Mahābhārata · Adhyāya 7.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.121.1
सम्प्रद्य महत्सैन्यं यान्तं शैनेयमर्जुनम् ।
निर्हीका मम ते पुत्राः किमकुर्वत सञ्जय ॥ ७.१२१.१ ॥
Sañjaya, cuando Śaineya (Sātyaki) cargó contra el gran ejército y avanzó, ¿qué hicieron mis hijos desvergonzados?
7.121.2
कथं वैषां तदा युद्धे धृतिरासीन्मुमूर्षताम् ।
शैनेयचरितं दृष्ट्वा यादृशं सव्यसाचिनः ॥ ७.१२१.२ ॥
Al ver la hazaña de Śaineya semejante a la de Savyasācin (Arjuna), ¿cómo tuvieron firmeza en la batalla quienes deseaban morir?
7.121.3
किं नु वक्ष्यन्ति ते क्षात्रं सैन्यमध्ये पराजिताः ।
कथं नु सात्यकिर्युद्धे व्यतिक्रान्तो महायशाः ॥ ७.१२१.३ ॥
¿Qué dirán aquellos guerreros, derrotados en medio del ejército? ¿Y cómo superó Sātyaki, de gran renombre, a ellos en la batalla?
7.121.4
कथं च मम पुत्राणां जीवतां तत्र सञ्जय ।
शैनेयोऽभिययौ युद्धे तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१२१.४ ॥
Sañjaya, ¿cómo avanzó Śaineya contra ellos en la batalla mientras mis hijos aún vivían allí? Cuéntamelo, Sañjaya.
7.121.5
अत्यद्भुतमिदं तात त्वत्सकाशाच्छृणोम्यहम् ।
एकस्य बहुभिः सार्धं शत्रुभिस्तैर्महारथैः ॥ ७.१२१.५ ॥
Querido, de ti escucho esta cosa asombrosísima: que uno solo combatió junto con aquellos muchos grandes guerreros de carro enemigos.
7.121.6
विपरीतमहं मन्ये मन्दभाग्यं सुतं प्रति ।
यत्रावध्यन्त समरे सात्वतेन महारथाः ॥ ७.१२१.६ ॥
Creo que todo ha ido al revés respecto a mis hijos de mala fortuna, donde los grandes guerreros de carro fueron muertos en batalla por el Sātvata (Sātyaki).
7.121.7
एकस्य हि न पर्याप्तं यत्सैन्यं तस्य सञ्जय ।
क्रुद्धस्य युयुधानस्य सर्वे तिष्ठन्तु पाण्डवाः ॥ ७.१२१.७ ॥
Sañjaya, para él no basta el ejército de uno solo cuando Yuyudhāna está airado; que todos los Pāṇḍavas se alcen contra él.
7.121.8
निर्जित्य समरे द्रोणं कृतिनं चित्रयोधिनम् ।
यथा पशुगणान्सिंहस्तद्वद्धन्ता सुतान्मम ॥ ७.१२१.८ ॥
Tras vencer en batalla a Droṇa, el diestro y maravilloso guerrero, matará a mis hijos como un león mata a un rebaño de reses.
7.121.9
कृतवर्मादिभिः शूरैर्यत्तैर्बहुभिराहवे ।
युयुधानो न शकितो हन्तुं यत्पुरुषर्षभः ॥ ७.१२१.९ ॥
Aunque muchos héroes, Kṛtavarman y los demás, se esforzaron en la batalla, Yuyudhāna no pudo ser muerto, oh toro entre los hombres.
7.121.10
नैतदीदृशकं युद्धं कृतवांस्तत्र फल्गुनः ।
यादृशं कृतवान्युद्धं शिनेर्नप्ता महायशाः ॥ ७.१२१.१० ॥
Arjuna no libró allí una batalla semejante a la que libró el nieto de Śini, de gran renombre.
7.121.11
तव दुर्मन्त्रिते राजन्दुर्योधनकृतेन च ।
शृणुष्वावहितो भूत्वा यत्ते वक्ष्यामि भारत ॥ ७.१२१.११ ॥
Por tu mal consejo, oh rey, y por lo que hizo Duryodhana — escucha atentamente, oh Bhārata, lo que te voy a contar.
7.121.12
ते पुनः सन्न्यवर्तन्त कृत्वा संशपथान्मिथः ।
परां युद्धे मतिं क्रूरां तव पुत्रस्य शासनात् ॥ ७.१२१.१२ ॥
Tras jurarse mutuamente, volvieron de nuevo, y por orden de tu hijo tomaron en la batalla una resolución suprema y cruel.
7.121.13
त्रीणि सादिसहस्राणि दुर्योधनपुरोगमाः ।
शककाम्भोजबालह्लीका यवनाः पारदास्तथा ॥ ७.१२१.१३ ॥
Tres mil jinetes, con Duryodhana al frente: los Śakas, los Kāmbojas, los Bālhīkas, los Yavanas y también los Pāradas.
7.121.14
कुलिन्दास्तङ्कणाम्बष्ठाः पैशाचाश्च सबर्बराः ।
पार्वतीयाश्च राजेन्द्र क्रुद्धाः पाषाणपाणयः।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं शलभाः पावकं यथा ॥ ७.१२१.१४ ॥
Los Kulindas, Taṅkaṇas, Ambaṣṭhas, Paiśācas, Barbaras y los pueblos de montaña, oh señor de reyes, airados y con piedras en las manos, se lanzaron contra el descendiente de Śini, como langostas contra el fuego.
7.121.15
युक्ताश्च पार्वतीयानां रथाः पाषाणयोधिनाम् ।
शूराः पञ्चशतं राजञ्शैनेयं समुपाद्रवन् ॥ ७.१२१.१५ ॥
Los carros uncidos de los guerreros de piedra de las montañas, y quinientos héroes, oh rey, se lanzaron juntos contra el descendiente de Śini.
7.121.16
ततो रथसहस्रेण महारथशतेन च ।
द्विरदानां सहस्रेण द्विसाहस्रैश्च वाजिभिः ॥ ७.१२१.१६ ॥
Entonces, con mil carros, cien grandes guerreros de carro, mil elefantes y dos mil caballos.
7.121.17
शरवर्षाणि मुञ्चन्तो विविधानि महारथाः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयमसङ्ख्येयाश्च पत्तयः ॥ ७.१२१.१७ ॥
Disparando lluvias de flechas de muchas clases, los grandes guerreros de carro se lanzaron contra el descendiente de Śini, y también innumerables soldados de a pie.
7.121.18
तांश्च सञ्चोदयन्सर्वान्घ्नतैनमिति भारत ।
दुःशासनो महाराज सात्यकिं पर्यवारयत् ॥ ७.१२१.१८ ॥
Animándolos a todos, gritando '¡Golpeadlo!', oh descendiente de Bharata, oh gran rey, Duḥśāsana rodeó a Sātyaki.
7.121.19
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयचरितं महत् ।
यदेको बहुभिः सार्धमसम्भ्रान्तमयुध्यत ॥ ७.१२१.१९ ॥
Allí presenciamos la hazaña extraordinaria y grande de Śaineya (Sātyaki): solo, luchó contra muchos sin perder la calma.
7.121.20
अवधीच्च रथानीकं द्विरदानां च तद्बलम् ।
सादिनश्चैव तान्सर्वान्दस्यूनपि च सर्वशः ॥ ७.१२१.२० ॥
Abatió a la hueste de carros y a aquel ejército de elefantes, y a todos los jinetes, y también a los saqueadores, a todos ellos.
7.121.21
तत्र चक्रैर्विमथितैर्भग्नैश्च परमायुधैः ।
अक्षैश्च बहुधा भग्नैरीषादण्डकबन्धुरैः ॥ ७.१२१.२१ ॥
Allí la tierra estaba cubierta de ruedas aplastadas, armas supremas rotas, ejes destrozados de muchas maneras, y varas y yugos.
7.121.22
कुञ्जरैर्मथितैश्चापि ध्वजैश्च विनिपातितैः ।
वर्मभिश्च तथाऽनीकैर्व्यवकीर्णा वसुन्धरा ॥ ७.१२१.२२ ॥
Y la tierra estaba esparcida con estandartes derribados, armaduras y tropas pisoteadas por elefantes.
7.121.23
स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैरनुकर्षैश्च मारिष ।
सञ्छन्ना वसुधा तत्र द्यौर्ग्रहैरिव भारत ॥ ७.१२१.२३ ॥
Cubierta, oh señor, de guirnaldas, adornos, vestidos y correajes; la tierra allí estaba como el cielo cubierto de planetas, oh Bhārata.
7.121.24
गिरिरूपधरैश्चापि पतितैश्च महागजैः ।
म्लेच्छस्थितैर्महाराज भिन्नाञ्जनचयोपमैः ॥ ७.१२१.२४ ॥
Y con grandes elefantes que tenían forma de montaña, caídos, yacentes entre los bárbaros, oh gran rey, como montones de antimonio partido.
7.121.25
मृगैर्मन्द्रैश्च भद्रैश्च मृगमन्द्रैस्तथाऽपरैः ।
भद्रैर्मन्द्रमृगैश्चैव मृगभद्रैस्तथैव च ॥ ७.१२१.२५ ॥
Con elefantes mṛga, mandra y bhadra, y con mṛga-mandra y otros, con elefantes bhadra, mandra-mṛga y mṛga-bhadra también.
7.121.26
भद्रमन्द्रैश्चैव तथा तथा भद्रमृगैरपि ।
तत्रतत्र धरा कीर्णा शयानैः पर्वतोपमैः ॥ ७.१२१.२६ ॥
Y también con elefantes bhadra-mandra y bhadra-mṛga; por todas partes la tierra estaba cubierta de ellos, yacentes como montañas.
7.121.27
अञ्जनस्य कुले जाता वामनस्य च भारत ।
सुप्रतीककुले जाता महापद्मकुले तथा ॥ ७.१२१.२७ ॥
¡Oh Bhārata! Nacidos en el linaje de Añjana y de Vāmana, nacidos en el linaje de Supratīka, y asimismo en el linaje de Mahāpadma.
7.121.28
ऐरावतकुले चैव तथाऽन्येषु कुलेषु च ।
जाता दन्तिवरा राजञ्शेरते बहवो हताः ॥ ७.१२१.२८ ॥
Excelentes elefantes nacidos en el linaje de Airāvata y en otros linajes también, oh rey, yacen muertos en gran número.
7.121.29
वनायुजान्पार्वतीयान्काम्भोजान्बाह्लिकानपि ।
तथा हयवरान्राजन्निजघ्ने तत्र सात्यकिः ॥ ७.१२१.२९ ॥
Los caballos vanāyu, de montaña, kāmboja y bāhlika, y también otros excelentes caballos, oh rey, Sātyaki los mató allí.
7.121.30
नानादेशसमुत्थांश्च नानाजातींश्च दन्तिनः ।
निजघ्ने तत्र शैनेयः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२१.३० ॥
Elefantes surgidos de muchos países y de muchas clases, Śaineya (Sātyaki) los mató allí por centenares y por millares.
7.121.31
तेषु प्रकाल्यमानेषु दस्यून्दुःशासनोऽब्रवीत् ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञा युध्यध्वं किं सृतेन वः ॥ ७.१२१.३१ ॥
Mientras eran abatidos, Duḥśāsana dijo a los bandidos: «¡Vosotros que ignoráis el dharma, volved! ¡Luchad! ¿De qué os sirve huir?»
7.121.32
तांश्चातिभग्नासन्सम्प्रेक्ष्य पुत्रो दुःशासनस्तव ।
पाषाणयोधिनः शूरान्पार्वतीयानचोदयत् ॥ ७.१२१.३२ ॥
Al ver que estaban muy derrotados, vuestro hijo Duḥśāsana incitó a avanzar a los héroes montañeses, luchadores de piedra.
7.121.33
अश्मयुद्धेषु कुशला नैतञ्जानापि सात्यकिः ।
अश्मयुद्धमजानन्तं हतैनं युद्धकामुकम् ॥ ७.१२१.३३ ॥
Ni siquiera Sātyaki, experto en la lucha con piedras, conocía esto. Quien, sin conocer la lucha con piedras, ansía la batalla, será abatido por ello.
7.121.34
तथैव कुरवः सर्वे नाश्मयुद्धविशारदाः ।
अभिद्रवत माभैष्ट न वः प्राप्स्यति सात्यकिः ॥ ७.१२१.३४ ॥
Del mismo modo, no todos los Kuru son hábiles en la lucha con piedras. ¡Atacad, no temáis; Sātyaki no logrará atraparos!
7.121.35
ते पार्वतीया राजानः सर्वे पाषाणयोधिनः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं राजानमिव मन्त्रिणः ॥ ७.१२१.३५ ॥
Aquellos reyes montañeses, todos luchadores de piedra, se abalanzaron sobre Sātyaki, hijo de Śini, como los ministros sobre un rey.
7.121.36
ततो गजशिरःप्रख्यैरुपलैः शैलवासिनः ।
उद्यतैर्युयुधानस्य पुरतस्तस्थुराहवे ॥ ७.१२१.३६ ॥
Entonces los habitantes de las montañas, alzando piedras grandes como cabezas de elefante, se plantaron en batalla ante Yuyudhāna.
7.121.37
क्षेरणीयैस्तथाप्यन्ये सात्वतस्य वधैषिणः ।
चोदितास्तव पुत्रेण सर्वतो रुरुधुर्दिशः ॥ ७.१२१.३७ ॥
Otros, que buscaban la muerte del hijo de Sātvata, incitados por tu hijo, junto con los lanzadores de piedras, rodearon las direcciones por todos lados.
7.121.38
तेषामापततामेव शिलायुद्धं चिकीर्षताम् ।
सात्यकिः प्रतिसन्धाय निशितान्प्राहिणोच्छरान् ॥ ७.१२१.३८ ॥
Mientras ellos se lanzaban contra él, deseosos de librar una batalla de piedras, Sātyaki tensó el arco y disparó flechas afiladas.
7.121.39
तामश्मवृष्टिं तुमुलां पार्वतीयैः समीरिताम् ।
चिच्छेदोरगसंकाशैर्नाराचैः शिनिपुङ्गवः ॥ ७.१२१.३९ ॥
Aquella tumultuosa lluvia de piedras, lanzada por los habitantes de las montañas, la cortó el mejor de los Śinis con flechas semejantes a serpientes.
7.121.40
तैरश्मचूर्णैर्दीप्यद्भिः खद्योतानामिव व्रजैः ।
प्रायः सैन्यान्यहन्यन्त हाहाभूतानि मारिष ॥ ७.१२१.४० ॥
Golpeados por aquellos fragmentos de piedra ardientes, como enjambres de luciérnagas, oh venerable, los ejércitos fueron casi destruidos y clamaron en su angustia.
7.121.41
ततः पञ्चशतं शूराः समुद्यतमहाशिलाः ।
निकृत्तबाहवो राजन्निपेतुर्धरणीतले ॥ ७.१२१.४१ ॥
Entonces, oh rey, quinientos héroes que habían alzado grandes piedras, con los brazos cortados, cayeron al suelo.
7.121.42
सात्वतस्य च भल्लेन निष्पिष्टैस्तैस्तथाऽद्रिभिः ।
न्यपतन्निहता म्लेच्छास्तत्रतत्र गतासवः ॥ ७.१२१.४२ ॥
Aplastados por la flecha bhalla de Sātyaki y por aquellas mismas piedras, los bárbaros fueron muertos aquí y allá y cayeron sin vida.
7.121.43
ते हन्यमानाः समरे सात्वतेन महात्मना ।
अश्मवृष्टिं महाघोरां पातयन्ति स्म सात्वते ॥ ७.१२१.४३ ॥
Heridos en la batalla por el magnánimo Sātvata, descargaron sobre Sātvata una lluvia de piedras espantosa.
7.121.44
पाषाणयोधिनः शूरान्यतमानानवस्थितान् ।
न्यवधीद्बहुसाहस्रांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१२१.४४ ॥
Mató a muchos miles de héroes combatientes con piedras que, esforzándose, permanecían firmes; aquello pareció un prodigio.
7.121.45
ततः पुनर्बस्तमुखैरश्मवृष्टीः समन्ततः ।
अधोबस्तैः स्थूलबस्तैर्दरदैः खसतङ्कणैः ॥ ७.१२१.४५ ॥
Entonces, de nuevo, con proyectiles de boca de cabra, de boca hacia abajo y de boca gruesa, junto con los Darada, los Khasa y los Ṭaṅkaṇa, hicieron llover piedras por todas partes.
7.121.46
लम्बकैश्च कुणिन्दैश्च क्षिप्ताः क्षिप्ताश्च सात्यकिः ।
नाराचैः प्रतिचिच्छेद प्रतिपत्तिविशारदः ॥ ७.१२१.४६ ॥
Las piedras arrojadas una y otra vez por los Lambaka y los Kuṇinda, Sātyaki, diestro en las contramedidas, las cortó en respuesta con flechas de hierro.
7.121.47
अद्रीणां भिद्यमानानामन्तरिक्षे शितैः शरैः ।
शब्देन प्राद्रवन्सङ्ख्ये रथाश्वगजपत्तयः ॥ ७.१२१.४७ ॥
Al sonido de las piedras que se rompían en el cielo por las flechas afiladas, las filas de carros, caballos, elefantes e infantes huyeron en la batalla.
7.121.48
अश्मचूर्णैरवाकीर्णा मनुष्यगजवाजिनः ।
नाशक्नुवन्नवस्थातुं भ्रमरैरिव दंशिताः ॥ ७.१२१.४८ ॥
Cubiertos de polvo de piedra, hombres, elefantes y caballos no podían mantenerse firmes, como si los picaran abejorros.
7.121.49
हतशिष्टाः सरुधिरा भिन्नमस्तकपिण्डिकाः ।
विभिन्नशिरसो राजन्दन्तैश्छिन्नैश्च दन्तिनः।
निर्धूतैश्च करैर्नागा व्यङ्गाश्च शतशः कृताः ॥ ७.१२१.४९ ॥
Oh rey, los elefantes que quedaron con vida estaban cubiertos de sangre, con las sienes y los cráneos partidos. Oh rey, sus cabezas estaban destrozadas y sus colmillos rotos, y cientos de elefantes, sacudiendo sus trompas, quedaron mutilados.
7.121.50
हत्वा पञ्चशतं योधांस्तत्क्षणेनैव मारिष ।
व्यचरत्पृतनामध्ये शैनेयः कृतहस्तवत् ॥ ७.१२१.५० ॥
Oh señor, en ese mismo instante, habiendo abatido a quinientos guerreros, el descendiente de Śini se movía en medio del ejército como un hombre diestro con sus manos.
7.121.51
कुञ्जराः सन्न्यवर्तन्त युयुधानेन मोहिताः ॥ ७.१२१.५१ ॥
Los elefantes, desconcertados por Yuyudhāna, dieron la vuelta.
7.121.52
अश्मनां भिद्यमानानां सायकैः श्रूयते ध्वनिः ।
पद्मपत्रेषुधाराणां पतन्तीनामिव ध्वनिः ॥ ७.१२१.५२ ॥
Se oye el sonido de las piedras partidas por las flechas, como el sonido de torrentes de flechas con forma de pétalos de loto que caen.
7.121.53
ततः शब्दः समभवत्तव सैन्यस्य मारिष ।
माधवेनार्द्यमानस्य सागरस्येव पर्वणि ॥ ७.१२१.५३ ॥
Entonces, oh señor, se alzó un clamor en vuestro ejército, golpeado por Mādhava, como el océano agitado en la luna llena.
7.121.54
तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा द्रोणो यन्तारमब्रवीत् ।
एष सूत रणे क्रुद्धः सात्वतानां महारथः ॥ ७.१२१.५४ ॥
Al oír aquel estruendo, Droṇa dijo a su auriga: Auriga, este, enfurecido en la batalla, es el gran conductor de carros de los Sātvatas.
7.121.55
दारयन्बहुधा सैन्यं रणे चरति कालवत् ।
यत्रैष शब्दस्तुमुलस्तत्र सूत रथं नय ॥ ७.१२१.५५ ॥
Desgarrando al ejército de muchas maneras, se mueve en la batalla como la Muerte. Allí donde está este estruendo tumultuoso, auriga, conduce el carro.
7.121.56
पाषाणयोधिभिर्नूनं युयुधानः समागतः ।
तथाहि रथिनः सर्वे हियन्ते विद्रुतैर्हयैः ॥ ७.१२१.५६ ॥
Sin duda Yuyudhāna se ha encontrado con guerreros de piedra; en efecto, todos los guerreros de carro son arrastrados por los caballos que huyen.
7.121.57
विशस्त्रकवचा रुग्णास्तत्रतत्र पतन्ति च ।
न शक्नुवन्ति यन्तारः संयन्तुं तुमुले हयान् ॥ ७.१२१.५७ ॥
Sin armas ni armaduras, heridos, caen aquí y allá; en el tumulto los aurigas no pueden dominar los caballos.
7.121.58
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा भारद्वाजस्य सारथिः ।
प्रत्युवाच ततो द्रोणं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ७.१२१.५८ ॥
Habiendo oído estas palabras, el auriga de Bhāradvāja respondió entonces a Droṇa, el mejor de todos los portadores de armas.
7.121.59
सैन्यं द्रवति चायुष्मन्कौरवेयं समन्ततः ।
पश्य योधान्रणे भग्नान्धावतो वै ततस्ततः ॥ ७.१२१.५९ ॥
Y, oh longevo, el ejército de los Kuru huye por todas partes. Mira a los guerreros derrotados en la batalla, corriendo de aquí para allá.
7.121.60
इमे च संहताः शूराः पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
त्वामेव हि जिघांसन्त आद्रवन्ति समन्ततः ॥ ७.१२१.६० ॥
Y estos héroes pañcālas, unidos con los Pāṇḍava, deseando matarte a ti solo, se abalanzan sobre ti desde todos lados.
7.121.61
अत्र कार्यं समाधत्स्व प्राप्तकालमरिन्दम ।
स्वाने वा गमने वापि दूरं यातश्च सात्यकिः ॥ ७.१२१.६१ ॥
¡Oh domador de enemigos! Aquí ocúpate de tu deber a su debido tiempo. Sātyaki está en su puesto o ha ido muy lejos.
7.121.62
तथैवं वदतस्तस्य भारद्वाजस्य सारथेः ।
प्रत्यदृश्यत शैनेयो निघ्नन्बहुविधान्रथान् ॥ ७.१२१.६२ ॥
Mientras el auriga de Bhāradvāja (Droṇa) hablaba así, apareció el descendiente de Śini (Sātyaki), derribando carros de muchos tipos.
7.121.63
ते वध्यमानाः समरे युयुधानेन तावकाः ।
युयुधानरथं त्यक्त्वा द्रोणानीकाय दुद्रुवुः ॥ ७.१२१.६३ ॥
Tus hombres, muertos en batalla por Yuyudhāna (Sātyaki), abandonaron el carro de Yuyudhāna y huyeron hacia el ejército de Droṇa.
7.121.64
यैस्तु दुःशासनः सार्धं रथैः पूर्वं न्यवर्तत ।
ते भीतास्त्वभ्यधावन्त सर्वे द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१२१.६४ ॥
Aquellos que antes no se habían vuelto con Duḥśāsana y sus carros, ahora, llenos de terror, todos corrieron hacia el carro de Droṇa.