नान्किरातैः समधिष्ठितान् ॥ ७.११२.२९ ॥
हे राजा, हे सोडून तू पाहत असलेले हे सातशे इतर हत्ती, चिलखताने झाकलेले, किरातांनी आरूढ केलेले—
7.112.30
किरातराजो यान्प्रादाद्गृहीतः सव्यसाचिना ।
स्वलङ्कृतांस्तदा प्रेष्यानिच्छञ्जीवितमात्मनः ॥ ७.११२.३० ॥
सव्यसाचीने पकडले असता, स्वतःचे प्राण इच्छून किरातराजाने अलंकृत सेवक म्हणून यांना दिले.
7.112.31
आसन्नेते पुरा राजंस्तव कर्मकरा दृढम् ।
त्वामेवाद्य युयुत्सन्ते पश्य कालस्य पर्ययम् ॥ ७.११२.३१ ॥
राजा, हे पूर्वी आपले अत्यंत जवळचे सेवक होते. आज तेच आपल्याशी युद्ध करू इच्छितात. काळाचा फेरा पाहा.
7.112.32
एषामेते महामात्राः किराता युद्धदुर्मदाः ।
हस्तिशिक्षाविदश्चैव सर्वे चैवाग्नियोनयः ॥ ७.११२.३२ ॥
यांचे हे प्रमुख माहूत किरात आहेत; युद्धात उन्मत्त, हत्ती-प्रशिक्षणात निपुण, सर्व अग्नीपासून जन्मलेले.
7.112.33
एते विनिर्जिताः सङ्ख्ये सङ्ग्रामे सव्यसाचिना ।
मदर्थमद्य संयत्ता दुर्योधनवशानुगाः ॥ ७.११२.३३ ॥
हे सर्व युद्धात सव्यसाची (अर्जुन) यांनी पराजित केले होते. आज माझ्यासाठी सज्ज झाले आहेत, दुर्योधनाच्या इच्छेचे अनुसरण करत.
7.112.34
एतान्हत्वा शरै राजन्किरातान्युद्धदुर्मदान् ।
सैन्धवस्य वधे यत्तमनुयास्यामि पाण्डवम् ॥ ७.११२.३४ ॥
हे राजा, युद्धात उन्मत्त झालेल्या या किरातांना बाणांनी मारून, सैंधवाच्या (जयद्रथाच्या) वधासाठी प्रयत्नशील होऊन मी पांडवाचा पाठलाग करीन.
7.112.35
ये त्वेते सुमहानाग अञ्जनस्य कुलोद्भवाः ।
कर्कशाश्च विनीताश्च प्रभिन्नकरटामुखाः ॥ ७.११२.३५ ॥
आणि हे अत्यंत विशाल हत्ती अंजन-कुलात जन्मलेले आहेत; कठोर आणि प्रशिक्षित, ज्यांच्या गंडस्थळांतून आणि मुखांतून मद वाहत आहे.
7.112.36
जाम्बूनदमयैः सर्वैर्वर्मभिः सुविभूषिताः ।
लब्धलक्षा रणे राजन्नैरावणसमा युधि ॥ ७.११२.३६ ॥
सोन्याच्या चिलखतांनी सुंदर सजवलेले, युद्धात लक्ष्य साधणारे, हे राजा, युद्धात ऐरावताच्या तोडीचे.
7.112.37
आस्थिता दस्युभिस्तीक्ष्णैः शूरैरुत्तमपार्वतैः ।
कर्कशैः प्रवरैर्योधैः काष्णार्यसतनुच्छदैः ॥ ७.११२.३७ ॥
क्रूर दरोडेखोर, शूर उत्तम पर्वतवासी, कठोर श्रेष्ठ योद्धे यांनी उभे केलेले; काळ्या लोखंडाचे व चामड्याचे कवच धारण केलेले.
7.112.38
सन्ति गोयोनयश्चात्र सन्ति वानरयोनयः ।
अनेकयोनयश्चान्ये तथा मानुषयोनयः ॥ ७.११२.३८ ॥
येथे गोयोनीचे आहेत, वानरयोनीचे आहेत; अनेक योनींचे व इतरही आहेत, तसेच मानवयोनीचेही आहेत.
7.112.39
अनीकमसतामेतद्भूम्रवर्णमुदीर्यते ।
म्लेच्छानां पापकर्तॄणां हिमदुर्गनिवासिनाम् ॥ ७.११२.३९ ॥
ही दुष्टांची सेना असून ती भुरकट वर्णाची म्हटली जाते; हिमदुर्गात राहणारे म्लेच्छ व पापकर्मी यांची.
7.112.40
एतद्दुर्योधनो लब्ध्वा समग्रं राजमण्डलम् ।
कृपं च सौमदत्तिं च द्रोणं च रथिनां वरम् ॥ ७.११२.४० ॥
दुर्योधनाने संपूर्ण राजमंडल, कृप, सोमदत्तपुत्र, द्रोण आणि रथिकांत श्रेष्ठ यांना मिळवून हे प्राप्त केले आहे.
7.112.41
सिन्धुराजं तथा कर्णमवमन्यत पाण्डवान् ।
कृतार्थमथ चात्मानं मन्यते कालचोदितः ॥ ७.११२.४१ ॥
सिंधुराज (जयद्रथ) व कर्ण यांनाही दुर्योधनाने मान दिला आणि पांडवांचा अपमान केला; कालप्रेरित होऊन तो स्वतःला कृतार्थ मानतो.
7.112.42
ते तु सर्वेऽद्य सम्प्राप्ता मम नाराचगोचरम् ।
नभविष्यन्ति कौन्तेय यद्यपि स्युर्मनोजवाः ॥ ७.११२.४२ ॥
ते सर्व आज माझ्या बाणांच्या टप्प्यात आले आहेत; हे कौंतेया, ते मनासारखे वेगवान असले तरी वाचणार नाहीत.
7.112.43
तेन संभाविता नित्यं परवीर्योपजीविना ।
विनाशमुपयास्यन्ति मच्छरौघनिपीडिताः ॥ ७.११२.४३ ॥
त्याच्याकडून सदैव सन्मानित, इतरांच्या पराक्रमावर जगणारे ते माझ्या बाणांच्या प्रवाहाने पीडित होऊन विनाशाला प्राप्त होतील.
7.112.44
ये त्वेते रथिनो राजन्दृश्यन्ते काञ्चनध्वजाः ।
एते दुर्वारणा नाम काम्भोजा यदि ते श्रुताः ॥ ७.११२.४४ ॥
हे राजा, सुवर्णध्वज असलेले हे रथी दिसत आहेत; हे दुर्वारण नावाचे कांबोज आहेत, तुम्ही ऐकले असेल.
7.112.45
शूराश्च कृतविद्याश्च धनुर्वेदे च निष्ठिताः ।
संहताश्च भृशं ह्येते अन्योन्यस्य हितैषिणः ॥ ७.११२.४५ ॥
हे शूर, विद्यासंपन्न आणि धनुर्वेदात निपुण आहेत; अत्यंत संघटित असून एकमेकांचे हित इच्छिणारे आहेत.
7.112.46
अक्षौहिण्यश्च संरब्धा धार्तराष्ट्रस्य भारत ।
यत्ता मदर्थे तिष्ठन्ति कुरुवीराभिरक्षिताः ॥ ७.११२.४६ ॥
हे भारता, धृतराष्ट्रपुत्राच्या क्रुद्ध अक्षौहिणी सेना माझ्यासाठीच सिद्ध होऊन उभ्या आहेत, कुरुवीरांनी रक्षिलेल्या.
7.112.47
अप्रमत्ता महाराज मामेव प्रत्युपस्थिताः ।
तानहं प्रमथिष्यामि तृणानीव हुताशनः ॥ ७.११२.४७ ॥
हे महाराज, सावधपणे ते माझ्यासमोरच उभे आहेत; अग्नी गवत जाळावा तसे मी त्यांना चिरडून टाकीन.
7.112.48
तस्मात्सर्वानुपासङ्गान्सर्वोपकरणानि च ।
रथे कुर्वन्तु मे राजन्यथावद्रथकल्पकाः ॥ ७.११२.४८ ॥
म्हणून, हे राजा, रथ सिद्ध करणाऱ्यांनी माझ्या रथावर सर्व सामग्री आणि साधने यथायोग्य ठेवावीत.
7.112.49
अस्मिंस्तु किल सम्मर्दे ग्राह्यं विविधमायुधम् ।
यथोपदिष्टमाचार्यैः कार्यः पञ्चगुणो रथः ॥ ७.११२.४९ ॥
या संघर्षात विविध शस्त्रे घ्यावीत; आचार्यांनी सांगितल्याप्रमाणे पाच गुणांचा रथ तयार करावा.
7.112.50
काम्भोजैर्हि समेष्यामि तीक्ष्णैराशीविषोपमैः ।
नानाशस्त्रसमावायैर्विविधायुधयोधिभिः ॥ ७.११२.५० ॥
तीक्ष्ण, विषारी सर्पांसारख्या काम्बोजांशी मी युद्ध करीन; ते नाना शस्त्रांनी सज्ज विविध आयुधयोद्धे आहेत.
7.112.51
किरातैश्च समेष्यामि विषकल्पैः प्रहारिभिः ।
लालितैः सततं राज्ञा दुर्योधनहितैषिभिः ॥ ७.११२.५१ ॥
विषासारख्या, प्रहार करणाऱ्या किरातांशी मी युद्ध करीन; राजाने सतत पोसलेले, दुर्योधनाचे हितचिंतक.
7.112.52
शकैश्चापि समेष्यामि शक्रतुल्यपराक्रमैः ।
अग्निकल्पैर्युराधर्षैः प्रदीप्तैरिव पावकैः ॥ ७.११२.५२ ॥
इंद्रासारख्या पराक्रमी, अग्नीसमान, दुर्धर्ष, पेटलेल्या अग्नींसारख्या शकांशीही मी युद्ध करीन.
7.112.53
तथाऽन्यैर्विविधैर्योधैः कालकल्पैर्दुरासदैः ।
समेष्यामि रणे राजन्बहुभिर्युद्धदुर्मदैः ॥ ७.११२.५३ ॥
तसेच हे राजा, मृत्यूसारख्या, दुर्गम, युद्धमदाने धुंद झालेल्या इतर अनेक विविध योद्ध्यांशी मी रणात युद्ध करीन.
7.112.54
त्रियोजनगतस्यापि पदवीं सव्यसाचिनः ।
यास्यामि रथिनां श्रेष्ठं प्रवरं च धनुष्मताम् ॥ ७.११२.५४ ॥
तीन योजने दूर गेलेल्या सव्यसाचीच्या (अर्जुनाच्या) मार्गावरूनही मी जाईन; तो रथिकांत श्रेष्ठ आणि धनुर्धरांत प्रवर आहे.
7.112.55
सूर्योदयगतस्याहं पाण्डवस्य गतिं चरन् ।
अपराह्णगते सूर्ये गमिष्यामि न संशयः ॥ ७.११२.५५ ॥
सूर्योदयाला गेलेल्या पाण्डवाचा मार्ग अनुसरून, सूर्य अपराह्नी आल्यावर मी निःसंशय जाईन.
7.112.56
तस्माद्वै वाजिनो मुख्यान्विश्रुताञ्शुभलक्षणैः ।
उपावृत्तांश्च पीतांश्च पुनर्युञ्जन्तु मे रथे ॥ ७.११२.५६ ॥
म्हणून शुभ लक्षणांनी प्रसिद्ध, श्रेष्ठ, मागे वळवलेले आणि पाणी प्यायलेले घोडे पुन्हा माझ्या रथाला जोडा.
7.112.57
तस्य सर्वानुपासङ्गान्सर्वोपकरणानि च ।
रथे चास्थापयद्राजा शस्त्राणि विविधानि च ॥ ७.११२.५७ ॥
राजाने त्याचे सर्व सामान, सर्व उपकरणे आणि विविध शस्त्रे रथावर ठेववली.
7.112.58
ततस्तान्सर्वतोमुक्तान्सदश्वांश्चतुरो जनाः ।
रसवत्पाययामासुः पानं मदसमीरणम् ॥ ७.११२.५८ ॥
मग चार माणसांनी सर्व बाजूंनी सोडलेल्या त्या चार उत्तम घोड्यांना रसदार, मद उत्तेजित करणारे पेय प्यायला दिले.
7.112.59
पीतोपवृत्तान्स्नातांश्च जग्धान्नान्समलङ्कृतान् ।
विनीतशल्यांस्तुरगांश्चतुरो हेममालिनः ॥ ७.११२.५९ ॥
पाणी पिऊन परतलेले, स्नान केलेले, चारा खाल्लेले, चांगले सजवलेले, अंकुश काढलेले, सोन्याच्या माळा घातलेले ते चार घोडे.
7.112.60
तान्युक्तान्रुक्मवर्णाभान्विनीताञ्शीघ्रगामिनः ।
संहृष्टमनसो व्यग्रान्विधिवत्कल्पितान्रथे ॥ ७.११२.६० ॥
ते घोडे जुंपलेले, सोनेरी रंगाचे, विनीत, वेगवान, प्रसन्न मनाचे, उत्सुक होते; विधिपूर्वक रथात सज्ज केलेले.
7.112.61
महाध्वजेन सिंहेन हेमकेसरमालिना ।
संवृते केतकैर्हैर्मैर्मणिविद्रुमचित्रितैः ॥ ७.११२.६१ ॥
मोठ्या ध्वजावर सिंहाचे चिन्ह होते, जो सोनेरी केसरमाळांनी सजवलेला होता; तो रथ मणी व प्रवाळांनी चित्रित, केतकी रंगाच्या उत्तम घोड्यांनी जुंपलेला होता.
7.112.62
पाण्डुराभ्रप्रकाशाभिः पताकाभिरलङ्कृते ।
हेमदण्डोच्छ्रितच्छत्रे बहुशस्त्रपरिच्छदे।
योजयामास विधिवद्धेमभाण्डविभूषितान् ॥ ७.११२.६२ ॥
पांढऱ्या ढगांसारख्या तेजस्वी पताकांनी सजलेल्या, सोन्याच्या दांड्यावर उंच छत्र असलेल्या, अनेक शस्त्रांनी सुसज्ज त्या रथाला, सोन्याच्या पात्रांनी अलंकृत (घोड्यांना) त्याने विधिपूर्वक जुंपले.
7.112.63
दारुकस्यानुजो भ्राता सूतस्तस्य प्रियः सखा ।
न्यवेदयद्रथं युक्तं वासवस्येव मातलिः ॥ ७.११२.६३ ॥
दारुकाचा धाकटा भाऊ, सारथी आणि त्याचा प्रिय मित्र—वासवाच्या (इंद्राच्या) मातलीप्रमाणे—त्याने जुंपलेला रथ निवेदन केला.
7.112.64
ततः स्नातः शुचिर्भूत्वा कृतकौतुकमङ्गलः ।
स्नातकानां सहस्रस्य स्वर्णनिष्कानथो ददौ ॥ ७.११२.६४ ॥
नंतर स्नान करून, शुचिर्भूत होऊन, मंगल कृत्ये करून, त्याने स्नातक ब्राह्मणांना हजार सुवर्ण निष्के दिली.
7.112.65
आशीर्वादैः परिष्वक्तः सात्यकिः श्रीमतां वरः ।
ततः समधुपर्काम्भः पीत्वा कैरातकं मधु ॥ ७.११२.६५ ॥
आशीर्वादांनी आलिंगित, श्रीमंतांमध्ये श्रेष्ठ सात्यकीने नंतर मधुपर्क व पाण्यासह कैरातक मधु प्राशन केले.
7.112.66
लोहिताक्षो बभौ तत्र मदविह्वललोचनः ।
आलभ्य वीरकांस्यं च हर्षेण महताऽन्वितः ॥ ७.११२.६६ ॥
मदाने विव्हल डोळ्यांचा, लाल डोळ्यांचा तो तेथे चमकला; वीरांचे कांस्यपात्र स्पर्शून, महान आनंदाने भरलेला.
7.112.67
द्विगुणीकृततेजोभिः प्रज्वलन्निव पावकः ।
उत्सङ्गे धनुरादाय सशरं रथिनां वरः ॥ ७.११२.६७ ॥
दुपटीने वाढलेल्या तेजाने अग्नीप्रमाणे तळपत, मांडीवर धनुष्य व बाण घेऊन रथिकांमध्ये श्रेष्ठ.
7.112.68
आशीर्वादैः परिष्वक्तः सात्यकिः श्रीमतां वरः ।
कृतस्वस्त्ययनो विप्रैः कवची समलङ्कृतः ॥ ७.११२.६८ ॥
आशीर्वादांनी आलिंगित, श्रीमंतांमध्ये श्रेष्ठ सात्यकी; ब्राह्मणांकडून स्वस्तिवाचन करवून घेऊन, कवच धारण करून सुशोभित.
7.112.69
लाजैर्गन्धैस्तथा माल्यैः कन्याभिश्चाभिनन्दितः ।
युधिष्ठिरस्य चरणावभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ७.११२.६९ ॥
लाह्या, सुगंध व माळांनी आणि कन्यांनी अभिनंदित होऊन, युधिष्ठिराच्या चरणी नमस्कार करून हात जोडलेला.
7.112.70
तेन मूर्धन्युपाघ्रातः कृतस्वस्ययनोऽपि च ।
आशिषो विविधाः श्रुत्वा धर्मराजमुखेरिताः।
हर्षेण महता युक्त आरुरोह महारथम् ॥ ७.११२.७० ॥
त्याने (युधिष्ठिराने) त्याचे मस्तक हुंगले; स्वस्तिवाचनही झाले. धर्मराजाच्या मुखातून निघालेले विविध आशीर्वाद ऐकून, मोठ्या हर्षाने तो महारथावर आरूढ झाला.
7.112.71
ततस्ते वाजिनो हृष्टाः सुपुष्टा वातरंहसः ।
अजय्या जैत्रमूहुस्तं विकुर्वाणाः स्म सैन्धवाः।
यथा शक्ररथं राजन्नूहुस्ते हरयः पुरा ॥ ७.११२.७१ ॥
तेव्हा आनंदित, चांगले पोसलेले, वाऱ्याच्या वेगाचे, अजिंक्य असे सैंधव अश्व त्या विजयरथाला वाहून नेऊ लागले; हे राजा, पूर्वी ते हरी अश्व इंद्ररथ वाहत असत तसे.
7.112.72
तथैव भीमसेनोऽपि धर्मराजेन पूजितः ।
प्रायात्सात्यकिना सार्धमभिवाद्य युधिष्ठिरम् ॥ ७.११२.७२ ॥
त्याचप्रमाणे भीमसेनही धर्मराजाकडून सन्मानित होऊन, युधिष्ठिराला नमस्कार करून सात्यकीसह निघाला.
7.112.73
तौ दृष्ट्वा प्रविविक्षन्तौ तव सेनामरिंदमौ ।
संयत्तास्तावकाः सर्वे तस्थुर्द्रोणपुरोगमाः ॥ ७.११२.७३ ॥
ते दोघे शत्रुदमन आपल्या सेनेत प्रवेश करू इच्छित आहेत असे पाहून, द्रोणाला पुढे करून आपले सर्व योद्धे सज्ज होऊन उभे राहिले.
7.112.74
सन्नद्धमनुगच्छन्तं दृष्ट्वा भीमं स सात्यकिः ।
अभिनन्द्याब्रवीद्वीरस्तदा हर्षकरं वचः ॥ ७.११२.७४ ॥
सज्ज होऊन मागून येणाऱ्या भीमाला पाहून वीर सात्यकीने त्याचे अभिनंदन केले आणि तेव्हा हर्षदायक वचन म्हटले.
7.112.75
त्वं भीम रक्ष राजानमेतत्कार्यतमं हि ते ।
अहं भित्त्वा प्रवेक्ष्यामि कालपक्वमिदं बलम् ॥ ७.११२.७५ ॥
हे भीमा, तू राजाचे रक्षण कर; हेच तुझे सर्वात अत्यावश्यक कार्य आहे. काळाने पिकलेल्या या सैन्याचा भेद करून मी आत प्रवेश करीन.
7.112.76
आयत्यां च तदात्वे च श्रेयो राज्ञोऽभिरक्षणम् ।
जानीषे मम वीर्यं त्वं तव चाहमरिन्दम।
तस्माद्भीम निवर्तस्व मम चेदिच्छसि प्रियम् ॥ ७.११२.७६ ॥
भविष्यकाळात आणि वर्तमानातही राजाचे रक्षण करणेच कल्याणकारक आहे. माझे पराक्रम तू जाणतोस आणि तुझेही मी जाणतो. म्हणून हे भीमा, तुला माझे प्रिय करायचे असेल तर परत फिर.
7.112.77
तथोक्तः सात्यकिं प्राह व्रज त्वं कार्यसिद्धये ।
अहं राज्ञः करिष्यामि रक्षां पुरुषसत्तम ॥ ७.११२.७७ ॥
असे सांगितल्यावर भीम सात्यकीला म्हणाला, "हे पुरुषश्रेष्ठा, कार्य सिद्धीसाठी तू जा. मी राजाचे रक्षण करीन."
7.112.78
एवमुक्तः प्रत्युवाच भीमसेनं स माधवः ।
गच्छ गच्छ ध्रुवं पार्थ ध्रुवो हि विजयो मम ॥ ७.११२.७८ ॥
असे सांगितल्यावर माधव सात्यकी भीमसेनाला उत्तरला, "जा, जा, हे पार्था! माझा विजय निश्चित आहे."
7.112.79
यन्मे स्निग्धोऽनुरक्तश्च त्वमद्य वशमास्थितः ।
निमित्तानि च धन्यानि यथा भीम वदन्ति मां ॥ ७.११२.७९ ॥
हे भीमा, आज तू माझ्यावरील स्नेह आणि अनुरागामुळे माझ्या अधीन आला आहेस; शुभ शकुनही मला तसेच सांगत आहेत.
7.112.80
निहते सैन्धवे पापे पाण्डवेन महात्मना ।
परिष्वजिष्ये राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम्।
अप्रमादश्च ते कार्यो द्रोणं प्रति महारथम् ॥ ७.११२.८० ॥
पापी सैंधव महात्मा पांडवाने मारला गेल्यावर मी धर्मात्मा राजा युधिष्ठिराला आलिंगन देईन. आणि महारथी द्रोणाबाबत तुला सावध राहिले पाहिजे.
7.112.81
एतावदुक्त्वा भीमं तु विसृज्य च महायशाः ।
सम्प्रैक्षत्तावकं सैन्यं व्याघ्रो मृगगणानिव ॥ ७.११२.८१ ॥
भीमाला इतके सांगून आणि त्याला निरोप देऊन, महायशस्वी (सात्यकी) याने तुमच्या सैन्याकडे पाहिले, जसा वाघ हरिणांच्या कळपाकडे पाहतो.
7.112.82
तं दृष्ट्वा प्रविविक्षन्तं सैन्यं तव जनाधिप ।
भूय एवाभवन्मूढं सुभृशं चाप्यकम्पत ॥ ७.११२.८२ ॥
हे जनाधिपा, तो तुमच्या सैन्यात प्रवेश करू इच्छित असल्याचे पाहून तुमचे सैन्य पुन्हा अत्यंत गोंधळून थरथरले.
7.112.83
ततः प्रयातः सहसा तव सैन्यं स सात्यकिः ।
दिदृक्षुरर्जुनं राजन्धर्मराजस्य शासनात् ॥ ७.११२.८३ ॥
मग हे राजा, धर्मराजाच्या आज्ञेने अर्जुनाला पाहण्याच्या इच्छेने तो सात्यकी अचानक तुमच्या सैन्याकडे निघाला.