มหาภารตะ · อัธยายะ 7.121
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.121.1
सम्प्रद्य महत्सैन्यं यान्तं शैनेयमर्जुनम् ।
निर्हीका मम ते पुत्राः किमकुर्वत सञ्जय ॥ ७.१२१.१ ॥
สัญชัย เมื่อเหล่าพลรบอันยิ่งใหญ่ถูกโถมเข้าใส่ และศัตรูกำลังรุดมา คือไศเนยะ (สาตยกิ) พวกบุตรไร้ยางอายของข้าพเจ้าทำอย่างไร
7.121.2
कथं वैषां तदा युद्धे धृतिरासीन्मुमूर्षताम् ।
शैनेयचरितं दृष्ट्वा यादृशं सव्यसाचिनः ॥ ७.१२१.२ ॥
เมื่อพวกเขาเห็นการกระทำของไศเนยะที่เหมือนดังสัพยสาจิน (อรชุน) ความมั่นคงของพวกเขาในการรบ ในหมู่ผู้ที่ปรารถนาจะตายนั้นเป็นอย่างไร
7.121.3
किं नु वक्ष्यन्ति ते क्षात्रं सैन्यमध्ये पराजिताः ।
कथं नु सात्यकिर्युद्धे व्यतिक्रान्तो महायशाः ॥ ७.१२१.३ ॥
นักรบเหล่านั้นจะกล่าวอะไรเล่า เมื่อพ่ายแพ้อยู่กลางกองทัพ และสาตยกิผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่ ล่วงผ่านพวกเขาไปในการรบได้อย่างไร
7.121.4
कथं च मम पुत्राणां जीवतां तत्र सञ्जय ।
शैनेयोऽभिययौ युद्धे तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१२१.४ ॥
สัญชัย ไศเนยะรุกเข้าหาพวกเขาในการรบได้อย่างไร ขณะที่บุตรทั้งหลายของข้าพเจ้ายังมีชีวิตอยู่ที่นั่น สัญชัย จงบอกข้าพเจ้าถึงเรื่องนั้น
7.121.5
अत्यद्भुतमिदं तात त्वत्सकाशाच्छृणोम्यहम् ।
एकस्य बहुभिः सार्धं शत्रुभिस्तैर्महारथैः ॥ ७.१२१.५ ॥
ลูกรัก จากท่านข้าพเจ้าได้ฟังเรื่องอัศจรรย์ยิ่งนี้ คือผู้เดียวได้ต่อสู้ร่วมกับศัตรูผู้เป็นมหารถีจำนวนมากเหล่านั้น
7.121.6
विपरीतमहं मन्ये मन्दभाग्यं सुतं प्रति ।
यत्रावध्यन्त समरे सात्वतेन महारथाः ॥ ७.१२१.६ ॥
ข้าพเจ้าคิดว่าทุกสิ่งเป็นไปตรงข้ามเกี่ยวกับบุตรผู้มีโชคร้ายของข้าพเจ้า ที่ซึ่งเหล่ามหารถีถูกสังหารในการรบโดยสาตวัต (สาตยกิ)
7.121.7
एकस्य हि न पर्याप्तं यत्सैन्यं तस्य सञ्जय ।
क्रुद्धस्य युयुधानस्य सर्वे तिष्ठन्तु पाण्डवाः ॥ ७.१२१.७ ॥
สัญชัย กองทัพของผู้เดียวนั้นไม่พอเพียงสำหรับเขาเมื่อยุยุธานโกรธเกรี้ยว ขอให้ปาณฑพทั้งหมดยืนหยัดต่อสู้กับเขาเถิด
7.121.8
निर्जित्य समरे द्रोणं कृतिनं चित्रयोधिनम् ।
यथा पशुगणान्सिंहस्तद्वद्धन्ता सुतान्मम ॥ ७.१२१.८ ॥
เมื่อเอาชนะโทรณะในการรบได้ ผู้เป็นนักรบชำนาญและมีฝีมือวิเศษ เขาจะสังหารบุตรของข้าพเจ้า เหมือนราชสีห์สังหารฝูงโค
7.121.9
कृतवर्मादिभिः शूरैर्यत्तैर्बहुभिराहवे ।
युयुधानो न शकितो हन्तुं यत्पुरुषर्षभः ॥ ७.१२१.९ ॥
แม้วีรบุรุษจำนวนมาก มีกฤตวรมันเป็นต้น พยายามอย่างเต็มที่ในการรบ ยุยุธานก็ไม่อาจถูกสังหารได้ ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐ
7.121.10
नैतदीदृशकं युद्धं कृतवांस्तत्र फल्गुनः ।
यादृशं कृतवान्युद्धं शिनेर्नप्ता महायशाः ॥ ७.१२१.१० ॥
อรชุนมิได้ทำการรบเช่นนี้ที่นั่น เหมือนการรบที่หลานชายผู้มีเกียรติยศอันยิ่งใหญ่แห่งศินีได้ทำ
7.121.11
तव दुर्मन्त्रिते राजन्दुर्योधनकृतेन च ।
शृणुष्वावहितो भूत्वा यत्ते वक्ष्यामि भारत ॥ ७.१२१.११ ॥
ข้าแต่พระราชา ด้วยการตัดสินใจอันไม่ชอบของพระองค์ และด้วยสิ่งที่ทุรโยธน์กระทำ จงฟังด้วยใจตั้งมั่น ข้าแต่ภารตะ ถึงสิ่งที่ข้าจะกล่าวแก่พระองค์
7.121.12
ते पुनः सन्न्यवर्तन्त कृत्वा संशपथान्मिथः ।
परां युद्धे मतिं क्रूरां तव पुत्रस्य शासनात् ॥ ७.१२१.१२ ॥
พวกเขาได้สาบานคำมั่นต่อกันแล้วจึงหันกลับมาอีก และด้วยคำสั่งของบุตรของพระองค์ พวกเขาก็ตั้งจิตอันโหดร้ายยิ่งต่อการรบ
7.121.13
त्रीणि सादिसहस्राणि दुर्योधनपुरोगमाः ।
शककाम्भोजबालह्लीका यवनाः पारदास्तथा ॥ ७.१२१.१३ ॥
ทหารม้าสามพันนาย นำโดยทุรโยธน์ ได้แก่ ศกะ กัมโพชะ พาหลีกะ ยวนะ และปารทะด้วยเช่นกัน
7.121.14
कुलिन्दास्तङ्कणाम्बष्ठाः पैशाचाश्च सबर्बराः ।
पार्वतीयाश्च राजेन्द्र क्रुद्धाः पाषाणपाणयः।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं शलभाः पावकं यथा ॥ ७.१२१.१४ ॥
กุลินทะ ตังกนะ อัมพัษฐะ ปีศาจ และพวกพรรพระ ข้าแต่จอมกษัตริย์ พร้อมด้วยชาวภูเขา โกรธเกรี้ยวถือก้อนหินในมือ รุมโถมเข้าใส่ไศเนยะ เหมือนแมลงเม่าพุ่งเข้าใส่ไฟ
7.121.15
युक्ताश्च पार्वतीयानां रथाः पाषाणयोधिनाम् ।
शूराः पञ्चशतं राजञ्शैनेयं समुपाद्रवन् ॥ ७.१२१.१५ ॥
และรถศึกที่เทียมไว้สำหรับนักรบชาวภูเขาผู้ต่อสู้ด้วยก้อนหิน ห้าร้อยคันผู้เป็นวีรบุรุษ ข้าแต่พระราชา พร้อมกันรุมโถมเข้าใส่ไศเนยะ
7.121.16
ततो रथसहस्रेण महारथशतेन च ।
द्विरदानां सहस्रेण द्विसाहस्रैश्च वाजिभिः ॥ ७.१२१.१६ ॥
จากนั้นด้วยรถศึกหนึ่งพัน มหารถีหนึ่งร้อย ช้างศึกหนึ่งพัน และม้าสองพัน
7.121.17
शरवर्षाणि मुञ्चन्तो विविधानि महारथाः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयमसङ्ख्येयाश्च पत्तयः ॥ ७.१२१.१७ ॥
มหารถีทั้งหลายยิงห่าธนูหลายชนิด รุดเข้าใส่ไศเนยะ และพลเดินเท้านับไม่ถ้วนก็เช่นกัน
7.121.18
तांश्च सञ्चोदयन्सर्वान्घ्नतैनमिति भारत ।
दुःशासनो महाराज सात्यकिं पर्यवारयत् ॥ ७.१२१.१८ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรตะ ข้าแต่มหาราชา ทุศศาสนะเร่งเร้าพวกเขาทั้งหมดว่า "จงฆ่าเขาเสีย!" แล้วล้อมสาตยกิไว้
7.121.19
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयचरितं महत् ।
यदेको बहुभिः सार्धमसम्भ्रान्तमयुध्यत ॥ ७.१२१.१९ ॥
ที่นั่นพวกเราได้เห็นการกระทำอันอัศจรรย์และยิ่งใหญ่ของไศเนยะ คือเขาผู้เดียวได้ต่อสู้กับคนจำนวนมากโดยไม่หวั่นไหว
7.121.20
अवधीच्च रथानीकं द्विरदानां च तद्बलम् ।
सादिनश्चैव तान्सर्वान्दस्यूनपि च सर्वशः ॥ ७.१२१.२० ॥
เขาสังหารกองรถศึก และกองช้างนั้น และทหารม้าทั้งหมด รวมทั้งโจรทั้งหลายด้วย ผู้หนึ่งทุกคนไม่เหลือเลย
7.121.21
तत्र चक्रैर्विमथितैर्भग्नैश्च परमायुधैः ।
अक्षैश्च बहुधा भग्नैरीषादण्डकबन्धुरैः ॥ ७.१२१.२१ ॥
ที่นั่นพื้นดินเกลื่อนไปด้วยล้อรถที่แตกละเอียด อาวุธชั้นยอดที่หักพัง เพลารถที่แตกเป็นชิ้นๆ ทั้งคันทวน แอกและเชือก
7.121.22
कुञ्जरैर्मथितैश्चापि ध्वजैश्च विनिपातितैः ।
वर्मभिश्च तथाऽनीकैर्व्यवकीर्णा वसुन्धरा ॥ ७.१२१.२२ ॥
และพื้นปฐพีก็เกลื่อนไปด้วยธงที่ถูกโค่นล้ม เกราะและกองทัพที่ถูกช้างเหยียบย่ำ
7.121.23
स्रग्भिराभरणैर्वस्त्रैरनुकर्षैश्च मारिष ।
सञ्छन्ना वसुधा तत्र द्यौर्ग्रहैरिव भारत ॥ ७.१२१.२३ ॥
ข้าแต่ท่าน ที่นั่นพื้นปฐพีถูกปกคลุมด้วยพวงมาลัย เครื่องประดับ ผ้า และเครื่องรถ เหมือนท้องฟ้าที่เต็มไปด้วยดาวเคราะห์ ข้าแต่ท่านภารตะ
7.121.24
गिरिरूपधरैश्चापि पतितैश्च महागजैः ।
म्लेच्छस्थितैर्महाराज भिन्नाञ्जनचयोपमैः ॥ ७.१२१.२४ ॥
และด้วยช้างใหญ่รูปร่างดุจภูเขาที่ล้มลง นอนอยู่ท่ามกลางพวกมิลักขะ ข้าแต่มหาราชา เหมือนกองแร่อัญชันที่แตกกระจาย
7.121.25
मृगैर्मन्द्रैश्च भद्रैश्च मृगमन्द्रैस्तथाऽपरैः ।
भद्रैर्मन्द्रमृगैश्चैव मृगभद्रैस्तथैव च ॥ ७.१२१.२५ ॥
ทั้งช้างมฤค ช้างมันทระ ช้างภัทระ ช้างมฤคมันทระ และช้างอื่นๆ ด้วย ทั้งช้างภัทระ ช้างมันทระมฤค และช้างมฤคภัทระ
7.121.26
भद्रमन्द्रैश्चैव तथा तथा भद्रमृगैरपि ।
तत्रतत्र धरा कीर्णा शयानैः पर्वतोपमैः ॥ ७.१२१.२६ ॥
ทั้งช้างภัทรมันทระและช้างภัทรมฤคเช่นกัน ที่นั่นนั่นนี่พื้นดินเกลื่อนไปด้วยช้างเหล่านั้นที่นอนอยู่ดุจภูเขา
7.121.27
अञ्जनस्य कुले जाता वामनस्य च भारत ।
सुप्रतीककुले जाता महापद्मकुले तथा ॥ ७.१२१.२७ ॥
ข้าแต่ท่านภารตะ ช้างที่เกิดในวงศ์อัญชนะและวามนะ ที่เกิดในวงศ์สุประตีกะ และที่เกิดในวงศ์มหาปัทมะเช่นกัน
7.121.28
ऐरावतकुले चैव तथाऽन्येषु कुलेषु च ।
जाता दन्तिवरा राजञ्शेरते बहवो हताः ॥ ७.१२१.२८ ॥
ช้างชั้นเลิศที่เกิดในวงศ์ไอราวตะและในวงศ์อื่นๆ ด้วย ข้าแต่พระราชา นอนถูกฆ่าตายเป็นจำนวนมาก
7.121.29
वनायुजान्पार्वतीयान्काम्भोजान्बाह्लिकानपि ।
तथा हयवरान्राजन्निजघ्ने तत्र सात्यकिः ॥ ७.१२१.२९ ॥
ม้าชั้นเลิศ ได้แก่ ม้าวนายุ ม้าเกิดในภูเขา ม้ากัมโพชะ และม้าพาห์ลิกะ รวมทั้งม้าอื่นๆ ด้วย ข้าแต่พระราชา สาตยกีได้สังหารที่นั่น
7.121.30
नानादेशसमुत्थांश्च नानाजातींश्च दन्तिनः ।
निजघ्ने तत्र शैनेयः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१२१.३० ॥
ช้างที่เกิดจากหลายประเทศและหลายชนิด ไศเนยะ (สาตยกี) ได้สังหารที่นั่นเป็นร้อยเป็นพัน
7.121.31
तेषु प्रकाल्यमानेषु दस्यून्दुःशासनोऽब्रवीत् ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञा युध्यध्वं किं सृतेन वः ॥ ७.१२१.३१ ॥
ขณะที่พวกนั้นถูกตัดฟันลง ทุรศาสนะกล่าวกับพวกโจรว่า "พวกเจ้าผู้ไม่รู้ธรรม จงหันกลับมาสู้เถิด การถอยหนีจะได้อะไรเล่า"
7.121.32
तांश्चातिभग्नासन्सम्प्रेक्ष्य पुत्रो दुःशासनस्तव ।
पाषाणयोधिनः शूरान्पार्वतीयानचोदयत् ॥ ७.१२१.३२ ॥
เมื่อเห็นพวกนั้นแตกพ่ายย่อยยับ บุตรของท่านทุรศาสนะจึงเร่งเร้านักรบชาวภูเขาผู้ต่อสู้ด้วยหินซึ่งเป็นวีรบุรุษ
7.121.33
अश्मयुद्धेषु कुशला नैतञ्जानापि सात्यकिः ।
अश्मयुद्धमजानन्तं हतैनं युद्धकामुकम् ॥ ७.१२१.३३ ॥
แม้สาตยกีผู้ชำนาญการต่อสู้ด้วยหินก็ยังไม่รู้เรื่องนี้ ผู้ใดที่ไม่รู้การต่อสู้ด้วยหินแล้วยังกระหายการรบ ผู้นั้นจะถูกมันสังหาร
7.121.34
तथैव कुरवः सर्वे नाश्मयुद्धविशारदाः ।
अभिद्रवत माभैष्ट न वः प्राप्स्यति सात्यकिः ॥ ७.१२१.३४ ॥
ชาวกุรุทั้งหมดก็เช่นกัน ไม่มีใครชำนาญการต่อสู้ด้วยหิน จงรุกเข้าไปเถิด อย่ากลัวเลย สาตยกีจะจับพวกท่านไม่ได้
7.121.35
ते पार्वतीया राजानः सर्वे पाषाणयोधिनः ।
अभ्यद्रवन्त शैनेयं राजानमिव मन्त्रिणः ॥ ७.१२१.३५ ॥
กษัตริย์แห่งภูเขาเหล่านั้น ผู้ต่อสู้ด้วยหินทั้งหมด พุ่งเข้าใส่ไศเนยะ บุตรแห่งศินิ เหมือนเหล่าอำมาตย์พุ่งเข้าหากษัตริย์
7.121.36
ततो गजशिरःप्रख्यैरुपलैः शैलवासिनः ।
उद्यतैर्युयुधानस्य पुरतस्तस्थुराहवे ॥ ७.१२१.३६ ॥
ทีนั้น ชาวภูเขาที่อาศัยอยู่บนภูเขาได้ยกก้อนหินใหญ่เท่าหัวช้างขึ้น แล้วยืนขวางหน้ายุยุธานะในสนามรบ
7.121.37
क्षेरणीयैस्तथाप्यन्ये सात्वतस्य वधैषिणः ।
चोदितास्तव पुत्रेण सर्वतो रुरुधुर्दिशः ॥ ७.१२१.३७ ॥
คนอื่นๆ ที่ปรารถนาจะให้บุตรแห่งสาตวตะตาย ถูกบุตรของท่านเร่งเร้า พร้อมด้วยพวกที่ขว้างหิน ได้ล้อมทิศทั้งปวงไว้โดยรอบ
7.121.38
तेषामापततामेव शिलायुद्धं चिकीर्षताम् ।
सात्यकिः प्रतिसन्धाय निशितान्प्राहिणोच्छरान् ॥ ७.१२१.३८ ॥
ขณะที่พวกนั้นพุ่งเข้ามาหมายจะทำสงครามด้วยหิน สาตยกีจึงง้างคันธนูและยิงลูกศรคมกล้าออกไป
7.121.39
तामश्मवृष्टिं तुमुलां पार्वतीयैः समीरिताम् ।
चिच्छेदोरगसंकाशैर्नाराचैः शिनिपुङ्गवः ॥ ७.१२१.३९ ॥
ฝนหินอันโหดร้ายที่พวกชาวภูเขาซัดมา ไศนิผู้ประเสริฐที่สุดได้ตัดให้ขาดด้วยลูกศรที่เหมือนงู
7.121.40
तैरश्मचूर्णैर्दीप्यद्भिः खद्योतानामिव व्रजैः ।
प्रायः सैन्यान्यहन्यन्त हाहाभूतानि मारिष ॥ ७.१२१.४० ॥
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ กองทัพถูกผงหินที่ลุกโพลงเหล่านั้นซัดเข้าใส่ เหมือนฝูงหิ่งห้อย เกือบถูกทำลายหมด และร้องโวยวายด้วยความตกตะลึง
7.121.41
ततः पञ्चशतं शूराः समुद्यतमहाशिलाः ।
निकृत्तबाहवो राजन्निपेतुर्धरणीतले ॥ ७.१२१.४१ ॥
จากนั้นวีรบุรุษห้าร้อยคนที่ยกศิลาใหญ่ขึ้นแล้ว แขนขาดแล้ว ข้าแต่พระราชา ก็ล้มลงบนพื้นดิน
7.121.42
सात्वतस्य च भल्लेन निष्पिष्टैस्तैस्तथाऽद्रिभिः ।
न्यपतन्निहता म्लेच्छास्तत्रतत्र गतासवः ॥ ७.१२१.४२ ॥
ถูกลูกศรภัลละของสาตยกีและถูกศิลาเหล่านั้นบดขยี้ พวกม्लेच्छะที่ถูกฆ่าก็ล้มลงตายสิ้นลมอยู่แห่งนั้นแห่งนี้
7.121.43
ते हन्यमानाः समरे सात्वतेन महात्मना ।
अश्मवृष्टिं महाघोरां पातयन्ति स्म सात्वते ॥ ७.१२१.४३ ॥
ถูกสาตวตผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่สังหารในสงคราม พวกเขาจึงโปรยฝนศิลาอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งใส่สาตวต
7.121.44
पाषाणयोधिनः शूरान्यतमानानवस्थितान् ।
न्यवधीद्बहुसाहस्रांस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१२१.४४ ॥
เขาสังหารนักรบผู้ต่อสู้ด้วยศิลาหลายพันคน ผู้กล้าหาญที่ยืนมั่นและพยายามต่อสู้ มันกลายเป็นสิ่งมหัศจรรย์
7.121.45
ततः पुनर्बस्तमुखैरश्मवृष्टीः समन्ततः ।
अधोबस्तैः स्थूलबस्तैर्दरदैः खसतङ्कणैः ॥ ७.१२१.४५ ॥
จากนั้นพวกเขาก็โปรยฝนศิลาไปทุกทิศอีกครั้ง ด้วยอาวุธปากแพะ ปากคว่ำ และปากหนา พร้อมกับพวกทรทะ ขสะ และตังกณะ
7.121.46
लम्बकैश्च कुणिन्दैश्च क्षिप्ताः क्षिप्ताश्च सात्यकिः ।
नाराचैः प्रतिचिच्छेद प्रतिपत्तिविशारदः ॥ ७.१२१.४६ ॥
ศิลาที่ถูกขว้างซ้ำแล้วซ้ำเล่าโดยพวกลัมพกะและกุนินทะ สาตยกีผู้เชี่ยวชาญในการตอบโต้ ก็ตัดกลับไปด้วยลูกศรเหล็ก
7.121.47
अद्रीणां भिद्यमानानामन्तरिक्षे शितैः शरैः ।
शब्देन प्राद्रवन्सङ्ख्ये रथाश्वगजपत्तयः ॥ ७.१२१.४७ ॥
ท่ามกลางเสียงของศิลาที่ถูกลูกศรคมแตกกระจายกลางอากาศ กองรถ ม้า ช้าง และทหารราบในสนามรบก็วิ่งหนีไป
7.121.48
अश्मचूर्णैरवाकीर्णा मनुष्यगजवाजिनः ।
नाशक्नुवन्नवस्थातुं भ्रमरैरिव दंशिताः ॥ ७.१२१.४८ ॥
ถูกผงศิลาปกคลุม คน ช้าง และม้าไม่อาจยืนหยัดอยู่ได้ เหมือนถูกผึ้งต่อยฉะนั้น
7.121.49
हतशिष्टाः सरुधिरा भिन्नमस्तकपिण्डिकाः ।
विभिन्नशिरसो राजन्दन्तैश्छिन्नैश्च दन्तिनः।
निर्धूतैश्च करैर्नागा व्यङ्गाश्च शतशः कृताः ॥ ७.१२१.४९ ॥
ข้าแต่พระราชา ช้างที่เหลือรอดจากการฆ่าฟันเปื้อนเลือด หน้าผากและกะโหลกแตกเป็นชิ้น ข้าแต่พระราชา หัวของมันแหลกและงาหักขาด ช้างนับร้อยเชือกที่สะบัดงวงก็ถูกทำให้พิการ
7.121.50
हत्वा पञ्चशतं योधांस्तत्क्षणेनैव मारिष ।
व्यचरत्पृतनामध्ये शैनेयः कृतहस्तवत् ॥ ७.१२१.५० ॥
ท่านผู้เจริญ ในชั่วขณะนั้นเอง หลังจากสังหารนักรบห้าร้อยคน ผู้สืบเชื้อสายศินีก็เคลื่อนไหวท่ามกลางกองทัพ ราวกับผู้ชำนาญด้วยมือทั้งสองข้าง
7.121.51
कुञ्जराः सन्न्यवर्तन्त युयुधानेन मोहिताः ॥ ७.१२१.५१ ॥
ช้างทั้งหลายถูกยุยุธานะทำให้งุนงง จึงหันกลับไป
7.121.52
अश्मनां भिद्यमानानां सायकैः श्रूयते ध्वनिः ।
पद्मपत्रेषुधाराणां पतन्तीनामिव ध्वनिः ॥ ७.१२१.५२ ॥
ได้ยินเสียงศิลาที่ถูกลูกศรแหวกแตก เหมือนเสียงสายลูกศรรูปกลีบบัวที่ร่วงหล่นลงมา
7.121.53
ततः शब्दः समभवत्तव सैन्यस्य मारिष ।
माधवेनार्द्यमानस्य सागरस्येव पर्वणि ॥ ७.१२१.५३ ॥
ข้าแต่ท่านผู้เจริญ จากนั้นเสียงอึกทึกก็ดังขึ้นในกองทัพของท่าน เมื่อถูกมาธวะกระหน่ำ เหมือนมหาสมุทรถูกกวนในวันเพ็ญ
7.121.54
तं शब्दं तुमुलं श्रुत्वा द्रोणो यन्तारमब्रवीत् ।
एष सूत रणे क्रुद्धः सात्वतानां महारथः ॥ ७.१२१.५४ ॥
โทรณะได้ยินเสียงอึกทึกนั้นแล้ว จึงกล่าวกับนายสารถีว่า สารถี ผู้นี้คือมหารถของสาตวตทั้งหลาย ผู้กำลังโกรธในสนามรบ
7.121.55
दारयन्बहुधा सैन्यं रणे चरति कालवत् ।
यत्रैष शब्दस्तुमुलस्तत्र सूत रथं नय ॥ ७.१२१.५५ ॥
เขาฉีกกองทัพออกเป็นหลายส่วน เคลื่อนไหวในสงครามเหมือนพระยม สารถีเอ๋ย เสียงอึกทึกนี้อยู่ที่ใด ก็จงนำรถไปยังที่นั้น
7.121.56
पाषाणयोधिभिर्नूनं युयुधानः समागतः ।
तथाहि रथिनः सर्वे हियन्ते विद्रुतैर्हयैः ॥ ७.१२१.५६ ॥
แน่นอนว่ายุยุธานะได้พบกับนักรบศิลาแล้ว เพราะรถศึกทั้งหมดกำลังถูกม้าที่วิ่งหนีลากพาไป
7.121.57
विशस्त्रकवचा रुग्णास्तत्रतत्र पतन्ति च ।
न शक्नुवन्ति यन्तारः संयन्तुं तुमुले हयान् ॥ ७.१२१.५७ ॥
ไร้อาวุธและเกราะ บาดเจ็บ พวกเขาล้มลงแห่งนั้นแห่งนี้ ในความอลหม่าน สารถีไม่อาจควบคุมม้าได้
7.121.58
इत्येतद्वचनं श्रुत्वा भारद्वाजस्य सारथिः ।
प्रत्युवाच ततो द्रोणं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ॥ ७.१२१.५८ ॥
เมื่อได้ฟังคำเหล่านี้แล้ว สารถีของภารทวาชะจึงตอบโทรณะ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง
7.121.59
सैन्यं द्रवति चायुष्मन्कौरवेयं समन्ततः ।
पश्य योधान्रणे भग्नान्धावतो वै ततस्ततः ॥ ७.१२१.५९ ॥
ท่านผู้มีอายุยืนเอ๋ย กองทัพของชาวกุรุกำลังแตกหนีไปทุกทิศ ดูเถิด นักรบที่พ่ายแพ้ในสนามรบกำลังวิ่งไปมาแห่งนั้นแห่งนี้
7.121.60
इमे च संहताः शूराः पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ।
त्वामेव हि जिघांसन्त आद्रवन्ति समन्ततः ॥ ७.१२१.६० ॥
และบรรดาวีรบุรุษแห่งปาญจาละเหล่านี้ รวมตัวกับปาณฑพ ปรารถนาจะสังหารท่านเพียงผู้เดียว จึงพุ่งเข้าใส่ท่านจากทุกทิศ
7.121.61
अत्र कार्यं समाधत्स्व प्राप्तकालमरिन्दम ।
स्वाने वा गमने वापि दूरं यातश्च सात्यकिः ॥ ७.१२१.६१ ॥
ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู จงตั้งใจทำกิจที่นี่ตามเวลาอันควร สาตยกีอยู่ที่ประจำการของตน หรือไม่ก็ไปไกลแล้ว
7.121.62
तथैवं वदतस्तस्य भारद्वाजस्य सारथेः ।
प्रत्यदृश्यत शैनेयो निघ्नन्बहुविधान्रथान् ॥ ७.१२१.६२ ॥
ขณะที่สารถีของภารทวาชะ (โทรณะ) กล่าวดังนี้ ไศเนยะ (สาตยกี) ก็ปรากฏขึ้น ฟาดฟันรถศึกจำนวนมากหลายชนิด
7.121.63
ते वध्यमानाः समरे युयुधानेन तावकाः ।
युयुधानरथं त्यक्त्वा द्रोणानीकाय दुद्रुवुः ॥ ७.१२१.६३ ॥
พลของท่านที่ถูกยุยุธานะ (สาตยกี) สังหารในการรบ ทิ้งรถของยุยุธานะไว้แล้วหนีไปทางกองทัพของโทรณะ
7.121.64
यैस्तु दुःशासनः सार्धं रथैः पूर्वं न्यवर्तत ।
ते भीतास्त्वभ्यधावन्त सर्वे द्रोणरथं प्रति ॥ ७.१२१.६४ ॥
ฝ่ายที่ก่อนหน้านั้นมิได้ถอยกลับไปพร้อมทุห์ศาสนะกับรถศึกของตน บัดนี้ทั้งหมดต่างหวาดกลัวพากันวิ่งเข้าหารถของโทรณะ