మహాభారతం · అధ్యాయం 7.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.12.1
शुश्रूषस्व स्थिरो भूत्वां शंसतो मम भारत ।
हन्त ते कथयिष्यामि सर्वं प्रत्यक्षदर्शिवान्।
यथा सत्यपरो द्रोणः सादिताः पाण्डुसृञ्जयैः ॥ ७.१२.१ ॥
సంజయుడు ఇలా అన్నాడు: భరతవంశీయుడా, స్థిరంగా ఉండి వినుము. నేను ప్రత్యక్షంగా చూసినట్లు అంతా నీకు చెప్తాను; సత్యనిష్ఠుడైన ద్రోణుడు పాండవులు, సృంజయులచేత ఎలా నాశనం చేయబడ్డాడో.
7.12.2
सेनापतित्वं सम्प्राप्य भारद्वाजो महारथः ।
मध्ये सर्वस्य सैन्यस्य पुत्रं ते वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.१२.२ ॥
సేనాపతి పదవిని పొందిన మహారథుడైన భారద్వాజుడు (ద్రోణుడు), సమస్త సైన్యం మధ్యలో నీ కుమారునితో ఈ మాట అన్నాడు.
7.12.3
यत्कौरवाणामृषभादापगेयादनन्तरम् ।
सैनापत्ये त्वया राजन्नद्य सत्कृतवानहम् ॥ ७.१२.३ ॥
ఓ రాజా, కౌరవుల వృషభుడైన గాంగేయుడు (భీష్ముడు) తరువాత, నేడు నీవు నన్ను సేనాపతిగా నియమించి గౌరవించావు.
7.12.4
सदृशं कर्मणस्तस्य फलं प्राप्नुहि भारत ।
करोमि कामं कं तेऽद्य प्रवृणीष्व यमिच्छसि ॥ ७.१२.४ ॥
ఓ భరతవంశీయుడా, ఆ కర్మకు తగిన ఫలాన్ని పొందుము. నేడు నీ కోరిక ఏమిటో నేను తీర్చగలను; నీకు ఏది కావాలో కోరుకో.
7.12.5
ततो दुर्योधनो राजा कर्णदुःशासनादिभिः ।
सम्मन्त्र्योवाच दुर्धर्षमाचार्यं जयतां वरम् ॥ ७.१२.५ ॥
అప్పుడు రాజైన దుర్యోధనుడు కర్ణుడు, దుఃశాసనుడు మొదలైనవారితో మంత్రాంగం చేసి, విజేతలలో శ్రేష్ఠుడు, జయించరాని ఆచార్యునితో ఇలా అన్నాడు.
7.12.6
ददासि चेद्वरं मह्यं जीवग्राहं युधिष्ठिरम् ।
गृहीत्वा रयिनां श्रेष्ठं मत्समीपमिहानय ॥ ७.१२.६ ॥
నీవు నాకు వరమిస్తే, యుధిష్ఠిరుడిని సజీవంగా పట్టి, రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన అతడిని ఇక్కడికి నా దగ్గరకు తీసుకురా.
7.12.7
इच्छेयं वै महात्मानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
भ्रातृणां पश्यतामेव जीवग्राहेण मे द्विज ॥ ७.१२.७ ॥
ఓ ద్విజా, సోదరులు చూస్తుండగానే మహాత్ముడు, ధర్మాత్ముడు అయిన యుధిష్ఠిరుడిని సజీవంగా పట్టుకోవాలని నేను కోరుతున్నాను.
7.12.8
गृहीत्वा रथिनां श्रेष्ठं मत्सकाशमिहानय ।
प्रीणाम्यनेन कार्येण ससुहृज्जनबान्धवः ॥ ७.१२.८ ॥
రథికులలో శ్రేష్ఠుడిని పట్టుకుని ఇక్కడ నా దగ్గరకు తీసుకురా. ఈ పని వల్ల నేను మిత్రులు, బంధువులతో కలిసి సంతృప్తి చెందుతాను.
7.12.9
ततः कुरूणामाचार्यः श्रुत्वा पुत्रस्य ते वचः ।
सेनां प्रहर्षयन्सर्वामिदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.१२.९ ॥
అప్పుడు కురువుల ఆచార్యుడు నీ కుమారుని మాటలను విని, సైన్యమంతటినీ సంతోషపెడుతూ ఈ మాట పలికాడు.
7.12.10
धन्यः कुन्तीसुतो राजन्यस्य ग्रहणमिच्छसि ।
न वधं तस्य दुर्धर्ष वरमद्य प्रयाचसे ॥ ७.१२.१० ॥
ఓ రాజా, కుంతీ కుమారుడు ధన్యుడు; నీవు అతన్ని చంపకుండా ఒక క్షత్రియుడిని సజీవంగా పట్టుకోవాలని కోరుతున్నావు. ఓ దుర్ధర్షా, ఈ రోజు నీవు వరాన్ని అడుగుతున్నావు.
7.12.11
किमर्थं च नरव्याघ्र न वधं तस्य काङ्क्षसे ।
नाशंससि क्रियामेतां मत्तो दुर्योधन ध्रुवम् ॥ ७.१२.११ ॥
ఓ నరవ్యాఘ్రా, నీవు అతని వధను ఎందుకు కోరడం లేదు? ఓ దుర్యోధనా, నిశ్చయంగా నీవు నా నుంచి ఈ పనిని కోరడం లేదు.
7.12.12
आहोस्विद्धर्मराजस्य द्वेष्टा कश्चिन्न विद्यते ।
यदीच्छसि त्वं जीवन्तं कुलं रक्षसि चात्मनः ॥ ७.१२.१२ ॥
లేదా ధర్మరాజుకు ఎవరూ శత్రువు లేరా? నీవు అతన్ని సజీవంగా ఉంచాలని కోరితే, నీవు నీ స్వంత కులాన్నే రక్షిస్తున్నావు.
7.12.13
अथवा भरतश्रेष्ठ निर्जित्य युधि पाण्डवान् ।
राज्यांशं प्रति दत्त्वा च सौभ्रात्रं कर्तुमिच्छसि ॥ ७.१२.१३ ॥
లేదా భరతశ్రేష్ఠా, యుద్ధంలో పాండవులను జయించి, వారికి రాజ్యంలో భాగం ఇచ్చి సౌభ్రాతృత్వాన్ని నెలకొల్పాలనుకుంటున్నావా?
7.12.14
धन्यः कुन्तीसुतो राजा सुजातं चास्य धीमतः ।
अजातशत्रुता सत्या तस्य यत्स्निह्यते भवान् ॥ ७.१२.१४ ॥
కుంతీ కుమారుడైన రాజు ధన్యుడు; ఆ బుద్ధిమంతుని జన్మ కూడా శుభకరమైనది. అతనికి శత్రువులు లేకపోవడం నిజమే, ఎందుకంటే మీరు అతనిపై ప్రేమ చూపుతున్నారు.
7.12.15
द्रोणेन चैवमुक्तस्य तव पुत्रस्य भारत ।
सहसा निःसृतो भावो योस्य नित्यं हृदि स्थितः ॥ ७.१२.१५ ॥
భరతవంశీయుడా, ద్రోణుడు ఇలా చెప్పగానే, నీ కుమారుని హృదయంలో ఎల్లప్పుడూ ఉన్న భావం అకస్మాత్తుగా వెలువడింది.
7.12.16
नाकारो गूहितुं शक्यो बृहस्पतिसमैरपि ।
तस्मात्तव सुतो राजन्प्रहृष्टो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.१२.१६ ॥
బృహస్పతితో సమానులైనవారికైనా మనోభావాన్ని దాచడం సాధ్యం కాదు. కాబట్టి, రాజా, నీ కుమారుడు సంతోషంతో ఈ మాట అన్నాడు.
7.12.17
वधे कुन्तीसुतस्याजौ नाचार्य विजयो मम ।
हते युधिष्ठिरे पार्था हन्युःसर्वान्हि नो ध्रुवम् ॥ ७.१२.१७ ॥
ఆచార్యా, యుద్ధంలో కుంతీ కుమారుని వధించకపోతే నాకు విజయం లేదు. యుధిష్ఠిరుడు చంపబడితే, పార్థులు నిశ్చయంగా మనందరినీ చంపుతారు.
7.12.18
नैव शक्या रणे सर्वे निहन्तुममरैरपि ।
यदि सर्वे हनिष्यन्ते पाण्डवाः ससुता मृधे ॥ ७.१२.१८ ॥
యుద్ధంలో పాండవులందరినీ చంపడం దేవతలకు కూడా సాధ్యం కాదు. పాండవులు తమ కుమారులతో సహా యుద్ధంలో అందరూ చంపబడితే—
7.12.19
ततः कृत्स्नं वशे कृत्वा निःशेषं नृपमण्डलम् ।
ससागरवनां स्फीतां विजित्य वसुधामिमाम् ॥ ७.१२.१९ ॥
తరువాత రాజమండలాన్నంతటినీ పూర్తిగా వశం చేసుకుని, సముద్రాలు అడవులతో కూడిన ఈ సమృద్ధ భూమిని జయించి
7.12.20
विष्णुर्दास्यति कृष्णायै कुन्त्यै वा पुरुषोत्तमः ।
यद्येष चैषां शेषःस्यात्स एवास्मान्न शेषयेत् ॥ ७.१२.२० ॥
విష్ణువు, పురుషోత్తముడు, కృష్ణకో కుంతికో (దానిని) ఇస్తాడు; వీరిలో ఎవరైనా మిగిలితే, అతడే మనల్ని మిగలనివ్వడు.
7.12.21
सत्यप्रतिज्ञे त्वानीते पुनर्द्यूतेन निर्जिते ।
तस्मिञ्जीवति चायाते ह्युपायैर्बहुभिः कृतैः।
पुनर्यास्यन्त्यरण्याय पाण्डवास्तमनुव्रताः ॥ ७.१२.२१ ॥
సత్యప్రతిజ్ఞులైన వారు మళ్ళీ తీసుకురాబడి, జూదంలో మళ్ళీ ఓడిపోయారు; వాడు బ్రతికి, అనేక ఉపాయాలతో తిరిగి వస్తే, పాండవులు అతనిని అనుసరిస్తూ మళ్ళీ అరణ్యానికి వెళ్తారు.
7.12.22
सोऽयं मम जयो व्यक्तं दीर्घकालं भविष्यति ।
अतो न वधमिच्छामि धर्मराजस्य कर्हिचित् ॥ ७.१२.२२ ॥
ఈ నా విజయం స్పష్టంగా దీర్ఘకాలం నిలుస్తుంది; కాబట్టి ధర్మరాజు వధను నేను ఎన్నడూ కోరను.
7.12.23
तस्य जिह्ममभिप्रायं ज्ञात्वा द्रोणोऽर्थतत्त्ववित् ।
तं वरं सान्तरं तस्मै ददौ संचिन्त्य बुद्धिमान् ॥ ७.१२.२३ ॥
అతని వక్ర అభిప్రాయాన్ని తెలుసుకుని, అర్థతత్త్వం తెలిసిన బుద్ధిమంతుడైన ద్రోణుడు ఆలోచించి, అతనికి ఆ వరాన్ని ఒక షరతుతో ఇచ్చాడు.
7.12.24
न चेद्युधिष्ठिरं वीरः पालयेदर्जुनो युधि ।
मन्यस्व पाण्डवश्रेष्ठमानीतं वशमात्मनः ॥ ७.१२.२४ ॥
వీరుడైన అర్జునుడు యుద్ధంలో యుధిష్ఠిరుని రక్షించకపోతే, పాండవశ్రేష్ఠుడు నీ వశంలోకి తేబడ్డాడని తెలుసుకో.
7.12.25
न हि शक्यो रणे पार्थः सेन्द्रैर्देवासुरैरपि ।
प्रत्युद्यातुमतस्तात न तस्माद्धर्षयाम्यहम् ॥ ७.१२.२५ ॥
ప్రియ పుత్రా, యుద్ధంలో పార్థుడిని ఇంద్రునితో సహా దేవతలు, అసురులు కూడా ఎదుర్కోలేరు. అందుచేత నేను నిన్ను ప్రోత్సహించను.
7.12.26
असंशयं स मे शिष्यो मत्पूर्वश्चास्त्रकर्मणि ।
तरुणः सुकृती युक्त एकायनगतश्च सः ॥ ७.१२.२६ ॥
అతడు నిస్సందేహంగా నా శిష్యుడు; అస్త్రవిద్యలో నా చేత ముందుగా శిక్షణ పొందినవాడు. అతడు యువకుడు, పుణ్యాత్ముడు, ఏకాగ్రమార్గంలో నడిచేవాడు.
7.12.27
अस्त्राणीन्द्राच्च रुद्राच्च भूयांसि समवाप्तवान् ।
अमर्षितश्च ते राजंस्ततो नामर्षयाम्यहम् ॥ ७.१२.२७ ॥
అతడు ఇంద్రుని నుండి, రుద్రుని నుండి అనేక అస్త్రాలను పొందాడు. ఓ రాజా, నీ చేత అతడు కోపగించబడ్డాడు; అందువల్ల నేను అతనిని మరింత రెచ్చగొట్టను.
7.12.28
स चापक्रम्यतां युद्धाद्येनोपायेन शक्यते ।
अपनीते ततः पार्थे धर्मराजो जितस्त्वया ॥ ७.१२.२८ ॥
అతడిని ఏ ఉపాయంతో సాధ్యమైతే ఆ ఉపాయంతో యుద్ధం నుండి దూరం చేయాలి. పార్థుడు తొలగిపోతే, అప్పుడు ధర్మరాజును నీవు జయించినట్లే.
7.12.29
ग्रहणे हि जयस्तस्य न वधे पुरुषर्षभ ।
ग्रहणं हि वधात्तस्य धर्मराजस्य मन्यसे।
अनेनैवाभ्युपायेन ग्रहणं समुपैष्यसि ॥ ७.१२.२९ ॥
ఓ పురుషశ్రేష్ఠా, అతడిని బంధించడంలోనే విజయం ఉంది, చంపడంలో కాదు. ధర్మరాజును బంధించడాన్ని అతడి వధకంటే గొప్పగా నీవు భావిస్తున్నావు. ఈ ఉపాయంతోనే నీవు అతడిని బంధించగలవు.
7.12.30
अहं गृहीत्वा राजानं सत्यधर्मपरायणम् ।
आनयिष्यामि ते राजन्वशमद्य न संशयः ॥ ७.१२.३० ॥
సత్యధర్మపరాయణుడైన రాజును నేను బంధించి, ఓ రాజా, నేడే నీ వశంలోకి తెస్తాను. ఇందులో సందేహం లేదు.
7.12.31
यदि स्यास्यति सङ्ग्रामे मुहूर्तमपि मेऽग्रतः ।
अपनीते नरव्याघ्रे कुन्तीपुत्रे धनञ्जये ॥ ७.१२.३१ ॥
యుద్ధంలో నా ముందు ఒక్క క్షణమైనా నరవ్యాఘ్రుడు కుంతీపుత్రుడు ధనంజయుడు దూరమైతే,
7.12.32
फल्गुनस्य समीपे तु न हि शक्यो युधिष्ठिरः ।
ग्रहीतुं समरे राजन्सेन्द्रैरपि सुरासुरैः ॥ ७.१२.३२ ॥
ఓ రాజా, ఫల్గునుని సమీపంలో ఉన్నప్పుడు యుధిష్ఠిరుడిని యుద్ధంలో ఇంద్రునితో సహా దేవాసురులు కూడా పట్టుకోలేరు.
7.12.33
एवमुक्ते तदा तस्मिन्युद्धे देवासुरोपमे ।
सान्तरं तु प्रतिज्ञाते राज्ञो द्रोणेन निग्रहे।
गृहीतं तममन्यन्त तव पुत्राः सुबालिशाः ॥ ७.१२.३३ ॥
అతడు అలా పలికిన తరువాత, దేవాసుర యుద్ధాన్ని పోలిన ఆ యుద్ధంలో, ద్రోణుడు రాజును బంధిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేయగా, నీ మూర్ఖ కుమారులు అతనిని పట్టుకున్నట్లు భావించారు.
7.12.34
ततो दुर्योधनेनापि ग्रहणं पाण्डवस्य तत् ।
स्कन्धावारेषु सर्वेषु यथास्थानेषु मारिष।
सैन्यस्थानेषु सर्वेषु सुघोषितमरिन्दम ॥ ७.१२.३४ ॥
తరువాత దుర్యోధనుడు కూడా పాండవుడిని పట్టుకునే విషయాన్ని అన్ని శిబిరాల్లో, తగిన స్థానాల్లో, సైన్యంలోని అన్ని స్థానాల్లో చక్కగా ప్రకటింపజేశాడు, ఓ అరిందమా.
7.12.35
पाण्डवेयेषु सापेक्षं द्रोणं जानाति ते सुतः ।
ततः प्रतिज्ञास्थैर्यार्थं स मन्त्रो बहुलीकृतः ॥ ७.१२.३५ ॥
నీ కుమారుడు ద్రోణుడు పాండవుల పట్ల పక్షపాతం కలిగి ఉన్నాడని తెలుసుకున్నాడు. అందువల్ల ఆయన ప్రతిజ్ఞను స్థిరంగా ఉంచడానికి ఆ మంత్రాంగం అనేకసార్లు చేయబడింది.