Mahābhārata · Adhyāya 7.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.115.1
शृणुष्वैकमना राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
द्राव्यमाणे बले तस्मिन्हार्दिक्येन महात्मना ॥ ७.११५.१ ॥
Escucha con mente atenta, oh rey, lo que me preguntas, cuando aquel ejército era puesto en fuga por el magnánimo Hārdikya (Kṛtavarman).
7.115.2
लज्जयावनते चापि परिहृष्टे च तावके ।
द्वीपो य आसीत्पाण्डूनामगाधे गाधमिच्छताम् ॥ ७.११५.२ ॥
Los tuyos estaban abatidos por la vergüenza y los de los Pāṇḍavas llenos de alegría; había una isla de refugio para los Pāṇḍavas, un asidero para quienes buscaban pie en lo insondable.
7.115.3
श्रुत्वा स निनदं भीमं तावकानां महाहवे ।
शैनेयस्त्वरितो राजन्कृतवर्माणमभ्ययात् ॥ ७.११५.३ ॥
Al oír aquel terrible clamor de tus hombres en la gran batalla, oh rey, Śaineya (Sātyaki) avanzó presto hacia Kṛtavarman.
7.115.4
उवाच सारथिं तत्र क्रोधामर्षसमन्वितः ।
हार्दिक्याभिमुखं सूत कुरु मे रथमुत्तमम् ॥ ७.११५.४ ॥
Allí, lleno de ira e indignación, dijo a su auriga: «Auriga, conduce mi excelente carro hacia Hārdikya.»
7.115.5
कुरुते कदनं पश्य पाण्डुसैन्ये ह्यमर्षितः ।
एनं जित्वा पुनः सूत यास्यामि विजयं प्रति ॥ ७.११५.५ ॥
Mira cómo en su indignación causa estragos en el ejército pāṇḍava. Auriga, habiéndolo vencido, iré de nuevo hacia la victoria.
7.115.6
एवमुक्ते तु वचने सूतस्तस्य महामते ।
निमेषान्तरमात्रेण कृतवर्माणमभ्ययात् ॥ ७.११५.६ ॥
Cuando él hubo dicho estas palabras, oh sabio, el auriga en un instante avanzó hacia Kṛtavarman.
7.115.7
कृतवर्मा तु हार्दिक्यः शैनेयं निशितैः शरैः ।
अवाकिरत्सुसंक्रुद्धस्ततोऽक्रुद्ध्यत्स सात्यकिः ॥ ७.११५.७ ॥
Kṛtavarmā, hijo de Hṛdika, cubrió a Śaineya con flechas afiladas, y Sātyaki, muy irritado, se enfureció.
7.115.8
अथाशु निशितं भल्लुं शैनेयः कृतवर्मणः ।
प्रेषयामास समरे शरांश्च चतुरोऽपरान् ॥ ७.११५.८ ॥
Entonces Śaineya lanzó rápidamente contra Kṛtavarmā en la batalla una flecha bhalla afilada y otras cuatro flechas.
7.115.9
ते तस्य जघ्निरे वाहान्भल्लेनास्याच्छिनद्धनुः ।
पृष्ठरक्षं तथा सूतमविध्यन्निशितैः शरैः ॥ ७.११५.९ ॥
Estas flechas mataron sus caballos, cortaron su arco con una flecha bhalla, y atravesaron con flechas afiladas a su protector trasero y a su auriga.
7.115.10
ततस्तं विरथं कृत्वा सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
सेनामस्यार्दयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.११५.१० ॥
Entonces Sātyaki, de verdadero valor, lo dejó sin carro y atormentó a su ejército con flechas de juntas dobladas.
7.115.11
अभज्यताथ पृतना शैनेयशरपीडिता ।
पलायनकृतोत्साहा भ्रमन्ती तत्रतत्र ह।
ततः प्रायात्स त्वरितः सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥ ७.११५.११ ॥
Entonces el ejército, atormentado por las flechas de Śaineya, se quebró; ansioso por huir, vagaba de un lado a otro. Entonces Sātyaki, de verdadero valor, avanzó rápidamente.
7.115.12
शृणु राजन्यदकरोत्तव सैन्येषु वीर्यवान् ।
अतीत्य स महाराज द्रोणानीकमहार्णवम् ॥ ७.११५.१२ ॥
Escuchad, oh rey, lo que aquel valiente hizo entre vuestras tropas; oh gran rey, él atravesó el gran océano del ejército de Droṇa.
7.115.13
पराजित्य तु संहृष्टः कृतवर्माणमाहवे ।
यन्तारमब्रवीच्छूरः शनैर्याहीत्यसम्भ्रमम् ॥ ७.११५.१३ ॥
Tras vencer a Kṛtavarman en la batalla, el héroe, complacido, dijo a su auriga con calma, sin prisa: "Avanza."
7.115.14
दृष्ट्वा तु तव तत्सैन्यं रथाश्वद्वि पसङ्कुलम् ।
पदातिजनसम्पूर्णमब्रवीत्सारथिं पुनः ॥ ७.११५.१४ ॥
Al ver vuestro ejército, abarrotado de carros, caballos y elefantes y lleno de infantes, volvió a hablar a su auriga.
7.115.15
यदेतन्मेघसङ्काशं द्रोणानीकस्य सव्यतः ।
सुमहत्कुञ्जरानीकं यस्य रुक्मरथो मुखम् ॥ ७.११५.१५ ॥
Aquella gran división de elefantes, semejante a una nube, a la izquierda del ejército de Droṇa, cuyo frente encabeza el guerrero del carro de oro.
7.115.16
एते हि बहवः सूत दुर्निवार्याश्च संयुगे ।
दुर्योधनसमादिष्टा मदर्थे त्यक्तजीविताः ॥ ७.११५.१६ ॥
Estos son muchos, oh auriga, y difíciles de repeler en batalla; ordenados por Duryodhana, se mantienen por mi causa, habiendo renunciado a sus vidas.
7.115.17
राजपुत्रा महेष्वासाः सर्वे विक्रान्तयोधिनः ।
न चाजित्वा रणे ह्येताञ्शक्यः प्राप्तुं जयद्रथः ॥ ७.११५.१७ ॥
Todos estos príncipes son grandes arqueros y valientes guerreros; sin vencerlos en batalla, no es posible llegar a Jayadratha.
7.115.18
नापि सूत मया पार्थः शक्यः प्राप्तुं कथञ्चन ।
एते तिष्ठन्ति सहिताः सर्वविद्यासु निष्ठिताः ॥ ७.११५.१८ ॥
Ni siquiera yo, oh auriga, puedo alcanzar de ninguna manera a Pārtha (Arjuna); estos se mantienen juntos, todos consumados en todas las ciencias.
7.115.19
त्रिगर्तानां रथोदाराः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
मामेवाभिमुखा वीरा योत्स्यमाना व्यवस्थिताः ॥ ७.११५.१९ ॥
Los nobles guerreros de carro de los Trigartas, con estandartes labrados en oro, estaban dispuestos a combatir, frente a mí.
7.115.20
अत्र मां प्रापय क्षिप्रमश्वांश्चोदय सारथे ।
त्रिगर्तैः सह योत्स्यामि भारद्वाजस्य पश्यतः ॥ ७.११५.२० ॥
Auriga, llévame aquí rápidamente y apresura los caballos. Combatiré con los Trigartas mientras Bhāradvāja observa.
7.115.21
ततः प्रायाच्छनैः सूतः सात्वतस्य मते स्थितः ।
रथेनादित्यवर्णेन भास्वरेण पताकिना ॥ ७.११५.२१ ॥
Entonces el auriga, siguiendo la voluntad de Sātvata, avanzó lentamente en el carro, de color solar, resplandeciente y con banderas.
7.115.22
तमूहुः सारथेर्वश्या वल्गमाना हयोत्तमाः ।
वायुवेगसमाः सङ्ख्ये कुन्देन्दुरजतप्रभाः ॥ ७.११५.२२ ॥
Excelentes caballos, dóciles al auriga y encabritados, llevaban aquel carro; en la batalla igualaban la velocidad del viento, brillantes como el jazmín, la luna y la plata.
7.115.23
आपतन्तं रणे तं तु शङ्खवर्णैर्हयोत्तमैः ।
परिववुस्ततः शूरा गजानीकेन सर्वतः।
किरन्तो विविधांस्तीक्ष्णान्सायकाँल्लघुवेधिनः ॥ ७.११५.२३ ॥
Mientras él cargaba en la batalla con excelentes caballos color concha, los héroes lo rodearon por todas partes con una división de elefantes, lloviéndole muchas flechas afiladas que perforaban rápidamente.
7.115.24
सात्वतोऽपि शितैर्बाणैर्गजानीकमयोधयत् ।
पर्वतानिव वर्षेण तपान्ते जलदो महान् ॥ ७.११५.२४ ॥
Sātvata también combatió a la división de elefantes con flechas afiladas, como una gran nube de lluvia al final del verano descarga sobre las montañas.
7.115.25
वज्राशनिसमस्पर्शैर्वध्यमानाः शरैर्गजाः ।
प्राद्रवन्रणमुत्सृज्य शिनिवीरसमीरितैः ॥ ७.११५.२५ ॥
Heridos por flechas semejantes al rayo y al trueno, los elefantes, lanzados por los héroes de los Śini, abandonaron la batalla y huyeron.
7.115.26
शीर्णदन्ता विरुधिरा भिन्नमस्तकपिण्डिकाः ।
विशीर्णकर्णास्यकरा विनियन्तृपताकिनः ॥ ७.११५.२६ ॥
Con colmillos rotos, ensangrentados, cabezas y frentes partidas, orejas, bocas y trompas destrozadas, sin sus conductores ni banderas.
7.115.27
सम्भिन्नवर्मघण्टाश्च विनिकृत्तमहाध्वजाः ।
हतारोहा दिशो राजन्भेजिरे भ्रष्टकम्बलाः ॥ ७.११५.२७ ॥
Con las armaduras y campanillas destrozadas, los grandes estandartes cortados, los jinetes muertos, oh rey, los elefantes sin sus gualdrapas huyeron en todas direcciones.
7.115.28
रुवन्तो विविधान्नादाञ्जलदोपमनिःस्वनाः ।
नारचैर्वत्सदन्तैश्च भल्लैरञ्जलिकैस्तथा ॥ ७.११५.२८ ॥
Gritando con diversos sonidos, rugiendo como nubes de lluvia, heridos por flechas nārāca, vatsadanta, bhalla y añjalika.
7.115.29
क्षुरप्रैरर्धचन्द्रैश्च सात्वतेन विदारिताः ।
क्षरन्तोऽसृक्तथा मूत्रं पुरीषं च प्रदुद्रुवुः।
बभ्रुमुश्चस्खलुश्चान्ये पेतुर्मम्लुस्तथाऽपरे ॥ ७.११५.२९ ॥
Desgarrados por las flechas de hoja de navaja y de media luna de Sātyaki, goteando sangre, orina y excremento, huyeron; algunos giraron y cayeron, otros tropezaron, otros se desplomaron.
7.115.30
एवं तत्कुञ्जरानीकं युयुधानेन पीडितम् ।
शरैरग्न्यर्कसङ्काशैः प्रदुद्राव समन्ततः ॥ ७.११५.३० ॥
Así, atormentada por las flechas de Yuyudhāna, resplandecientes como el fuego y el sol, aquella hueste de elefantes huyó por todas partes.
7.115.31
तस्मिन्हते गजानीके जलसन्धो महाबलः ।
यत्तः सम्प्रापयन्नागं रजताश्वरथं प्रति ॥ ७.११५.३१ ॥
Cuando aquella hueste de elefantes fue abatida, el muy poderoso Jalasandha, con empeño, hizo avanzar su elefante hacia el carro de caballos plateados.
7.115.32
रुक्मवर्मधरः शूरस्तपनीयाङ्गदः शुचिः ।
कुण्डली मकुटी खङ्गी रक्तचन्दनरूषितः ॥ ७.११५.३२ ॥
El héroe, vestido con armadura de oro, con brazaletes de oro, puro y radiante, con pendientes y corona, empuñando una espada, untado con pasta roja de sándalo.
7.115.33
शिरसा धारयन्दीप्तां तपनीयमयीं स्रजम् ।
उरसा धारयन्निष्कं कण्ठसूत्रं च भास्वरम् ॥ ७.११५.३३ ॥
Llevando en la cabeza una guirnalda de oro resplandeciente, y en el pecho un ornamento de oro y un cordón de cuello brillante.
7.115.34
चापं च रुक्मविकृतं विधुन्वन्गजमूर्धनि ।
अशोभत महाराज सविद्युदिव तोयदः ॥ ७.११५.३४ ॥
Blandiendo su arco adornado de oro sobre la cabeza del elefante, resplandeció, oh gran rey, como una nube con relámpagos.
7.115.35
तमापतन्तं सहसा मागधस्य गजोत्तमम् ।
सात्यकिर्वारयामास वेलेव मकरालयम् ॥ ७.११५.३५ ॥
Sātyaki detuvo de pronto aquel noble elefante del rey de Magadha que se lanzaba sobre él, como la orilla contiene al océano.
7.115.36
नागं निवारितं दृष्ट्वा शैनेयस्य शरोत्तमैः ।
अक्रुध्यत रणे राजञ्जलसन्धो महाबलः ॥ ७.११५.३६ ॥
Al ver a su elefante detenido por las excelentes flechas de Śaineya, oh rey, el muy poderoso Jalasandha se enfureció en la batalla.
7.115.37
ततः क्रुद्धो महाराज मार्गणैर्भारसाधनैः ।
अविध्यत शिनेः पौत्रं जलसन्धो महोरसि ॥ ७.११५.३७ ॥
Entonces, enfurecido, oh gran rey, Jarāsandha atravesó con flechas de gran peso el amplio pecho del nieto de Śini.
7.115.38
ततोऽपरेण भल्लेन पीतेन निशितेन च ।
अस्यतो वृष्णिवीरस्य निचकर्त शरासनम् ॥ ७.११५.३८ ॥
Luego, con otro bhalla agudo y brillante, cortó el arco del héroe de los Vṛṣṇi mientras disparaba.
7.115.39
सात्यकिं छिन्नधन्वानां प्रहसन्निव भारत ।
अविध्यन्मागधो वीरः पञ्चभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.११५.३९ ॥
Oh Bhārata, como riendo, el héroe magadha atravesó a Sātyaki, cuyo arco había sido roto, con cinco flechas afiladas.
7.115.40
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्जलसन्धेन वीर्यवान् ।
नाकम्पत महाबाहुस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.११५.४० ॥
Atravesado por muchas flechas de Jarāsandha, aquel poderoso de grandes brazos no tembló; fue como un prodigio.
7.115.41
अचिन्तयन्वै स शरान्नात्यर्थं सम्भ्रमाद्बली ।
धनुरन्यत्समादाय तिष्ठतिष्ठेत्युवाच ह ॥ ७.११५.४१ ॥
Sin preocuparse por las flechas, y sin gran agitación, el fuerte tomó otro arco y dijo: '¡Detente, detente!'
7.115.42
एतावदुक्त्वा शैनेयो जलसन्धं महोरसि ।
विव्याध षष्ट्या सुभृशं शराणां प्रहसन्निव ॥ ७.११५.४२ ॥
Habiendo dicho esto, el descendiente de Śini, como riendo, atravesó el amplio pecho de Jarāsandha con sesenta flechas, con gran fuerza.
7.115.43
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन मुष्टिदेशे महद्धनुः ।
जलसन्धस्य चिच्छेद विव्याध च त्रिभिः शरैः ॥ ७.११५.४३ ॥
Con una flecha de punta afilada como navaja cortó el gran arco de Jalasandha cerca de la empuñadura y lo hirió con tres flechas.
7.115.44
जलसन्धस्तु तत्त्यक्त्वा सशरं वै शरासनम् ।
तोमरं व्यसृजत्तूर्णं सात्यकिं प्रति मारिष ॥ ७.११५.४४ ॥
Entonces Jalasandha, abandonando aquel arco con su flecha, arrojó rápidamente una jabalina contra Sātyaki, oh señor.
7.115.45
स निर्भिद्य भुजं सव्यं माधवस्य महारणे ।
अभ्यगाद्धरणीं घोरः श्वसन्निव महोरगः ॥ ७.११५.४५ ॥
Aquella terrible jabalina, atravesando el brazo izquierdo de Mādhava en la gran batalla, descendió a la tierra como una gran serpiente silbando.
7.115.46
निर्भिन्ने तु भुजे सव्ये सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
त्रिंशद्भिर्विशिखैस्तीक्ष्णैर्जलसन्धमताडयत् ॥ ७.११५.४६ ॥
Aunque su brazo izquierdo había sido atravesado, Sātyaki, de verdadero valor, golpeó a Jalasandha con treinta agudas flechas.
7.115.47
प्रगृह्य तु ततः खङ्गं जलसन्धो महाबलः ।
आर्षभं चर्म च महच्छतचन्द्रकसङ्कुलम्।
आविध्य च ततः खङ्गं सात्वतायोत्ससर्ज ह ॥ ७.११५.४७ ॥
Entonces el poderoso Jalasandha tomó una espada y también un gran escudo de piel de toro cubierto de cien medias lunas; blandiendo la espada, la arrojó contra el Sātvata.
7.115.48
शैनेयस्य धनुश्छित्त्वा स खङ्गो न्यपतन्महीम् ।
अलातचक्रवच्चैव व्यरोचत महीं गतः ॥ ७.११५.४८ ॥
Tras cortar el arco de Śaineya, aquella espada no cayó al suelo; como una rueda de fuego girando, llegó a la tierra y brilló allí.
7.115.49
अथान्यद्धनुरादाय सर्वकायावदारणम् ।
जलसन्धमभिप्रेक्ष्य उत्स्मयित्वा च माधवः ॥ ७.११५.४९ ॥
Entonces, tomando otro arco que desgarra todo cuerpo, y mirando a Jalasandha, Mādhava sonrió.
7.115.50
शालस्कन्धप्रतीकाशमिन्द्राशनिसमस्वनम् ।
विष्फार्य विव्यधे क्रुद्धो जलसन्धं शरेण ह ॥ ७.११५.५० ॥
Tensando por completo su arco, semejante al tronco de un árbol sal y con un estruendo como el rayo de Indra, el furioso hirió a Jalasandha con una flecha.
7.115.51
ततः साभरणौ बाहू क्षुराभ्यां माधवोत्तमः ।
साङ्गदौ जलसन्धस्य चिच्छेद प्रहसन्निव ॥ ७.११५.५१ ॥
Entonces el mejor de los Mādhavas, como si riera, cortó con dos flechas de punta de navaja ambos brazos de Jalasandha, adornados con joyas y brazaletes.
7.115.52
तौ बाहू परिघप्रख्यौ पेततुर्गजसत्तमात् ।
वसुन्धराधराद्धष्टौ पञ्चशीर्षाविवोरगौ ॥ ७.११५.५२ ॥
Aquellos dos brazos, semejantes a mazas de hierro, cayeron del mejor de los elefantes, como dos serpientes de cinco cabezas caídas de la montaña de la tierra.
7.115.53
ततः सुदंष्ट्रं सुहनु चारुकुण्डलमण्डितम् ।
क्षुरेणास्य तृतीयेन शिरश्चिच्छेद सात्यकिः ॥ ७.११५.५३ ॥
Entonces Sātyaki, con una tercera flecha de punta de navaja, cortó la cabeza de Jalasandha, de buenos dientes, bella mandíbula y adornada con hermosos pendientes.
7.115.54
तत्पातितशिरोबाहुकबन्धं भीमदर्शनम् ।
द्विरदं जलसन्धस्य रुधिरेणाभ्यषिञ्चत ॥ ७.११५.५४ ॥
Aquel tronco de Jalasandha, sin cabeza ni brazos, terrible de ver, semejante a un elefante, lo empapó de sangre.
7.115.55
जलसन्धं निहत्याजौ त्वरमाणस्तु सात्वतः ।
विमानं पातयामास गजस्कन्धाद्विशांपते ॥ ७.११५.५५ ॥
Tras matar a Jarāsandha en batalla, el apresurado Sātvata (Kṛṣṇa) hizo caer su asiento del hombro del elefante, oh señor de los hombres.
7.115.56
रुधिरेणावसिक्ताङ्गौ जलसन्धस्य कुञ्जरः ।
विलम्बमानमवहत्संश्लिष्टं परमासनम् ॥ ७.११५.५६ ॥
El elefante de Jarāsandha, con el cuerpo embadurnado de sangre, llevaba el asiento supremo que colgaba y se adhería.
7.115.57
शरार्दितः सात्वतेन मर्दमानः स्ववाहिनीम् ।
घोरमार्तस्वरं कृत्वा विदुद्राव महागजः ॥ ७.११५.५७ ॥
Atormentado por las flechas de Sātvata, pisoteando a su propio ejército y lanzando un terrible grito de angustia, el gran elefante huyó.
7.115.58
हाहाकारो महानासीत्तव सैन्यस्य मारिष ।
जलसन्धं हतं दृष्ट्वा वृष्णीनामृपभेण तु ॥ ७.११५.५८ ॥
¡Oh venerable! Un gran clamor de «¡ay!» se alzó en tu ejército al ver a Jarāsandha muerto por el toro de los Vṛṣṇis.
7.115.59
विमुखाश्चाभ्यधावन्त तव योधाः समन्ततः ।
पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषञ्जये ॥ ७.११५.५९ ॥
Tus guerreros, vueltos de espaldas, corrieron por todas partes, ansiosos de huir, sin ánimo para vencer al enemigo.
7.115.60
एतस्मिन्नन्तरे राजन्द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
सन्न्यस्य भारं सुमहत्कृतवर्मणि भारत ॥ ७.११५.६० ॥
Mientras tanto, oh rey, Droṇa, el mejor de los portadores de armas, habiendo confiado su gran carga a Kṛtavarman, oh Bhārata.
7.115.61
अभ्ययाज्जवनैरश्वैर्युयुधानं महारथम् ।
स हि पार्थान्रणे यत्तान्दधारैको महाबलः ॥ ७.११५.६१ ॥
Con caballos veloces avanzó contra Yuyudhāna, el gran auriga. Ese poderoso solo contuvo a los hijos de Pṛthā, que luchaban con empeño en la batalla.
7.115.62
तमुदीर्णं तथा दृष्ट्वा शैनेयं कुरुपुङ्गवाः ।
द्रोणेनैव सह क्रुद्धा सात्यकिं समुपाद्रवन् ॥ ७.११५.६२ ॥
Al verlo avanzar así con ferocidad, los toros de los Kurus, airados, junto con Droṇa, se lanzaron contra Sātyaki.
7.115.63
ततः प्रववृते युद्धं कुरूणां सात्वतस्य च ।
द्रोणस्य च रणे राजन्घोरं देवासुरोपमम् ॥ ७.११५.६३ ॥
Entonces, oh rey, comenzó una batalla entre los Kuru y el Sātvata, y con Droṇa en la lucha, una batalla terrible, semejante a la de dioses y demonios.