ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.121.1
सम्प्रद्य महत्सैन्यं यान्तं शैनेयमर्जुनम् ।
निर्हीका मम ते पुत्राः किमकुर्वत सञ्जय ॥ ७.१२१.१ ॥
ਸੰਜਯ, ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਬੇਸ਼ਰਮ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
7.121.2
कथं वैषां तदा युद्धे धृतिरासीन्मुमूर्षताम् ।
शैनेयचरितं दृष्ट्वा यादृशं सव्यसाचिनः ॥ ७.१२१.२ ॥
ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਵਰਗਾ ਸ਼ੈਨੇਯ ਦਾ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ ਕਿਵੇਂ ਰਿਹਾ?
7.121.3
किं नु वक्ष्यन्ति ते क्षात्रं सैन्यमध्ये पराजिताः ।
कथं नु सात्यकिर्युद्धे व्यतिक्रान्तो महायशाः ॥ ७.१२१.३ ॥
ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਖੱਤਰੀ ਕੀ ਆਖਣਗੇ? ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਸਾਤਯਕੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘ ਗਿਆ?
7.121.4
कथं च मम पुत्राणां जीवतां तत्र सञ्जय ।
शैनेयोऽभिययौ युद्धे तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१२१.४ ॥
ਸੰਜਯ, ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਜਿਉਂਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਸ਼ੈਨੇਯ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ? ਸੰਜਯ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
7.121.5
अत्यद्भुतमिदं तात त्वत्सकाशाच्छृणोम्यहम् ।
एकस्य बहुभिः सार्धं शत्रुभिस्तैर्महारथैः ॥ ७.१२१.५ ॥
ਪਿਆਰੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇੱਕ ਉਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।
7.121.6
विपरीतमहं मन्ये मन्दभाग्यं सुतं प्रति ।
यत्रावध्यन्त समरे सात्वतेन महारथाः ॥ ७.१२१.६ ॥
ਮੇਰੇ ਮੰਦਭਾਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਲਟਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ; ਜਿੱਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਥੀ ਸਾਤਵਤ (ਸਾਤਯਕੀ) ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
7.121.7
एकस्य हि न पर्याप्तं यत्सैन्यं तस्य सञ्जय ।
क्रुद्धस्य युयुधानस्य सर्वे तिष्ठन्तु पाण्डवाः ॥ ७.१२१.७ ॥
ਹੇ ਸੰਜਯ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਯੁਯੁਧਾਨ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਸੈਨਾ ਅੱਗੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣ।
7.121.8
निर्जित्य समरे द्रोणं कृतिनं चित्रयोधिनम् ।
यथा पशुगणान्सिंहस्तद्वद्धन्ता सुतान्मम ॥ ७.१२१.८ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਯੋਧਾ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।
7.121.9
कृतवर्मादिभिः शूरैर्यत्तैर्बहुभिराहवे ।
युयुधानो न शकितो हन्तुं यत्पुरुषर्षभः ॥ ७.१२१.९ ॥
ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਆਦਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕੀਤੇ, ਪਰ ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਯੁਯੁਧਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਸਕੇ।
7.121.10
नैतदीदृशकं युद्धं कृतवांस्तत्र फल्गुनः ।
यादृशं कृतवान्युद्धं शिनेर्नप्ता महायशाः ॥ ७.१२१.१० ॥
ਉੱਥੇ ਫਾਲਗੁਨ ਨੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ — ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਸ਼ਿਨਿ ਦੇ ਪੋਤੇ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
7.121.11
तव दुर्मन्त्रिते राजन्दुर्योधनकृतेन च ।
शृणुष्वावहितो भूत्वा यत्ते वक्ष्यामि भारत ॥ ७.१२१.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਦੁਸ਼ਟ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ — ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
7.121.12
ते पुनः सन्न्यवर्तन्त कृत्वा संशपथान्मिथः ।
परां युद्धे मतिं क्रूरां तव पुत्रस्य शासनात् ॥ ७.१२१.१२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਹੁੰ ਖਾ ਕੇ ਫਿਰ ਮੁੜ ਆਏ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੂਰ ਇਰਾਦਾ ਧਾਰਿਆ।
7.121.13
त्रीणि सादिसहस्राणि दुर्योधनपुरोगमाः ।
शककाम्भोजबालह्लीका यवनाः पारदास्तथा ॥ ७.१२१.१३ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਐਸੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਸਵਾਰ — ਸ਼ਕ, ਕੰਬੋਜ, ਬਾਹਲੀਕ, ਯਵਨ ਅਤੇ ਪਾਰਦ।
7.121.14
कुलिन्दास्तङ्कणाम्बष्ठाः पैशाचाश्च सबर्बराः ।
पार्वतीयाश्च राजेन्द्र क्रुद्धाः पाषाणपाणयः।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं शलभाः पावकं यथा ॥ ७.१२१.१४ ॥
ਕੁਲਿੰਦ, ਤੰਕਣ, ਅੰਬਸ਼ਠ, ਪੈਸ਼ਾਚ, ਸਬਰਬਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਲੋਕ — ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ — ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ੈਨੇਯ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਟਿੱਡੀਆਂ ਅੱਗ ਉੱਤੇ।
7.121.15
युक्ताश्च पार्वतीयानां रथाः पाषाणयोधिनाम् ।
शूराः पञ्चशतं राजञ्शैनेयं समुपाद्रवन् ॥ ७.१२१.१५ ॥
ਪਹਾੜੀ ਪੱਥਰ-ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਜੁੜੇ ਰਥ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੌ ਸੂਰਮੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੈਨੇਯ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਟੁੱਟ ਪਏ।
7.121.16
ततो रथसहस्रेण महारथशतेन च ।
द्विरदानां सहस्रेण द्विसाहस्रैश्च वाजिभिः ॥ ७.१२१.१६ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ, ਸੌ ਮਹਾਰਥੀਆਂ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ।
7.121.17
शरवर्षाणि मुञ्चन्तो विविधानि महारथाः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयमसङ्ख्येयाश्च पत्तयः ॥ ७.१२१.१७ ॥
ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸ਼ੈਨੇਯ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ, ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਵੀ।
7.121.18
तांश्च सञ्चोदयन्सर्वान्घ्नतैनमिति भारत ।
दुःशासनो महाराज सात्यकिं पर्यवारयत् ॥ ७.१२१.१८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, 'ਇਸਨੂੰ ਮਾਰੋ!' ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.121.19
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयचरितं महत् ।
यदेको बहुभिः सार्धमसम्भ्रान्तमयुध्यत ॥ ७.१२१.१९ ॥
ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਇਕੱਲਾ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨਾਲ ਬਿਨਾਂ ਘਬਰਾਏ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ।
7.121.20
अवधीच्च रथानीकं द्विरदानां च तद्बलम् ।
सादिनश्चैव तान्सर्वान्दस्यूनपि च सर्वशः ॥ ७.१२१.२० ॥
ਉਸਨੇ ਰਥ-ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਹਾਥੀ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ; ਸਾਰੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
7.121.21
तत्र चक्रैर्विमथितैर्भग्नैश्च परमायुधैः ।
अक्षैश्च बहुधा भग्नैरीषादण्डकबन्धुरैः ॥ ७.१२१.२१ ॥
ਉੱਥੇ ਟੁੱਟੇ ਪਹੀਆਂ, ਭੰਨੇ ਹੋਏ ਉੱਤਮ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟੇ ਧੁਰਿਆਂ ਅਤੇ ਜੂਏ-ਡੰਡਿਆਂ ਨਾਲ (ਧਰਤੀ ਭਰ ਗਈ ਸੀ)।
7.121.22
कुञ्जरैर्मथितैश्चापि ध्वजैश्च विनिपातितैः ।
वर्मभिश्च तथाऽनीकैर्व्यवकीर्णा वसुन्धरा ॥ ७.१२१.२२ ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਧੀਆਂ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਝੰਡਿਆਂ, ਕਵਚਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ ਖਿੱਲਰੀ ਪਈ ਸੀ।
7.121.23
स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैरनुकर्षैश्च मारिष ।
सञ्छन्ना वसुधा तत्र द्यौर्ग्रहैरिव भारत ॥ ७.१२१.२३ ॥
ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਹਾਰਾਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰੱਥ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ ਢਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ।
7.121.24
गिरिरूपधरैश्चापि पतितैश्च महागजैः ।
म्लेच्छस्थितैर्महाराज भिन्नाञ्जनचयोपमैः ॥ ७.१२१.२४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਰਬਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰੇ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਮਹਾਗਜਾਂ ਨਾਲ, ਮਲੇਛਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਏ, ਟੁੱਟੇ ਸੁਰਮੇ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਰਗੇ।
7.121.25
मृगैर्मन्द्रैश्च भद्रैश्च मृगमन्द्रैस्तथाऽपरैः ।
भद्रैर्मन्द्रमृगैश्चैव मृगभद्रैस्तथैव च ॥ ७.१२१.२५ ॥
ਮ੍ਰਿਗ, ਮੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਭਦ੍ਰ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਮੰਦ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ, ਭਦ੍ਰ, ਮੰਦ੍ਰ-ਮ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਭਦ੍ਰ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ।
7.121.26
भद्रमन्द्रैश्चैव तथा तथा भद्रमृगैरपि ।
तत्रतत्र धरा कीर्णा शयानैः पर्वतोपमैः ॥ ७.१२१.२६ ॥
ਭਦ੍ਰ-ਮੰਦ੍ਰ ਤੇ ਭਦ੍ਰ-ਮ੍ਰਿਗ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ; ਥਾਂ-ਥਾਂ ਧਰਤੀ ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਪਏ (ਹਾਥੀਆਂ) ਨਾਲ ਢਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
7.121.27
अञ्जनस्य कुले जाता वामनस्य च भारत ।
सुप्रतीककुले जाता महापद्मकुले तथा ॥ ७.१२१.२७ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਅੰਜਨ ਤੇ ਵਾਮਨ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਅਤੇ ਮਹਾਪਦ੍ਮ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ (ਹਾਥੀ)।
7.121.28
ऐरावतकुले चैव तथाऽन्येषु कुलेषु च ।
जाता दन्तिवरा राजञ्शेरते बहवो हताः ॥ ७.१२१.२८ ॥
ਐਰਾਵਤ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਪਏ ਹਨ।
7.121.29
वनायुजान्पार्वतीयान्काम्भोजान्बाह्लिकानपि ।
तथा हयवरान्राजन्निजघ्ने तत्र सात्यकिः ॥ ७.१२१.२९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਵਨਾਯੂ, ਪਾਰਵਤੀਯ, ਕਾਮਭੋਜ ਅਤੇ ਬਾਹਲੀਕ ਜਾਤੀ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਮਾਰਿਆ।
7.121.30
नानादेशसमुत्थांश्च नानाजातींश्च दन्तिनः ।
निजघ्ने तत्र शैनेयः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२१.३० ॥
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਨੇ ਉੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ।
7.121.31
तेषु प्रकाल्यमानेषु दस्यून्दुःशासनोऽब्रवीत् ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञा युध्यध्वं किं सृतेन वः ॥ ७.१२१.३१ ॥
ਉਹ ਵੱਢੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਧਰਮ ਨਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਓ, ਮੁੜ ਆਓ! ਲੜੋ; ਭੱਜਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ?'
7.121.32
तांश्चातिभग्नासन्सम्प्रेक्ष्य पुत्रो दुःशासनस्तव ।
पाषाणयोधिनः शूरान्पार्वतीयानचोदयत् ॥ ७.१२१.३२ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਪੱਥਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਪਹਾੜੀ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ।
7.121.33
अश्मयुद्धेषु कुशला नैतञ्जानापि सात्यकिः ।
अश्मयुद्धमजानन्तं हतैनं युद्धकामुकम् ॥ ७.१२१.३३ ॥
ਪੱਥਰ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਾਤਿਅਕੀ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ; ਪੱਥਰ-ਯੁੱਧ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।
7.121.34
तथैव कुरवः सर्वे नाश्मयुद्धविशारदाः ।
अभिद्रवत माभैष्ट न वः प्राप्स्यति सात्यकिः ॥ ७.१२१.३४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ ਪੱਥਰ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਅੱਗੇ ਵਧੋ, ਨਾ ਡਰੋ; ਸਾਤਿਅਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇਗਾ।
7.121.35
ते पार्वतीया राजानः सर्वे पाषाणयोधिनः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं राजानमिव मन्त्रिणः ॥ ७.१२१.३५ ॥
ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ, ਪੱਥਰ-ਯੋਧੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੈਨੇਯ ਸਾਤਿਅਕੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਪਏ ਜਿਵੇਂ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜੇ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
7.121.36
ततो गजशिरःप्रख्यैरुपलैः शैलवासिनः ।
उद्यतैर्युयुधानस्य पुरतस्तस्थुराहवे ॥ ७.१२१.३६ ॥
ਫਿਰ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕੀ ਪਹਾੜੀ ਵਾਸੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
7.121.37
क्षेरणीयैस्तथाप्यन्ये सात्वतस्य वधैषिणः ।
चोदितास्तव पुत्रेण सर्वतो रुरुधुर्दिशः ॥ ७.१२१.३७ ॥
ਸਾਤਵਤ (ਸਾਤਯਕੀ) ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਪੱਥਰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਲੱਗੇ।
7.121.38
तेषामापततामेव शिलायुद्धं चिकीर्षताम् ।
सात्यकिः प्रतिसन्धाय निशितान्प्राहिणोच्छरान् ॥ ७.१२१.३८ ॥
ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਾਵਾ ਬੋਲਦੇ ਹੀ, ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਬਾਣ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
7.121.39
तामश्मवृष्टिं तुमुलां पार्वतीयैः समीरिताम् ।
चिच्छेदोरगसंकाशैर्नाराचैः शिनिपुङ्गवः ॥ ७.१२१.३९ ॥
ਪਹਾੜੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੀ ਗਈ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.121.40
तैरश्मचूर्णैर्दीप्यद्भिः खद्योतानामिव व्रजैः ।
प्रायः सैन्यान्यहन्यन्त हाहाभूतानि मारिष ॥ ७.१२१.४० ॥
ਜੁਗਨੂਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਉਹਨਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਪੂਜਨੀਕ, ਫੌਜਾਂ ਲਗਭਗ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ 'ਹਾਏ ਹਾਏ' ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।
7.121.41
ततः पञ्चशतं शूराः समुद्यतमहाशिलाः ।
निकृत्तबाहवो राजन्निपेतुर्धरणीतले ॥ ७.१२१.४१ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਪੰਜ ਸੌ ਸੂਰਮੇ, ਬਾਹਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.121.42
सात्वतस्य च भल्लेन निष्पिष्टैस्तैस्तथाऽद्रिभिः ।
न्यपतन्निहता म्लेच्छास्तत्रतत्र गतासवः ॥ ७.१२१.४२ ॥
ਸਾਤਯਕੀ ਦੇ ਭੱਲ ਬਾਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਕੁਚਲੇ ਜਾ ਕੇ ਮਲੇਛ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਹੀਨ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.121.43
ते हन्यमानाः समरे सात्वतेन महात्मना ।
अश्मवृष्टिं महाघोरां पातयन्ति स्म सात्वते ॥ ७.१२१.४३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਸਾਤਵਤ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਤਵਤ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.121.44
पाषाणयोधिनः शूरान्यतमानानवस्थितान् ।
न्यवधीद्बहुसाहस्रांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१२१.४४ ॥
ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ, ਯਤਨ ਕਰਦੇ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ।
7.121.45
ततः पुनर्बस्तमुखैरश्मवृष्टीः समन्ततः ।
अधोबस्तैः स्थूलबस्तैर्दरदैः खसतङ्कणैः ॥ ७.१२१.४५ ॥
ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੱਕਰੀ-ਮੂੰਹ, ਹੇਠਲੇ-ਮੂੰਹ, ਮੋਟੇ-ਮੂੰਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਦਰਦਾਂ ਤੇ ਖਸ-ਟੰਕਣਾਂ ਸਮੇਤ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਮੁੜ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
7.121.46
लम्बकैश्च कुणिन्दैश्च क्षिप्ताः क्षिप्ताश्च सात्यकिः ।
नाराचैः प्रतिचिच्छेद प्रतिपत्तिविशारदः ॥ ७.१२१.४६ ॥
ਲੰਬਕਾਂ ਅਤੇ ਕੁਣਿੰਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਾਤਯਕੀ ਨੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.121.47
अद्रीणां भिद्यमानानामन्तरिक्षे शितैः शरैः ।
शब्देन प्राद्रवन्सङ्ख्ये रथाश्वगजपत्तयः ॥ ७.१२१.४७ ॥
ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਥ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਭੱਜ ਗਏ।
7.121.48
अश्मचूर्णैरवाकीर्णा मनुष्यगजवाजिनः ।
नाशक्नुवन्नवस्थातुं भ्रमरैरिव दंशिताः ॥ ७.१२१.४८ ॥
ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਚੂਰੇ ਨਾਲ ਢਕੇ ਮਨੁੱਖ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਭੌਰਿਆਂ ਨੇ ਡੰਗ ਮਾਰਿਆ ਹੋਵੇ।
7.121.49
हतशिष्टाः सरुधिरा भिन्नमस्तकपिण्डिकाः ।
विभिन्नशिरसो राजन्दन्तैश्छिन्नैश्च दन्तिनः।
निर्धूतैश्च करैर्नागा व्यङ्गाश्च शतशः कृताः ॥ ७.१२१.४९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹਾਥੀ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਥਪਥ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਕਪਾਲ ਪਾਟੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦੰਦ ਭੰਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਝਟਕਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹਾਥੀ ਅੰਗਹੀਣ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
7.121.50
हत्वा पञ्चशतं योधांस्तत्क्षणेनैव मारिष ।
व्यचरत्पृतनामध्ये शैनेयः कृतहस्तवत् ॥ ७.१२१.५० ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਉਸੇ ਪਲ ਪੰਜ ਸੌ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁਨਰਮੰਦ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗਾ।
7.121.51
कुञ्जराः सन्न्यवर्तन्त युयुधानेन मोहिताः ॥ ७.१२१.५१ ॥
ਯੁਯੁਧਾਨ ਦੁਆਰਾ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਪਿਛਾਂਹ ਮੁੜ ਗਏ।
7.121.52
अश्मनां भिद्यमानानां सायकैः श्रूयते ध्वनिः ।
पद्मपत्रेषुधाराणां पतन्तीनामिव ध्वनिः ॥ ७.१२१.५२ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟਦੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ-ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ।
7.121.53
ततः शब्दः समभवत्तव सैन्यस्य मारिष ।
माधवेनार्द्यमानस्य सागरस्येव पर्वणि ॥ ७.१२१.५३ ॥
ਤਦ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਮਾਧਵ (ਸਾਤਿਅਕੀ) ਦੁਆਰਾ ਘਾਇਲ ਹੋ ਰਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਫ਼ੌਜ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ; ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵੇਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਖਲਬਲੀ ਵਾਂਗ।
7.121.54
तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा द्रोणो यन्तारमब्रवीत् ।
एष सूत रणे क्रुद्धः सात्वतानां महारथः ॥ ७.१२१.५४ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਦਰੋਣ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੂਤ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਇਹ ਸਾਤਵਤਾਂ ਦਾ ਮਹਾਰਥੀ ਹੈ।
7.121.55
दारयन्बहुधा सैन्यं रणे चरति कालवत् ।
यत्रैष शब्दस्तुमुलस्तत्र सूत रथं नय ॥ ७.१२१.५५ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਰਦਾ ਉਹ ਕਾਲ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਤੁਮੁਲ ਸ਼ਬਦ ਹੈ, ਹੇ ਸੂਤ, ਉੱਥੇ ਰਥ ਲੈ ਚੱਲ।
7.121.56
पाषाणयोधिभिर्नूनं युयुधानः समागतः ।
तथाहि रथिनः सर्वे हियन्ते विद्रुतैर्हयैः ॥ ७.१२१.५६ ॥
ਪੱਥਰ ਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁਯੁਧਾਨ ਜ਼ਰੂਰ ਭਿੜ ਪਿਆ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਭੱਜਦੇ ਘੋੜੇ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ।
7.121.57
विशस्त्रकवचा रुग्णास्तत्रतत्र पतन्ति च ।
न शक्नुवन्ति यन्तारः संयन्तुं तुमुले हयान् ॥ ७.१२१.५७ ॥
ਸ਼ਸਤਰ ਤੇ ਕਵਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਤੁਮੁਲ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦੇ।
7.121.58
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा भारद्वाजस्य सारथिः ।
प्रत्युवाच ततो द्रोणं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ७.१२१.५८ ॥
ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਾਰਦਵਾਜ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
7.121.59
सैन्यं द्रवति चायुष्मन्कौरवेयं समन्ततः ।
पश्य योधान्रणे भग्नान्धावतो वै ततस्ततः ॥ ७.१२१.५९ ॥
ਹੇ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਚੁਫੇਰੇ ਭੱਜਦੀ ਹੈ। ਰਣ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।
7.121.60
इमे च संहताः शूराः पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
त्वामेव हि जिघांसन्त आद्रवन्ति समन्ततः ॥ ७.१२१.६० ॥
ਇਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸੂਰਮੇ ਪਾਂਚਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਧਾਵਾ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ।
7.121.61
अत्र कार्यं समाधत्स्व प्राप्तकालमरिन्दम ।
स्वाने वा गमने वापि दूरं यातश्च सात्यकिः ॥ ७.१२१.६१ ॥
ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਇੱਥੇ ਯੋਗ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਵ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ। ਸਾਤਯਕੀ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
7.121.62
तथैवं वदतस्तस्य भारद्वाजस्य सारथेः ।
प्रत्यदृश्यत शैनेयो निघ्नन्बहुविधान्रथान् ॥ ७.१२१.६२ ॥
ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੈਨੇਯ (ਸਾਤਯਕੀ) ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਿਆ।
7.121.63
ते वध्यमानाः समरे युयुधानेन तावकाः ।
युयुधानरथं त्यक्त्वा द्रोणानीकाय दुद्रुवुः ॥ ७.१२१.६३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੁਯੁਧਾਨ (ਸਾਤਯਕੀ) ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕ ਯੁਯੁਧਾਨ ਦਾ ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।
7.121.64
यैस्तु दुःशासनः सार्धं रथैः पूर्वं न्यवर्तत ।
ते भीतास्त्वभ्यधावन्त सर्वे द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१२१.६४ ॥
ਜਿਹੜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।