ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.12.1
शुश्रूषस्व स्थिरो भूत्वां शंसतो मम भारत ।
हन्त ते कथयिष्यामि सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान्।
यथा सत्यपरो द्रोणः सादिताः पाण्डुसृञ्जयैः ॥ ७.१२.१ ॥
ସଞ୍ଜୟ କହିଲେ: ହେ ଭରତବଂଶଧର, ସ୍ଥିର ହୋଇ ଶୁଣନ୍ତୁ। ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିଥିବା ପରି ସବୁ କହିବି; ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣ ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ନିହତ ହେଲେ।
7.12.2
सेनापतित्वं सम्प्राप्य भारद्वाजो महारथः ।
मध्ये सर्वस्य सैन्यस्य पुत्रं ते वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.१२.२ ॥
ସେନାପତି ପଦ ପାଇ ମହାରଥୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ) ସମଗ୍ର ସୈନ୍ୟର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.12.3
यत्कौरवाणामृषभादापगेयादनन्तरम् ।
सैनापत्ये त्वया राजन्नद्य सत्कृतवानहम् ॥ ७.१२.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କୌରବମାନଙ୍କ ବୃଷଭ ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ) ପରେ ଆଜି ଆପଣ ମୋତେ ସେନାପତି ପଦରେ ନିଯୁକ୍ତ କରି ସମ୍ମାନିତ କରିଛନ୍ତି।
7.12.4
सदृशं कर्मणस्तस्य फलं प्राप्नुहि भारत ।
करोमि कामं कं तेऽद्य प्रवृणीष्व यमिच्छसि ॥ ७.१२.४ ॥
ହେ ଭରତବଂଶଧର, ସେହି କର୍ମ ଅନୁରୂପ ଫଳ ଆପଣ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ। ଆଜି ଆପଣଙ୍କ କେଉଁ ଇଚ୍ଛା ମୁଁ ପୂରଣ କରିବି? ଆପଣ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ତାହା ବାଛନ୍ତୁ।
7.12.5
ततो दुर्योधनो राजा कर्णदुःशासनादिभिः ।
सम्मन्त्र्योवाच दुर्धर्षमाचार्यं जयतां वरम् ॥ ७.१२.५ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଶାସନ ଆଦି ସହିତ ମନ୍ତ୍ରଣା କରି, ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅଜେୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ।
7.12.6
ददासि चेद्वरं मह्यं जीवग्राहं युधिष्ठिरम् ।
गृहीत्वा रयिनां श्रेष्ठं मत्समीपमिहानय ॥ ७.१२.६ ॥
ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ବର ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଜୀବିତ ଧରି, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ବୀରଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣନ୍ତୁ।
7.12.7
इच्छेयं वै महात्मानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
भ्रातृणां पश्यतामेव जीवग्राहेण मे द्विज ॥ ७.१२.७ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଭାଇମାନେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ମହାତ୍ମା, ଧର୍ମାତ୍ମା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଜୀବିତ ଧରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
7.12.8
गृहीत्वा रथिनां श्रेष्ठं मत्सकाशमिहानय ।
प्रीणाम्यनेन कार्येण ससुहृज्जनबान्धवः ॥ ७.१२.८ ॥
ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଧରି ଏଠାକୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଣ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୁଁ ସୁହୃଦ, ଜ୍ଞାତି ଓ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କ ସହିତ ତୃପ୍ତ ହେବି।
7.12.9
ततः कुरूणामाचार्यः श्रुत्वा पुत्रस्य ते वचः ।
सेनां प्रहर्षयन्सर्वामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१२.९ ॥
ତେବେ କୌରବମାନଙ୍କ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ପୁତ୍ରର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ହର୍ଷିତ କରି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.12.10
धन्यः कुन्तीसुतो राजन्यस्य ग्रहणमिच्छसि ।
न वधं तस्य दुर्धर्ष वरमद्य प्रयाचसे ॥ ७.१२.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନ୍ୟ; ତାଙ୍କୁ ବଧ ନ କରି ଜଣେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଜୀବିତ ଧରିବାକୁ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ। ହେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ଆଜି ତୁମେ ବର ମାଗୁଛ।
7.12.11
किमर्थं च नरव्याघ्र न वधं तस्य काङ्क्षसे ।
नाशंससि क्रियामेतां मत्तो दुर्योधन ध्रुवम् ॥ ७.१२.११ ॥
ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ତୁମେ ତାଙ୍କ ବଧ କାହିଁକି ଇଚ୍ଛା କରୁନାହଁ? ହେ ଦୁର୍ଯୋଧନ, ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ମୋଠାରୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଚାହୁଁ ନାହଁ।
7.12.12
आहोस्विद्धर्मराजस्य द्वेष्टा कश्चिन्न विद्यते ।
यदीच्छसि त्वं जीवन्तं कुलं रक्षसि चात्मनः ॥ ७.१२.१२ ॥
ଅଥବା ଧର୍ମରାଜଙ୍କର କୌଣସି ଶତ୍ରୁ ନାହାଁନ୍ତି କି? ଯଦି ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଜୀବିତ ରଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର, ତେବେ ତୁମେ ନିଜ କୁଳକୁ ହିଁ ରକ୍ଷା କରୁଛ।
7.12.13
अथवा भरतश्रेष्ठ निर्जित्य युधि पाण्डवान् ।
राज्यांशं प्रति दत्त्वा च सौभ्रात्रं कर्तुमिच्छसि ॥ ७.१२.१३ ॥
ଅଥବା ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଜିତି ସେମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ଏକ ଅଂଶ ଦେଇ ଭ୍ରାତୃଭାବ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ କି?
7.12.14
धन्यः कुन्तीसुतो राजा सुजातं चास्य धीमतः ।
अजातशत्रुता सत्या तस्य यत्स्निह्यते भवान् ॥ ७.१२.१४ ॥
କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ଧନ୍ୟ; ସେଇ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ। ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁହୀନତା ସତ୍ୟ, କାରଣ ଆପଣ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ କରୁଛନ୍ତି।
7.12.15
द्रोणेन चैवमुक्तस्य तव पुत्रस्य भारत ।
सहसा निःसृतो भावो योस्य नित्यं हृदि स्थितः ॥ ७.१२.१५ ॥
ହେ ଭାରତ, ଦ୍ରୋଣ ଏପରି କହିବାରୁ ତୁମ ପୁତ୍ରର ହୃଦୟରେ ସଦା ଥିବା ଭାବ ହଠାତ୍ ବାହାରି ଆସିଲା।
7.12.16
नाकारो गूहितुं शक्यो बृहस्पतिसमैरपि ।
तस्मात्तव सुतो राजन्प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.१२.१६ ॥
ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସମାନ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମନର ଭାବ ଲୁଚାଇ ହୁଏ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ହେ ରାଜନ, ତୁମ ପୁତ୍ର ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
7.12.17
वधे कुन्तीसुतस्याजौ नाचार्य विजयो मम ।
हते युधिष्ठिरे पार्था हन्युःसर्वान्हि नो ध्रुवम् ॥ ७.१२.१७ ॥
ହେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ ନ କଲେ ମୋର ବିଜୟ ନାହିଁ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ହତ ହେଲେ ପାର୍ଥମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ।
7.12.18
नैव शक्या रणे सर्वे निहन्तुममरैरपि ।
यदि सर्वे हनिष्यन्ते पाण्डवाः ससुता मृधे ॥ ७.१२.१८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଦେବତାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତେ ହତ ହେଲେ—
7.12.19
ततः कृत्स्नं वशे कृत्वा निःशेषं नृपमण्डलम् ।
ससागरवनां स्फीतां विजित्य वसुधामिमाम् ॥ ७.१२.१९ ॥
ତା'ପରେ ସମଗ୍ର ରାଜମଣ୍ଡଳକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଶରେ ଆଣି, ସାଗର ଓ ବନସହିତ ଏହି ସମୃଦ୍ଧ ପୃଥିବୀକୁ ଜିତି
7.12.20
विष्णुर्दास्यति कृष्णायै कुन्त्यै वा पुरुषोत्तमः ।
यद्येष चैषां शेषःस्यात्स एवास्मान्न शेषयेत् ॥ ७.१२.२० ॥
ବିଷ୍ଣୁ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, କୃଷ୍ଣା କିମ୍ବା କୁନ୍ତୀକୁ (ତାହା) ଦେବେ; ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ, ସେ ହିଁ ଆମକୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ରଖିବ ନାହିଁ।
7.12.21
सत्यप्रतिज्ञे त्वानीते पुनर्द्यूतेन निर्जिते ।
तस्मिञ्जीवति चायाते ह्युपायैर्बहुभिः कृतैः।
पुनर्यास्यन्त्यरण्याय पाण्डवास्तमनुव्रताः ॥ ७.१२.२१ ॥
ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ସେମାନେ ପୁଣି ଆଣିତ ହେଲେ ଏବଂ ଦ୍ୟୂତରେ ପୁଣି ପରାଜିତ ହେଲେ; ସେ ଜୀବିତ ରହି ବହୁ ଉପାୟରେ ଫେରି ଆସିଲେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ପୁଣି ଅରଣ୍ୟକୁ ଯିବେ।
7.12.22
सोऽयं मम जयो व्यक्तं दीर्घकालं भविष्यति ।
अतो न वधमिच्छामि धर्मराजस्य कर्हिचित् ॥ ७.१२.२२ ॥
ମୋର ଏହି ଜୟ ସ୍ପଷ୍ଟତଃ ଦୀର୍ଘକାଳ ରହିବ; ତେଣୁ ମୁଁ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ବଧ କେବେ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
7.12.23
तस्य जिह्ममभिप्रायं ज्ञात्वा द्रोणोऽर्थतत्त्ववित् ।
तं वरं सान्तरं तस्मै ददौ संचिन्त्य बुद्धिमान् ॥ ७.१२.२३ ॥
ତାଙ୍କର ବକ୍ର ଅଭିପ୍ରାୟ ଜାଣି, ଅର୍ଥତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଦ୍ରୋଣ ଚିନ୍ତା କରି ତାଙ୍କୁ ସେହି ବର ଏକ ସର୍ତ୍ତ ସହିତ ଦେଲେ।
7.12.24
न चेद्युधिष्ठिरं वीरः पालयेदर्जुनो युधि ।
मन्यस्व पाण्डवश्रेष्ठमानीतं वशमात्मनः ॥ ७.१२.२४ ॥
ବୀର ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଯଦି ରକ୍ଷା ନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଜାଣିବ ଯେ ପାଣ୍ଡବଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୁମ ବଶକୁ ଆଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
7.12.25
न हि शक्यो रणे पार्थः सेन्द्रैर्देवासुरैरपि ।
प्रत्युद्यातुमतस्तात न तस्माद्धर्षयाम्यहम् ॥ ७.१२.२५ ॥
ହେ ତାତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେଥିପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁନାହିଁ।
7.12.26
असंशयं स मे शिष्यो मत्पूर्वश्चास्त्रकर्मणि ।
तरुणः सुकृती युक्त एकायनगतश्च सः ॥ ७.१२.२६ ॥
ସେ ନିଃସନ୍ଦେହ ମୋ ଶିଷ୍ୟ; ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଶିକ୍ଷିତ। ସେ ଯୁବକ, ପୁଣ୍ୟବାନ ଓ ଏକାଗ୍ର ପଥରେ ଚାଲୁଥିବା।
7.12.27
अस्त्राणीन्द्राच्च रुद्राच्च भूयांसि समवाप्तवान् ।
अमर्षितश्च ते राजंस्ततो नामर्षयाम्यहम् ॥ ७.१२.२७ ॥
ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କଠାରୁ ବହୁ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଛନ୍ତି। ହେ ରାଜନ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ତେଣୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆହୁରି କ୍ରୋଧିତ କରିବି ନାହିଁ।
7.12.28
स चापक्रम्यतां युद्धाद्येनोपायेन शक्यते ।
अपनीते ततः पार्थे धर्मराजो जितस्त्वया ॥ ७.१२.२८ ॥
ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଉପାୟରେ ସମ୍ଭବ, ସେହି ଉପାୟରେ ଯୁଦ୍ଧରୁ ଦୂରେଇ ଦିଅ। ପାର୍ଥ ଅପସାରିତ ହେଲେ, ତୁମେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ଜିତିଗଲ ବୋଲି ବୁଝ।
7.12.29
ग्रहणे हि जयस्तस्य न वधे पुरुषर्षभ ।
ग्रहणं हि वधात्तस्य धर्मराजस्य मन्यसे।
अनेनैवाभ्युपायेन ग्रहणं समुपैष्यसि ॥ ७.१२.२९ ॥
ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିବାରେ ହିଁ ଜୟ, ବଧ କରିବାରେ ନୁହେଁ। ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିବା ତାଙ୍କ ବଧ ଅପେକ୍ଷା ଶ୍ରେୟସ୍କର ବୋଲି ତୁମେ ଭାବୁଛ। ଏହି ଉପାୟରେ ହିଁ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିବ।
7.12.30
अहं गृहीत्वा राजानं सत्यधर्मपरायणम् ।
आनयिष्यामि ते राजन्वशमद्य न संशयः ॥ ७.१२.३० ॥
ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ମୁଁ ବନ୍ଦୀ କରି, ହେ ରାଜନ, ଆଜି ହିଁ ତୁମ ବଶକୁ ଆଣିବି। ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
7.12.31
यदि स्यास्यति सङ्ग्रामे मुहूर्तमपि मेऽग्रतः ।
अपनीते नरव्याघ्रे कुन्तीपुत्रे धनञ्जये ॥ ७.१२.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରୁ ଯଦି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନରବ୍ୟାଘ୍ର କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ଅପସାରିତ ହୁଅନ୍ତି,
7.12.32
फल्गुनस्य समीपे तु न हि शक्यो युधिष्ठिरः ।
ग्रहीतुं समरे राजन्सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ७.१२.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ ନିକଟରେ ଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଦେବାସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଧରିପାରିବେ ନାହିଁ।
7.12.33
एवमुक्ते तदा तस्मिन्युद्धे देवासुरोपमे ।
सान्तरं तु प्रतिज्ञाते राज्ञो द्रोणेन निग्रहे।
गृहीतं तममन्यन्त तव पुत्राः सुबालिशाः ॥ ७.१२.३३ ॥
ସେ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ସଦୃଶ ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦ୍ରୋଣ ରାଜାଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରିବାର ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲା ପରେ, ତୁମ ଅତି ମୂର୍ଖ ପୁତ୍ରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଧରାଗଲା ବୋଲି ଭାବିଲେ।
7.12.34
ततो दुर्योधनेनापि ग्रहणं पाण्डवस्य तत् ।
स्कन्धावारेषु सर्वेषु यथास्थानेषु मारिष।
सैन्यस्थानेषु सर्वेषु सुघोषितमरिन्दम ॥ ७.१२.३४ ॥
ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଧରିବାର କଥା ସମସ୍ତ ଛାଉଣୀରେ, ଯଥାସ୍ଥାନରେ, ସେନାର ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଭଲ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଇଲେ, ହେ ଅରିନ୍ଦମ।
7.12.35
पाण्डवेयेषु सापेक्षं द्रोणं जानाति ते सुतः ।
ततः प्रतिज्ञास्थैर्यार्थं स मन्त्रो बहुलीकृतः ॥ ७.१२.३५ ॥
ତୁମ ପୁତ୍ର ଜାଣିଥିଲା ଯେ ଦ୍ରୋଣ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପକ୍ଷପାତୀ। ତେଣୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞାର ଦୃଢ଼ତା ପାଇଁ ସେହି ମନ୍ତ୍ରଣା ବାରମ୍ବାର କରାଗଲା।