Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 7.118

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

7.118.1

द्रोणं स जित्वा पुरुषप्रवीर… ।
स्तथैव हार्दिक्यमुखांस्त्वदीयान्।
प्रहस्य सूतं वचनं बभाषे ।
शिनिप्रवीरः कुरुपुङ्गवाग्र्य ॥ ७.११८.१ ॥

त्या पुरुषप्रवीराने द्रोणाला जिंकून… आणि तसेच हार्दिक्याच्या नेतृत्वाखालील तुमच्या वीरांनाही। हसून त्याने सूताला हे वचन सांगितले — शिनींचा वीर, कुरुवृषभांमध्ये अग्रणी.

7.118.2

निमित्तमात्रं वयमद्य सूत ।
दग्धा रथाः केशवफल्गुनाभ्याम्।
हतान्निहन्मेह नरर्षभेण ।
वयं सुरेशात्मसमुद्भवेत ॥ ७.११८.२ ॥

हे सूता, आज आम्ही केवळ निमित्तमात्र आहोत. केशव आणि फाल्गुनाने रथ जाळले आहेत. येथे मी मृतांना त्या नरर्षभाकडून मारवितो; आम्ही सुरेशाच्या स्वतःच्या अंशापासून जन्मलो आहोत…

7.118.3

तमेवमुक्त्वा शिनिपुङ्गवस्तदा ।
महामृधे सोऽग्र्यधनुर्धरोऽरिहा।
किरन्समन्तात्सहसा शरान्बली ।
समापतच्छयेन इवामिषाशया ॥ ७.११८.३ ॥

त्याला असे बोलून शिनींचा वृषभ, श्रेष्ठ धनुर्धर, शत्रुहन्ता तो बलवान त्या महायुद्धात चोहीकडे बाणांचा वर्षाव करत, मांसाच्या आशेने ससाण्याप्रमाणे अचानक त्याच्यावर तुटून पडला.

7.118.4

तं यान्तमश्वैः शशिशङ्खवर्णै… ।
र्विगाह्य सैन्यं पुरुषप्रवीरम्।
नाशक्नुवन्वारयितुं समन्ता… ।
दादित्यरश्मिप्रतिमं रथाग्र्यम् ॥ ७.११८.४ ॥

चंद्र आणि शंखाच्या वर्णाच्या घोड्यांसह जाणाऱ्या त्याला… सैन्यात घुसलेल्या त्या पुरुषप्रवीराला, त्यांना चोहीकडून अडवता आले नाही… सूर्यकिरणांसारखा तो श्रेष्ठ रथ.

7.118.5

असह्यविक्रान्तमदीनसत्वं ।
सर्वे गणा भारत ये त्वदीयाः।
सहस्रनेत्रप्रतिमप्रभावं ।
दिवीव सूर्यं जलदव्यपाये ॥ ७.११८.५ ॥

असह्य पराक्रम आणि अदीन सत्त्व असलेल्या त्याला, हे भारता, तुमचे सर्व गण… सहस्रनेत्र (इंद्र) सारखा प्रभाव असलेल्या त्याला, ढग सरल्यानंतर आकाशातील सूर्याप्रमाणे…

7.118.6

अमर्षपूर्णस्त्वतिचित्रयोधी ।
शरासनी काञ्चनवर्मधारी।
सुदर्शनः सात्यकिमापतन्तं ।
न्यवारयद्राजवरः प्रसह्य ॥ ७.११८.६ ॥

क्रोधाने परिपूर्ण, अत्यंत विचित्र योद्धा, धनुष्य धारण करणारा, सोन्याचे कवच घातलेला राजश्रेष्ठ सुदर्शन याने धावून येणाऱ्या सात्यकीला बलपूर्वक अडवले.

7.118.7

तयोरभूद्भारतसम्प्रहारः ।
सुदारुणस्तं समतिप्रशंसन्।
योधास्त्वदीयाश्च हि सोमकाश्च ।
वृत्रेन्द्रयोर्युद्धमिवामरौघाः ॥ ७.११८.७ ॥

त्या दोघांमध्ये भारतांचा अत्यंत भयानक संग्राम झाला. तुमचे योद्धे आणि सोमक त्याची मोठी प्रशंसा करू लागले, जणू वृत्र आणि इंद्र यांचे युद्ध देवगण पाहत आहेत.

7.118.8

शरैः सुतीक्ष्णैः शतशोऽभ्यविध्य… ।
त्सुदर्शनः सात्वतमुख्यमाजौ।
अनागतानेव तु तान्पृषत्कां… ।
श्चिच्छेद राजञ्शिनिपुङ्गवोऽपि ॥ ७.११८.८ ॥

सुदर्शनाने अत्यंत तीक्ष्ण बाणांनी शेकडो वेळा सात्वतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्याला युद्धात भेदले… हे राजा, शिनिवंशातील श्रेष्ठ वीर सात्यकीनेही अजून न पोहोचलेल्या त्या बाणांनाच तोडले.

7.118.9

तथैव शक्रप्रतिमोऽपि सात्यकिः ।
सुदर्शने यान्क्षिपति स्म सायकान्।
द्विधा त्रिधा तानकरोत्सुदर्शनः ।
शरोत्तमैः स्यन्दनवर्यमास्थितः ॥ ७.११८.९ ॥

तसेच इंद्रासमान सात्यकीनेही सुदर्शनावर सोडलेले बाण, उत्तम रथावर उभ्या असलेल्या सुदर्शनाने उत्तम बाणांनी दोन-दोन व तीन-तीन तुकडे करून टाकले.

7.118.10

तान्वीक्ष्य बाणान्निहतांस्तदानीं ।
सुदर्शनः सात्यकिबाणवेगैः।
क्रोधाद्दिधक्षन्निव तिग्मतेजाः ।
शरानमुञ्चत्तपनीयचित्रान् ॥ ७.११८.१० ॥

तेव्हा नष्ट केलेले ते बाण पाहून सात्यकीच्या बाणांच्या वेगाने, रागाने जाळू इच्छिणाऱ्यासारखा प्रखर तेजस्वी सुदर्शन सोन्याने विचित्र बाण सोडू लागला.

7.118.11

पुनः स बाणैस्त्रिभिरग्निकल्पै… ।
राकर्णपूर्णैर्निशितैः सुपुङ्खैः।
विव्याध देहावरणं विभिद्य ।
ते सात्यकेराविविशुः शरीरम् ॥ ७.११८.११ ॥

पुन्हा त्याने अग्नीसमान तीन बाणांनी… कानापर्यंत ओढलेल्या, तीक्ष्ण व सुंदर पंखांच्या बाणांनी कवच भेदून प्रहार केला. ते बाण सात्यकीच्या शरीरात घुसले.

7.118.12

तथैव तस्यावनिपालपुत्रः ।
सन्धाय बाणैरपरैर्ज्वलद्भिः।
आजघ्निवांस्तान्रजतप्रकाशां… ।
श्चतुर्भिरश्वांश्चतुरः प्रसह्य ॥ ७.११८.१२ ॥

तसेच राजपुत्राने प्रज्वलित इतर बाण सांधून चांदीसारखे चमकणाऱ्या… चार बाणांनी चारही घोडे बळजबरीने मारले.

7.118.13

तथा तु तेमाभिहतस्तरस्वी ।
नप्ता शिनेरिन्द्रसमानवीर्यः।
सुदर्शनस्येषुगणैः सुतीक्ष्णै… ।
र्हयान्निहत्याशु ननाद नादम् ॥ ७.११८.१३ ॥

तेव्हा त्याने आहत झालेला, शिनीचा नातू, इंद्रासमान पराक्रमी, वेगवान वीर सुदर्शनाच्या अति तीक्ष्ण बाणसमूहांनी… घोडे लवकर मारून गर्जना केली.

7.118.14

अथास्य सूतस्य शिरो निकृत्य ।
भल्लेन शक्राशनिसन्निभेन।
सुदर्शनस्यापि शिनिप्रवीरः ।
क्षुरेण कालानलसन्निभेन ॥ ७.११८.१४ ॥

तेव्हा शिनीचा श्रेष्ठ वीर इंद्राच्या वज्रासमान भल्लाने त्याच्या सारथ्याचे मस्तक तोडून, कालाग्नीसारख्या क्षुराने सुदर्शनाचेही मस्तक तोडला.

7.118.15

सकुण्डलं पूर्णशशिप्रकाशं ।
भ्राजिष्णु वक्त्रं विचकर्त देहात्।
यथा पुरा वज्रधरः प्रसह्य ।
बलस्य सङ्ख्येऽतिबलस्य राजन् ॥ ७.११८.१५ ॥

कुंडलांसह, पौर्णिमेच्या चंद्रासारखे तेजस्वी त्याचे चमकणारे मुख त्याने देहापासून तोडले; पूर्वी वज्रधर इंद्राने युद्धात बलाच्या अतिबलवान शत्रूला जसे बळाने तोडले होते. हे राजा!

7.118.16

निहत्य तं पार्थिवपुत्रपौत्रं ।
रणे यदूनामृषभस्तरस्वी।
मुदा समेतः परया महात्मा ।
रराज राजन्सुरराजकल्पः ॥ ७.११८.१६ ॥

युद्धात राजाच्या पुत्राला आणि नातवाला मारून यादवांमधील तो वृषभासारखा वेगवान महात्मा परम आनंदाने युक्त होऊन, हे राजा, देवराजासारखा तेजस्वी दिसला.

7.118.17

ततो ययावर्जुनमेव वीरो ।
निवार्य सैन्यं तव मार्गणौघैः।
सदश्वयुक्तेन रथेन राजँ… ।
ल्लोकं विसिस्मापयिषुर्नृवीरः ॥ ७.११८.१७ ॥

मग तो वीर तुमच्या सैन्याला बाणांच्या प्रवाहाने रोखून अर्जुनाकडेच गेला; हे राजा, उत्तम घोडे जुंपलेल्या रथात तो नरवीर जगाला चकित करू इच्छित होता.

7.118.18

तत्तस्य विस्मापयनीयमग्र्य… ।
मपूजयन्योधवराः समेताः।
प्रवर्तमानानिषुगोचरेऽरी… ।
न्ददाह बाणैर्हुतभुग्यथैव ॥ ७.११८.१८ ॥

त्याचा तो आश्चर्यकारक आणि श्रेष्ठ पराक्रम सर्व श्रेष्ठ योद्ध्यांनी एकत्र येऊन गौरवला; बाणांच्या टप्प्यात पुढे येणाऱ्या शत्रूंना त्याने अग्नीप्रमाणे बाणांनी जाळले.