మహాభారతం · అధ్యాయం 7.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.121.1
सम्प्रद्य महत्सैन्यं यान्तं शैनेयमर्जुनम् ।
निर्हीका मम ते पुत्राः किमकुर्वत सञ्जय ॥ ७.१२१.१ ॥
సంజయా, శైనేయుడు (సాత్యకి) గొప్ప సైన్యంపై విరుచుకుపడి ముందుకు సాగినప్పుడు, సిగ్గులేని నా కుమారులు ఏమి చేశారు?
7.121.2
कथं वैषां तदा युद्धे धृतिरासीन्मुमूर्षताम् ।
शैनेयचरितं दृष्ट्वा यादृशं सव्यसाचिनः ॥ ७.१२१.२ ॥
సవ్యసాచి (అర్జునుని) వంటి శైనేయుని పనిని చూసినప్పుడు, యుద్ధంలో మరణించడానికి సిద్ధమైన వారిలో ధైర్యం ఎలా ఉంది?
7.121.3
किं नु वक्ष्यन्ति ते क्षात्रं सैन्यमध्ये पराजिताः ।
कथं नु सात्यकिर्युद्धे व्यतिक्रान्तो महायशाः ॥ ७.१२१.३ ॥
సైన్యం మధ్య ఓడిపోయిన ఆ క్షత్రియులు ఏమి చెబుతారు? మహాయశస్వి సాత్యకి యుద్ధంలో వారిని ఎలా దాటిపోయాడు?
7.121.4
कथं च मम पुत्राणां जीवतां तत्र सञ्जय ।
शैनेयोऽभिययौ युद्धे तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१२१.४ ॥
సంజయా, అక్కడ నా కుమారులు జీవించి ఉండగా శైనేయుడు యుద్ధంలో ఎలా ముందుకు సాగాడు? సంజయా, దాన్ని నాకు చెప్పు.
7.121.5
अत्यद्भुतमिदं तात त्वत्सकाशाच्छृणोम्यहम् ।
एकस्य बहुभिः सार्धं शत्रुभिस्तैर्महारथैः ॥ ७.१२१.५ ॥
ప్రియమైనవాడా, నీ నుండి నేను ఈ అత్యద్భుత విషయాన్ని వింటున్నాను; ఒకడు ఆ అనేక శత్రు మహారథులతో కలసి పోరాడాడు.
7.121.6
विपरीतमहं मन्ये मन्दभाग्यं सुतं प्रति ।
यत्रावध्यन्त समरे सात्वतेन महारथाः ॥ ७.१२१.६ ॥
నా దురదృష్ట కుమారుల విషయంలో అంతా తారుమారైందని నేను భావిస్తున్నాను; అక్కడ యుద్ధంలో మహారథులు సాత్వతుని (సాత్యకి) చేత వధించబడ్డారు.
7.121.7
एकस्य हि न पर्याप्तं यत्सैन्यं तस्य सञ्जय ।
क्रुद्धस्य युयुधानस्य सर्वे तिष्ठन्तु पाण्डवाः ॥ ७.१२१.७ ॥
సంజయా, కోపించిన యుయుధానుడు ఒక్కడే చాలును; అతని సైన్యం ముందు పాండవులందరూ నిలబడనీ.
7.121.8
निर्जित्य समरे द्रोणं कृतिनं चित्रयोधिनम् ।
यथा पशुगणान्सिंहस्तद्वद्धन्ता सुतान्मम ॥ ७.१२१.८ ॥
యుద్ధంలో నైపుణ్యుడైన, విచిత్రంగా పోరాడే ద్రోణుని జయించి, సింహం పశువుల మందను చంపినట్లు అతడు నా కుమారులను చంపుతాడు.
7.121.9
कृतवर्मादिभिः शूरैर्यत्तैर्बहुभिराहवे ।
युयुधानो न शकितो हन्तुं यत्पुरुषर्षभः ॥ ७.१२१.९ ॥
కృతవర్మ మొదలైన అనేక శూరులు యుద్ధంలో ప్రయత్నించినా, పురుషశ్రేష్ఠుడా, యుయుధానుని చంపలేకపోయారు.
7.121.10
नैतदीदृशकं युद्धं कृतवांस्तत्र फल्गुनः ।
यादृशं कृतवान्युद्धं शिनेर्नप्ता महायशाः ॥ ७.१२१.१० ॥
అక్కడ ఫల్గునుడు ఇలాంటి యుద్ధం చేయలేదు — మహాయశస్వి అయిన శిని మనుమడు చేసినట్లు.
7.121.11
तव दुर्मन्त्रिते राजन्दुर्योधनकृतेन च ।
शृणुष्वावहितो भूत्वा यत्ते वक्ष्यामि भारत ॥ ७.१२१.११ ॥
రాజా, నీ దుర్మంత్రణం, దుర్యోధనుని చేత జరిగిన దాని వలన — భారతా, శ్రద్ధగా విను, నేను నీకు చెప్పబోయేది.
7.121.12
ते पुनः सन्न्यवर्तन्त कृत्वा संशपथान्मिथः ।
परां युद्धे मतिं क्रूरां तव पुत्रस्य शासनात् ॥ ७.१२१.१२ ॥
వారు పరస్పరం ప్రమాణాలు చేసి మళ్ళీ తిరిగి వచ్చారు; నీ కుమారుని ఆజ్ఞతో యుద్ధంలో క్రూరమైన పట్టుదలను స్వీకరించారు.
7.121.13
त्रीणि सादिसहस्राणि दुर्योधनपुरोगमाः ।
शककाम्भोजबालह्लीका यवनाः पारदास्तथा ॥ ७.१२१.१३ ॥
దుర్యోధనుడు ముందున్న మూడు వేల అశ్వికులు — శకులు, కాంబోజులు, బాహ్లీకులు, యవనులు, పారదులు.
7.121.14
कुलिन्दास्तङ्कणाम्बष्ठाः पैशाचाश्च सबर्बराः ।
पार्वतीयाश्च राजेन्द्र क्रुद्धाः पाषाणपाणयः।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं शलभाः पावकं यथा ॥ ७.१२१.१४ ॥
కులిందులు, తంకణులు, అంబష్ఠులు, పైశాచులు, శబర్బరులు మరియు పర్వతవాసులు — ఓ రాజేంద్రా — కోపంతో చేతుల్లో రాళ్లతో శైనేయుడిపై మిడతలు నిప్పుపై పడినట్లు దూకారు.
7.121.15
युक्ताश्च पार्वतीयानां रथाः पाषाणयोधिनाम् ।
शूराः पञ्चशतं राजञ्शैनेयं समुपाद्रवन् ॥ ७.१२१.१५ ॥
పర్వతవాసుల రాళ్లు విసిరే యోధుల పూన్చిన రథాలు, ఐదు వందల వీరులు, ఓ రాజా, శైనేయుడిపై కలిసి దాడి చేశారు.
7.121.16
ततो रथसहस्रेण महारथशतेन च ।
द्विरदानां सहस्रेण द्विसाहस्रैश्च वाजिभिः ॥ ७.१२१.१६ ॥
అప్పుడు వేయి రథాలు, వంద మహారథులు, వేయి ఏనుగులు, రెండు వేల గుర్రాలతో.
7.121.17
शरवर्षाणि मुञ्चन्तो विविधानि महारथाः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयमसङ्ख्येयाश्च पत्तयः ॥ ७.१२१.१७ ॥
వివిధ బాణవర్షాలు కురిపిస్తూ మహారథులు శైనేయుడిపై దూకారు, లెక్కలేని కాలిబంటులూ వచ్చారు.
7.121.18
तांश्च सञ्चोदयन्सर्वान्घ्नतैनमिति भारत ।
दुःशासनो महाराज सात्यकिं पर्यवारयत् ॥ ७.१२१.१८ ॥
వారినందరినీ ప్రోత్సహిస్తూ, 'వీడిని చంపండి!' అని చెప్పి, ఓ భరతవంశీయా, ఓ మహారాజా, దుశ్శాసనుడు సాత్యకిని చుట్టుముట్టాడు.
7.121.19
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयचरितं महत् ।
यदेको बहुभिः सार्धमसम्भ्रान्तमयुध्यत ॥ ७.१२१.१९ ॥
అక్కడ శైనేయుడి (సాత్యకి) అద్భుతమైన, మహత్తరమైన పరాక్రమాన్ని మేము చూశాము; అతడు ఒంటరిగా అనేకులతో కలిసి, ఏమాత్రం చలించకుండా పోరాడాడు.
7.121.20
अवधीच्च रथानीकं द्विरदानां च तद्बलम् ।
सादिनश्चैव तान्सर्वान्दस्यूनपि च सर्वशः ॥ ७.१२१.२० ॥
అతడు రథసేనను, ఆ గజసేనను కూడా సంహరించాడు; అశ్వికులందరినీ, దస్యులందరినీ కూడా చంపాడు.
7.121.21
तत्र चक्रैर्विमथितैर्भग्नैश्च परमायुधैः ।
अक्षैश्च बहुधा भग्नैरीषादण्डकबन्धुरैः ॥ ७.१२१.२१ ॥
అక్కడ నలిగిన చక్రాలతో, విరిగిన శ్రేష్ఠ ఆయుధాలతో, అనేక విధాలుగా విరిగిన ఇరుసులతో, ఈషా-దండాలతో (భూమి నిండిపోయింది).
7.121.22
कुञ्जरैर्मथितैश्चापि ध्वजैश्च विनिपातितैः ।
वर्मभिश्च तथाऽनीकैर्व्यवकीर्णा वसुन्धरा ॥ ७.१२१.२२ ॥
ఏనుగులచే నలిపివేయబడిన, కూలిపోయిన ధ్వజాలు, కవచాలు, సేనలతో ఆ భూమి చెల్లాచెదురుగా పడి ఉంది.
7.121.23
स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैरनुकर्षैश्च मारिष ।
सञ्छन्ना वसुधा तत्र द्यौर्ग्रहैरिव भारत ॥ ७.१२१.२३ ॥
ఓ మాన్యుడా, భారతా, అక్కడ పూలమాలలు, ఆభరణాలు, వస్త్రాలు, రథపు కట్లతో ఆ భూమి కప్పబడి ఉంది, గ్రహాలతో ఆకాశం కప్పబడినట్లు.
7.121.24
गिरिरूपधरैश्चापि पतितैश्च महागजैः ।
म्लेच्छस्थितैर्महाराज भिन्नाञ्जनचयोपमैः ॥ ७.१२१.२४ ॥
ఓ మహారాజా, పర్వత రూపం ధరించిన, కూలిపడిన మహాగజాలతో, మ్లేచ్ఛుల మధ్య పడి ఉన్నవి, చీలిన అంజన రాశులతో సమానమైనవి.
7.121.25
मृगैर्मन्द्रैश्च भद्रैश्च मृगमन्द्रैस्तथाऽपरैः ।
भद्रैर्मन्द्रमृगैश्चैव मृगभद्रैस्तथैव च ॥ ७.१२१.२५ ॥
మృగ, మంద్ర, భద్ర ఏనుగులతోను, మృగ-మంద్రలతో, మరియు ఇతర (ఏనుగులతో), భద్ర, మంద్ర-మృగ, మృగ-భద్ర ఏనుగులతోను కూడా.
7.121.26
भद्रमन्द्रैश्चैव तथा तथा भद्रमृगैरपि ।
तत्रतत्र धरा कीर्णा शयानैः पर्वतोपमैः ॥ ७.१२१.२६ ॥
భద్ర-మంద్ర, భద్ర-మృగ ఏనుగులతోను; అక్కడక్కడ భూమి పర్వతాల వలె పడుకున్న (ఏనుగులతో) నిండి ఉంది.
7.121.27
अञ्जनस्य कुले जाता वामनस्य च भारत ।
सुप्रतीककुले जाता महापद्मकुले तथा ॥ ७.१२१.२७ ॥
ఓ భారతా! అంజన, వామన వంశాల్లో జన్మించిన, సుప్రతీక వంశంలో జన్మించిన, మహాపద్మ వంశంలో జన్మించిన (ఏనుగులు).
7.121.28
ऐरावतकुले चैव तथाऽन्येषु कुलेषु च ।
जाता दन्तिवरा राजञ्शेरते बहवो हताः ॥ ७.१२१.२८ ॥
ఐరావత వంశంలోను, ఇతర వంశాల్లోను జన్మించిన శ్రేష్ఠ ఏనుగులు, ఓ రాజా! అనేకం చంపబడి పడి ఉన్నాయి.
7.121.29
वनायुजान्पार्वतीयान्काम्भोजान्बाह्लिकानपि ।
तथा हयवरान्राजन्निजघ्ने तत्र सात्यकिः ॥ ७.१२१.२९ ॥
ఓ రాజా! వనాయు, పార్వతీయ, కాంబోజ, బాహ్లిక జాతుల శ్రేష్ఠ గుర్రాలను కూడా సాత్యకి అక్కడ చంపాడు.
7.121.30
नानादेशसमुत्थांश्च नानाजातींश्च दन्तिनः ।
निजघ्ने तत्र शैनेयः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२१.३० ॥
వివిధ దేశాల్లో పుట్టిన, వివిధ జాతుల ఏనుగులను శైనేయుడు (సాత్యకి) అక్కడ వందలుగా, వేలుగా చంపాడు.
7.121.31
तेषु प्रकाल्यमानेषु दस्यून्दुःशासनोऽब्रवीत् ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञा युध्यध्वं किं सृतेन वः ॥ ७.१२१.३१ ॥
వారు నరకబడుతుండగా దుఃశాసనుడు దస్యులతో ఇలా అన్నాడు: 'ధర్మం తెలియనివారలారా, వెనక్కి తిరగండి! పోరాడండి; పారిపోవడం వల్ల మీకు ఏమి లాభం?'
7.121.32
तांश्चातिभग्नासन्सम्प्रेक्ष्य पुत्रो दुःशासनस्तव ।
पाषाणयोधिनः शूरान्पार्वतीयानचोदयत् ॥ ७.१२१.३२ ॥
వారు తీవ్రంగా ఓడిపోవడం చూసి, మీ కుమారుడు దుఃశాసనుడు రాళ్ల యోధులైన పర్వతవాసులైన వీరులను ముందుకు నెట్టాడు.
7.121.33
अश्मयुद्धेषु कुशला नैतञ्जानापि सात्यकिः ।
अश्मयुद्धमजानन्तं हतैनं युद्धकामुकम् ॥ ७.१२१.३३ ॥
రాళ్ల యుద్ధంలో నిపుణుడైన సాత్యకి కూడా దీనిని తెలుసుకోలేదు; రాళ్ల యుద్ధం తెలియక యుద్ధాన్ని కోరేవాడిని ఇది చంపుతుంది.
7.121.34
तथैव कुरवः सर्वे नाश्मयुद्धविशारदाः ।
अभिद्रवत माभैष्ट न वः प्राप्स्यति सात्यकिः ॥ ७.१२१.३४ ॥
అలాగే కురువంశీయులందరూ రాళ్ల యుద్ధంలో నిపుణులు కారు; ముందుకు దూకండి, భయపడకండి; సాత్యకి మిమ్మల్ని పొందలేడు.
7.121.35
ते पार्वतीया राजानः सर्वे पाषाणयोधिनः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं राजानमिव मन्त्रिणः ॥ ७.१२१.३५ ॥
ఆ పర్వతవాసులైన రాజులు, రాళ్ల యోధులు అందరూ శైనేయుడైన సాత్యకిపై రాజుపై మంత్రులు ఎగబడినట్లు దూకారు.
7.121.36
ततो गजशिरःप्रख्यैरुपलैः शैलवासिनः ।
उद्यतैर्युयुधानस्य पुरतस्तस्थुराहवे ॥ ७.१२१.३६ ॥
అప్పుడు ఏనుగు తలలను పోలిన పెద్ద రాళ్లను ఎత్తిన పర్వతవాసులు యుద్ధంలో యుయుధానుని ఎదుట నిలిచారు.
7.121.37
क्षेरणीयैस्तथाप्यन्ये सात्वतस्य वधैषिणः ।
चोदितास्तव पुत्रेण सर्वतो रुरुधुर्दिशः ॥ ७.१२१.३७ ॥
సాత్వతుని (సాత్యకి) వధను కోరిన ఇతరులు, రాళ్లు విసిరేవారితో కలిసి, మీ కుమారునిచే ప్రేరేపించబడి, అన్ని దిక్కులనూ చుట్టుముట్టారు.
7.121.38
तेषामापततामेव शिलायुद्धं चिकीर्षताम् ।
सात्यकिः प्रतिसन्धाय निशितान्प्राहिणोच्छरान् ॥ ७.१२१.३८ ॥
రాళ్లతో యుద్ధం చేయగోరి వారు దూకి వచ్చినప్పుడు, సాత్యకి బాణాన్ని సంధించి వాడి బాణాలను ప్రయోగించాడు.
7.121.39
तामश्मवृष्टिं तुमुलां पार्वतीयैः समीरिताम् ।
चिच्छेदोरगसंकाशैर्नाराचैः शिनिपुङ्गवः ॥ ७.१२१.३९ ॥
పర్వతవాసులు విసిరిన ఆ భయంకరమైన రాళ్ల వర్షాన్ని, శినుల్లో శ్రేష్ఠుడు పాముల వంటి నారాచ బాణాలతో ఛేదించాడు.
7.121.40
तैरश्मचूर्णैर्दीप्यद्भिः खद्योतानामिव व्रजैः ।
प्रायः सैन्यान्यहन्यन्त हाहाभूतानि मारिष ॥ ७.१२१.४० ॥
మిణుగురు పురుగుల గుంపుల వలె మెరిసే ఆ రాతి ముక్కలతో, ఓ పూజ్యుడా, సేనలు దాదాపు చంపబడి 'అయ్యో' అని అరిచాయి.
7.121.41
ततः पञ्चशतं शूराः समुद्यतमहाशिलाः ।
निकृत्तबाहवो राजन्निपेतुर्धरणीतले ॥ ७.१२१.४१ ॥
తరువాత, ఓ రాజా, పెద్ద రాళ్లను ఎత్తిన ఐదు వందల వీరులు, బాహువులు తెగి భూమిపై పడ్డారు.
7.121.42
सात्वतस्य च भल्लेन निष्पिष्टैस्तैस्तथाऽद्रिभिः ।
न्यपतन्निहता म्लेच्छास्तत्रतत्र गतासवः ॥ ७.१२१.४२ ॥
సాత్యకి భల్ల బాణంతో, ఆ రాళ్లతో నలిగిపోయి, మ్లేచ్ఛులు అక్కడక్కడ చంపబడి ప్రాణం లేకుండా పడిపోయారు.
7.121.43
ते हन्यमानाः समरे सात्वतेन महात्मना ।
अश्मवृष्टिं महाघोरां पातयन्ति स्म सात्वते ॥ ७.१२१.४३ ॥
యుద్ధంలో మహాత్ముడైన సాత్వతుని చేత హతులైన వారు సాత్వతునిపై అత్యంత భయంకరమైన రాళ్ల వర్షాన్ని కురిపించారు.
7.121.44
पाषाणयोधिनः शूरान्यतमानानवस्थितान् ।
न्यवधीद्बहुसाहस्रांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१२१.४४ ॥
రాళ్లతో పోరాడుతూ, ప్రయత్నిస్తూ, స్థిరంగా నిలిచిన వేలాది శూరులను అతడు సంహరించాడు; అది అద్భుతంలా ఉంది.
7.121.45
ततः पुनर्बस्तमुखैरश्मवृष्टीः समन्ततः ।
अधोबस्तैः स्थूलबस्तैर्दरदैः खसतङ्कणैः ॥ ७.१२१.४५ ॥
తరువాత వారు మేకముఖ, క్రిందిముఖ, స్థూలముఖ ఆయుధాలతో, దరదులు, ఖస-టంకణులతో అన్ని వైపుల నుండి మళ్ళీ రాళ్ల వర్షం కురిపించారు.
7.121.46
लम्बकैश्च कुणिन्दैश्च क्षिप्ताः क्षिप्ताश्च सात्यकिः ।
नाराचैः प्रतिचिच्छेद प्रतिपत्तिविशारदः ॥ ७.१२१.४६ ॥
లంబకులు, కుణిందులు పదే పదే విసిరిన రాళ్లను ప్రతిచర్యలో నేర్పరి అయిన సాత్యకి నారాచాలతో ఛేదించాడు.
7.121.47
अद्रीणां भिद्यमानानामन्तरिक्षे शितैः शरैः ।
शब्देन प्राद्रवन्सङ्ख्ये रथाश्वगजपत्तयः ॥ ७.१२१.४७ ॥
ఆకాశంలో వాడి బాణాలతో ముక్కలవుతున్న రాళ్ల శబ్దానికి యుద్ధంలో రథ, అశ్వ, గజ, పదాతులు పారిపోయారు.
7.121.48
अश्मचूर्णैरवाकीर्णा मनुष्यगजवाजिनः ।
नाशक्नुवन्नवस्थातुं भ्रमरैरिव दंशिताः ॥ ७.१२१.४८ ॥
రాళ్ల పొడితో కప్పబడిన మనుషులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు నిలబడలేకపోయాయి; తుమ్మెదల కుట్టినవిలా ఉన్నాయి.
7.121.49
हतशिष्टाः सरुधिरा भिन्नमस्तकपिण्डिकाः ।
विभिन्नशिरसो राजन्दन्तैश्छिन्नैश्च दन्तिनः।
निर्धूतैश्च करैर्नागा व्यङ्गाश्च शतशः कृताः ॥ ७.१२१.४९ ॥
ఓ రాజా, చంపబడకుండా మిగిలిన ఏనుగులు రక్తంతో తడిసి ఉన్నాయి; వాటి నుదురులు, కపాలాలు పగిలిపోయాయి. ఓ రాజా, వాటి తలలు ముక్కలై ఉన్నాయి, దంతాలు విరిగి ఉన్నాయి. తొండాలను విదిల్చిన వందలాది ఏనుగులు అంగవికలమయ్యాయి.
7.121.50
हत्वा पञ्चशतं योधांस्तत्क्षणेनैव मारिष ।
व्यचरत्पृतनामध्ये शैनेयः कृतहस्तवत् ॥ ७.१२१.५० ॥
ఓ మారిష, ఆ క్షణంలోనే ఐదువందల యోధులను చంపి, శైనేయుడు (సాత్యకి) సేన మధ్యలో నైపుణ్యం గల చేతులు కలవాడిలా సంచరించాడు.
7.121.51
कुञ्जराः सन्न्यवर्तन्त युयुधानेन मोहिताः ॥ ७.१२१.५१ ॥
యుయుధానుడి చేత భ్రమించిన ఏనుగులు వెనుదిరిగాయి.
7.121.52
अश्मनां भिद्यमानानां सायकैः श्रूयते ध्वनिः ।
पद्मपत्रेषुधाराणां पतन्तीनामिव ध्वनिः ॥ ७.१२१.५२ ॥
బాణాలతో పగులుతున్న రాళ్ల శబ్దం వినిపిస్తోంది, తామర రేకుల వంటి బాణాల ధారలు పడుతున్నట్లుగా ఆ శబ్దం ఉంది.
7.121.53
ततः शब्दः समभवत्तव सैन्यस्य मारिष ।
माधवेनार्द्यमानस्य सागरस्येव पर्वणि ॥ ७.१२१.५३ ॥
అప్పుడు, ఓ మారిష, మాధవుడి (సాత్యకి) చేత కొట్టబడుతున్న మీ సేనలో శబ్దం పుట్టింది; పౌర్ణమి నాడు సముద్రం అల్లకల్లోలమైనట్లు.
7.121.54
तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा द्रोणो यन्तारमब्रवीत् ।
एष सूत रणे क्रुद्धः सात्वतानां महारथः ॥ ७.१२१.५४ ॥
ఆ భయంకర శబ్దాన్ని విని, ద్రోణుడు సారథితో అన్నాడు: ఓ సూతా, యుద్ధంలో కోపించిన ఇతడు సాత్వతుల మహారథుడు.
7.121.55
दारयन्बहुधा सैन्यं रणे चरति कालवत् ।
यत्रैष शब्दस्तुमुलस्तत्र सूत रथं नय ॥ ७.१२१.५५ ॥
యుద్ధంలో సైన్యాన్ని అనేక విధాలుగా చీల్చుతూ అతడు కాలుడిలా సంచరిస్తున్నాడు. ఈ తుమును ధ్వని ఎక్కడ ఉందో, ఓ సూతా, అక్కడికి రథాన్ని నడుపు.
7.121.56
पाषाणयोधिभिर्नूनं युयुधानः समागतः ।
तथाहि रथिनः सर्वे हियन्ते विद्रुतैर्हयैः ॥ ७.१२१.५६ ॥
రాతి యోధులతో యుయుధానుడు ఖచ్చితంగా తలపడ్డాడు. రథికులందరూ పరుగెత్తే గుర్రాలచే లాగబడుతున్నారు.
7.121.57
विशस्त्रकवचा रुग्णास्तत्रतत्र पतन्ति च ।
न शक्नुवन्ति यन्तारः संयन्तुं तुमुले हयान् ॥ ७.१२१.५७ ॥
ఆయుధాలు, కవచాలు లేకుండా, గాయపడి వారు అక్కడక్కడ పడిపోతున్నారు. తుమును ధ్వనిలో సారథులు గుర్రాలను అదుపు చేయలేకపోతున్నారు.
7.121.58
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा भारद्वाजस्य सारथिः ।
प्रत्युवाच ततो द्रोणं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ७.१२१.५८ ॥
ఈ మాటలు విని భారద్వాజుని సారథి, సర్వ శస్త్రధారులలో శ్రేష్ఠుడైన ద్రోణునికి అప్పుడు సమాధానమిచ్చాడు.
7.121.59
सैन्यं द्रवति चायुष्मन्कौरवेयं समन्ततः ।
पश्य योधान्रणे भग्नान्धावतो वै ततस्ततः ॥ ७.१२१.५९ ॥
ఓ ఆయుష్మంతుడా, కౌరవ సైన్యం నలువైపులా పారిపోతోంది. యుద్ధంలో చెదిరిపోయి అటూ ఇటూ పరుగెడుతున్న యోధులను చూడు.
7.121.60
इमे च संहताः शूराः पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
त्वामेव हि जिघांसन्त आद्रवन्ति समन्ततः ॥ ७.१२१.६० ॥
ఈ ఐక్యమైన శూరులైన పాంచాలులు పాండవులతో కలిసి, నిన్నే చంపాలనే కోరికతో నలువైపులా దాడి చేస్తున్నారు.
7.121.61
अत्र कार्यं समाधत्स्व प्राप्तकालमरिन्दम ।
स्वाने वा गमने वापि दूरं यातश्च सात्यकिः ॥ ७.१२१.६१ ॥
శత్రుదమనుడా, ఇక్కడ తగిన సమయంలో నీ కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించు. సాత్యకి తన స్థానంలో ఉన్నాడు, లేదా చాలా దూరం వెళ్ళిపోయాడు.
7.121.62
तथैवं वदतस्तस्य भारद्वाजस्य सारथेः ।
प्रत्यदृश्यत शैनेयो निघ्नन्बहुविधान्रथान् ॥ ७.१२१.६२ ॥
భారద్వాజుడైన సారథి అలా మాట్లాడుతుండగా, అనేక రకాల రథాలను నాశనం చేస్తూ శైనేయుడు (సాత్యకి) కనిపించాడు.
7.121.63
ते वध्यमानाः समरे युयुधानेन तावकाः ।
युयुधानरथं त्यक्त्वा द्रोणानीकाय दुद्रुवुः ॥ ७.१२१.६३ ॥
యుద్ధంలో యుయుధానుడి (సాత్యకి) చేత చంపబడుతున్న నీ వారు యుయుధానుడి రథాన్ని విడిచి ద్రోణ సైన్యం వైపు పారిపోయారు.
7.121.64
यैस्तु दुःशासनः सार्धं रथैः पूर्वं न्यवर्तत ।
ते भीतास्त्वभ्यधावन्त सर्वे द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१२१.६४ ॥
ముందు దుఃశాసనుడితో కలిసి రథాలతో వెనుతిరగనివారు, అందరూ భయపడి ద్రోణుడి రథం వైపు పరుగెత్తారు.