મહાભારત · અધ્યાય 7.120
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.120.1
जित्वा यवनकाम्भोजान्युयुधानस्ततोऽर्जुनम् ।
जगाम तव सैन्यस्य मध्येन रथिनां वरः ॥ ७.१२०.१ ॥
યવનો અને કાંબોજોને જીતીને રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ યુયુધાન પછી તમારી સેનાની મધ્યમાંથી અર્જુન તરફ ગયો.
7.120.2
शरदंष्ट्रो नरव्याघ्रो विचित्रकवचच्छविः ।
मृगं व्याघ्र इवाजिघ्रंस्तव सैन्यमभीषयत् ॥ ७.१२०.२ ॥
બાણોને દાઢ બનાવેલો, વિચિત્ર કવચની ચમક ધરાવતો એ નરવ્યાઘ્ર, હરણ પર ઝપટતા વાઘની જેમ તમારી સેનાને ડરાવવા લાગ્યો.
7.120.3
स रथेन चरन्मार्गान्धनुरुद्धामयद्भृशम् ।
रुक्मपृष्ठं महावेगं रुक्मचन्द्रकसङ्कुलम् ॥ ७.१२०.३ ॥
તે રથમાં માર્ગો પર વિચરતો, સોનેરી પીઠવાળું, મહાવેગી, સોનેરી ચંદ્રાકાર બાણોથી ભરેલું ધનુષ્ય જોરથી ખેંચવા લાગ્યો.
7.120.4
रुक्माङ्गदशिरस्त्राणो रुक्मवर्मसमावृतः ।
रुक्मध्वजधनुः शूरो मेरुशृङ्गमिवाबभौ ॥ ७.१२०.४ ॥
સોનાના બાજુબંધ અને શિરસ્ત્રાણ ધરાવતો, સોનાના કવચથી ઢંકાયેલો, સોનાની ધજા અને ધનુષ્યવાળો એ શૂરવીર મેરુ શિખર જેવો શોભ્યો.
7.120.5
सधनुर्मण्डलः सङ्ख्ये तेजोभासुररश्मिवान् ।
शरदीवोदितः सूर्यो नृसूर्यो विरराज ह ॥ ७.१२०.५ ॥
યુદ્ધમાં ધનુષ્યમંડળ સાથે, તેજની ચમકતાં કિરણોવાળો, શરદ ઋતુમાં ઉગેલા સૂર્ય જેવો એ નરસૂર્ય સાચે જ શોભ્યો.
7.120.6
वृषभस्कन्धविक्रान्तो वृषभाक्षो नरर्षभः ।
तावकानां बभौ मध्ये गवां मध्ये यथा वृषः ॥ ७.१२०.६ ॥
બળદના ખભા જેવો પરાક્રમી, બળદની આંખોવાળો એ નરઋષભ તમારા યોદ્ધાઓ વચ્ચે ગાયોની વચ્ચેના બળદની જેમ શોભ્યો.
7.120.7
मत्तद्विरदसङ्काशं मत्तद्विरदगामिनम् ।
प्रभिन्नमिव मातङ्गं यूथमध्ये व्यवस्थितम् ॥ ७.१२०.७ ॥
મદમસ્ત હાથી જેવો, મદમસ્ત હાથીની ચાલે ચાલનારો; ટોળાની વચ્ચે ઊભેલા ઉન્મત્ત હાથી જેવો.
7.120.8
व्याधा इव जिघांसन्तस्त्वदीयाः समुपाद्रवन् ।
सात्यकिं समरे राजन्परिवव्रुस्तवात्मजाः ॥ ७.१२०.८ ॥
શિકારીઓની જેમ મારવાની ઇચ્છાથી તમારા પુત્રો ધસી આવ્યા; હે રાજન્, યુદ્ધમાં તેમણે સાત્યકિને ઘેરી લીધો.
7.120.9
द्रोणानीकमतिक्रान्तं भोजानीकं च दुस्तरम् ।
जलसन्धार्णवं तीर्त्वा काम्भोजानां च वाहिनीम् ॥ ७.१२०.९ ॥
દ્રોણની સેના ઓળંગીને, ભોજોની દુસ્તર સેના અને જલસંધનો સાગર પાર કરીને, તેમજ કાંબોજોની સેના પણ પાર કરીને.
7.120.10
हार्दिक्यमकरान्मुक्तं तीर्णं वै सैन्यसागरम् ।
परिवव्रुः सुसङ्क्रुद्वास्त्वदीयाः सात्यकिं रथाः ॥ ७.१२०.१० ॥
હાર્દિક્યના મગરના મુખમાંથી છૂટીને, સૈન્યસાગર પાર કરેલા સાત્યકિને, અત્યંત ક્રોધે ભરાયેલા તમારા રથીઓએ ઘેરી લીધો.
7.120.11
दुर्योधनश्चित्रसेनो दुःशासनविविंशती ।
शकुनिर्दुःसहश्चैव युवा दुर्धर्षणः क्रथः ॥ ७.१२०.११ ॥
દુર્યોધન, ચિત્રસેન, દુઃશાસન અને વિવિંશતિ, શકુનિ, દુઃસહ તથા યુવાન દુર્ધર્ષણ અને ક્રથ.
7.120.12
अन्ये च बहवः शूराः शस्त्रवन्तो दुरासदाः ।
पृष्ठतः सात्यकिं यान्तमन्वधावन्नमर्षिणः ॥ ७.१२०.१२ ॥
બીજા ઘણા શૂરવીરો, શસ્ત્રધારી, દુર્ગમ, અસહિષ્ણુ યોદ્ધાઓ સાત્યકિ જતો હતો ત્યારે તેની પાછળ દોડ્યા.
7.120.13
अथ शब्दो महानासीत्तव सैन्यस्य मारिष ।
मारुतोद्धूतवेगस्य सागरस्येव पर्वणि ॥ ७.१२०.१३ ॥
હે માનનીય, ત્યારે આપની સેનામાં મોટો કોલાહલ ઊઠ્યો, પવનથી વેગે ઉછળેલા સાગરના પર્વકાળની ગર્જના જેવો.
7.120.14
तानभिद्रवतः सर्वान्समीक्ष्य शिनिपुङ्गवः ।
शनैर्याहीति यन्तारमब्रवीत्प्रहसन्निव ॥ ७.१२०.१४ ॥
તેમને બધાને ધસી આવતા જોઈ શિનિવંશના શ્રેષ્ઠ વીરે હસતાં હસતાં સારથિને કહ્યું, "ધીરે હાંક."
7.120.15
इदमेति समुद्धूतं धार्तराष्ट्रबलं महत् ।
मामेवाभिमुखं तूर्णं गजाश्वरथपत्तिमत्।
नादयद्वै दिशः सर्वा रथघोषेण सारथे ॥ ७.१२०.१५ ॥
હે સારથિ, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોનું આ મહા સૈન્ય હાથી, ઘોડા, રથ અને પાયદળ સહિત ઉછળીને સીધું મારી સામે ઝડપથી આવી રહ્યું છે; રથઘોષથી બધી દિશાઓ ગજવતું.
7.120.16
पृथिवीं चान्तरिक्षं च कम्पयन्सागरानपि ।
एतद्बलार्णवं सूत वारयिष्ये महारणे।
पौर्णमास्यामिवोद्धूतं वेलेव मकरालयम् ॥ ७.१२०.१६ ॥
પૃથ્વી, આકાશ અને સાગરોને પણ કંપાવતા આ સૈન્યસાગરને, હે સારથિ, હું મહાયુદ્ધમાં રોકીશ; પૂનમની ઉછળતી ભરતીને કિનારો રોકે તેમ.
7.120.17
पश्य मे सूत विक्रान्तमिन्द्रस्येव महामृधे ।
एष सैन्यानि शत्रूणां विधमामि शितैः शरैः ॥ ७.१२०.१७ ॥
હે સારથિ, મહાયુદ્ધમાં ઇન્દ્ર જેવો મારો પરાક્રમ જો. તીક્ષ્ણ બાણોથી હું શત્રુઓની સેનાઓનો વિનાશ કરી રહ્યો છું.
7.120.18
निहतानाहवे पश्य पदात्यश्वरथद्विपान् ।
मच्छरैरग्निसङ्काशैर्विद्धदेहान्सहस्रशः ॥ ७.१२०.१८ ॥
યુદ્ધમાં હણાયેલા પાયદળ, ઘોડા, રથ અને હાથીઓને જો. અગ્નિ જેવા મારા બાણોથી હજારો દેહો વીંધાઈને પડ્યા છે.
7.120.19
इत्येवं ब्रुवतस्तस्य सात्यकेरमितौजसः ।
समीपे सैनिकास्ते तु शीघ्रमीयुर्युयुत्सवः।
जह्याद्रवस्व तिष्ठेति पश्यपश्येति वादिनः ॥ ७.१२०.१९ ॥
આ રીતે બોલતા અમિતતેજસ્વી સાત્યકિની પાસે યુદ્ધેચ્છુ તે સૈનિકો ઝડપથી આવ્યા, 'મારો, આગળ વધો, ઊભા રહો, જુઓ, જુઓ' કહેતા.
7.120.20
तानेवं ब्रुवतो वीरान्सात्यकिर्निशितैः शरैः ।
जघानं त्रिशतानश्वान्कुञ्जरांश्च चतुःशतान्।
लध्वस्त्रश्चित्रयोधी च प्रहरञ्शिनिपुङ्गवः ॥ ७.१२०.२० ॥
તે વીરો આ રીતે બોલતા હતા ત્યારે શિનિવંશના શ્રેષ્ઠ સાત્યકિએ તીક્ષ્ણ બાણોથી ત્રણસો ઘોડા અને ચારસો હાથી પાડી નાખ્યા. હલકાં અસ્ત્રોવાળો, અદ્ભુત યોદ્ધો તે પ્રહાર કરી રહ્યો હતો.
7.120.21
स सम्प्रहारस्तुमुलस्तस्य तेषां च धन्विनाम् ।
देवासुररणप्रख्यः प्रावर्तत जनक्षयः ॥ ७.१२०.२१ ॥
તેની અને તે ધનુર્ધરોની તે ભીષણ અથડામણ દેવ-અસુરના યુદ્ધ જેવી થઈ; માણસોનો વિનાશ શરૂ થયો.
7.120.22
मेघजालनिभं सैन्यं तव पुत्रस्य मारिष ।
प्रत्यगृह्णाच्छिनेः पौत्रः शरैराशीविषोपमैः ॥ ७.१२०.२२ ॥
હે માનનીય, તમારા પુત્રની મેઘસમૂહ જેવી સેનાને શિનિના પૌત્રે ઝેરી સર્પો જેવા બાણોથી રોકી.
7.120.23
प्रच्छाद्यमानः समरे शरजालैः स वीर्यवान् ।
असम्भ्रमन्महाराज तावकानवधीद्बहून् ॥ ७.१२०.२३ ॥
હે મહારાજ, યુદ્ધમાં બાણોની જાળથી ઢંકાયેલો હોવા છતાં તે પરાક્રમી ગભરાયા વિના તમારા ઘણા યોદ્ધાઓને મારતો રહ્યો.
7.120.24
आश्चर्यं तत्र राजेन्द्र सुमहद्दृष्टवानहम् ।
न मोघः सायकः कश्चित्सात्यकेरभवत्प्रभो ॥ ७.१२०.२४ ॥
હે રાજેન્દ્ર, ત્યાં મેં એક મહાન આશ્ચર્ય જોયું; હે પ્રભુ, સાત્યકિનું કોઈ બાણ વ્યર્થ ગયું નહીં.
7.120.25
रथनागाश्वकलिलः पदात्यूर्मिसमाकुलः ।
शैनेयवेलामासाद्य स्थितः सैन्यमहार्णवः ॥ ७.१२०.२५ ॥
રથ, હાથી અને ઘોડાથી ભરેલો, પાયદળના મોજાંથી ઊછળતો એ સૈન્ય-મહાસાગર શૈનેય (સાત્યકિ)ના કિનારે પહોંચીને ઊભો રહ્યો.
7.120.26
सम्भ्रान्तनरनागाश्वमावर्तत मुहुर्मुहुः ।
तत्सैन्यमिषुभिस्तेन वध्यमानं समन्ततः।
बभ्राम तत्रतत्रैव गावः शीतार्दिता इव ॥ ७.१२०.२६ ॥
ગભરાયેલા માણસો, હાથીઓ અને ઘોડાઓ વારંવાર પાછા ફર્યા; તેના બાણોથી ચારે બાજુથી માર ખાતી એ સેના ઠંડીથી પીડાયેલી ગાયોની જેમ અહીં-તહીં ભટકી.
7.120.27
पदातिनं रथं नागं सादिनं तुरगं तथा ।
अविद्वं तत्र नाद्राक्षं युयुधानस्य सायकैः ॥ ७.१२०.२७ ॥
પાયદળ, રથ, હાથી, ઘોડેસવાર, ઘોડો — એમાંથી કોઈને ત્યાં યુયુધાન (સાત્યકિ)ના બાણોથી વીંધાયા વિના મેં જોયો નહોતો.
7.120.28
न तादृक्कदनं राजन्कृतवांस्तत्र फल्गुनः ।
यादृक्क्षयमनीकानामकरोत्सात्यकिर्नृप ॥ ७.१२०.२८ ॥
હે રાજન્, ત્યાં ફાલ્ગુન (અર્જુન)એ એવો સંહાર કર્યો નહોતો; હે નૃપ, સાત્યકિએ સેનાઓનો જેવો વિનાશ કર્યો.
7.120.29
अत्यर्जुनं शिनेः पौत्रो युध्यते पुरुषर्षभः ।
वीतभीर्लाघवोपेतः कृतित्वं सम्प्रदर्शयन् ॥ ७.१२०.२९ ॥
શિનિનો પૌત્ર, માણસોમાં વૃષભ (સાત્યકિ), અર્જુનને પણ વટાવીને, નિર્ભય, ચપળતાથી, પોતાનું કૌશલ દર્શાવતો યુદ્ધ કરી રહ્યો હતો.
7.120.30
ततो दुर्योधनो राजा सात्वतस्य त्रिभिः शरैः ।
विव्याध सूतं निशितैश्चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ७.१२०.३० ॥
ત્યારે રાજા દુર્યોધને સાત્વત (સાત્યકિ)ના સારથિને ત્રણ બાણોથી વીંધ્યો, અને તેના ચાર ઘોડાઓને ચાર તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યા.
7.120.31
सात्यकिं च त्रिभिर्विद्व्वा पुनरष्टाभिरेव च ।
दुःशासनः षोडशभिर्विव्याध शिनिपुङ्गवम् ॥ ७.१२०.३१ ॥
સાત્યકિને ત્રણ બાણોથી વીંધીને ફરી આઠથી પણ; અને દુઃશાસને સોળ બાણોથી શિનિવંશના શ્રેષ્ઠ વીરને વીંધ્યો.
7.120.32
शकुनिः पञ्चविंशत्या चित्रसेनश्च पञ्चभिः ।
दुःसहः पञ्चदशभिर्विव्याधोरसि सात्यकिम् ॥ ७.१२०.३२ ॥
શકુનિ પચીસથી, ચિત્રસેન પાંચથી; દુઃસહ પંદરથી સાત્યકિની છાતી પર પ્રહાર કર્યો.
7.120.33
उत्स्मयन्वृष्णिशार्दूलस्तथा बाणैः समाहतः ।
तानविध्यन्महाराज सर्वानेव त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.१२०.३३ ॥
વૃષ્ણિવંશના સિંહ સાત્યકિ બાણોથી ઘવાયા છતાં હસીને, હે મહારાજ, તે બધાને ત્રણ-ત્રણ બાણોથી વીંધ્યા.
7.120.34
गाढविद्धानरीन्कृत्वा मार्गणैः सोऽतितेजनैः ।
शैनेयः श्येनवत्सङ्ख्ये व्यचरल्लघुविक्रमः ॥ ७.१२०.३४ ॥
અતિ તીક્ષ્ણ બાણોથી શત્રુઓને ગાઢ ઘાયલ કરીને શૈનેય સાત્યકિ રણમાં બાજની જેમ ચપળતાથી વિચર્યા.
7.120.35
सौबलस्य धनुश्छित्त्वा हस्तावापं निकृत्य च ।
दुर्योधनं त्रिभिर्बाणैरभ्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ७.१२०.३५ ॥
સૌબલ (શકુનિ)નું ધનુષ્ય કાપીને, તેની મૂઠ પણ કાપીને, ત્રણ બાણોથી દુર્યોધનને છાતીની વચ્ચે વીંધ્યો.
7.120.36
चित्रसेनं शतेनैव दशभिर्दुःसहं तथा ।
दुःशासनं तु विंशत्या विव्याध शिनिपुङ्गवः ॥ ७.१२०.३६ ॥
ચિત્રસેનને સોથી, દુઃસહને દસથી; અને દુઃશાસનને વીસથી શિનિવંશના શ્રેષ્ઠ વીરે વીંધ્યો.
7.120.37
अथान्यद्धनुरादाय श्यालस्तव विशाम्पते ।
अष्टाभिः सात्यकिं विद्व्वा पुनर्विव्याध पञ्चभिः ॥ ७.१२०.३७ ॥
પછી બીજું ધનુષ્ય લઈને, હે પ્રજાપતિ, તમારા સાળાએ સાત્યકિને આઠ બાણોથી વીંધ્યો અને ફરી પાંચથી વીંધ્યો.
7.120.38
दुःशासनश्च दशभिर्दुःसहश्च त्रिभिः शरैः ।
दुर्मुखश्च द्वादशभी राजन्विव्याध सात्यकिम् ॥ ७.१२०.३८ ॥
દુઃશાસને દસ અને દુઃસહે ત્રણ બાણોથી, હે રાજન્, દુર્મુખે બાર બાણોથી સાત્યકિને વીંધ્યો.
7.120.39
दुर्योधनस्त्रिसप्तत्या किद्व्वा भारत माधवम् ।
ततोस्य निशितैर्बाणैस्त्रिभिर्विव्याध सारथिम् ॥ ७.१२०.३९ ॥
દુર્યોધને ત્રીસ-તોતેર બાણોથી, હે ભારત, માધવને વીંધ્યો; પછી તેના ત્રણ તીક્ષ્ણ બાણોથી સારથિને વીંધ્યો.
7.120.40
तान्सर्वान्सहिताञ्शूरान्यतमानान्महारथान् ।
पञ्चभिः पञ्चभिर्बाणैः पुनर्विव्याध सात्यकिः ॥ ७.१२०.४० ॥
સાથે લડતા તે બધા શૂરવીર મહારથીઓને સાત્યકિએ ફરી પાંચ-પાંચ બાણોથી વીંધ્યા.
7.120.41
ततः स रथिनां श्रेष्ठस्तव पुत्रस्य सारथिम् ।
आजघानाशु भल्लेन स हतो न्यपतद्भुवि ॥ ७.१२०.४१ ॥
પછી રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ તેણે તમારા પુત્રના સારથિને તરત ભલ્લ બાણથી માર્યો; તે હણાઈને ભૂમિ પર પડ્યો.
7.120.42
पतिते सारथौ तस्मिंस्तव पुत्ररथः प्रभो ।
वातायमानैस्तैरश्वैरपानीयत सङ्गरात् ॥ ७.१२०.४२ ॥
હે પ્રભુ, તે સારથિ પડ્યો ત્યારે તમારા પુત્રનો રથ પવનવેગી તે ઘોડાઓ દ્વારા યુદ્ધમાંથી દૂર લઈ જવાયો.
7.120.43
ततस्तव सुतो राजन्सैनिकाश्च विशाम्पते ।
राज्ञो रथमभिप्रेक्ष्य विद्रुताः शतशोऽभवन् ॥ ७.१२०.४३ ॥
ત્યારે હે રાજન, તમારો પુત્ર અને સૈનિકો, હે પ્રજાપતિ, રાજાનો રથ જોઈને સેંકડોની સંખ્યામાં ભાગી ગયા.
7.120.44
विद्रुतं तत्र तत्सैन्यं दृष्ट्वा भारत सात्यकिः ।
अवाकिरच्छरैस्तीक्ष्णै रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥ ७.१२०.४४ ॥
હે ભારત, ત્યાં તે સૈન્યને ભાગતું જોઈને સાત્યકિએ સોનેરી પીંછાવાળા, પથ્થર પર ધારદાર કરેલા તીક્ષ્ણ બાણોની વર્ષા કરી.
7.120.45
विद्राव्य सर्वसैन्यानि तावकानि सहस्रशः ।
प्रययौ सात्यकी राजञ्श्वेताश्वस्य रथं प्रति ॥ ७.१२०.४५ ॥
હે રાજન, તમારાં હજારો સૈન્યોને ભગાડીને સાત્યકિ શ્વેતાશ્વના રથ તરફ ગયો.
7.120.46
तं प्रयान्तं महाबाहुं तावकाः प्रेक्ष्य मारिष ।
दृष्टं चादृष्टवत्कृत्वा क्रियामन्यामयोजयन् ॥ ७.१२०.४६ ॥
હે માનનીય, તે મહાબાહુને આગળ વધતો જોઈને તમારા યોદ્ધાઓએ, જે જોયું હતું તેને ન જોયું હોય તેમ કરીને, બીજું જ કામ હાથમાં લીધું.
7.120.47
तं शरानाददानं च रक्षमाणं च सारथिम् ।
आत्मानं पालयानं च तावकाः समपूजयन् ॥ ७.१२०.४७ ॥
બાણો લેતા, સારથિનું રક્ષણ કરતા અને પોતાનું પણ રક્ષણ કરતા તેને તમારા યોદ્ધાઓએ સન્માન્યો.