Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.121

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.121.1

सम्प्रद्य महत्सैन्यं यान्तं शैनेयमर्जुनम् ।
निर्हीका मम ते पुत्राः किमकुर्वत सञ्जय ॥ ७.१२१.१ ॥

ସଞ୍ଜୟ, ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ମହାସେନା ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ି ଆଗକୁ ଗଲାବେଳେ ମୋର ନିର୍ଲଜ୍ଜ ପୁତ୍ରମାନେ କ'ଣ କଲେ?

7.121.2

कथं वैषां तदा युद्धे धृतिरासीन्मुमूर्षताम् ।
शैनेयचरितं दृष्ट्वा यादृशं सव्यसाचिनः ॥ ७.१२१.२ ॥

ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ପରି ଶୈନେୟଙ୍କ କର୍ମ ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧରେ ମରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେମାନଙ୍କର ଧୈର୍ଯ୍ୟ କେମିତି ଥିଲା?

7.121.3

किं नु वक्ष्यन्ति ते क्षात्रं सैन्यमध्ये पराजिताः ।
कथं नु सात्यकिर्युद्धे व्यतिक्रान्तो महायशाः ॥ ७.१२१.३ ॥

ସେନା ମଧ୍ୟରେ ପରାଜିତ ସେହି କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କ'ଣ କହିବେ? ମହାଯଶସ୍ବୀ ସାତ୍ୟକି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ କିପରି ଅତିକ୍ରମ କଲା?

7.121.4

कथं च मम पुत्राणां जीवतां तत्र सञ्जय ।
शैनेयोऽभिययौ युद्धे तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१२१.४ ॥

ସଞ୍ଜୟ, ସେଠାରେ ମୋ ପୁତ୍ରମାନେ ଜୀବିତ ଥିବାବେଳେ ଶୈନେୟ ଯୁଦ୍ଧରେ କିପରି ଆଗକୁ ଗଲା? ସଞ୍ଜୟ, ତାହା ମୋତେ କୁହ।

7.121.5

अत्यद्भुतमिदं तात त्वत्सकाशाच्छृणोम्यहम् ।
एकस्य बहुभिः सार्धं शत्रुभिस्तैर्महारथैः ॥ ७.१२१.५ ॥

ପ୍ରିୟ, ତୁମଠାରୁ ମୁଁ ଏହି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣୁଛି ଯେ ଜଣେ ସେହି ବହୁତ ଶତ୍ରୁ ମହାରଥୀଙ୍କ ସହିତ ଲଢ଼ିଲା।

7.121.6

विपरीतमहं मन्ये मन्दभाग्यं सुतं प्रति ।
यत्रावध्यन्त समरे सात्वतेन महारथाः ॥ ७.१२१.६ ॥

ମୋ ମନ୍ଦଭାଗ୍ୟ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ମୁଁ ସବୁ ବିପରୀତ ଭାବେ ବୁଝୁଛି; ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାରଥୀମାନେ ସାତ୍ୱତ (ସାତ୍ୟକି) ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ।

7.121.7

एकस्य हि न पर्याप्तं यत्सैन्यं तस्य सञ्जय ।
क्रुद्धस्य युयुधानस्य सर्वे तिष्ठन्तु पाण्डवाः ॥ ७.१२१.७ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଯୁଯୁଧାନ ଏକାକୀ ହିଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ତାହାର ସୈନ୍ୟ ଆଗରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତୁ।

7.121.8

निर्जित्य समरे द्रोणं कृतिनं चित्रयोधिनम् ।
यथा पशुगणान्सिंहस्तद्वद्धन्ता सुतान्मम ॥ ७.१२१.८ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଓ ବିଚିତ୍ର ଯୋଦ୍ଧା ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଜିତି, ସିଂହ ଯେପରି ପଶୁପଲ ବଧ କରେ, ସେପରି ସେ ମୋ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବ।

7.121.9

कृतवर्मादिभिः शूरैर्यत्तैर्बहुभिराहवे ।
युयुधानो न शकितो हन्तुं यत्पुरुषर्षभः ॥ ७.१२१.९ ॥

କୃତବର୍ମା ପ୍ରମୁଖ ବହୁ ଶୂରବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।

7.121.10

नैतदीदृशकं युद्धं कृतवांस्तत्र फल्गुनः ।
यादृशं कृतवान्युद्धं शिनेर्नप्ता महायशाः ॥ ७.१२१.१० ॥

ସେଠାରେ ଫାଲଗୁନ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିନଥିଲେ — ମହାଯଶସ୍ବୀ ଶିନିଙ୍କ ନାତି ଯେପରି କରିଥିଲେ।

7.121.11

तव दुर्मन्त्रिते राजन्दुर्योधनकृतेन च ।
शृणुष्वावहितो भूत्वा यत्ते वक्ष्यामि भारत ॥ ७.१२१.११ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ କର୍ମରୁ — ହେ ଭାରତ, ସାବଧାନ ହୋଇ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହିବି।

7.121.12

ते पुनः सन्न्यवर्तन्त कृत्वा संशपथान्मिथः ।
परां युद्धे मतिं क्रूरां तव पुत्रस्य शासनात् ॥ ७.१२१.१२ ॥

ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଶପଥ କରି ପୁନର୍ବାର ଫେରିଲେ; ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୂର ସଙ୍କଳ୍ପ କଲେ।

7.121.13

त्रीणि सादिसहस्राणि दुर्योधनपुरोगमाः ।
शककाम्भोजबालह्लीका यवनाः पारदास्तथा ॥ ७.१२१.१३ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅଗ୍ରେ ଥିବା ତିନି ହଜାର ଅଶ୍ୱାରୋହୀ — ଶକ, କାମ୍ବୋଜ, ବାହ୍ଲୀକ, ଯବନ ଏବଂ ପାରଦ।

7.121.14

कुलिन्दास्तङ्कणाम्बष्ठाः पैशाचाश्च सबर्बराः ।
पार्वतीयाश्च राजेन्द्र क्रुद्धाः पाषाणपाणयः।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं शलभाः पावकं यथा ॥ ७.१२१.१४ ॥

କୁଳିନ୍ଦ, ତଙ୍କଣ, ଅମ୍ବଷ୍ଠ, ପୈଶାଚ, ସବର୍ବର ଏବଂ ପାର୍ବତୀୟ — ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର — କ୍ରୋଧରେ ହାତରେ ପଥର ଧରି ଶୈନେୟଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ, ଯେପରି ଶଳଭ ଅଗ୍ନି ଉପରେ।

7.121.15

युक्ताश्च पार्वतीयानां रथाः पाषाणयोधिनाम् ।
शूराः पञ्चशतं राजञ्शैनेयं समुपाद्रवन् ॥ ७.१२१.१५ ॥

ପାର୍ବତୀୟ ପଥର-ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଯୁକ୍ତ ରଥ ଏବଂ ପାଞ୍ଚଶହ ଶୂରବୀର, ହେ ରାଜନ୍, ଶୈନେୟ ଉପରେ ଏକାସାଥି ପଡ଼ିଲେ।

7.121.16

ततो रथसहस्रेण महारथशतेन च ।
द्विरदानां सहस्रेण द्विसाहस्रैश्च वाजिभिः ॥ ७.१२१.१६ ॥

ତାପରେ ହଜାରେ ରଥ, ଶହେ ମହାରଥୀ, ହଜାରେ ହାତୀ ଏବଂ ଦୁଇ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ସହିତ।

7.121.17

शरवर्षाणि मुञ्चन्तो विविधानि महारथाः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयमसङ्ख्येयाश्च पत्तयः ॥ ७.१२१.१७ ॥

ବିବିଧ ଶରବର୍ଷା କରି ମହାରଥୀମାନେ ଶୈନେୟ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ, ଅସଂଖ୍ୟ ପଦାତିକ ମଧ୍ୟ।

7.121.18

तांश्च सञ्चोदयन्सर्वान्घ्नतैनमिति भारत ।
दुःशासनो महाराज सात्यकिं पर्यवारयत् ॥ ७.१२१.१८ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି, 'ଏହାକୁ ମାର!' ବୋଲି କହି, ହେ ଭରତ, ହେ ମହାରାଜ, ଦୁଃଶାସନ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଘେରିଲା।

7.121.19

तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयचरितं महत् ।
यदेको बहुभिः सार्धमसम्भ्रान्तमयुध्यत ॥ ७.१२१.१९ ॥

ସେଠାରେ ଆମେ ଶୈନେୟଙ୍କ (ସାତ୍ୟକିଙ୍କ) ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ମହାନ ପରାକ୍ରମ ଦେଖିଲୁ; ସେ ଏକାକୀ ଅନେକଙ୍କ ସହ ବିଚଳିତ ନ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

7.121.20

अवधीच्च रथानीकं द्विरदानां च तद्बलम् ।
सादिनश्चैव तान्सर्वान्दस्यूनपि च सर्वशः ॥ ७.१२१.२० ॥

ସେ ରଥସେନା ଓ ସେହି ହସ୍ତୀସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲା; ସମସ୍ତ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଓ ସମସ୍ତ ଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲା।

7.121.21

तत्र चक्रैर्विमथितैर्भग्नैश्च परमायुधैः ।
अक्षैश्च बहुधा भग्नैरीषादण्डकबन्धुरैः ॥ ७.१२१.२१ ॥

ସେଠାରେ ଭଗ୍ନ ଚକ୍ର, ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଉତ୍ତମ ଅସ୍ତ୍ର, ନାନା ପ୍ରକାରେ ଭଗ୍ନ ଅକ୍ଷ ଓ ଈଷା-ଦଣ୍ଡରେ (ଭୂମି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା)।

7.121.22

कुञ्जरैर्मथितैश्चापि ध्वजैश्च विनिपातितैः ।
वर्मभिश्च तथाऽनीकैर्व्यवकीर्णा वसुन्धरा ॥ ७.१२१.२२ ॥

ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଥିତ, ପତିତ ଧ୍ୱଜ, କବଚ ଓ ସୈନ୍ୟଦଳରେ ସେହି ବସୁନ୍ଧରା ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା।

7.121.23

स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैरनुकर्षैश्च मारिष ।
सञ्छन्ना वसुधा तत्र द्यौर्ग्रहैरिव भारत ॥ ७.१२१.२३ ॥

ହେ ମାନ୍ୟ, ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ ମାଳା, ଅଳଙ୍କାର, ବସ୍ତ୍ର ଓ ରଥବନ୍ଧନରେ ସେହି ଭୂମି ଆଚ୍ଛାଦିତ ଥିଲା, ଯେପରି ଆକାଶ ଗ୍ରହମାନଙ୍କରେ।

7.121.24

गिरिरूपधरैश्चापि पतितैश्च महागजैः ।
म्लेच्छस्थितैर्महाराज भिन्नाञ्जनचयोपमैः ॥ ७.१२१.२४ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ପର୍ବତରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ପତିତ ମହାଗଜମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଥିବା, ଭଗ୍ନ କଜଳ-ରାଶି ସଦୃଶ।

7.121.25

मृगैर्मन्द्रैश्च भद्रैश्च मृगमन्द्रैस्तथाऽपरैः ।
भद्रैर्मन्द्रमृगैश्चैव मृगभद्रैस्तथैव च ॥ ७.१२१.२५ ॥

ମୃଗ, ମନ୍ଦ୍ର ଓ ଭଦ୍ର ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ମୃଗ-ମନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ଭଦ୍ର, ମନ୍ଦ୍ର-ମୃଗ ଏବଂ ମୃଗ-ଭଦ୍ର ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।

7.121.26

भद्रमन्द्रैश्चैव तथा तथा भद्रमृगैरपि ।
तत्रतत्र धरा कीर्णा शयानैः पर्वतोपमैः ॥ ७.१२१.२६ ॥

ଭଦ୍ର-ମନ୍ଦ୍ର ଓ ଭଦ୍ର-ମୃଗ ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ; ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଇଥିବା (ହାତୀମାନଙ୍କ) ଦ୍ୱାରା ଧରଣୀ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଥିଲା।

7.121.27

अञ्जनस्य कुले जाता वामनस्य च भारत ।
सुप्रतीककुले जाता महापद्मकुले तथा ॥ ७.१२१.२७ ॥

ହେ ଭାରତ! ଅଞ୍ଜନ ଓ ବାମନ କୁଳରେ ଜାତ, ସୁପ୍ରତୀକ କୁଳରେ ଜାତ, ଏବଂ ମହାପଦ୍ମ କୁଳରେ ଜାତ (ହାତୀମାନେ)।

7.121.28

ऐरावतकुले चैव तथाऽन्येषु कुलेषु च ।
जाता दन्तिवरा राजञ्शेरते बहवो हताः ॥ ७.१२१.२८ ॥

ଐରାବତ କୁଳରେ ଓ ଅନ୍ୟ କୁଳରେ ଜାତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ, ହେ ରାଜନ୍! ବହୁତ ନିହତ ହୋଇ ଶୋଇଛନ୍ତି।

7.121.29

वनायुजान्पार्वतीयान्काम्भोजान्बाह्लिकानपि ।
तथा हयवरान्राजन्निजघ्ने तत्र सात्यकिः ॥ ७.१२१.२९ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ବନାୟୁ, ପାର୍ବତୀୟ, କାମ୍ବୋଜ ଓ ବାହ୍ଲୀକ ଜାତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାତ୍ୟକି ସେଠାରେ ବଧ କଲେ।

7.121.30

नानादेशसमुत्थांश्च नानाजातींश्च दन्तिनः ।
निजघ्ने तत्र शैनेयः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२१.३० ॥

ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ବିଭିନ୍ନ ଜାତିର ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ସେଠାରେ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ବଧ କଲେ।

7.121.31

तेषु प्रकाल्यमानेषु दस्यून्दुःशासनोऽब्रवीत् ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञा युध्यध्वं किं सृतेन वः ॥ ७.१२१.३१ ॥

ସେମାନେ କଟାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଦୁଃଶାସନ ଦସ୍ୟୁମାନଙ୍କୁ କହିଲା, 'ଅଧର୍ମ ନ ଜାଣୁଥିବା ଲୋକେ, ଫେରି ଆସ! ଯୁଦ୍ଧ କର; ପଳାଇଲେ ତୁମର କ'ଣ ଲାଭ?'

7.121.32

तांश्चातिभग्नासन्सम्प्रेक्ष्य पुत्रो दुःशासनस्तव ।
पाषाणयोधिनः शूरान्पार्वतीयानचोदयत् ॥ ७.१२१.३२ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରାଜିତ ଦେଖି ତୁମ ପୁଅ ଦୁଃଶାସନ ପଥର-ଯୋଦ୍ଧା, ପର୍ବତବାସୀ ବୀରମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଲା।

7.121.33

अश्मयुद्धेषु कुशला नैतञ्जानापि सात्यकिः ।
अश्मयुद्धमजानन्तं हतैनं युद्धकामुकम् ॥ ७.१२१.३३ ॥

ପଥର-ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ସାତ୍ୟକି ମଧ୍ୟ ଏହା ଜାଣିନଥିଲେ; ପଥର-ଯୁଦ୍ଧ ନ ଜାଣି ଯୁଦ୍ଧ କାମନା କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ଏହା ମାରିଦେବ।

7.121.34

तथैव कुरवः सर्वे नाश्मयुद्धविशारदाः ।
अभिद्रवत माभैष्ट न वः प्राप्स्यति सात्यकिः ॥ ७.१२१.३४ ॥

ସେହିପରି ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେ ପଥର-ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ନୁହଁନ୍ତି; ଆଗକୁ ଆକ୍ରମଣ କର, ଭୟ କର ନାହିଁ; ସାତ୍ୟକି ତୁମକୁ ପାଇବ ନାହିଁ।

7.121.35

ते पार्वतीया राजानः सर्वे पाषाणयोधिनः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं राजानमिव मन्त्रिणः ॥ ७.१२१.३५ ॥

ସେହି ପର୍ବତବାସୀ ରାଜାମାନେ, ପଥର-ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସମସ୍ତେ ଶୈନେୟ ସାତ୍ୟକି ଉପରେ ସେପରି ଝାସ ଦେଲେ, ଯେପରି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଉପରେ ଝାସ ଦିଅନ୍ତି।

7.121.36

ततो गजशिरःप्रख्यैरुपलैः शैलवासिनः ।
उद्यतैर्युयुधानस्य पुरतस्तस्थुराहवे ॥ ७.१२१.३६ ॥

ତାପରେ ହାତୀ ମୁଣ୍ଡ ପରି ବଡ଼ ପଥର ଉଠାଇ ପର୍ବତବାସୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ସାମନାରେ ଠିଆ ହେଲେ।

7.121.37

क्षेरणीयैस्तथाप्यन्ये सात्वतस्य वधैषिणः ।
चोदितास्तव पुत्रेण सर्वतो रुरुधुर्दिशः ॥ ७.१२१.३७ ॥

ସାତ୍ବତଙ୍କ (ସାତ୍ୟକିଙ୍କ) ବଧ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ, ପଥର ନିକ୍ଷେପକାରୀଙ୍କ ସହିତ, ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ସବୁ ଦିଗ ଘେରି ଦେଲେ।

7.121.38

तेषामापततामेव शिलायुद्धं चिकीर्षताम् ।
सात्यकिः प्रतिसन्धाय निशितान्प्राहिणोच्छरान् ॥ ७.१२१.३८ ॥

ପଥର ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେମାନେ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ସାତ୍ୟକି ବାଣ ଯୋଡ଼ି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.121.39

तामश्मवृष्टिं तुमुलां पार्वतीयैः समीरिताम् ।
चिच्छेदोरगसंकाशैर्नाराचैः शिनिपुङ्गवः ॥ ७.१२१.३९ ॥

ପର୍ବତବାସୀମାନେ ନିକ୍ଷେପ କରିଥିବା ସେହି ଭୟଙ୍କର ପଥରବର୍ଷାକୁ, ଶିନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସର୍ପସଦୃଶ ନାରାଚ ବାଣରେ ଛେଦି ଦେଲେ।

7.121.40

तैरश्मचूर्णैर्दीप्यद्भिः खद्योतानामिव व्रजैः ।
प्रायः सैन्यान्यहन्यन्त हाहाभूतानि मारिष ॥ ७.१२१.४० ॥

ଜୁଗୁନି ପୋକର ଝାଙ୍କ ପରି ଚମକୁଥିବା ସେହି ପଥରଚୂର୍ଣ୍ଣରେ, ହେ ପୂଜ୍ୟ, ସେନାମାନେ ପ୍ରାୟ ମରିଗଲେ ଏବଂ 'ହାୟ ହାୟ' କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

7.121.41

ततः पञ्चशतं शूराः समुद्यतमहाशिलाः ।
निकृत्तबाहवो राजन्निपेतुर्धरणीतले ॥ ७.१२१.४१ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ବଡ଼ ପଥର ଉଠାଇଥିବା ପାଞ୍ଚ ଶହ ବୀର, ବାହୁ କଟି ଧରଣୀରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

7.121.42

सात्वतस्य च भल्लेन निष्पिष्टैस्तैस्तथाऽद्रिभिः ।
न्यपतन्निहता म्लेच्छास्तत्रतत्र गतासवः ॥ ७.१२१.४२ ॥

ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ଭଲ୍ଲ ବାଣ ଏବଂ ସେହି ପଥରରେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ମରି ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ।

7.121.43

ते हन्यमानाः समरे सात्वतेन महात्मना ।
अश्मवृष्टिं महाघोरां पातयन्ति स्म सात्वते ॥ ७.१२१.४३ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାତ୍ମା ସାତ୍ୱତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଉଥିବା ସେମାନେ ସାତ୍ୱତଙ୍କ ଉପରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ପଥର ବର୍ଷା କଲେ।

7.121.44

पाषाणयोधिनः शूरान्यतमानानवस्थितान् ।
न्यवधीद्बहुसाहस्रांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१२१.४४ ॥

ପଥର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା, ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା, ସ୍ଥିର ଠିଆ ହୋଇଥିବା ହଜାର ହଜାର ଶୂରଙ୍କୁ ସେ ବଧ କଲେ; ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ଭଳି ହେଲା।

7.121.45

ततः पुनर्बस्तमुखैरश्मवृष्टीः समन्ततः ।
अधोबस्तैः स्थूलबस्तैर्दरदैः खसतङ्कणैः ॥ ७.१२१.४५ ॥

ତା'ପରେ ସେମାନେ ଛେଳି-ମୁଖ, ତଳ-ମୁଖ, ସ୍ଥୂଳ-ମୁଖ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଏବଂ ଦରଦ ଓ ଖସ-ଟଙ୍କଣମାନଙ୍କ ସହ ଚାରିପଟୁ ପୁନର୍ବାର ପଥର ବର୍ଷା କଲେ।

7.121.46

लम्बकैश्च कुणिन्दैश्च क्षिप्ताः क्षिप्ताश्च सात्यकिः ।
नाराचैः प्रतिचिच्छेद प्रतिपत्तिविशारदः ॥ ७.१२१.४६ ॥

ଲମ୍ବକ ଓ କୁଣିନ୍ଦମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାରମ୍ବାର ନିକ୍ଷିପ୍ତ ପଥରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିକାରରେ ନିପୁଣ ସାତ୍ୟକି ନାରାଚ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।

7.121.47

अद्रीणां भिद्यमानानामन्तरिक्षे शितैः शरैः ।
शब्देन प्राद्रवन्सङ्ख्ये रथाश्वगजपत्तयः ॥ ७.१२१.४७ ॥

ଆକାଶରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ପଥରର ଶବ୍ଦରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ଗଜ, ପଦାତିକ ପଳାଇଲେ।

7.121.48

अश्मचूर्णैरवाकीर्णा मनुष्यगजवाजिनः ।
नाशक्नुवन्नवस्थातुं भ्रमरैरिव दंशिताः ॥ ७.१२१.४८ ॥

ପଥର ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ମନୁଷ୍ୟ, ଗଜ ଓ ଅଶ୍ୱମାନେ ଠିଆ ହୋଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଭ୍ରମର ଦଂଶନରେ ପୀଡ଼ିତ।

7.121.49

हतशिष्टाः सरुधिरा भिन्नमस्तकपिण्डिकाः ।
विभिन्नशिरसो राजन्दन्तैश्छिन्नैश्च दन्तिनः।
निर्धूतैश्च करैर्नागा व्यङ्गाश्च शतशः कृताः ॥ ७.१२१.४९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ମରିନଥିବା ହସ୍ତୀମାନେ ରକ୍ତରେ ମାଖା ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମସ୍ତକ ଓ କପାଳ ଫାଟିଯାଇଥିଲା। ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଭଗ୍ନ ଥିଲା, ଦାଢ଼ ଭାଙ୍ଗିଥିଲା। ଶୁଣ୍ଡ ଝାଡ଼ୁଥିବା ଶହ ଶହ ହସ୍ତୀ ଅଙ୍ଗହୀନ ହେଲେ।

7.121.50

हत्वा पञ्चशतं योधांस्तत्क्षणेनैव मारिष ।
व्यचरत्पृतनामध्ये शैनेयः कृतहस्तवत् ॥ ७.१२१.५० ॥

ହେ ମାରିଷ, ସେହି କ୍ଷଣରେ ପାଞ୍ଚ ଶହ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ବଧ କରି ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ସେନା ମଧ୍ୟରେ ନିପୁଣ ହସ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକ ପରି ବିଚରଣ କଲେ।

7.121.51

कुञ्जराः सन्न्यवर्तन्त युयुधानेन मोहिताः ॥ ७.१२१.५१ ॥

ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋହିତ ହୋଇ ହସ୍ତୀମାନେ ପଛକୁ ଫେରିଲେ।

7.121.52

अश्मनां भिद्यमानानां सायकैः श्रूयते ध्वनिः ।
पद्मपत्रेषुधाराणां पतन्तीनामिव ध्वनिः ॥ ७.१२१.५२ ॥

ବାଣରେ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ପଥରର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଉଛି; ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ବାଣର ଧାରା ପଡ଼ୁଥିବା ପରି ସେ ଶବ୍ଦ।

7.121.53

ततः शब्दः समभवत्तव सैन्यस्य मारिष ।
माधवेनार्द्यमानस्य सागरस्येव पर्वणि ॥ ७.१२१.५३ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମାରିଷ, ମାଧବ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କ ଆଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ଆପଣଙ୍କ ସେନାରେ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା; ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସମୁଦ୍ର ବିକ୍ଷୁବ୍ଧ ହେଲାପରି।

7.121.54

तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा द्रोणो यन्तारमब्रवीत् ।
एष सूत रणे क्रुद्धः सात्वतानां महारथः ॥ ७.१२१.५४ ॥

ସେ ତୁମୁଳ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଦ୍ରୋଣ ସାରଥିକୁ କହିଲେ: ହେ ସୂତ, ରଣରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଏ ସାତ୍ୱତମାନଙ୍କ ମହାରଥୀ।

7.121.55

दारयन्बहुधा सैन्यं रणे चरति कालवत् ।
यत्रैष शब्दस्तुमुलस्तत्र सूत रथं नय ॥ ७.१२१.५५ ॥

ରଣରେ ସେନାକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରରେ ଚିରି ସେ କାଳ ପରି ବିଚରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏହି ତୁମୁଳ ଶବ୍ଦ, ହେ ସୂତ, ସେଠାକୁ ରଥ ଚଳାଅ।

7.121.56

पाषाणयोधिभिर्नूनं युयुधानः समागतः ।
तथाहि रथिनः सर्वे हियन्ते विद्रुतैर्हयैः ॥ ७.१२१.५६ ॥

ପଥର ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଯୁଧାନ ନିଶ୍ଚୟ ମୁକାବିଲା କରିଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ରଥୀଙ୍କୁ ପଳାୟମାନ ଘୋଡ଼ା ନେଇଯାଉଛନ୍ତି।

7.121.57

विशस्त्रकवचा रुग्णास्तत्रतत्र पतन्ति च ।
न शक्नुवन्ति यन्तारः संयन्तुं तुमुले हयान् ॥ ७.१२१.५७ ॥

ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ ବିନା, ଆହତ ହୋଇ ସେମାନେ ଏଠାସେଠି ପଡ଼ୁଛନ୍ତି। ତୁମୁଳରେ ସାରଥିମାନେ ଘୋଡ଼ା ସମ୍ଭାଳି ପାରୁନାହାନ୍ତି।

7.121.58

इत्येतद्वचनं श्रुत्वा भारद्वाजस्य सारथिः ।
प्रत्युवाच ततो द्रोणं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ७.१२१.५८ ॥

ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ସାରଥି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ତେବେ ଉତ୍ତର ଦେଲା।

7.121.59

सैन्यं द्रवति चायुष्मन्कौरवेयं समन्ततः ।
पश्य योधान्रणे भग्नान्धावतो वै ततस्ततः ॥ ७.१२१.५९ ॥

ହେ ଆୟୁଷ୍ମାନ, କୌରବ ସେନା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ପଳାଉଛି। ରଣରେ ଭଗ୍ନ ହୋଇ ଏଣେତେଣେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଦେଖ।

7.121.60

इमे च संहताः शूराः पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
त्वामेव हि जिघांसन्त आद्रवन्ति समन्ततः ॥ ७.१२१.६० ॥

ଏହି ସଂଘବଦ୍ଧ ଶୂର ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ମିଳି, ତୁମକୁ ହିଁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରୁ ଧାଇଁ ଆସୁଛନ୍ତି।

7.121.61

अत्र कार्यं समाधत्स्व प्राप्तकालमरिन्दम ।
स्वाने वा गमने वापि दूरं यातश्च सात्यकिः ॥ ७.१२१.६१ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ଏଠାରେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ତୁମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ମନ ଦିଅ। ସାତ୍ୟକି ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି, କିମ୍ବା ବହୁ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଇଛି।

7.121.62

तथैवं वदतस्तस्य भारद्वाजस्य सारथेः ।
प्रत्यदृश्यत शैनेयो निघ्नन्बहुविधान्रथान् ॥ ७.१२१.६२ ॥

ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ (ଦ୍ରୋଣଙ୍କ) ସାରଥି ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ, ଶୈନେୟ (ସାତ୍ୟକି) ବହୁବିଧ ରଥକୁ ଆଘାତ କରି ଦେଖାଗଲେ।

7.121.63

ते वध्यमानाः समरे युयुधानेन तावकाः ।
युयुधानरथं त्यक्त्वा द्रोणानीकाय दुद्रुवुः ॥ ७.१२१.६३ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଯୁଧାନ (ସାତ୍ୟକି)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଯୁଧାନଙ୍କ ରଥ ଛାଡ଼ି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନା ଆଡ଼କୁ ପଳାଇଲେ।

7.121.64

यैस्तु दुःशासनः सार्धं रथैः पूर्वं न्यवर्तत ।
ते भीतास्त्वभ्यधावन्त सर्वे द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१२१.६४ ॥

ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ସହିତ ରଥରେ ପଛକୁ ଫେରି ନ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।