महाभारत · अध्याय 7.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.121.1
सम्प्रद्य महत्सैन्यं यान्तं शैनेयमर्जुनम् ।
निर्हीका मम ते पुत्राः किमकुर्वत सञ्जय ॥ ७.१२१.१ ॥
संजया, शैनेय (सात्यकी) महान सैन्यावर धावून जाऊन पुढे जात असताना निर्लज्ज माझ्या पुत्रांनी काय केले?
7.121.2
कथं वैषां तदा युद्धे धृतिरासीन्मुमूर्षताम् ।
शैनेयचरितं दृष्ट्वा यादृशं सव्यसाचिनः ॥ ७.१२१.२ ॥
सव्यसाची (अर्जुना) सारखे शैनेयाचे कर्म पाहिल्यावर, युद्धात मरण्याची इच्छा असलेल्यांची धीर कसा राहिला?
7.121.3
किं नु वक्ष्यन्ति ते क्षात्रं सैन्यमध्ये पराजिताः ।
कथं नु सात्यकिर्युद्धे व्यतिक्रान्तो महायशाः ॥ ७.१२१.३ ॥
सैन्याच्या मध्ये पराजित झालेले ते क्षत्रिय काय म्हणतील? महायशस्वी सात्यकी युद्धात त्यांना कसा ओलांडून गेला?
7.121.4
कथं च मम पुत्राणां जीवतां तत्र सञ्जय ।
शैनेयोऽभिययौ युद्धे तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१२१.४ ॥
संजया, तेथे माझे पुत्र जिवंत असताना शैनेय युद्धात कसा पुढे सरकला? संजया, ते मला सांग.
7.121.5
अत्यद्भुतमिदं तात त्वत्सकाशाच्छृणोम्यहम् ।
एकस्य बहुभिः सार्धं शत्रुभिस्तैर्महारथैः ॥ ७.१२१.५ ॥
प्रिया, तुझ्याकडून मी हे अत्यद्भुत ऐकतो आहे की एकटा तो त्या अनेक शत्रू महारथींसह लढला.
7.121.6
विपरीतमहं मन्ये मन्दभाग्यं सुतं प्रति ।
यत्रावध्यन्त समरे सात्वतेन महारथाः ॥ ७.१२१.६ ॥
माझ्या मंदभाग्य पुत्रांबाबत सर्व उलटे झाले आहे असे मला वाटते; जेथे युद्धात महारथी सात्वताकडून (सात्यकीकडून) मारले गेले.
7.121.7
एकस्य हि न पर्याप्तं यत्सैन्यं तस्य सञ्जय ।
क्रुद्धस्य युयुधानस्य सर्वे तिष्ठन्तु पाण्डवाः ॥ ७.१२१.७ ॥
हे सञ्जया, क्रुद्ध युयुधान एकटाच पुरेसा आहे; त्याच्या सैन्यासमोर सर्व पाण्डव उभे राहू देत.
7.121.8
निर्जित्य समरे द्रोणं कृतिनं चित्रयोधिनम् ।
यथा पशुगणान्सिंहस्तद्वद्धन्ता सुतान्मम ॥ ७.१२१.८ ॥
युद्धात कुशल आणि विचित्र योद्धा द्रोणाचा पराभव करून, सिंह जसा पशुसमूहाला मारतो तसा तो माझ्या पुत्रांना मारील.
7.121.9
कृतवर्मादिभिः शूरैर्यत्तैर्बहुभिराहवे ।
युयुधानो न शकितो हन्तुं यत्पुरुषर्षभः ॥ ७.१२१.९ ॥
कृतवर्मा इत्यादी अनेक शूर वीरांनी युद्धात प्रयत्न करूनही, हे पुरुषश्रेष्ठा, युयुधानाला मारता आले नाही.
7.121.10
नैतदीदृशकं युद्धं कृतवांस्तत्र फल्गुनः ।
यादृशं कृतवान्युद्धं शिनेर्नप्ता महायशाः ॥ ७.१२१.१० ॥
तेथे फाल्गुनाने असे युद्ध केले नाही — महायशस्वी शिनीच्या नातवाने जसे केले तसे.
7.121.11
तव दुर्मन्त्रिते राजन्दुर्योधनकृतेन च ।
शृणुष्वावहितो भूत्वा यत्ते वक्ष्यामि भारत ॥ ७.१२१.११ ॥
हे राजा, तुमच्या दुष्ट मसलतीमुळे आणि दुर्योधनाच्या कृत्यामुळे — हे भारता, लक्ष देऊन ऐका, मी तुम्हाला जे सांगतो ते.
7.121.12
ते पुनः सन्न्यवर्तन्त कृत्वा संशपथान्मिथः ।
परां युद्धे मतिं क्रूरां तव पुत्रस्य शासनात् ॥ ७.१२१.१२ ॥
त्यांनी एकमेकांशी शपथ घेऊन पुन्हा माघार घेतली; तुमच्या पुत्राच्या आज्ञेने युद्धात क्रूर निश्चय केला.
7.121.13
त्रीणि सादिसहस्राणि दुर्योधनपुरोगमाः ।
शककाम्भोजबालह्लीका यवनाः पारदास्तथा ॥ ७.१२१.१३ ॥
दुर्योधन ज्यांच्या पुढे होता असे तीन हजार घोडेस्वार — शक, कांबोज, बाह्लीक, यवन आणि पारद.
7.121.14
कुलिन्दास्तङ्कणाम्बष्ठाः पैशाचाश्च सबर्बराः ।
पार्वतीयाश्च राजेन्द्र क्रुद्धाः पाषाणपाणयः।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं शलभाः पावकं यथा ॥ ७.१२१.१४ ॥
कुलिंद, तंकण, अंबष्ठ, पैशाच, सबर्बर आणि पर्वतीय — हे राजेंद्रा — क्रोधाने हातात दगड घेऊन शैनेयावर तुटून पडले, जसे टोळ अग्नीवर.
7.121.15
युक्ताश्च पार्वतीयानां रथाः पाषाणयोधिनाम् ।
शूराः पञ्चशतं राजञ्शैनेयं समुपाद्रवन् ॥ ७.१२१.१५ ॥
पर्वतीय दगडयोद्ध्यांचे जोडलेले रथ आणि पाचशे शूर, हे राजा, शैनेयावर एकत्र तुटून पडले.
7.121.16
ततो रथसहस्रेण महारथशतेन च ।
द्विरदानां सहस्रेण द्विसाहस्रैश्च वाजिभिः ॥ ७.१२१.१६ ॥
मग एक हजार रथ, शंभर महारथ, एक हजार हत्ती आणि दोन हजार घोडे घेऊन.
7.121.17
शरवर्षाणि मुञ्चन्तो विविधानि महारथाः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयमसङ्ख्येयाश्च पत्तयः ॥ ७.१२१.१७ ॥
विविध बाणांचा वर्षाव करीत महारथ शैनेयावर तुटून पडले, आणि असंख्य पायदळही.
7.121.18
तांश्च सञ्चोदयन्सर्वान्घ्नतैनमिति भारत ।
दुःशासनो महाराज सात्यकिं पर्यवारयत् ॥ ७.१२१.१८ ॥
त्या सर्वांना उत्तेजित करीत, 'याला मारा!' असे म्हणून, हे भरतवंशजा, हे महाराजा, दुःशासनाने सात्यकीला वेढले.
7.121.19
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयचरितं महत् ।
यदेको बहुभिः सार्धमसम्भ्रान्तमयुध्यत ॥ ७.१२१.१९ ॥
तेथे आम्ही शैनेयाचे (सात्यकीचे) अद्भुत आणि महान पराक्रम पाहिले; तो एकटा अनेकांबरोबर न डगमगता लढत होता.
7.121.20
अवधीच्च रथानीकं द्विरदानां च तद्बलम् ।
सादिनश्चैव तान्सर्वान्दस्यूनपि च सर्वशः ॥ ७.१२१.२० ॥
त्याने रथसेना आणि ती गजसेना यांचा संहार केला; सर्व घोडेस्वार आणि सर्व दस्यूंनाही ठार केले.
7.121.21
तत्र चक्रैर्विमथितैर्भग्नैश्च परमायुधैः ।
अक्षैश्च बहुधा भग्नैरीषादण्डकबन्धुरैः ॥ ७.१२१.२१ ॥
तेथे चुरडलेली चाके, तुटलेली उत्तम शस्त्रे, अनेक प्रकारे मोडलेले आस आणि जोखडाचे दांडे (यांनी भूमी भरली होती).
7.121.22
कुञ्जरैर्मथितैश्चापि ध्वजैश्च विनिपातितैः ।
वर्मभिश्च तथाऽनीकैर्व्यवकीर्णा वसुन्धरा ॥ ७.१२१.२२ ॥
हत्तींनी चिरडलेल्या, पाडलेल्या ध्वजांनी, चिलखतांनी आणि सैन्यांनी ती वसुंधरा विखुरलेली होती.
7.121.23
स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैरनुकर्षैश्च मारिष ।
सञ्छन्ना वसुधा तत्र द्यौर्ग्रहैरिव भारत ॥ ७.१२१.२३ ॥
हे माननीय, हे भारता, तेथे माळा, अलंकार, वस्त्रे आणि रथाच्या दोरांनी ती भूमी आच्छादलेली होती, जसे आकाश ग्रहांनी.
7.121.24
गिरिरूपधरैश्चापि पतितैश्च महागजैः ।
म्लेच्छस्थितैर्महाराज भिन्नाञ्जनचयोपमैः ॥ ७.१२१.२४ ॥
हे महाराज, पर्वतरूप धारण केलेल्या, पडलेल्या महागजांनी, म्लेच्छांमध्ये पडलेले आणि फुटलेल्या काजळाच्या राशींसारखे.
7.121.25
मृगैर्मन्द्रैश्च भद्रैश्च मृगमन्द्रैस्तथाऽपरैः ।
भद्रैर्मन्द्रमृगैश्चैव मृगभद्रैस्तथैव च ॥ ७.१२१.२५ ॥
मृग, मन्द्र आणि भद्र हत्तींनी, तसेच मृग-मन्द्र व इतर (हत्तींनी), भद्र, मन्द्र-मृग आणि मृग-भद्र हत्तींनीही.
7.121.26
भद्रमन्द्रैश्चैव तथा तथा भद्रमृगैरपि ।
तत्रतत्र धरा कीर्णा शयानैः पर्वतोपमैः ॥ ७.१२१.२६ ॥
भद्र-मन्द्र आणि भद्र-मृग हत्तींनीही; ठिकठिकाणी पृथ्वी पर्वतांसारखे पडलेल्या (हत्तींनी) व्यापलेली होती.
7.121.27
अञ्जनस्य कुले जाता वामनस्य च भारत ।
सुप्रतीककुले जाता महापद्मकुले तथा ॥ ७.१२१.२७ ॥
हे भारता! अंजन आणि वामन कुलात जन्मलेले, सुप्रतीक कुलात जन्मलेले, आणि महापद्म कुलात जन्मलेले (हत्ती).
7.121.28
ऐरावतकुले चैव तथाऽन्येषु कुलेषु च ।
जाता दन्तिवरा राजञ्शेरते बहवो हताः ॥ ७.१२१.२८ ॥
ऐरावत कुलात आणि इतर कुलांत जन्मलेले श्रेष्ठ हत्ती, हे राजा! पुष्कळ मारले जाऊन पडले आहेत.
7.121.29
वनायुजान्पार्वतीयान्काम्भोजान्बाह्लिकानपि ।
तथा हयवरान्राजन्निजघ्ने तत्र सात्यकिः ॥ ७.१२१.२९ ॥
हे राजा! वनायु, पार्वतीय, काम्बोज आणि बाह्लीक जातींचे श्रेष्ठ घोडे, त्यांनाही सात्यकीने तेथे ठार केले.
7.121.30
नानादेशसमुत्थांश्च नानाजातींश्च दन्तिनः ।
निजघ्ने तत्र शैनेयः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२१.३० ॥
विविध देशांत उत्पन्न झालेले, विविध जातींचे हत्ती शैनेयाने (सात्यकीने) तेथे शेकडो आणि हजारोंनी ठार केले.
7.121.31
तेषु प्रकाल्यमानेषु दस्यून्दुःशासनोऽब्रवीत् ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञा युध्यध्वं किं सृतेन वः ॥ ७.१२१.३१ ॥
ते कापले जात असताना दुःशासन दस्युंना म्हणाला, 'अधर्म न जाणणाऱ्यांनो, परत फिरा! लढा; पळून जाण्याने तुम्हाला काय मिळणार?'
7.121.32
तांश्चातिभग्नासन्सम्प्रेक्ष्य पुत्रो दुःशासनस्तव ।
पाषाणयोधिनः शूरान्पार्वतीयानचोदयत् ॥ ७.१२१.३२ ॥
ते अत्यंत पराभूत झालेले पाहून तुमचा पुत्र दुःशासन याने दगड फेकणाऱ्या, पर्वतवासी शूरांना पुढे जाण्यास प्रवृत्त केले.
7.121.33
अश्मयुद्धेषु कुशला नैतञ्जानापि सात्यकिः ।
अश्मयुद्धमजानन्तं हतैनं युद्धकामुकम् ॥ ७.१२१.३३ ॥
दगड-युद्धात कुशल असलेल्या सात्यकीलाही हे ठाऊक नव्हते; दगड-युद्ध न जाणून युद्धाची इच्छा करणाऱ्याला हे ठार करील.
7.121.34
तथैव कुरवः सर्वे नाश्मयुद्धविशारदाः ।
अभिद्रवत माभैष्ट न वः प्राप्स्यति सात्यकिः ॥ ७.१२१.३४ ॥
तसेच सर्व कौरव दगड-युद्धात निपुण नाहीत; पुढे सरा, भिऊ नका; सात्यकी तुम्हाला मिळवू शकणार नाही.
7.121.35
ते पार्वतीया राजानः सर्वे पाषाणयोधिनः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं राजानमिव मन्त्रिणः ॥ ७.१२१.३५ ॥
ते पर्वतवासी राजे, दगड-योद्धे सर्व शैनेय सात्यकीवर असे तुटून पडले, जसे मंत्री राजावर तुटून पडतात.
7.121.36
ततो गजशिरःप्रख्यैरुपलैः शैलवासिनः ।
उद्यतैर्युयुधानस्य पुरतस्तस्थुराहवे ॥ ७.१२१.३६ ॥
तेव्हा हत्तीच्या डोक्यांसारखे मोठे दगड उचलून पर्वतवासी युद्धात युयुधानासमोर उभे राहिले.
7.121.37
क्षेरणीयैस्तथाप्यन्ये सात्वतस्य वधैषिणः ।
चोदितास्तव पुत्रेण सर्वतो रुरुधुर्दिशः ॥ ७.१२१.३७ ॥
सात्वताचा (सात्यकीचा) वध इच्छिणारे इतरही, दगड फेकणाऱ्यांसह, तुमच्या पुत्राने प्रेरित होऊन, सर्व दिशांनी वेढा घालू लागले.
7.121.38
तेषामापततामेव शिलायुद्धं चिकीर्षताम् ।
सात्यकिः प्रतिसन्धाय निशितान्प्राहिणोच्छरान् ॥ ७.१२१.३८ ॥
दगडांचे युद्ध करू इच्छिणारे ते धावून येत असतानाच सात्यकीने धनुष्याला बाण लावून तीक्ष्ण बाण सोडले.
7.121.39
तामश्मवृष्टिं तुमुलां पार्वतीयैः समीरिताम् ।
चिच्छेदोरगसंकाशैर्नाराचैः शिनिपुङ्गवः ॥ ७.१२१.३९ ॥
पर्वतवासियांनी फेकलेला तो भयंकर दगडांचा वर्षाव शिनिश्रेष्ठाने सर्पासारख्या नाराच बाणांनी तोडला.
7.121.40
तैरश्मचूर्णैर्दीप्यद्भिः खद्योतानामिव व्रजैः ।
प्रायः सैन्यान्यहन्यन्त हाहाभूतानि मारिष ॥ ७.१२१.४० ॥
काजव्यांच्या थव्यासारखे चमकणाऱ्या त्या दगडांच्या तुकड्यांनी, हे आदरणीया, सैन्ये जवळजवळ मारली गेली आणि 'हाय हाय' करू लागली.
7.121.41
ततः पञ्चशतं शूराः समुद्यतमहाशिलाः ।
निकृत्तबाहवो राजन्निपेतुर्धरणीतले ॥ ७.१२१.४१ ॥
मग, हे राजा, मोठे दगड उचललेले पाचशे शूर, हात तोडले जाऊन जमिनीवर कोसळले.
7.121.42
सात्वतस्य च भल्लेन निष्पिष्टैस्तैस्तथाऽद्रिभिः ।
न्यपतन्निहता म्लेच्छास्तत्रतत्र गतासवः ॥ ७.१२१.४२ ॥
सात्यकीच्या भल्ल बाणाने आणि त्या दगडांनी चिरडले जाऊन म्लेंच्छ इकडेतिकडे मारले जाऊन प्राणहीन होऊन पडले.
7.121.43
ते हन्यमानाः समरे सात्वतेन महात्मना ।
अश्मवृष्टिं महाघोरां पातयन्ति स्म सात्वते ॥ ७.१२१.४३ ॥
युद्धात महात्मा सात्वताकडून मारले जात असताना त्यांनी सात्वतावर अत्यंत भयानक दगडांचा वर्षाव केला.
7.121.44
पाषाणयोधिनः शूरान्यतमानानवस्थितान् ।
न्यवधीद्बहुसाहस्रांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१२१.४४ ॥
दगडांनी लढणाऱ्या, प्रयत्न करणाऱ्या, स्थिर उभ्या असलेल्या हजारो शूरांना त्याने ठार केले; ते अद्भुतासारखे झाले.
7.121.45
ततः पुनर्बस्तमुखैरश्मवृष्टीः समन्ततः ।
अधोबस्तैः स्थूलबस्तैर्दरदैः खसतङ्कणैः ॥ ७.१२१.४५ ॥
नंतर त्यांनी शेळीमुख, खालच्या तोंडाची, जाड तोंडाची शस्त्रे आणि दरद, खस-टंकण यांच्यासह चहूबाजूंनी पुन्हा दगडांचा वर्षाव केला.
7.121.46
लम्बकैश्च कुणिन्दैश्च क्षिप्ताः क्षिप्ताश्च सात्यकिः ।
नाराचैः प्रतिचिच्छेद प्रतिपत्तिविशारदः ॥ ७.१२१.४६ ॥
लंबक आणि कुणिंद यांनी वारंवार फेकलेले दगड प्रतिकारात निपुण सात्यकीने नाराच बाणांनी तोडून टाकले.
7.121.47
अद्रीणां भिद्यमानानामन्तरिक्षे शितैः शरैः ।
शब्देन प्राद्रवन्सङ्ख्ये रथाश्वगजपत्तयः ॥ ७.१२१.४७ ॥
आकाशात तीक्ष्ण बाणांनी फुटणाऱ्या दगडांच्या आवाजाने युद्धात रथ, अश्व, गज व पायदळ सैनिक पळून गेले.
7.121.48
अश्मचूर्णैरवाकीर्णा मनुष्यगजवाजिनः ।
नाशक्नुवन्नवस्थातुं भ्रमरैरिव दंशिताः ॥ ७.१२१.४८ ॥
दगडांच्या चूर्णाने झाकलेले मनुष्य, हत्ती आणि घोडे उभे राहू शकत नव्हते, जणू भुंग्यांनी दंश केल्यासारखे.
7.121.49
हतशिष्टाः सरुधिरा भिन्नमस्तकपिण्डिकाः ।
विभिन्नशिरसो राजन्दन्तैश्छिन्नैश्च दन्तिनः।
निर्धूतैश्च करैर्नागा व्यङ्गाश्च शतशः कृताः ॥ ७.१२१.४९ ॥
हे राजन्, मारले न गेलेले हत्ती रक्ताने माखलेले होते; त्यांची मस्तके व कपाले फुटलेली होती. हे राजन्, त्यांची डोकी फुटली होती, दात तुटले होते. सोंडा हलवणारे शेकडो हत्ती अपंग करण्यात आले.
7.121.50
हत्वा पञ्चशतं योधांस्तत्क्षणेनैव मारिष ।
व्यचरत्पृतनामध्ये शैनेयः कृतहस्तवत् ॥ ७.१२१.५० ॥
हे मारिष, त्याच क्षणी पाचशे योद्ध्यांना मारून शैनेय (सात्यकी) सैन्याच्या मध्यभागी कुशल हात असणाऱ्यासारखा संचार करू लागला.
7.121.51
कुञ्जराः सन्न्यवर्तन्त युयुधानेन मोहिताः ॥ ७.१२१.५१ ॥
युयुधानामुळे गोंधळलेले हत्ती मागे फिरले.
7.121.52
अश्मनां भिद्यमानानां सायकैः श्रूयते ध्वनिः ।
पद्मपत्रेषुधाराणां पतन्तीनामिव ध्वनिः ॥ ७.१२१.५२ ॥
बाणांनी फुटणाऱ्या दगडांचा आवाज ऐकू येतो; कमळाच्या पाकळ्यांसारख्या बाणधारा पडत असल्याचा तो आवाज आहे.
7.121.53
ततः शब्दः समभवत्तव सैन्यस्य मारिष ।
माधवेनार्द्यमानस्य सागरस्येव पर्वणि ॥ ७.१२१.५३ ॥
तेव्हा, हे मारिष, माधवाच्या (सात्यकीच्या) प्रहाराने आपल्या सैन्यात आवाज उठला; पौर्णिमेला समुद्र खवळल्यासारखा.
7.121.54
तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा द्रोणो यन्तारमब्रवीत् ।
एष सूत रणे क्रुद्धः सात्वतानां महारथः ॥ ७.१२१.५४ ॥
तो तुमुल आवाज ऐकून द्रोण सारथ्याला म्हणाला: हे सूता, रणात क्रुद्ध झालेला हा सात्वतांचा महारथी आहे.
7.121.55
दारयन्बहुधा सैन्यं रणे चरति कालवत् ।
यत्रैष शब्दस्तुमुलस्तत्र सूत रथं नय ॥ ७.१२१.५५ ॥
रणात सैन्याला अनेक प्रकारे फाडत तो कालाप्रमाणे संचार करीत आहे. हा तुमुल ध्वनी जिथे आहे, हे सूता, तिकडे रथ चालव.
7.121.56
पाषाणयोधिभिर्नूनं युयुधानः समागतः ।
तथाहि रथिनः सर्वे हियन्ते विद्रुतैर्हयैः ॥ ७.१२१.५६ ॥
दगडी योद्ध्यांशी युयुधान निश्चितच भिडला आहे. सर्व रथींना पळणारे घोडे ओढून नेत आहेत.
7.121.57
विशस्त्रकवचा रुग्णास्तत्रतत्र पतन्ति च ।
न शक्नुवन्ति यन्तारः संयन्तुं तुमुले हयान् ॥ ७.१२१.५७ ॥
शस्त्र व कवचाविना, जखमी होऊन ते इकडे-तिकडे पडत आहेत. तुमुलात सारथी घोड्यांना आवरू शकत नाहीत.
7.121.58
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा भारद्वाजस्य सारथिः ।
प्रत्युवाच ततो द्रोणं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ७.१२१.५८ ॥
हे वचन ऐकून भारद्वाजाचा सारथी, सर्व शस्त्रधार्‍यांत श्रेष्ठ अशा द्रोणाला तेव्हा उत्तरला.
7.121.59
सैन्यं द्रवति चायुष्मन्कौरवेयं समन्ततः ।
पश्य योधान्रणे भग्नान्धावतो वै ततस्ततः ॥ ७.१२१.५९ ॥
हे आयुष्मन्, कौरवांचे सैन्य चहूकडे पळत आहे. रणात भग्न होऊन इकडे-तिकडे धावणारे योद्धे पाहा.
7.121.60
इमे च संहताः शूराः पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
त्वामेव हि जिघांसन्त आद्रवन्ति समन्ततः ॥ ७.१२१.६० ॥
हे एकत्र झालेले शूर पांचाल पांडवांसह तुलाच मारण्याच्या इच्छेने चहूकडून धावून येत आहेत.
7.121.61
अत्र कार्यं समाधत्स्व प्राप्तकालमरिन्दम ।
स्वाने वा गमने वापि दूरं यातश्च सात्यकिः ॥ ७.१२१.६१ ॥
हे शत्रुदमना, येथे योग्य वेळी तुझ्या कर्तव्याकडे लक्ष दे. सात्यकी आपल्या जागी आहे किंवा खूप दूर निघून गेला आहे.
7.121.62
तथैवं वदतस्तस्य भारद्वाजस्य सारथेः ।
प्रत्यदृश्यत शैनेयो निघ्नन्बहुविधान्रथान् ॥ ७.१२१.६२ ॥
भारद्वाज (द्रोण) सारथी असे बोलत असतानाच, अनेक प्रकारचे रथ चिरडत शैनेय (सात्यकी) दिसू लागला.
7.121.63
ते वध्यमानाः समरे युयुधानेन तावकाः ।
युयुधानरथं त्यक्त्वा द्रोणानीकाय दुद्रुवुः ॥ ७.१२१.६३ ॥
युद्धात युयुधानाने (सात्यकीने) मारले जात असलेले तुझे सैनिक युयुधानाचा रथ सोडून द्रोणाच्या सैन्याकडे पळाले.
7.121.64
यैस्तु दुःशासनः सार्धं रथैः पूर्वं न्यवर्तत ।
ते भीतास्त्वभ्यधावन्त सर्वे द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१२१.६४ ॥
पूर्वी दुःशासनासह रथांसह जे मागे फिरले नव्हते, ते भयभीत होऊन सर्वजण द्रोणाच्या रथाकडे धावले.