महाभारत · अध्याय 7.115
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.115.1
शृणुष्वैकमना राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
द्राव्यमाणे बले तस्मिन्हार्दिक्येन महात्मना ॥ ७.११५.१ ॥
राजा, तू मला जे विचारतोस ते एकाग्र मनाने ऐक — ते सैन्य महात्मा हार्दिक्य (कृतवर्मा) याच्याकडून पळवले जात असताना.
7.115.2
लज्जयावनते चापि परिहृष्टे च तावके ।
द्वीपो य आसीत्पाण्डूनामगाधे गाधमिच्छताम् ॥ ७.११५.२ ॥
तुझ्या बाजूचे लोक लाजेने खाली झुकले होते आणि (पांडवांच्या बाजूचे) आनंदाने भरले होते; अथांगात आधार शोधणाऱ्यांसाठी पांडवांचे आश्रयद्वीप होते.
7.115.3
श्रुत्वा स निनदं भीमं तावकानां महाहवे ।
शैनेयस्त्वरितो राजन्कृतवर्माणमभ्ययात् ॥ ७.११५.३ ॥
राजा, तुझ्या सैन्याचा तो भयंकर गर्जनाध्वनी ऐकून शैनेय (सात्यकि) त्या महायुद्धात वेगाने कृतवर्म्याच्या दिशेने निघाला.
7.115.4
उवाच सारथिं तत्र क्रोधामर्षसमन्वितः ।
हार्दिक्याभिमुखं सूत कुरु मे रथमुत्तमम् ॥ ७.११५.४ ॥
तेथे क्रोध आणि अमर्षाने भरलेला तो आपल्या सारथ्याला म्हणाला — हे सूता, हार्दिक्याच्या समोर माझा उत्तम रथ चालव.
7.115.5
कुरुते कदनं पश्य पाण्डुसैन्ये ह्यमर्षितः ।
एनं जित्वा पुनः सूत यास्यामि विजयं प्रति ॥ ७.११५.५ ॥
पाहा, पांडव सैन्यात अमर्षाने तो कसा संहार करत आहे. हे सूता, याला जिंकून मी पुन्हा विजयाकडे जाईन.
7.115.6
एवमुक्ते तु वचने सूतस्तस्य महामते ।
निमेषान्तरमात्रेण कृतवर्माणमभ्ययात् ॥ ७.११५.६ ॥
हे महामते, त्याने हे शब्द उच्चारताच सारथी क्षणार्धात कृतवर्म्याच्या दिशेने निघाला.
7.115.7
कृतवर्मा तु हार्दिक्यः शैनेयं निशितैः शरैः ।
अवाकिरत्सुसंक्रुद्धस्ततोऽक्रुद्ध्यत्स सात्यकिः ॥ ७.११५.७ ॥
हृदिकाचा पुत्र कृतवर्मा तीक्ष्ण बाणांनी शैनेयावर वर्षाव करू लागला; तेव्हा अत्यंत संतप्त झालेला सात्यकीही क्रोधित झाला.
7.115.8
अथाशु निशितं भल्लुं शैनेयः कृतवर्मणः ।
प्रेषयामास समरे शरांश्च चतुरोऽपरान् ॥ ७.११५.८ ॥
मग शैनेयाने तत्काळ युद्धात कृतवर्म्यावर एक तीक्ष्ण भल्ल बाण आणि आणखी चार बाण सोडले.
7.115.9
ते तस्य जघ्निरे वाहान्भल्लेनास्याच्छिनद्धनुः ।
पृष्ठरक्षं तथा सूतमविध्यन्निशितैः शरैः ॥ ७.११५.९ ॥
त्या बाणांनी त्याचे घोडे मारले, भल्लाने त्याचे धनुष्य तोडले आणि पृष्ठरक्षक व सारथ्याला तीक्ष्ण बाणांनी विंधले.
7.115.10
ततस्तं विरथं कृत्वा सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
सेनामस्यार्दयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.११५.१० ॥
मग सत्यपराक्रमी सात्यकीने त्याला रथहीन केले आणि वाकलेल्या पेरांच्या बाणांनी त्याच्या सेनेला पीडा दिली.
7.115.11
अभज्यताथ पृतना शैनेयशरपीडिता ।
पलायनकृतोत्साहा भ्रमन्ती तत्रतत्र ह।
ततः प्रायात्स त्वरितः सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥ ७.११५.११ ॥
शैनेयाच्या बाणांनी पीडित झालेली सेना तुटली; पळून जाण्यास उत्सुक होऊन ती इकडे-तिकडे भटकू लागली. मग सत्यपराक्रमी सात्यकी वेगाने पुढे सरसावला.
7.115.12
शृणु राजन्यदकरोत्तव सैन्येषु वीर्यवान् ।
अतीत्य स महाराज द्रोणानीकमहार्णवम् ॥ ७.११५.१२ ॥
हे राजा, तुमच्या सैन्यांमध्ये त्या पराक्रमी वीराने काय केले ते ऐका; हे महाराज, द्रोणाच्या सेनेरूपी महासागर ओलांडून तो पुढे गेला.
7.115.13
पराजित्य तु संहृष्टः कृतवर्माणमाहवे ।
यन्तारमब्रवीच्छूरः शनैर्याहीत्यसम्भ्रमम् ॥ ७.११५.१३ ॥
युद्धात कृतवर्म्याला पराजित करून आनंदित झालेल्या त्या वीराने सारथ्याला घाई न करता हळूच "चल" असे सांगितले.
7.115.14
दृष्ट्वा तु तव तत्सैन्यं रथाश्वद्वि पसङ्कुलम् ।
पदातिजनसम्पूर्णमब्रवीत्सारथिं पुनः ॥ ७.११५.१४ ॥
आपले ते सैन्य रथ, घोडे, हत्ती आणि पायदळाने भरलेले पाहून त्याने पुन्हा सारथ्याला सांगितले.
7.115.15
यदेतन्मेघसङ्काशं द्रोणानीकस्य सव्यतः ।
सुमहत्कुञ्जरानीकं यस्य रुक्मरथो मुखम् ॥ ७.११५.१५ ॥
द्रोणाच्या सैन्याच्या डावीकडे मेघासारखी ही मोठी हत्तींची फौज आहे, जिच्या पुढे सोनेरी रथाचा योद्धा आहे.
7.115.16
एते हि बहवः सूत दुर्निवार्याश्च संयुगे ।
दुर्योधनसमादिष्टा मदर्थे त्यक्तजीविताः ॥ ७.११५.१६ ॥
हे सारथी, हे पुष्कळ आहेत; युद्धात यांना रोखणे कठीण आहे. दुर्योधनाच्या आज्ञेने माझ्यासाठी प्राणांचा त्याग करून हे उभे आहेत.
7.115.17
राजपुत्रा महेष्वासाः सर्वे विक्रान्तयोधिनः ।
न चाजित्वा रणे ह्येताञ्शक्यः प्राप्तुं जयद्रथः ॥ ७.११५.१७ ॥
हे सर्व राजपुत्र महान धनुर्धर आणि पराक्रमी योद्धे आहेत. युद्धात यांना जिंकल्याशिवाय जयद्रथापर्यंत पोहोचणे शक्य नाही.
7.115.18
नापि सूत मया पार्थः शक्यः प्राप्तुं कथञ्चन ।
एते तिष्ठन्ति सहिताः सर्वविद्यासु निष्ठिताः ॥ ७.११५.१८ ॥
हे सारथी, मलाही पार्थापर्यंत कोणत्याही प्रकारे पोहोचणे शक्य नाही; हे सर्व एकत्र उभे आहेत, सर्व विद्यांमध्ये निपुण आहेत.
7.115.19
त्रिगर्तानां रथोदाराः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
मामेवाभिमुखा वीरा योत्स्यमाना व्यवस्थिताः ॥ ७.११५.१९ ॥
त्रिगर्तांचे श्रेष्ठ रथी, सोन्याने सजवलेल्या ध्वजा घेऊन, माझ्याच समोर युद्धासाठी सज्ज उभे होते.
7.115.20
अत्र मां प्रापय क्षिप्रमश्वांश्चोदय सारथे ।
त्रिगर्तैः सह योत्स्यामि भारद्वाजस्य पश्यतः ॥ ७.११५.२० ॥
हे सारथी, मला लवकर येथे घेऊन जा, घोड्यांना हाकल. भारद्वाजाच्या देखत मी त्रिगर्तांशी युद्ध करीन.
7.115.21
ततः प्रायाच्छनैः सूतः सात्वतस्य मते स्थितः ।
रथेनादित्यवर्णेन भास्वरेण पताकिना ॥ ७.११५.२१ ॥
तेव्हा सात्वताच्या (कृष्णाच्या) इच्छेनुसार असलेला सारथी, सूर्यासारख्या वर्णाच्या तेजस्वी पताकांच्या रथातून हळूहळू पुढे निघाला.
7.115.22
तमूहुः सारथेर्वश्या वल्गमाना हयोत्तमाः ।
वायुवेगसमाः सङ्ख्ये कुन्देन्दुरजतप्रभाः ॥ ७.११५.२२ ॥
सारथ्याच्या आज्ञेत असलेले, उड्या मारणारे उत्तम घोडे तो रथ वाहून नेत होते; युद्धात ते वायूच्या वेगाइतके होते, कुंद, चंद्र आणि चांदीसारख्या प्रभेचे होते.
7.115.23
आपतन्तं रणे तं तु शङ्खवर्णैर्हयोत्तमैः ।
परिववुस्ततः शूरा गजानीकेन सर्वतः।
किरन्तो विविधांस्तीक्ष्णान्सायकाँल्लघुवेधिनः ॥ ७.११५.२३ ॥
युद्धात तो धावून येत असताना, शंखवर्णाच्या उत्तम घोड्यांसह, तेव्हा शूर वीरांनी हत्तींच्या सेनेने चहूकडून त्याला वेढले; जलद भेदणारे विविध तीक्ष्ण बाण वर्षवत.
7.115.24
सात्वतोऽपि शितैर्बाणैर्गजानीकमयोधयत् ।
पर्वतानिव वर्षेण तपान्ते जलदो महान् ॥ ७.११५.२४ ॥
सात्वतानेही (सात्यकीने) तीक्ष्ण बाणांनी हत्तींच्या सेनेशी युद्ध केले; ग्रीष्माच्या अंती महामेघ पर्वतांवर वर्षाव करतो तसे.
7.115.25
वज्राशनिसमस्पर्शैर्वध्यमानाः शरैर्गजाः ।
प्राद्रवन्रणमुत्सृज्य शिनिवीरसमीरितैः ॥ ७.११५.२५ ॥
वज्र आणि विजेच्या स्पर्शासारख्या बाणांनी घायाळ झालेले हत्ती, शिनि वीरांनी सोडलेल्या बाणांनी, रणांगण सोडून पळाले.
7.115.26
शीर्णदन्ता विरुधिरा भिन्नमस्तकपिण्डिकाः ।
विशीर्णकर्णास्यकरा विनियन्तृपताकिनः ॥ ७.११५.२६ ॥
तुटलेले दात, रक्ताने माखलेले, फुटलेली डोकी व कपाळे, कापलेले कान, तोंड व सोंड, महावत व ध्वज गमावलेले.
7.115.27
सम्भिन्नवर्मघण्टाश्च विनिकृत्तमहाध्वजाः ।
हतारोहा दिशो राजन्भेजिरे भ्रष्टकम्बलाः ॥ ७.११५.२७ ॥
चिलखने व घंटा फुटलेले, मोठे ध्वज तुटलेले, स्वार मारले गेलेले, हे राजा, झुली गळून पडलेले हत्ती दिशांकडे पळाले.
7.115.28
रुवन्तो विविधान्नादाञ्जलदोपमनिःस्वनाः ।
नारचैर्वत्सदन्तैश्च भल्लैरञ्जलिकैस्तथा ॥ ७.११५.२८ ॥
मेघगर्जनेसारख्या आवाजाने, नाराच, वत्सदंत, भल्ल आणि अंजलिक बाणांनी, विविध प्रकारचे आक्रोश करीत.
7.115.29
क्षुरप्रैरर्धचन्द्रैश्च सात्वतेन विदारिताः ।
क्षरन्तोऽसृक्तथा मूत्रं पुरीषं च प्रदुद्रुवुः।
बभ्रुमुश्चस्खलुश्चान्ये पेतुर्मम्लुस्तथाऽपरे ॥ ७.११५.२९ ॥
सात्यकीच्या क्षुरप्र व अर्धचंद्र बाणांनी फाडलेले, रक्त, मूत्र व विष्ठा गळत ते पळाले; काही गरगरा फिरून पडले, काही अडखळले, इतर कोसळले.
7.115.30
एवं तत्कुञ्जरानीकं युयुधानेन पीडितम् ।
शरैरग्न्यर्कसङ्काशैः प्रदुद्राव समन्ततः ॥ ७.११५.३० ॥
अशा प्रकारे युयुधानाच्या अग्नी व सूर्यासारख्या बाणांनी पीडित झालेली ती हत्तींची सेना सर्वत्र पळाली.
7.115.31
तस्मिन्हते गजानीके जलसन्धो महाबलः ।
यत्तः सम्प्रापयन्नागं रजताश्वरथं प्रति ॥ ७.११५.३१ ॥
ती गजसेना मारली गेल्यावर महाबली जलसंध उत्साहाने रुप्याच्या घोड्यांच्या रथाकडे आपला हत्ती चालवू लागला.
7.115.32
रुक्मवर्मधरः शूरस्तपनीयाङ्गदः शुचिः ।
कुण्डली मकुटी खङ्गी रक्तचन्दनरूषितः ॥ ७.११५.३२ ॥
सोन्याचे कवच धारण केलेला, सोन्याचे बाजूबंद घातलेला, शुचिर्भूत शूर; कुंडले व मुकुट धारण केलेला, खड्ग हाती घेतलेला, लाल चंदनाने लिप्त.
7.115.33
शिरसा धारयन्दीप्तां तपनीयमयीं स्रजम् ।
उरसा धारयन्निष्कं कण्ठसूत्रं च भास्वरम् ॥ ७.११५.३३ ॥
डोक्यावर तेजस्वी सोन्याची माळ, छातीवर सोन्याचा निष्क व तेजस्वी कंठसूत्र धारण करून.
7.115.34
चापं च रुक्मविकृतं विधुन्वन्गजमूर्धनि ।
अशोभत महाराज सविद्युदिव तोयदः ॥ ७.११५.३४ ॥
महाराजा, हत्तीच्या मस्तकावर सोन्याने अलंकृत धनुष्य हलवीत तो विजेसह मेघाप्रमाणे शोभला.
7.115.35
तमापतन्तं सहसा मागधस्य गजोत्तमम् ।
सात्यकिर्वारयामास वेलेव मकरालयम् ॥ ७.११५.३५ ॥
मगधाच्या राजाचा तो श्रेष्ठ गज अचानक धावून येताना पाहून सात्यकीने त्याला अडवले, जसा किनारा सागराला अडवतो.
7.115.36
नागं निवारितं दृष्ट्वा शैनेयस्य शरोत्तमैः ।
अक्रुध्यत रणे राजञ्जलसन्धो महाबलः ॥ ७.११५.३६ ॥
राजा, शैनेयाच्या (सात्यकीच्या) उत्तम बाणांनी आपला गज अडवला गेल्याचे पाहून महाबली जलसंध रणात संतापला.
7.115.37
ततः क्रुद्धो महाराज मार्गणैर्भारसाधनैः ।
अविध्यत शिनेः पौत्रं जलसन्धो महोरसि ॥ ७.११५.३७ ॥
तेव्हा क्रुद्ध होऊन, हे महाराज, जरासंधाने भार सहन करणाऱ्या बाणांनी शिनीच्या नातवाच्या विशाल छातीवर प्रहार केला.
7.115.38
ततोऽपरेण भल्लेन पीतेन निशितेन च ।
अस्यतो वृष्णिवीरस्य निचकर्त शरासनम् ॥ ७.११५.३८ ॥
मग दुसऱ्या तीक्ष्ण, तेजस्वी भल्लाने बाण सोडणाऱ्या वृष्णिवीराचे धनुष्य त्याने तोडले.
7.115.39
सात्यकिं छिन्नधन्वानां प्रहसन्निव भारत ।
अविध्यन्मागधो वीरः पञ्चभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.११५.३९ ॥
हे भारता, धनुष्य तुटलेल्या सात्यकीला मागधवीराने हसल्यासारखे पाच तीक्ष्ण बाणांनी विद्ध केले.
7.115.40
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्जलसन्धेन वीर्यवान् ।
नाकम्पत महाबाहुस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.११५.४० ॥
जरासंधाच्या अनेक बाणांनी विद्ध झालेला तो पराक्रमी महाबाहू जराही कंपित झाला नाही; ते अद्भुतच वाटले.
7.115.41
अचिन्तयन्वै स शरान्नात्यर्थं सम्भ्रमाद्बली ।
धनुरन्यत्समादाय तिष्ठतिष्ठेत्युवाच ह ॥ ७.११५.४१ ॥
बाणांची पर्वा न करता, फार घाबरून न जाता त्या बलवानाने दुसरे धनुष्य घेतले आणि म्हणाला, 'थांब, थांब!'
7.115.42
एतावदुक्त्वा शैनेयो जलसन्धं महोरसि ।
विव्याध षष्ट्या सुभृशं शराणां प्रहसन्निव ॥ ७.११५.४२ ॥
एवढे बोलून शैनेयाने हसल्यासारखे जरासंधाच्या विशाल छातीवर साठ बाणांनी अत्यंत जोराने प्रहार केला.
7.115.43
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन मुष्टिदेशे महद्धनुः ।
जलसन्धस्य चिच्छेद विव्याध च त्रिभिः शरैः ॥ ७.११५.४३ ॥
अत्यंत तीक्ष्ण क्षुरप्र बाणाने जलसंधाचे मोठे धनुष्य त्याच्या मुठीजवळ तोडले आणि तीन बाणांनी त्याला विद्ध केले.
7.115.44
जलसन्धस्तु तत्त्यक्त्वा सशरं वै शरासनम् ।
तोमरं व्यसृजत्तूर्णं सात्यकिं प्रति मारिष ॥ ७.११५.४४ ॥
जलसंधाने ते बाणासह धनुष्य टाकून सात्यकीच्या दिशेने त्वरित एक तोमर फेकला, हे माननीय.
7.115.45
स निर्भिद्य भुजं सव्यं माधवस्य महारणे ।
अभ्यगाद्धरणीं घोरः श्वसन्निव महोरगः ॥ ७.११५.४५ ॥
ते भयंकर तोमर महायुद्धात माधवाचा डावा बाहू भेदून, फुत्कारणाऱ्या महासर्पाप्रमाणे धरणीवर गेले.
7.115.46
निर्भिन्ने तु भुजे सव्ये सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
त्रिंशद्भिर्विशिखैस्तीक्ष्णैर्जलसन्धमताडयत् ॥ ७.११५.४६ ॥
डावा बाहू भेदला गेला तरीही सत्यपराक्रमी सात्यकीने तीस तीक्ष्ण बाणांनी जलसंधाला प्रहार केला.
7.115.47
प्रगृह्य तु ततः खङ्गं जलसन्धो महाबलः ।
आर्षभं चर्म च महच्छतचन्द्रकसङ्कुलम्।
आविध्य च ततः खङ्गं सात्वतायोत्ससर्ज ह ॥ ७.११५.४७ ॥
मग महाबली जलसंधाने तलवार उचलली, शंभर चंद्रचिन्हांनी भरलेली मोठी गोणीची ढाल घेतली आणि तलवार फिरवून सात्वतावर फेकली.
7.115.48
शैनेयस्य धनुश्छित्त्वा स खङ्गो न्यपतन्महीम् ।
अलातचक्रवच्चैव व्यरोचत महीं गतः ॥ ७.११५.४८ ॥
शैनेयाचे धनुष्य तोडून ते खड्ग जमिनीवर पडले नाही; अलातचक्रासारखे फिरत धरणीपर्यंत पोचून ते चमकले.
7.115.49
अथान्यद्धनुरादाय सर्वकायावदारणम् ।
जलसन्धमभिप्रेक्ष्य उत्स्मयित्वा च माधवः ॥ ७.११५.४९ ॥
मग सर्व शरीरे फोडणारे दुसरे धनुष्य घेऊन, जलसंधाकडे पाहून हसत माधव.
7.115.50
शालस्कन्धप्रतीकाशमिन्द्राशनिसमस्वनम् ।
विष्फार्य विव्यधे क्रुद्धो जलसन्धं शरेण ह ॥ ७.११५.५० ॥
शाल वृक्षाच्या खोडासारखे, इंद्राच्या वज्रासारखा आवाज करणारे धनुष्य पूर्ण ओढून, क्रुद्ध होऊन त्याने जलसंधाला बाणाने विंधले.
7.115.51
ततः साभरणौ बाहू क्षुराभ्यां माधवोत्तमः ।
साङ्गदौ जलसन्धस्य चिच्छेद प्रहसन्निव ॥ ७.११५.५१ ॥
मग माधवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्याने हसल्यासारखे करत, दोन क्षुर बाणांनी जलसंधाचे अलंकारांसह, बाजूबंदांसह दोन्ही बाहू तोडले.
7.115.52
तौ बाहू परिघप्रख्यौ पेततुर्गजसत्तमात् ।
वसुन्धराधराद्धष्टौ पञ्चशीर्षाविवोरगौ ॥ ७.११५.५२ ॥
लोखंडी दांडक्यांसारखे ते दोन्ही बाहू श्रेष्ठ हत्तीवरून पडले, जणू पृथ्वीच्या पर्वतावरून पाच फण्यांचे दोन नाग पडावेत.
7.115.53
ततः सुदंष्ट्रं सुहनु चारुकुण्डलमण्डितम् ।
क्षुरेणास्य तृतीयेन शिरश्चिच्छेद सात्यकिः ॥ ७.११५.५३ ॥
मग सात्यकीने तिसऱ्या क्षुर बाणाने त्याचे सुंदर दात, सुंदर हनुवटी आणि सुंदर कुंडलांनी शोभलेले मस्तक तोडले.
7.115.54
तत्पातितशिरोबाहुकबन्धं भीमदर्शनम् ।
द्विरदं जलसन्धस्य रुधिरेणाभ्यषिञ्चत ॥ ७.११५.५४ ॥
मस्तक आणि बाहू तुटलेल्या, पाहण्यास भयंकर अशा जलसंधाच्या त्या धडरूपी हत्तीला त्याने रक्ताने अभिषेक केला.
7.115.55
जलसन्धं निहत्याजौ त्वरमाणस्तु सात्वतः ।
विमानं पातयामास गजस्कन्धाद्विशांपते ॥ ७.११५.५५ ॥
युद्धात जरासंधाला ठार मारून त्वरेने सात्वताने (कृष्णाने) हत्तीच्या खांद्यावरून त्याचे विमान पाडले, हे नृपती.
7.115.56
रुधिरेणावसिक्ताङ्गौ जलसन्धस्य कुञ्जरः ।
विलम्बमानमवहत्संश्लिष्टं परमासनम् ॥ ७.११५.५६ ॥
रक्ताने माखलेल्या अंगाचा जरासंधाचा हत्ती लोंबणारे, चिकटलेले परम आसन वाहू लागला.
7.115.57
शरार्दितः सात्वतेन मर्दमानः स्ववाहिनीम् ।
घोरमार्तस्वरं कृत्वा विदुद्राव महागजः ॥ ७.११५.५७ ॥
सात्वताच्या बाणांनी पीडित होऊन, स्वतःच्या सैन्याला तुडवत, भयंकर आक्रोश करत तो महागज पळाला.
7.115.58
हाहाकारो महानासीत्तव सैन्यस्य मारिष ।
जलसन्धं हतं दृष्ट्वा वृष्णीनामृपभेण तु ॥ ७.११५.५८ ॥
हे मारिष, तुझ्या सैन्यात मोठा 'हाहाकार' उठला; वृष्णींच्या वृषभाने (कृष्णाने) जरासंधाला मारलेले पाहून.
7.115.59
विमुखाश्चाभ्यधावन्त तव योधाः समन्ततः ।
पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषञ्जये ॥ ७.११५.५९ ॥
तुझे योद्धे विमुख होऊन चहूकडे धावले; पलायनात उत्साह दाखवून, शत्रुविजयात उत्साहहीन होऊन.
7.115.60
एतस्मिन्नन्तरे राजन्द्रोणः शस्त्रभृतां वरः ।
सन्न्यस्य भारं सुमहत्कृतवर्मणि भारत ॥ ७.११५.६० ॥
याच वेळी, हे राजा, शस्त्रधार्‍यांमध्ये श्रेष्ठ द्रोणाने, हे भारता, कृतवर्म्यावर आपला मोठा भार सोपवून.
7.115.61
अभ्ययाज्जवनैरश्वैर्युयुधानं महारथम् ।
स हि पार्थान्रणे यत्तान्दधारैको महाबलः ॥ ७.११५.६१ ॥
वेगवान घोड्यांसह तो महारथी युयुधानाकडे पुढे सरसावला. तोच महाबली एकटा रणात प्रयत्न करणाऱ्या पांडवांना रोखून उभा राहिला.
7.115.62
तमुदीर्णं तथा दृष्ट्वा शैनेयं कुरुपुङ्गवाः ।
द्रोणेनैव सह क्रुद्धा सात्यकिं समुपाद्रवन् ॥ ७.११५.६२ ॥
तो असा उग्र होऊन पुढे येत असलेला पाहून कुरुश्रेष्ठ क्रोधित झाले आणि द्रोणांसह सात्यकीवर तुटून पडले.
7.115.63
ततः प्रववृते युद्धं कुरूणां सात्वतस्य च ।
द्रोणस्य च रणे राजन्घोरं देवासुरोपमम् ॥ ७.११५.६३ ॥
मग, हे राजा, कौरव, सात्वत (सात्यकी) आणि द्रोण यांच्यात रणात देवासुरांच्या युद्धासारखे भयंकर युद्ध सुरू झाले.