ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.114.1
एवं बहुगुणं सैन्यमेवं प्रविचितं बलम् ।
व्यूढमेवं यथान्यायमेवं बहु च सञ्जय ॥ ७.११४.१ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଏହିପରି ବହୁଗୁଣଯୁକ୍ତ ସେନା, ଏହିପରି ଭଲଭାବେ ପରଖାଯାଇଥିବା ବଳ, ଏହିପରି ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ବ୍ୟୂହରେ ସଜାଯାଇଥିବା ଓ ଏହିପରି ବହୁତ ବଡ଼।
7.114.2
नित्यं पूजितमस्माभिरभिकामं च नः सदा ।
प्रौढमत्यद्भुताकारं पुरस्ताद्दृष्टविक्रमम् ॥ ७.११४.२ ॥
ଆମେ ସର୍ବଦା ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ କରିଛୁ, ଏହା ସର୍ବଦା ଆମକୁ ପ୍ରିୟ। ପରିପକ୍ୱ, ଅଦ୍ଭୁତ ଆକାରର ଏହି ସେନା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇଛି।
7.114.3
नातिवृद्वमबालं च नाकृशं नातिपीवरम् ।
लघुवृत्तायतप्रायं सारगात्रमनामयम् ॥ ७.११४.३ ॥
ଅତି ବୃଦ୍ଧ ନୁହେଁ, ବାଳକ ନୁହେଁ; କୃଶ ନୁହେଁ, ଅତି ମୋଟା ନୁହେଁ; ପ୍ରାୟତଃ ଲଘୁ, ଗୋଲ ଓ ଲମ୍ବା ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ; ସାରଯୁକ୍ତ ଶରୀର ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ।
7.114.4
आत्तसन्नाहसञ्छन्नं बहुशस्त्रपरिच्छदम् ।
शस्त्रग्रहणविद्यासु बह्वीषु परिनिष्ठितम् ॥ ७.११४.४ ॥
କବଚ ପିନ୍ଧି ଆବୃତ, ବହୁ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ସାଜସରଞ୍ଜାମଯୁକ୍ତ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରଣର ବହୁ ବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ।
7.114.5
आरोहे पर्यवस्कन्दे सरणे सान्तरप्लुते ।
सम्यक्प्रहरणे याने व्यपयाने च कोविदम् ॥ ७.११४.५ ॥
ଚଢ଼ିବାରେ, ଓହ୍ଲାଇ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରେ, ଚଳିବାରେ, ବ୍ୟବଧାନ ଡେଇଁବାରେ, ଠିକ୍ ଭାବେ ପ୍ରହାର କରିବାରେ, ଯାନରେ ଓ ପଛକୁ ହଟିବାରେ ନିପୁଣ।
7.114.6
नागेष्वश्वेषु बहुशो रथेषु च परीक्षितम् ।
चर्मनिस्त्रिंशयुद्धे च नियुद्धे च विशारदम्।
परीक्ष्य च यथान्यायं वेतनेनोपपादितम् ॥ ७.११४.६ ॥
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥରେ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ପରୀକ୍ଷିତ; ଢାଲ-ଖଡ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ମଲ୍ଲଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ। ନ୍ୟାୟାନୁସାରେ ପରୀକ୍ଷା କରି ବେତନ ଦେଇ ନିଯୁକ୍ତ।
7.114.7
न गोष्ठ्या नोपकारेण न सम्बन्धनिमित्ततः ।
नानाहूतं नाप्यभृतं मम सैन्यं बभूव ह ॥ ७.११४.७ ॥
ମୋ ସୈନ୍ୟ ସାହଚର୍ଯ୍ୟ ବା ଉପକାର ବା ସମ୍ପର୍କ କାରଣରୁ ନ ଥିଲା; ଆହ୍ୱାନିତ ବା ବେତନରେ ନିଯୁକ୍ତ ମଧ୍ୟ ନ ଥିଲା।
7.114.8
कुलीनार्यजनोपेतं तुष्टपुष्टमनुद्धतम् ।
कृतमानोपचारं च यशस्वि च मनस्वि च ॥ ७.११४.८ ॥
ସେ ସୈନ୍ୟ କୁଳୀନ ଓ ଆର୍ଯ୍ୟ ଲୋକଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ପୁଷ୍ଟ, ନମ୍ର, ସମ୍ମାନ ଓ ସତ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ, ଯଶସ୍ୱୀ ଓ ମନସ୍ୱୀ ଥିଲା।
7.114.9
सचिवैश्चापरैर्मुख्यैर्बहुभिः पुण्यकर्मभिः ।
लोकपालोपमैस्तात पालितं नरसत्तमैः ॥ ७.११४.९ ॥
ହେ ତାତ, ସେ ସୈନ୍ୟ ସଚିବ ଓ ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ, ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ବହୁଜନ ଓ ଲୋକପାଳ ସମାନ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଥିଲା।
7.114.10
बहुभिः पार्थिवैर्गुप्तमस्मत्प्रियचिकीर्षुभिः ।
अस्मानभिसृतैः कामात्सबलैः सपदानुगैः ॥ ७.११४.१० ॥
ଆମ ପ୍ରିୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଅନେକ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଯେଉଁମାନେ ସୈନ୍ୟ, ପଦାତି ଓ ଅନୁଚର ସହିତ କାମନାରେ ଆମ ଉପରେ ଆସିଥିଲେ।
7.114.11
महोदधिमिवापूर्णमापगाभिः समन्ततः ।
अपक्षैः पक्षिसङ्काशै रथैरश्वैश्च संवृतम् ॥ ७.११४.११ ॥
ମହାସମୁଦ୍ର ଚାରିପଟେ ନଦୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯେପରି, ସେହିପରି ପକ୍ଷୀସମ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପକ୍ଷବିହୀନ ରଥ ଓ ଅଶ୍ୱରେ ସେ ସୈନ୍ୟ ଘେରା ଥିଲା।
7.114.12
प्रभिन्नकरटैश्चैव द्विरदैरावृतं महत् ।
यदहन्यत मे सैन्यं किमन्यद्भागधेयतः ॥ ७.११४.१२ ॥
ମଦ ବୁହାଉଥିବା ହାତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ସେ ମହା ସୈନ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲା; ଭାଗ୍ୟ ବିନା ଆଉ କି କାରଣ ହୋଇପାରେ?
7.114.13
योधाक्षय्यजलं भीमं वाहनोर्मितरङ्गिणम् ।
क्षेपण्यसिगदाशक्तिशरप्रासझषाकुलम् ॥ ७.११४.१३ ॥
ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯାହାର ଅକ୍ଷୟ ଜଳ, ଭୟଙ୍କର, ରଥ ଓ ଅଶ୍ୱ ଯାହାର ତରଙ୍ଗ, ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଗଦା, ଖଡ଼୍ଗ, ଶକ୍ତି, ଶର ଓ ପ୍ରାସ ରୂପ ମତ୍ସ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ।
7.114.14
ध्वजभूषणसम्बाधरत्नोपलसुसञ्चितम् ।
वाहनैरभिधावद्भिर्वायुवेगविकम्पितम् ॥ ७.११४.१४ ॥
ଧ୍ୱଜ ଓ ଭୂଷଣରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ରତ୍ନସଦୃଶ ପଥରରେ ଘନ, ଧାବମାନ ବାହନରେ, ବାୟୁବେଗରେ କମ୍ପିତ।
7.114.15
द्रोणगम्भीरपातालं कृतवर्ममहाहदम् ।
जलसन्धमहाग्राहं कर्मचन्द्रोदयोद्धतम् ॥ ७.११४.१५ ॥
ଦ୍ରୋଣ ଯାହାର ଗଭୀର ପାତାଳ, କୃତବର୍ମା ଯାହାର ମହାହ୍ରଦ, ଜଳସନ୍ଧ ଯାହାର ମହାଗ୍ରାହ, କର୍ମଚନ୍ଦ୍ରୋଦୟରେ ଉଦ୍ଧତ।
7.114.16
गते सैन्यार्णवं भित्त्वा तरसा पाण्डवर्षभे ।
सञ्जयैकरथेनैव युयुधाने च मामकम् ॥ ७.११४.१६ ॥
ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୈନ୍ୟସାଗରକୁ ବେଗରେ ବିଦାରଣ କରି ଯିବା ପରେ, ସଞ୍ଜୟଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ରଥ ସହ ଯୁଯୁଧାନ ମଧ୍ୟ; ମୋ ସୈନ୍ୟ।
7.114.17
तत्र शेषं न पश्यामि प्रविष्टे सव्यसाचिनि ।
सात्वते च रथोदारे मम सैन्यस्य सञ्जय ॥ ७.११४.१७ ॥
ସେଠାରେ ସବ୍ୟସାଚୀ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଉଦାର ରଥୀ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୋ ସୈନ୍ୟର ଅବଶେଷ ମୁଁ ଦେଖେ ନାହିଁ।
7.114.18
तौ तत्र समतिक्रान्तौ दृष्ट्वाऽतीव तरस्विनौ ।
सिन्धुराजं तु सम्प्रेक्ष्य गाण्डीवस्य च गोचरम् ॥ ७.११४.१८ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ଦୁଇ ଅତି ବେଗବାନ ବୀରଙ୍କୁ ପାର ହେବାର ଦେଖି, ଏବଂ ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କୁ ଗାଣ୍ଡୀବର ପରିସରରେ ଦେଖି।
7.114.19
किं नु वा कुरवः कृत्यं विदधुः कालचोदिताः ।
दारुणैकायनेऽकाले कथं वा प्रतिपेदिरे ॥ ७.११४.१९ ॥
କାଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ କୁରୁମାନେ କି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିଲେ? ସେହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ତିମ ପଥରେ, ଅକାଳରେ, ସେମାନେ କିପରି ତାହା ଗ୍ରହଣ କଲେ?
7.114.20
ग्रस्तान्हि कौरवान्मन्ये मृत्युना तात सङ्गतान् ।
विक्रमोऽपि रणे तेषां न तथा दृश्यते हि वै ॥ ७.११४.२० ॥
ହେ ତାତ, ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଏକତ୍ରିତ କୌରବମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଭାବୁଛି। ରଣରେ ସେମାନଙ୍କର ବିକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ସେପରି ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
7.114.21
अक्षतौ संयुगे तत्र प्रविष्टौ कृष्णपाण्डवौ ।
न च वारयिता कश्चित्तयोरस्तीह सञ्जय ॥ ७.११४.२१ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ରଣରେ ସେଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଅକ୍ଷତ ଅଛନ୍ତି; ଏବଂ ଏଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ କେହି ନାହାନ୍ତି।
7.114.22
भृताश्च बहवो योधाः परीक्ष्यैव महारथाः ।
वेतनेन यथायोगं प्रियवादेन चापरे ॥ ७.११४.२२ ॥
ପରୀକ୍ଷା କରି ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ଯୋଦ୍ଧା ଓ ମହାରଥୀ ଅଛନ୍ତି; ବେତନ ଅନୁସାରେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରିୟବାକ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ।
7.114.23
असत्कारभृतस्तात मम सैन्ये न विद्यते ।
कर्मणा ह्यनुरूपेण लभ्यते भक्तवेतनम् ॥ ७.११४.२३ ॥
ହେ ତାତ, ମୋ ସେନାରେ ଅସତ୍କାର ସହିତ ନିଯୁକ୍ତ କେହି ନାହାନ୍ତି; କାରଣ କର୍ମ ଅନୁସାରେ ଭକ୍ତ ଓ ବେତନ ମିଳେ।
7.114.24
न च योधोऽभवत्कश्चिन्मम सैन्ये तु सञ्जय ।
अल्पदानभृतस्तात तथा चाभृतको नरः ॥ ७.११४.२४ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ମୋ ସେନାରେ କୌଣସି ଯୋଦ୍ଧା ହୋଇ ନଥିଲା; ହେ ତାତ, ଅଳ୍ପ ଦାନରେ ପୋଷିତ, ଏବଂ ସେହିପରି ବେତନହୀନ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ।
7.114.25
पूजितो हि यथाशक्त्या दानमानासनैर्मया ।
तथा पुत्रैश्च मे तात ज्ञातिभिश्च सबान्धवैः ॥ ७.११४.२५ ॥
ହେ ତାତ, ମୁଁ ଯଥାଶକ୍ତି ଦାନ, ମାନ ଓ ଆସନରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲି; ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ଜ୍ଞାତି-ବାନ୍ଧବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି କରିଥିଲେ।
7.114.26
ते च प्राप्यैव सङ्ग्रामे निर्जिताः सव्यसाचिना ।
शैनेयेन परामृष्टाः किमन्यद्भागधेयतः ॥ ७.११४.२६ ॥
ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହେଲେ; ଭାଗ୍ୟ ବିନା ଆଉ କେଉଁ କାରଣ?
7.114.27
रक्ष्यते यश्च सङ्ग्रामे ये च सञ्जय रक्षिणः ।
एकः साधारणः पन्थार रक्ष्यस्य सह रक्षिभिः ॥ ७.११४.२७ ॥
ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେ ରକ୍ଷିତ ହୁଏ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ରକ୍ଷକ — ରକ୍ଷିତ ଓ ରକ୍ଷକଙ୍କ ପଥ ଏକ, ସାଧାରଣ।
7.114.28
अर्जुनं समरे दृष्ट्वा सैन्धवस्याग्रतः स्थितम् ।
पुत्रो मम भृशं मूढः किं कार्यं प्रत्यपद्यत ॥ ७.११४.२८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସୈନ୍ଧବ (ଜୟଦ୍ରଥ)ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ପୁତ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂର୍ଖ ହୋଇ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଧରିଲା?
7.114.29
सात्यकिं च रणे दृष्ट्वा प्रविशन्तमभीतवत् ।
किं नु दुर्योधनः कृत्यं प्राप्तकालममन्यत ॥ ७.११४.२९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟ ପରି ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଦେଖି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସମୟୋଚିତ କେଉଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭାବିଲା?
7.114.30
सर्वशस्त्रातिगौ सेनां प्रविष्टौ रथिसत्तमौ ।
दृष्ट्वा कां वै धृतिं युद्धे प्रत्यपद्यन्त मामकाः ॥ ७.११४.३० ॥
ସର୍ବ ଶସ୍ତ୍ରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସେହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଦେଖି ମୋ ପକ୍ଷର ଲୋକେ ଯୁଦ୍ଧରେ କେଉଁ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିଲେ?
7.114.31
दृष्ट्वा कृष्णं तु दाशार्हमर्जुनार्थे व्यवस्थितम् ।
शिनीनामृषभं चैव मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.११४.३१ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପାଇଁ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଦାଶାର୍ହ କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ଶିନିମାନଙ୍କ ବୃଷଭଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୋକ କରୁଥିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
7.114.32
दृष्टा सेनां व्यतिक्रान्तां सात्वतेनार्जुनेन च ।
पलायमानांश्च कुरून्मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.११४.३२ ॥
ସାତ୍ୱତ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଧ୍ୱସ୍ତ ସେନା ଏବଂ ପଳାଉଥିବା କୁରୁମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୋକ କରୁଥିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
7.114.33
विद्रुतान्रथिनो दृष्ट्वा निरुत्साहान्द्विषज्जये ।
पलायनकृतोत्साहान्मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.११४.३३ ॥
ଶତ୍ରୁଜୟରେ ଉତ୍ସାହ ହରାଇ ପଳାଉଥିବା ରଥୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏବଂ ପଳାଇବାରେ ହିଁ ଉତ୍ସାହ ଦେଖାଉଥିବାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୋକ କରୁଥିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
7.114.34
शून्यान्कृतान्रथोपस्थान्सात्वतेनार्जुनेन च ।
हतांश्च योधान्संदृश्य मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.११४.३४ ॥
ସାତ୍ୱତ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖାଲି କରାଯାଇଥିବା ରଥାସନ ଏବଂ ନିହତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୋକ କରୁଥିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
7.114.35
व्यश्वनागरथान्दृष्ट्वा तत्र वीरान्सहृस्रशः ।
धावमानान्रणे व्यग्रामन्यन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.११४.३५ ॥
ଅଶ୍ୱ, ହସ୍ତୀ ଓ ରଥହୀନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା ହଜାର ହଜାର ବୀରଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୋକ କରୁଥିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
7.114.36
महानागान्विद्रवतो दृष्ट्वाऽर्जुनशराहतान् ।
पतितान्पततश्चान्यान्मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.११४.३६ ॥
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ପଳାଉଥିବା ମହାହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ, ପଡ଼ିଥିବା ଓ ପଡ଼ୁଥିବାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୋକ କରୁଥିବେ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
7.114.37
विहीनांश्च कृतानश्वान्विरथांश्च कृतान्नरान् ।
तत्र सात्यकिपार्थाभ्यां मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.११४.३७ ॥
ସାତ୍ୟକି ଓ ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ଅଶ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ବିନଷ୍ଟ ଓ ରଥହୀନ ହୋଇ କଟାଯାଇଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
7.114.38
हयौघान्निहतान्दृष्ट्वा द्रवमाणांस्ततस्ततः ।
रणे माधवपार्थाभ्यां मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.११४.३८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମାଧବ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱସମୂହ ନିହତ ହୋଇ ଏଣେତେଣେ ପଳାଉଥିବା ଦେଖି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
7.114.39
पत्तिसङ्घान्रणे दृष्ट्वा धावमानांश्च सर्वशः ।
निराशा विजये सर्वे मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.११४.३९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପଦାତିକ ସେନାଙ୍କ ସମୂହକୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିବା ଦେଖି ବିଜୟରେ ନିରାଶ ହୋଇଥିବା ମୋ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
7.114.40
द्रोणस्य समतिक्रान्तावनीकमपराजितौ ।
क्षणेन दृष्ट्वा तौ वीरौ मन्ये शोचन्ति पुत्रकाः ॥ ७.११४.४० ॥
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନାକୁ କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଇଥିବା ସେହି ଅପରାଜିତ ବୀରମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଶୋକ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
7.114.41
सम्मूढोऽस्मि भृशं तात श्रुत्वा कृष्णधनञ्जयौ ।
प्रविष्टौ मामकं सैन्यं सात्वतेन सहाच्युतौ ॥ ७.११४.४१ ॥
ହେ ତାତ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ସାତ୍ବତ (ସାତ୍ୟକି) ସହିତ ମୋ ସୈନ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ବୋଲି ଶୁଣି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛି।
7.114.42
तस्मिन्प्रविष्टे पृतनां शिनीनां प्रवरे रथे ।
भोजानीकं व्यतिक्रान्ते किमकुर्वत कौरवाः ॥ ७.११४.४२ ॥
ଶିନିମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ପ୍ରବେଶ କରି ଭୋଜମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ କୌରବମାନେ କଣ କଲେ?
7.114.43
तथा द्रोणेन समरे निगृहीतेषु पाण्डुषु ।
कथं युद्धमभूत्तत्र तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.११४.४३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା? ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତାହା ମୋତେ କୁହ।
7.114.44
द्रोणो हि बलवान्श्रेष्ठः कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
पाञ्चालास्तं महेष्वासं प्रत्ययुध्यन्कथं रणे ॥ ७.११४.४४ ॥
ଦ୍ରୋଣ ବଳବାନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅସ୍ତ୍ରକୁଶଳ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ଥିଲେ; ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ସହ ରଣରେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ?
7.114.45
बद्धवैरास्ततो द्रोणे धनञ्जयजयैषिणः ।
भारद्वाजसुतस्तेषु दृढवैरो महारथः ॥ ७.११४.४५ ॥
ଏଥିପରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରତି ବୈର ବାନ୍ଧିଥିବା, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ ବୈରୀ ମହାରଥୀ ଭାରଦ୍ୱାଜପୁତ୍ର।
7.114.46
अर्जुनश्चापि यच्चक्रे सिन्धुराजवधं प्रति ।
तन्मे सर्वं समाचक्ष्व कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ७.११४.४६ ॥
ଅର୍ଜୁନ ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କ ବଧ ବିଷୟରେ ଯାହା କରିଥିଲେ, ସବୁ ମୋତେ ଭଲଭାବେ କୁହ; ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ କୁଶଳୀ।
7.114.47
आत्मापराधात्सम्भूतं व्यसनं भरतर्षभ ।
प्राप्य प्राकृतवद्वीर न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ ७.११४.४७ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ନିଜ ଅପରାଧରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବିପଦ ପାଇ, ହେ ବୀର, ସାଧାରଣ ମଣିଷ ପରି ତୁମେ ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
7.114.48
पुरा यदुच्यसे प्राज्ञैः सुहृद्भिर्विदुरादिभिः ।
मा हार्षीः पाण्डवान्राजन्निति तन्न त्वया श्रुतम् ॥ ७.११४.४८ ॥
ହେ ରାଜନ, ପୂର୍ବେ ବିଦୁର ପ୍ରମୁଖ ଜ୍ଞାନୀ ସୁହୃଦମାନେ 'ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ହରଣ କର ନାହିଁ' ବୋଲି କହିଥିଲେ, ତାହା ତୁମେ ଶୁଣିନାହଁ।
7.114.49
सुहृदां हितकामानां वाक्यं यो न शृणोति ह ।
स महद्व्यसनं प्राप्य शोचते वै यथा भवान् ॥ ७.११४.४९ ॥
ଯିଏ ହିତକାମୀ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣେ ନାହିଁ, ସେ ମହା ବିପଦରେ ପଡ଼ି ଆପଣଙ୍କ ପରି ଶୋକ କରେ।
7.114.50
याचितोऽसि पुरा राजन्दाशार्हेण शमं प्रति ।
न च तं लब्धवान्कामं त्वत्तः कृष्णो महायशाः ॥ ७.११४.५० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପୂର୍ବରୁ ଦାଶାର୍ହ (କୃଷ୍ଣ) ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ; ମାତ୍ର ମହାଯଶସ୍ୱୀ କୃଷ୍ଣ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ସେହି ଇଚ୍ଛା ପାଇ ନଥିଲେ।
7.114.51
तव निर्गुणतां ज्ञात्वा पक्षपातं सुतेषु च ।
द्वैधीभावं तथा धर्मे पाण्डवेषु च मत्सरम् ॥ ७.११४.५१ ॥
ଆପଣଙ୍କ ନିର୍ଗୁଣତା, ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତ, ଧର୍ମରେ ଦ୍ୱିଧାଭାବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଈର୍ଷା ଜାଣି (ମୁଁ କହୁଛି)।
7.114.52
तव जिह्ममभिप्रायं विदित्वा पाण्डवान्प्रति ।
आर्तप्रलापांश्च बहून्मनुजाधिप सत्तम ॥ ७.११४.५२ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆପଣଙ୍କ କୁଟିଳ ଅଭିପ୍ରାୟ ଜାଣି, ହେ ମନୁଜାଧିପ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣଙ୍କ ଅନେକ ଆର୍ତ୍ତ ବିଳାପ ମଧ୍ୟ (ମୁଁ ଜାଣେ)।
7.114.53
सर्वलोकस्य तत्त्वज्ञः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः ।
वासुदेवस्ततो युद्धं कुरूणामकरोन्महत् ॥ ७.११४.५३ ॥
ସର୍ବଲୋକର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ, ସର୍ବଲୋକେଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁ ବାସୁଦେବ ତେଣୁ କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ଘଟାଇଲେ।
7.114.54
आत्मापराधात्सुमहान्प्राप्तस्ते विपुलः क्षयः ।
नैनं दुर्योधने दोषं कर्तुमर्हसि मानद ॥ ७.११४.५४ ॥
ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ଅପରାଧରୁ ଆପଣଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ବିଶାଳ ବିନାଶ ଆସିପଡ଼ିଛି। ହେ ମାନଦ, ଏହି ଦୋଷ ଦୁର୍ଯୋଧନ ଉପରେ ଲଦିବା ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଉଚିତ ନୁହେଁ।
7.114.55
न हि तै सुकृतं किञ्चिदादौ मध्ये च भारत ।
दृश्यते पृष्ठतश्चैव त्वन्मूलो हि पराजयः ॥ ७.११४.५५ ॥
ହେ ଭରତବଂଶଜ, ଆରମ୍ଭରେ, ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ପଛରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ; ଏ ପରାଜୟ ଆପଣଙ୍କ ହେତୁରୁ ହିଁ ଘଟିଛି।
7.114.56
तस्मादद्य स्थिरो भूत्वा ज्ञात्वा लोकस्य निर्णयम् ।
शृणु युद्धं यथावृत्तं घोरं देवासुरोपमम् ॥ ७.११४.५६ ॥
ତେଣୁ ଆଜି ସ୍ଥିର ହୋଇ, ଜଗତର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ବୁଝି, ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା ସେପରି ଶୁଣନ୍ତୁ।
7.114.57
प्रविष्टे तव सैन्यं तु शैनेये सत्यविक्रमे ।
भीमसेनमुखाः पार्थाः प्रतीयुर्वाहिनीं तव ॥ ७.११४.५७ ॥
ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟରେ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇଲେ।
7.114.58
आगच्छतस्तान्सहसा क्रुद्धरूपान्सहानुगान् ।
दधारैको रणे पाण्डून्कृतवर्मा महारथः ॥ ७.११४.५८ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ କ୍ରୋଧିତ ରୂପରେ, ନିଜ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହ ହଠାତ୍ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ମହାରଥୀ କୃତବର୍ମା ଏକାକୀ ରଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।
7.114.59
यथोद्वृत्तं वारयते वेला वै सलिलार्णवम् ।
पाण्डुसैन्यं तथा सङ्ख्ये हार्दिक्यः समवारयत् ॥ ७.११४.५९ ॥
ଉପକୂଳ ଯେପରି ଉଛୁଳୁଥିବା ସମୁଦ୍ରକୁ ଅଟକାଏ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ହାର୍ଦିକ୍ୟ (କୃତବର୍ମା) ପାଣ୍ଡବ ସୈନ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟକାଇଲେ।
7.114.60
तत्राद्भुतमपश्याम हार्दिक्यस्य पराक्रमम् ।
यदेनं सहिताः पार्था नातिचक्रमुराहवे ॥ ७.११४.६० ॥
ସେଠାରେ ଆମେ ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କ ପରାକ୍ରମର ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲୁ; ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଏକତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ରଣରେ ତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.114.61
ततो भीमस्त्रिभिर्विद्ध्वा कृतवर्माणमाशुगैः ।
शङ्खं दध्मौ महाबाहुर्हर्षुयन्सर्वपाण्डवान् ॥ ७.११४.६१ ॥
ତାପରେ ମହାବାହୁ ଭୀମ ତିନି ବାଣରେ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କଲେ।
7.114.62
सहदेवस्तु विंशत्या धर्मराजश्च पञ्चभिः ।
शतेन नकुलश्चापि हार्दिक्यं समविध्यत ॥ ७.११४.६२ ॥
ସହଦେବ କୋଡ଼ିଏ ବାଣରେ, ଧର୍ମରାଜ ପାଞ୍ଚରେ ଏବଂ ନକୁଳ ମଧ୍ୟ ଶହେ ବାଣରେ ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.114.63
द्रौपदेयास्त्रिसप्तत्या सप्तभिश्च घटोत्कचः ।
धृष्टद्युम्नस्त्रिभिश्चापि कृतवर्माणमार्दयत् ॥ ७.११४.६३ ॥
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ତେଷଠି ବାଣରେ, ଘଟୋତ୍କଚ ସାତରେ ଏବଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତିନିରେ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
7.114.64
विराटो द्रुपदश्चैव याज्ञसेनिश्च पञ्चभिः ।
शिखण्डी चैव हार्दिक्यं विद्ध्वा पञ्चभिराशुगैः ॥ ७.११४.६४ ॥
ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ଏବଂ ଯାଜ୍ଞସେନି ପାଞ୍ଚ-ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ, ଆଉ ଶିଖଣ୍ଡୀ ମଧ୍ୟ ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ଦ୍ରୁତ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.114.65
पुनर्विव्याध विंशत्या सायकानां हसन्निव ।
कृतवर्मा ततो राजन्सर्वतस्तान्महारथान् ॥ ७.११४.६५ ॥
ତାପରେ କୃତବର୍ମା ଯେପରି ହସି ହସି କୋଡ଼ିଏ ବାଣରେ ପୁଣି ବିଦ୍ଧ କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ସେ ସବୁ ଦିଗରୁ ସେହି ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
7.114.66
एकैकं पञ्चभिर्विद्ध्वा भीमं विव्याध सप्तभिः ।
धनुर्ध्वजं चास्य तदा रथाद्भूमावपातयत् ॥ ७.११४.६६ ॥
ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି ସେ ଭୀମଙ୍କୁ ସାତ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଏବଂ ତହିଁରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ ଓ ଧ୍ୱଜକୁ ରଥରୁ ଭୂମିରେ ପକାଇଲେ।
7.114.67
अथैनं छिन्नधन्वानं त्वरमाणो महारथः ।
आजघानोरसि क्रुद्धः सप्तत्या निशितैः शरैः ॥ ७.११४.६७ ॥
ତା'ପରେ ଧନୁ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ତାକୁ ଶୀଘ୍ର ଆସିଥିବା ସେହି ମହାରଥୀ କ୍ରୋଧରେ ସତୁରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲା।
7.114.68
स गाढविद्धो बलवान्हार्दिक्यस्य शरोत्तमैः ।
चचाल रथमध्यस्थः क्षितिकम्पे यथाऽचलः ॥ ७.११४.६८ ॥
ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କ ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ଗଭୀର ଭାବେ ବିଦ୍ଧ ସେ ବଳବାନ ରଥ ମଝିରେ ଠିଆ ହୋଇ ଭୂକମ୍ପରେ ପର୍ବତ ପରି କମ୍ପିତ ହେଲା।
7.114.69
भीमसेनं तथा दृष्ट्वा धर्मराजपुरोगमाः ।
विसृजन्तः शरान्राजन्कृतवर्माणमार्दयन् ॥ ७.११४.६९ ॥
ହେ ରାଜନ, ଭୀମସେନଙ୍କ ସେହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖିଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବାଣ ବର୍ଷଣ କରି କୃତବର୍ମାକୁ ପୀଡ଼ନ କଲେ।
7.114.70
तं तथा कोष्ठकीकृत्य रथवंशेन मारिष ।
विव्यधुः सायकैर्हृष्टा रक्षार्थं मारुतेर्मृधे ॥ ७.११४.७० ॥
ହେ ମାନ୍ୟ, ତାକୁ ଏପରି ରଥପଂକ୍ତିରେ ଭଣ୍ଡାର ପରି ଘେରି ମାରୁତି (ଭୀମ)ଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆନନ୍ଦରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.114.71
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां भीमसेनो महाबलः ।
शक्तिं जग्राह समरे हेमदण्डामयस्मायीम् ॥ ७.११४.७१ ॥
ତା'ପରେ ଚେତନା ଫେରି ପାଇ ମହାବଳ ଭୀମସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡର ଲୌହ ଶକ୍ତି (ବର୍ଚ୍ଛା) ଧରିଲେ।
7.114.72
चिक्षेप च रथात्तूर्णं कृतवर्मरथं प्रति ।
सा भीमभुजनिर्मुक्ता निर्मुक्तोरगसन्निभा ॥ ७.११४.७२ ॥
ଏବଂ ରଥରୁ ଶୀଘ୍ର କୃତବର୍ମାଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ତାକୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ଭୀମଙ୍କ ବାହୁରୁ ମୁକ୍ତ ସେହି ଶକ୍ତି ମୁକ୍ତ ସାପ ପରି ଥିଲା।
7.114.73
कृतवर्माणमभितः प्रजज्वाल सुदारुणा ।
तामापतन्तीं सहसा युगान्ताग्निसमप्रभाम् ॥ ७.११४.७३ ॥
ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି କୃତବର୍ମାଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ସହସା ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା। ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ପ୍ରଭାଶାଳୀ ସେହି ଶକ୍ତିକୁ
7.114.74
द्वाभ्यां शराभ्यां हार्दिक्यो निजघान द्विधा तदा ।
सा छिन्ना पतिता भूमौ शक्तिः कनकभूषणा ॥ ७.११४.७४ ॥
ସେତେବେଳେ ହାର୍ଦିକ୍ୟ ଦୁଇଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ କରି ଦେଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ଶକ୍ତି ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
7.114.75
द्योतयन्ती दिशो राजन्महोल्केव नभश्च्युता ।
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा भीमश्चुक्रोध वै भृशम् ॥ ७.११४.७५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆକାଶରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିବା ମହା-ଉଲ୍କା ପରି ଦିଗସମୂହକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିବା ସେହି ଶକ୍ତି ବିନଷ୍ଟ ହେବା ଦେଖି ଭୀମ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
7.114.76
ततोऽन्यद्धनुरादाय वेगवत्सुमहास्वनम् ।
भीमसेनो रणे क्रुद्धो हार्दिक्यं समवारयत् ॥ ७.११४.७६ ॥
ତା'ପରେ ଭୀମସେନ ବେଗବାନ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହାନ ଶବ୍ଦ ଥିବା ଆଉ ଏକ ଧନୁ ଉଠାଇ, ରଣରେ କ୍ରୋଧରେ ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
7.114.77
अथैनं पञ्चभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ।
भीमो भीमबलो राजंस्तव दुर्मन्त्रितेन च ॥ ७.११४.७७ ॥
ତା'ପରେ ଭୟଙ୍କର ବଳଶାଳୀ ଭୀମ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରଣାରୁ ଏସବ ଘଟିଲା।
7.114.78
भोजस्तु क्षतसर्वाङ्गो भीमसेनेन मारिष ।
रक्ताशोक इवोत्फुल्लो व्यभ्राजत रणाजिरे ॥ ७.११४.७८ ॥
ହେ ମାନନୀୟ, ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ଆହତ ହୋଇ ଭୋଜ (କୃତବର୍ମା) ରଣଭୂମିରେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ଲାଲ ଅଶୋକ ପରି ଶୋଭା ପାଇଲେ।
7.114.79
ततः क्रुद्धस्त्रिभिर्बाणैर्भीमसेनं हसन्निव ।
अभिहत्य दृढं युद्धे तान्सर्वान्प्रत्यविध्यत ॥ ७.११४.७९ ॥
ଏବେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ତିନି ବାଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ହସିବା ଭଳି ଆଘାତ କଲା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ତାର ସହ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରତିବିଦ୍ଧ କଲା।
7.114.80
त्रिभिस्त्रिभिर्महेष्वासो यतमानान्महारथान् ।
तेऽपि तं प्रत्यविध्यन्त सप्तभिः सप्तभिः शरैः ॥ ७.११४.८० ॥
ଯତ୍ନ କରୁଥିବା ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ମହାରଥୀମାନେ ତିନି ତିନି ବାଣରେ, ଏବଂ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ସାତ ସାତ ବାଣରେ ପ୍ରତିବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.114.81
शिखण्डिनस्ततः क्रुद्धः क्षुरप्रेण महारथः ।
धनुश्चिच्छेद सामरे प्रहसन्निव सात्वतः ॥ ७.११४.८१ ॥
ଏବେ କ୍ରୋଧିତ ମହାରଥୀ ସାତ୍ବତ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହସିବା ଭଳି ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
7.114.82
शिखण्डी तु ततः क्रुद्धश्छिन्ने धनुषि सत्वरः ।
असिं जग्राह समरे शतचन्द्रं च भास्वरम् ॥ ७.११४.८२ ॥
କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ କ୍ରୋଧିତ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଧନୁ ଛିନ୍ନ ହେବାରୁ ଶୀଘ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଝଲସୁଥିବା ଶତଚନ୍ଦ୍ର ଖଡ୍ଗ ଧରିଲେ।
7.114.83
भ्रामयित्वा महच्चर्म चामीकरविभूषितम् ।
तमसिं प्रेषयामात कृतवर्मरथं प्रति ॥ ७.११४.८३ ॥
ସୁନାରେ ସଜା ହୋଇଥିବା ବଡ଼ ଢାଲକୁ ଘୂରାଇ ସେ ସେହି ଖଡ୍ଗକୁ କୃତବର୍ମାଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଫିଙ୍ଗିଲେ।
7.114.84
स तस्य सशरं चापं छित्त्वा राजन्महानसिः ।
अभ्यगाद्धरणीं राजंश्च्युतं ज्योतिरिवाम्बरात् ॥ ७.११४.८४ ॥
ସେହି ମହାଖଡ୍ଗ ତାଙ୍କ ବାଣ ସହିତ ଧନୁ କାଟି, ହେ ରାଜନ୍, ଆକାଶରୁ ଖସିଥିବା ଆଲୋକ ପରି ଧରଣୀ ଆଡ଼କୁ ଗଲା।
7.114.85
एतस्मिन्नेव काले तु त्वरमाणं महारथाः ।
विव्यधुः सायकैर्गाढं कृतवर्माणमाहवे ॥ ७.११४.८५ ॥
ସେହି ସମୟରେ ମହାରଥୀମାନେ ଦ୍ରୁତ ଆଗକୁ ଆସୁଥିବା କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣରେ ଗଭୀର ଭାବେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.114.86
अथान्यद्धनुरादाय त्यक्त्वा तच्च महद्धनुः ।
विशीर्णं भरतश्रेष्ठ हार्दिक्यः परवीरहा ॥ ७.११४.८६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାପରେ ସେହି ଭଗ୍ନ ମହାଧନୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ହାର୍ଦିକ୍ୟ...
7.114.87
विव्याध पाण्डवान्युद्धे त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः ।
शिखण्डिनं च विव्याध त्रिभिः पञ्चभिरेव च ॥ ७.११४.८७ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ସିଧା ଯାଉଥିବା ବାଣରେ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା; ଶିଖଣ୍ଡୀକୁ ତିନି ଓ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା।
7.114.88
धनुरन्यत्समादाय शिखण्डी तु महायशाः ।
अवारयत्कूर्मनखैराशुगैर्हृदिकात्मजम् ॥ ७.११४.८८ ॥
ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ କଇଁଛ ନଖ ପରି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ବାଣରେ ହୃଦିକଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ରୋକିଲେ।
7.114.89
ततः क्रुद्धो रणे राजन्हृदिकस्यात्मसम्भवः ।
अभिदुद्राव वेगेन याज्ञसेनिं महारथम् ॥ ७.११४.८९ ॥
ତାପରେ ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ହୃଦିକଙ୍କ ପୁତ୍ର ବେଗରେ ମହାରଥୀ ଯାଜ୍ଞସେନିଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
7.114.90
भीष्मस्य समरे राजन्मृत्योर्हेतुं महात्मनः ।
विदर्शयन्बलं शूरः शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ ७.११४.९० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହୋଇଥିବା ମହାତ୍ମାଙ୍କ ବଳ ଦେଖାଇ ସେ ବୀର ହାତୀ ଉପରେ ଝାସ ଦେଉଥିବା ବାଘ ପରି ଥିଲେ।
7.114.91
तौ दिशागजसङ्काशौ ज्वलिताविव पावकौ ।
समापेततुरन्योन्यं शरसङ्घैररिन्दमौ ॥ ७.११४.९१ ॥
ଦିଗ୍ଗଜ ସଦୃଶ ସେହି ଦୁଇ, ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି, ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ, ବାଣର ଝାଞ୍ଚରେ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଝାସିପଡ଼ିଲେ।
7.114.92
विधुन्वानौ धनुःश्रेष्ठे सन्दधानौ च सायकान् ।
विसृजन्तौ च शतशो गभस्तीनिव भास्करौ ॥ ७.११४.९२ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଦୋହଲାଇ, ବାଣ ଯୋଡ଼ି, ଶହ ଶହ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି ସେହି ଦୁଇ କିରଣ ବିସ୍ତାରକାରୀ ଦୁଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଥିଲେ।
7.114.93
तापयन्तौ शरैस्तीक्ष्णैरन्योन्यं तौ महारथौ ।
युगान्तप्रतिमौ वीरौ रेजतुर्भास्कराविव ॥ ७.११४.९३ ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ତପାଇ, ଯୁଗାନ୍ତ ସମାନ ସେହି ମହାରଥୀ ବୀର ଦୁଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକିଲେ।
7.114.94
कृतवर्मा च समरे याज्ञसेनिं महारथम् ।
विद्ध्वेषुभिस्त्रिसप्तत्या पुनर्विव्याध सप्तभिः ॥ ७.११४.९४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କୃତବର୍ମା ମହାରଥୀ ଯାଜ୍ଞସେନିଙ୍କୁ ତେସତୁରି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ପୁଣି ସାତଟି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.114.95
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् ।
विसृज्य सशरं चापं मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतः ॥ ७.११४.९५ ॥
ଗଭୀର ଆହତ ଓ ବ୍ୟଥିତ ସେ, ବାଣ ସହିତ ଧନୁ ଛାଡ଼ି ରଥର ଆସନରେ ବସିପଡ଼ିଲେ; ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଚ୍ଛନ୍ନ ହେଲେ।
7.114.96
तं विषण्णं रणे दृष्ट्वा तावकाः पुरुषर्षभ ।
हार्दिक्यं पूजयामासुर्वासांस्यादुधुवुश्च ह ॥ ७.११४.९६ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ! ରଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଷଣ୍ଣ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କୁ (କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ) ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦୋହଲାଇଲେ।
7.114.97
शिखण्डिनं तथा ज्ञात्वा हार्दिक्यशरपीडितम् ।
अपोवाह रणाद्यन्ता त्वरमाणो महारथम् ॥ ७.११४.९७ ॥
ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କ ଶରରେ ପୀଡିତ ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ଜାଣି ସାରଥି ଶୀଘ୍ର ସେହି ମହାରଥୀଙ୍କୁ ରଣରୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲା।
7.114.98
सादितं तु रथोपस्थे दृष्ट्वा पार्थाः शिखण्डिनम् ।
परिवव्रू रथैस्तूर्णं कृतवर्माणमाहवे ॥ ७.११४.९८ ॥
ରଥ ତଳରେ ପଡ଼ିଥିବା ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ଦେଖି ପାର୍ଥମାନେ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ଘେରି ନେଲେ।
7.114.99
तत्राद्भुतं परं चक्रे कृतवर्मा महारथः ।
यदेकः समरे पार्थान्वारयामास सानुगान् ॥ ७.११४.९९ ॥
ସେଠାରେ ମହାରଥୀ କୃତବର୍ମା ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ କଲେ; ଏକାକୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
7.114.100
पार्थाञ्जित्वाऽजयच्चेदीन्पाञ्चालान्सृञ्जयानपि ।
केकयांश्च महावीर्यान्कृतवर्मा महारथः ॥ ७.११४.१०० ॥
ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ଜିଣି ମହାରଥୀ କୃତବର୍ମା ଚେଦି, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିଣିଲେ; ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ କେକୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିଣିଲେ।
7.114.101
ते वध्यमानाः समरे हार्दिक्येन स्म पाण्डवाः ।
इतश्चेतश्च धावन्तो नैव चक्रुर्धृतिं रणे ॥ ७.११४.१०१ ॥
ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ ହେଉଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏଣେତେଣେ ଦୌଡ଼ିଲେ, ରଣରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ରଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
7.114.102
जित्वा पाण्डुसुतान्युद्धे भीमसेनपुरोगमान् ।
हार्दिक्यः समरेऽतिष्ठद्विधूम इव पावकः ॥ ७.११४.१०२ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖିଥିବା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିଣି ହାର୍ଦିକ୍ୟ ଧୂଆଁହୀନ ଅଗ୍ନି ପରି ସମରରେ ଠିଆ ହେଲେ।
7.114.103
ते द्राव्यमाणाः समरे हार्दिक्येन महारथाः ।
विमुखाः समपद्यन्त शरवृष्टिभिरार्दिताः ॥ ७.११४.१०३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ହାର୍ଦିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପଳାଯାଉଥିବା ସେହି ମହାରଥୀମାନେ ଶରବୃଷ୍ଟିରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ବିମୁଖ ହେଲେ।