మహాభారతం · అధ్యాయం 7.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.116.1
सात्वतस्य रणे कर्म दृष्ट्वा योद्धुं महारथाः ।
अमृष्यमाणाः संयत्ताः शैनेयं समुपाद्रवन् ॥ ७.११६.१ ॥
యుద్ధంలో సాత్వతుని (సాత్యకి) కార్యాన్ని చూసి, దానిని సహించలేని మహారథులు యుద్ధానికి సిద్ధమై శైనేయుని మీదకు దూకారు.
7.116.2
ते किरन्तः शरव्रातान्सर्वे यत्ताः प्रहारिणः ।
त्वरमाणा महाराज युयुधानमयोधयन् ॥ ७.११६.२ ॥
వారందరూ సిద్ధమైన ప్రహారులు; బాణవర్షం కురిపిస్తూ, మహారాజా, త్వరగా యుయుధానునితో యుద్ధం చేశారు.
7.116.3
तं द्रोणः सप्तसप्त्या जघान निशितैः शरैः ।
दुर्मर्षणो द्वादशभिर्दुःसहो दशभिः शरैः ॥ ७.११६.३ ॥
ద్రోణుడు అతనిని డెబ్బై ఏడు వాడి బాణాలతో కొట్టాడు; దుర్మర్షణుడు పన్నెండింటితో, దుఃసహుడు పదింటితో కొట్టారు.
7.116.4
विकर्णश्चापि निशितैस्त्रिंशद्भिः कङ्कपत्रिभिः ।
विव्याध मार्गणैस्तूर्णं वामपार्श्वे स्तनान्तरे ॥ ७.११६.४ ॥
వికర్ణుడు కూడా ముప్పై వాడి, కంక పక్షి రెక్కల బాణాలతో వేగంగా అతని ఎడమ ప్రక్క, రొమ్ము మధ్యలో గుచ్చాడు.
7.116.5
दुर्मुखो दशभिर्बाणैस्तथा दुःशासनोऽष्टभिः ।
चित्रसेनश्च शैनेयं द्वाभ्यां विव्याध मारिष ॥ ७.११६.५ ॥
దుర్ముఖుడు పది బాణాలతో, అలాగే దుఃశాసనుడు ఎనిమిదితో, చిత్రసేనుడు శైనేయుని రెండు బాణాలతో కొట్టారు, ఓ మారిష.
7.116.6
दुर्योधनश्च महता शरवर्षेण माधवम् ।
अपीडयद्रमे राजञ्शूराश्चान्ये महारथाः ॥ ७.११६.६ ॥
దుర్యోధనుడు గొప్ప బాణవర్షంతో మాధవుని (కృష్ణుని) బాధించాడు; ఓ రాజా, యుద్ధంలో ఇతర శూర మహారథులు కూడా అలాగే చేశారు.
7.116.7
सर्वतः प्रतिविद्धस्तु तव पुत्रैर्महारथैः ।
स तुद्यमानश्च तदा सर्वतः कुरुपुङ्गवैः ॥ ७.११६.७ ॥
నీ కుమారులైన మహారథులు అన్ని వైపుల నుండి అతన్ని గాయపరిచారు. అప్పుడు కురువీరులలో శ్రేష్ఠులు అన్ని వైపుల నుండి అతన్ని బాధించారు.
7.116.8
तान्प्रत्यविध्यद्वार्ष्णेयः पृथक्पृथगजिह्मगैः ।
सात्यकिः पुण्डरीकाक्षो ह्यस्त्रेषु परिनिष्ठितः ॥ ७.११६.८ ॥
వృష్ణి వంశీయుడు వారిని ఒక్కొక్కరిగా సూటి బాణాలతో ప్రతిఘటించాడు. పద్మనేత్రుడు సాత్యకి అస్త్రాలలో నిపుణుడు.
7.116.9
भारद्वाजं त्रिभिर्बाणैर्दुःसहं नवभिः शरैः ।
विकर्णं पञ्चविंशत्या चित्रसेनं च सप्तभिः ॥ ७.११६.९ ॥
భారద్వాజుని (ద్రోణుడిని) మూడు బాణాలతో, దుఃసహుణ్ణి తొమ్మిది బాణాలతో, వికర్ణుణ్ణి ఇరవై ఐదుతో, చిత్రసేనుణ్ణి ఏడుతో.
7.116.10
दुर्मर्षणं द्वादशभिरष्टाभिश्च विविंशतिम् ।
सत्यव्रतं च नवभिर्विजयं दशभिः शरैः ॥ ७.११६.१० ॥
దుర్మర్షణుణ్ణి పన్నెండు బాణాలతో, వివింశతిని ఎనిమిదితో, సత్యవ్రతుణ్ణి తొమ్మిదితో, విజయుణ్ణి పది బాణాలతో.
7.116.11
दुर्योधनं त्रिभिर्विद्ध्वा सुपुङ्खैस्तिग्मतेजनैः ।
ततो रुक्माङ्गदं चापं विधुन्वानो महारथः।
अभ्ययात्सात्यकिस्तूर्णं पुत्रं तव महारथम् ॥ ७.११६.११ ॥
దుర్యోధనుణ్ణి మూడు పదునైన, మంచి ఈకలు గల బాణాలతో గాయపరిచి, అప్పుడు బంగారు భుజకీర్తులు ధరించిన ఆ మహారథుడు సాత్యకి విల్లు ఊపుతూ వేగంగా నీ మహారథ కుమారుని వైపు దూకాడు.
7.116.12
राजानं सर्वलोकस्य सर्वलोकमहारथम् ।
शरैरभ्यहनद्गाढं ततो युद्धमभूत्तयोः ॥ ७.११६.१२ ॥
సర్వలోకాలకు రాజు, సర్వలోకాల మహారథుడైన అతనిని బాణాలతో గాఢంగా కొట్టాడు. అప్పుడు వారిద్దరి మధ్య యుద్ధం జరిగింది.
7.116.13
विमुञ्चतौ शरांस्तीक्ष्णान्सन्दधानौ च सायकान् ।
अदृश्यं समरेऽन्योन्यं चक्रतुस्तौ महारथौ ॥ ७.११६.१३ ॥
ఆ ఇద్దరు మహారథులు పదునైన బాణాలను విడుస్తూ, బాణాలను వింటిలో సంధిస్తూ, యుద్ధంలో ఒకరినొకరు కనబడకుండా చేసుకున్నారు.
7.116.14
सात्यकिः कुरुराजेन निर्विद्धो बह्वशोभत ।
अस्रवद्रुधिरं भूरि स्वरसं चन्दनो यथा ॥ ७.११६.१४ ॥
కురురాజు బాణాలతో గాయపడిన సాత్యకి ఎంతో ప్రకాశించాడు; చందన వృక్షం నుండి రసం స్రవించినట్లు ఆయన నుండి రక్తం విస్తారంగా స్రవించింది.
7.116.15
सात्वतेन च बाणौधैर्निर्विद्धस्तनयस्तव ।
शातकुम्भमयापीडो बभौ यूप इवोच्छ्रितः ॥ ७.११६.१५ ॥
సాత్వతుడు (సాత్యకి) బాణాల వర్షంతో గాయపడిన నీ కుమారుడు, బంగారు కవచంతో, ఎత్తుగా నిలిపిన యూప స్తంభంలా ప్రకాశించాడు.
7.116.16
माधवस्तु रमे राजन्कुरुराजस्य धन्विनः ।
धनुश्चिच्छेद समरे क्षुरप्रेण हसन्निव ॥ ७.११६.१६ ॥
అయితే ఓ రాజా, మాధవుడు (సాత్యకి) యుద్ధంలో కురురాజు విలుకాడి ధనుస్సును క్షురప్ర బాణంతో నవ్వుతున్నట్లుగా విరిచాడు.
7.116.17
अथैनं छिन्नधन्वानं शरैर्बहुभिराचिनोत् ।
निर्भिन्नश्च शरैस्तेन द्विषता क्षिप्रकारिणा।
नामृष्यत रणे राजा शत्रोर्विजयलक्षणम् ॥ ७.११६.१७ ॥
అప్పుడు విరిగిన విల్లు గల అతన్ని అతడు అనేక బాణాలతో కప్పాడు. వేగంగా పనిచేసే ఆ శత్రువు బాణాలతో గాయపడిన రాజు, యుద్ధంలో శత్రువు విజయ చిహ్నాన్ని సహించలేకపోయాడు.
7.116.18
अथान्यद्धनुरादाय हेमपृष्ठं दुरासदम् ।
विव्याध सात्यकिं तूर्णं सायकानां शतेन ह ॥ ७.११६.१८ ॥
అప్పుడు బంగారు వెన్నుతో, సమీపించడానికి కష్టమైన మరో విల్లును తీసుకుని, వెంటనే సాత్యకిని వంద బాణాలతో గాయపరిచాడు.
7.116.19
सोऽतिविद्धो बलवता तव पुत्रेण धन्विना ।
अमर्षवशमापन्नस्तव पुत्रमपीडयत् ॥ ७.११६.१९ ॥
బలవంతుడైన విలుకాడు నీ కుమారుడి చేత తీవ్రంగా గాయపడి, కోపానికి లోనై నీ కుమారుడిని పీడించాడు.
7.116.20
पीडितं नृपतिं दृष्ट्वा तव पुत्रं महारथाः ।
सात्यकिं शरवर्षेण छादयामासुरोजसा ॥ ७.११६.२० ॥
రాజు బాధపడటం చూసి నీ కుమారుని మహారథులు బలంగా సాత్యకిని బాణవర్షంతో కప్పివేశారు.
7.116.21
स च्छाद्यमानो बहुभिस्तव पुत्रैर्महारथैः ।
एकैकं पञ्चभिर्विद्ध्वा पुनर्विव्याध सप्तभिः।
दुर्योधनं व त्वरितो विव्याधाष्टभिराशुगैः ॥ ७.११६.२१ ॥
నీ కుమారులైన అనేక మహారథులచే కప్పబడినవాడై, అతడు ఒక్కొక్కరిని ఐదు బాణాలతో గుచ్చి, మళ్లీ ఏడింటితో గుచ్చాడు; వేగంగా దుర్యోధనుడిని ఎనిమిది వేగమైన బాణాలతో గుచ్చాడు.
7.116.22
प्रहसंश्चास्य चिच्छेद कार्मुकं रिपुभीषणम् ।
नागं मणिमयं चैव शरैर्ध्वजमपातयत् ॥ ७.११६.२२ ॥
నవ్వుతూ అతని శత్రువులను భయపెట్టే విల్లును తెగగొట్టాడు; బాణాలతో మణులు పొదిగిన ఏనుగు ధ్వజాన్ని కూడా కూల్చాడు.
7.116.23
हत्वा तु चतुरो वाहांश्चतुर्भिर्निशितैः शरैः ।
सारथिं पातयामास क्षुरप्रेण महायशाः ॥ ७.११६.२३ ॥
నాలుగు పదునైన బాణాలతో నాలుగు గుర్రాలను చంపి, ఆ మహాయశస్వి క్షురప్ర బాణంతో సారథిని కూల్చాడు.
7.116.24
एतस्मिन्नन्तरे चैव कुरुराजं महारथम् ।
अवारिकच्छरैर्हृष्टो बहुभिर्मर्मभेदिभिः ॥ ७.११६.२४ ॥
ఇంతలో సంతోషంతో అతడు కురురాజు, ఆ మహారథుడిని, గురితప్పని మర్మభేదక బాణాలతో అనేకంగా గుచ్చాడు.
7.116.25
स विध्यमानः समरे शैनेयस्य शरोत्तमैः ।
प्राद्रवत्सहसा राजन्पुत्रो दुर्योधनस्तव।
आप्लुतश्च ततो यानं चित्रसेनस्य धन्विनः ॥ ७.११६.२५ ॥
యుద్ధంలో శైనేయుని (సాత్యకి) ఉత్తమ బాణాలతో గాయపడిన మీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు, ఓ రాజా, వెంటనే పారిపోయాడు; తరువాత దూకి విలుకాడు చిత్రసేనుని రథం ఎక్కాడు.
7.116.26
हाहाभूतं जगच्चासीद्दृष्ट्वा राजानमाहवे ।
ग्रस्यमानं सात्यकिना खे मोममिव राहुणा ॥ ७.११६.२६ ॥
యుద్ధంలో రాజు సాత్యకిచే పట్టుబడటం చూసి లోకమంతా హాహాకారం చేసింది; ఆకాశంలో చంద్రుడిని రాహువు మింగినట్లు.
7.116.27
तं तु शब्दमथ श्रुत्वा कृतवार्मा महारथः ।
अभ्ययात्सहसा तत्र यत्रास्ते माधवः प्रभुः ॥ ७.११६.२७ ॥
ఆ శబ్దం విని మహారథుడు కృతవర్మ వెంటనే, ప్రభువైన మాధవుడు (కృష్ణుడు) ఉన్నచోటికి వెళ్లాడు.
7.116.28
विधुन्वानो धनुः श्रेष्ठं चोदयंश्चैव वाजिनः ।
भर्त्सयन्सारथिं चाग्रे याहियाहीति सत्वरम् ॥ ७.११६.२८ ॥
శ్రేష్ఠమైన విల్లును ఊపుతూ, గుర్రాలను ప్రేరేపిస్తూ, ముందుగా సారథిని మందలిస్తూ, 'పోనీ, పోనీ!' అని త్వరగా అన్నాడు.
7.116.29
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य व्यादितास्यमिवान्तकम् ।
युयुधानो महाराज यन्तारमिदमब्रवीत् ॥ ७.११६.२९ ॥
మహారాజా, అతడు తెరిచిన నోరు కలిగిన యముడిలా తనపైకి దూసుకురావడం చూసి, యుయుధానుడు (సాత్యకి) తన సారథితో ఇలా అన్నాడు.
7.116.30
कृतवर्मा रथेनैष द्रुतमापतते शरी ।
प्रत्युद्याहि रथेनैनं प्रवरं सर्वधन्विनाम् ॥ ७.११६.३० ॥
ఇదిగో కృతవర్మ రథంపై వేగంగా వస్తున్నాడు; అతడు విలుకాడు. సర్వ విలుకాండ్రలో శ్రేష్ఠుడైన అతన్ని ఎదుర్కోవడానికి నీ రథాన్ని నడుపు.
7.116.31
प्रयाहि सत्वरं सूत रथेन रथसत्तमम् ।
निहनिष्यामि तं सङ्ख्ये वृष्णिवीरमरिन्दमम् ॥ ७.११६.३१ ॥
సారథీ, వేగంగా ఆ శ్రేష్ఠ రథం వైపు రథాన్ని నడుపు. యుద్ధంలో ఆ వృష్ణి వీరుడిని, శత్రువులను అణచువాడిని నేను సంహరిస్తాను.
7.116.32
ततः प्रजविताश्वेन रथेन रथिनांवरः ।
आससाद रणे भोजं प्रतिमानं धनुष्मताम् ॥ ७.११६.३२ ॥
అప్పుడు వేగమైన గుర్రాలు కట్టిన రథంతో రథికులలో శ్రేష్ఠుడు యుద్ధంలో భోజుని సమీపించాడు; అతడు ధనుర్ధరులకు సమానుడు.
7.116.33
ततो गभस्तिमत्प्रख्यौ ज्वलिताविव पावकौ ।
समेयातां नरव्याघ्रौ व्याघ्राविव तरस्विनौ ॥ ७.११६.३३ ॥
అప్పుడు సూర్యునిలా ప్రకాశించే, మండే రెండు అగ్నుల వంటి, పులులవలె వేగవంతులైన ఆ ఇద్దరు నరవ్యాఘ్రులు ఢీకొన్నారు.
7.116.34
कृतवर्मा तु शैनेयं षड्विंशत्या समार्पयत् ।
निशितैः सायकैस्तीक्ष्णैर्यन्तारं चास्य पञ्चभिः ॥ ७.११६.३४ ॥
కృతవర్మ శైనేయుడిని (సాత్యకిని) పదునైన ఇరవై ఆరు బాణాలతో కొట్టాడు; అతని సారథిని ఐదింటితో కొట్టాడు.
7.116.35
चतुरश्चतुरो वाहांश्चतुर्भिः परमेषुभिः ।
अविध्यत्साधुदान्तान्वै सैन्धवान्सात्वतस्य हि ॥ ७.११६.३५ ॥
నాలుగు ఉత్తమ బాణాలతో సాత్వతుని (సాత్యకి) బాగా శిక్షణ పొందిన సింధు గుర్రాలను ఒక్కొక్కదానిని నాలుగేసి బాణాలతో కొట్టాడు.
7.116.36
रुक्मध्वजो रुक्मपृष्ठं महद्विष्फार्य कार्मुकम् ।
रुक्माङ्गदी रुक्मवर्मा रुक्मपुङ्खैरवारयत् ॥ ७.११६.३६ ॥
బంగారు ధ్వజం కలవాడు, బంగారు వీపున్న పెద్ద విల్లును సాగదీసి, బంగారు భుజకీర్తులు, బంగారు కవచం ధరించి, బంగారు రెక్కల బాణాలతో అడ్డుకున్నాడు.
7.116.37
ततोऽशीतिं शिनेः पौत्रः सायकान्कृतवर्मणे ।
प्राहिणोत्त्वरया युक्तो द्रष्टुकामो धनञ्जयम् ॥ ७.११६.३७ ॥
అప్పుడు శిని మనవడు అర్జునుని చూడాలనే కోరికతో త్వరగా కృతవర్మ వైపు ఎనభై బాణాలను పంపాడు.
7.116.38
सोऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुतापनः ।
समकम्पतः दुर्धर्षः क्षितिकम्पे यथाऽचलः ॥ ७.११६.३८ ॥
శత్రువులను బాధించే ఆ వీరుడు, బలవంతుడైన శత్రువు చేత తీవ్రంగా గాయపడి, భూకంపంలో కదిలే పర్వతంలా వణికాడు; అతడు అజేయుడు.
7.116.39
त्रिषष्ट्या चतुरोऽस्याश्वान्सप्तभिः सारथिं तथा ।
विव्याध निशितैस्तूर्णं सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥ ७.११६.३९ ॥
సత్యపరాక్రమ సాత్యకి పదునైన బాణాలతో త్వరగా అరవై మూడుతో అతని నాలుగు గుర్రాలను, ఏడుతో సారథిని కూడా గుచ్చాడు.
7.116.40
हताश्वसूते तु रथे स्थिताय शिनिपुङ्गवः ।
सुवर्णपुङ्खं विशिखं समादाय च सात्यकिः।
व्यसृजत्तं महाज्वालं सङ्क्रुद्धमिव पन्नगम् ॥ ७.११६.४० ॥
అతని గుర్రాలు, సారథి హతమై అతను రథంపై నిలిచినప్పుడు, శినివీరులలో శ్రేష్ఠుడైన సాత్యకి బంగారు రెక్కల బాణాన్ని తీసి వదిలాడు; అది కోపోద్రిక్త సర్పంలా ఎంతో మంటలతో ఉంది.
7.116.41
सोऽविध्यत्कृतवर्माणं यमदण्डोपमः शरः ।
जाम्बूनदविचित्रं च वर्म निर्भिद्य भानुमत्।
अभ्यगाद्धरणीमुग्रो रुधिरेण समुक्षितः ॥ ७.११६.४१ ॥
యముని దండంలా ఉన్న ఆ బాణం కృతవర్మను గుచ్చింది; బంగారంతో అలంకరించిన ప్రకాశవంతమైన కవచాన్ని చీల్చి, రక్తంతో తడిసి అది భూమిలోకి దూసుకుపోయింది.
7.116.42
सञ्जातरुधिरश्चाजौ सात्वतेषुभिरर्दितः ।
सशरं धनुरुत्सृज्य न्यपतत्स्यन्दनोत्तमात् ॥ ७.११६.४२ ॥
యుద్ధంలో సాత్వతుని బాణాలతో బాధింపబడి రక్తంతో తడిసిన అతను, బాణంతో ఉన్న విల్లును వదిలి ఉత్తమ రథం నుండి కిందపడ్డాడు.
7.116.43
स सिंहदंष्ट्रो जानुभ्यां पतितोऽमितविक्रमः ।
शरार्दितः सात्यकिना रथोपस्थे नरर्षभः ॥ ७.११६.४३ ॥
సింహదంష్ట్రుడైన ఆ అమిత విక్రమశాలి, నరశ్రేష్ఠుడు, సాత్యకి బాణాలచే పీడితుడై మోకాళ్లపై రథం అడుగున పడిపోయాడు.
7.116.44
सहस्रबाहुसदृशमक्षोभ्यमिव सागरम् ।
निवार्य कृतवर्माणं सात्यकिः प्रययौ ततः ॥ ७.११६.४४ ॥
సహస్రబాహువులా, సముద్రంలా చలించనివాడైన సాత్యకి, కృతవర్మను అడ్డుకొని అక్కడినుండి ముందుకు సాగిపోయాడు.
7.116.45
न हि तस्य शरोऽपार्थः कथञ्चिदपि पार्थिव ।
दिदृक्षुः स हि वेगेन प्रायाद्यत्र धनञ्जयः ॥ ७.११६.४५ ॥
రాజా, అతని బాణం ఏ విధంగానూ వ్యర్థం కాలేదు. ధనంజయుని చూడాలనే కోరికతో అతడు వేగంగా అర్జునుడున్న చోటికి వెళ్ళాడు.
7.116.46
स शक्त्या क्षत्रियैस्तत्र निरुद्धो बलवत्तरः ।
युयुधे सात्वतो राजन्दिदृक्षुः पाण्डुनन्दनम् ॥ ७.११६.४६ ॥
అక్కడ క్షత్రియులు శక్తులతో ఆ మహాబలుడైన సాత్వతుని అడ్డగించగా, రాజా, పాండునందనుడిని చూడాలనే కోరికతో అతడు పోరాడాడు.
7.116.47
खङ्गशक्तिधनुःकीर्णां गजाश्वरथसङ्कुलाम् ।
प्रवर्तितोग्ररुधिरां शतशः क्षत्रियर्षभैः ॥ ७.११६.४७ ॥
ఖడ్గాలు, శక్తులు, విల్లులతో నిండి, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో కిక్కిరిసి, భయంకరమైన రక్తం ప్రవహిస్తున్న ఆ రణభూమి—వందల మంది క్షత్రియ శ్రేష్ఠులచే నడిపించబడింది.
7.116.48
प्रेक्षतां सर्वसैन्यानां मध्येन शिनिपुङ्गवः ।
अभ्यगाद्वाहिनीं हित्वा वृत्रहेवासुरीं चमूम् ॥ ७.११६.४८ ॥
అన్ని సేనలు చూస్తుండగా, శిని వంశ శ్రేష్ఠుడు సేన మధ్యగా వెళ్ళి, సేనను వదిలి ముందుకు సాగాడు—వృత్రహంత ఇంద్రుడు అసుర సేనను దాటినట్లు.
7.116.49
समाश्वस्य च हार्दिक्यो गृह्य चान्यन्महद्धनुः ।
तस्थौ स तत्र बलवान्वारयन्युधि पाण्डवान् ॥ ७.११६.४९ ॥
హార్దిక్యుడు ధైర్యం తెచ్చుకుని మరొక గొప్ప విల్లును పట్టుకుని అక్కడ నిలిచాడు; బలవంతుడైన అతడు యుద్ధంలో పాండవులను అడ్డుకున్నాడు.