মহাভারত · অধ্যায় 7.124
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.124.1
किं तस्यां मम सेनायां नासन्केचिन्महारथाः ।
ये तथा सात्यकिं यान्तं नैवाघ्नन्नाप्यवारयन् ॥ ७.१२४.१ ॥
আমার সেই সেনাবাহিনীতে কি এমন কোনো মহারথী ছিল না, যারা সাত্যকি চলে যাওয়ার সময় তাকে আঘাত করেনি বা বাধা দেয়নি?
7.124.2
एको हि समरे कर्म कृतवान्सत्यविक्रमः ।
शक्रतुल्यबलो युद्धे महेन्द्रो दानवेष्विव ॥ ७.१२४.२ ॥
সত্যপরাক্রমী সেই একাই যুদ্ধে সেই কর্ম করেছে; যুদ্ধে ইন্দ্রের সমান বলশালী, দানবদের মধ্যে মহেন্দ্রের মতো।
7.124.3
अथवा शून्यमासीत्तद्येन यातः स सात्यकिः ।
हतभूयिष्ठमथवा येन यातः स सात्यकिः ॥ ७.१२४.३ ॥
অথবা সাত্যকি যে পথে গেল, তা কি শূন্য ছিল? অথবা যে পথে সে গেল, তা কি অধিকাংশ নিহতে পূর্ণ ছিল?
7.124.4
यत्कृतं वृष्णिवीरेण कर्म शंससि मे रणे ।
नैतदुत्सहते कर्तुं कर्म शक्रोऽपि सञ्जय ॥ ७.१२४.४ ॥
হে সঞ্জয়, যুদ্ধে বৃষ্ণিবীর যে কর্ম করেছে তা তুমি আমাকে বর্ণনা করছ; ইন্দ্রও সেই কর্ম করতে সক্ষম নন।
7.124.5
अश्रद्धेयमचिन्त्यं च कर्म तस्य महात्मनः ।
वृष्ण्यन्धकप्रवीरस्य श्रुत्वा मे व्यथितं मनः ॥ ७.१२४.५ ॥
সেই মহাত্মা, বৃষ্ণি-অন্ধক বীরদের শ্রেষ্ঠের কর্ম অবিশ্বাস্য ও অচিন্তনীয়; তা শুনে আমার মন ব্যথিত হয়েছে।
7.124.6
न सन्ति तस्मात्पुत्रा मे यथा सञ्जय भाषसे ।
एको वै बहुलाः सेनाः प्रामृद्गात्सत्यविक्रमः ॥ ७.१२४.६ ॥
হে সঞ্জয়, তুমি যেমন বলছ, তাতে মনে হয় আমার পুত্ররা আর নেই; সত্যপরাক্রমী একাই বহু সেনাবাহিনী চূর্ণ করে দিয়েছে।
7.124.7
कथं च युध्यमानानामपक्रान्ती महात्मनाम् ।
एको बहूनां शैनेयस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१२४.७ ॥
সঞ্জয়, যুদ্ধরত মহাত্মারা পিছিয়ে গেলে, বহুজনের বিরুদ্ধে একা শৈনেয় কীভাবে যুদ্ধ করলেন? তা আমাকে বলো।
7.124.8
राजन्सेनासमुद्योगो रथनागाश्वपत्तिमान् ।
अतुल्यस्तव सेनायां युगान्तसदृशोऽभवत् ॥ ७.१२४.८ ॥
হে রাজা, রথ, হস্তী, অশ্ব ও পদাতিক সহ আপনার সেনাসমাবেশ অতুলনীয় ছিল; তা যুগান্তের সদৃশ হয়েছিল।
7.124.9
आहूतेषु समूहेषु तव सैन्यस्य मानद ।
नास्ति लोके समः कश्चित्समूह इति मे मतिः ॥ ७.१२४.९ ॥
হে মানদ, আপনার সেনার আহূত সমাবেশগুলির মধ্যে, জগতে এর সমান কোনো সমাবেশ নেই বলে আমার মত।
7.124.10
तत्रव देवास्त्वभाषन्त चारणाश्च समागताः ।
एतदन्ताः समूहा वै भविष्यन्ति महीतले ॥ ७.१२४.१० ॥
সেখানে সমবেত দেবতা ও চারণেরা বললেন: এমন সমাবেশগুলি পৃথিবীতে এই অন্তেই পৌঁছাবে।
7.124.11
न च वै तादृशो व्यूह आसीत्कश्चिद्विशाम्पते ।
यादृग्जयद्रथवधे द्रोणेन विहितोऽभवत् ॥ ७.१२४.११ ॥
হে বিশাম্পতি, জয়দ্রথবধের সময় দ্রোণ যেমন ব্যূহ রচনা করেছিলেন, তেমন ব্যূহ কখনো ছিল না।
7.124.12
उद्धृता पृथिवी नूनं युद्धहेतोः समागतैः ।
इति तत्र जनाश्चाहुर्दृष्टा तां जनसंसदम् ॥ ७.१२४.१२ ॥
যুদ্ধের জন্য সমবেতরা নিশ্চয়ই পৃথিবীকে তুলে ধরেছে, সেই জনসভা দেখে সেখানকার মানুষ এমন বলেছিল।
7.124.13
चण्डवातविभिन्नानां समुद्राणामिव स्वनः ।
रणेऽभवद्बलौघानामन्योन्यमभिधावताम् ॥ ७.१२४.१३ ॥
প্রচণ্ড বায়ুতে আলোড়িত সমুদ্রের গর্জনের মতো, যুদ্ধক্ষেত্রে পরস্পরের দিকে ধাবমান সৈন্যস্রোতের শব্দ উঠল।
7.124.14
पार्थिवानां समेतानां बहून्यासन्नरोत्तम ।
त्वद्बले प्राण्डवानां च सहस्राणि शतानि च ॥ ७.१२४.१४ ॥
হে নরশ্রেষ্ঠ! আপনার সেনায় ও পাণ্ডবদের পক্ষে সমবেত রাজাদের সৈন্যদলে বহু সহস্র ও শত যোদ্ধা ছিল।
7.124.15
संरब्धानां प्रवीराणां समरे दृढकर्मणाम् ।
तत्रासीत्सुमहाशब्दस्तुमुलो रोमहर्षणः ॥ ७.१२४.१५ ॥
যুদ্ধে ক্রুদ্ধ, দৃঢ়কর্মা শ্রেষ্ঠ বীরদের অতি মহান, কোলাহলপূর্ণ, রোমহর্ষক শব্দ সেখানে উঠল।
7.124.16
पाण्डवानां कुरूणां च गर्जतामितरेतरम् ।
क्ष्वेलाः किलकिलाशब्दास्तत्रासन्वै सहस्रशः ॥ ७.१२४.१६ ॥
পাণ্ডব ও কৌরবেরা পরস্পরের প্রতি গর্জন করলে, সেখানে হাজার হাজার সিংহনাদ ও কিলকিলা শব্দ উঠল।
7.124.17
भेरीशब्दाश्च तुमुला बाणशब्दाश्च भारत ।
अन्योन्यं निघ्नतां चैव नराणां शुश्रुवे स्वनः ॥ ७.१२४.१७ ॥
হে ভারত! ভেরীর তুমুল শব্দ ও বাণের শব্দ উঠল, এবং পরস্পরকে আঘাতকারী মানুষদের কোলাহলও শোনা গেল।
7.124.18
अथाक्रन्दन्भीसमेनो धृष्टद्युम्नश्च मारिष ।
नकुलः सहदेवश्च धर्मराजश्च पाण्डवः ॥ ७.१२४.१८ ॥
তখন, হে মারিষ! ভীষ্মকে, ধৃষ্টদ্যুম্নকে, নকুল ও সহদেবকে, এবং পাণ্ডুপুত্র ধর্মরাজকে (তারা) চিৎকার করে ডাকল।
7.124.19
आगच्छत प्रहरत द्रुतं विपरिधावत ।
प्रविष्टावरिसेनां हि वीरौ माधवपाण्डवौ ॥ ७.१२४.१९ ॥
এসো, দ্রুত আঘাত করো, চারদিকে ছুটে যাও। বীর মাধব ও পাণ্ডব শত্রুসেনার মধ্যে প্রবেশ করেছেন।
7.124.20
यथा सुखेन गच्छेतां जयद्रथवधं प्रति ।
तथा प्रकुरुत क्षिप्रमिति सैन्यान्यचोदयन् ॥ ७.१२४.२० ॥
তারা যেন সহজে জয়দ্রথ-বধের দিকে যেতে পারে, তেমনই দ্রুত করো — এই বলে সে সৈন্যদের উৎসাহিত করল।
7.124.21
तयोरभावे कुरवः कृतार्थाः स्युर्वयं जिताः ॥ ७.१२४.२१ ॥
তাঁদের দুজনের অনুপস্থিতিতে কৌরবরা কৃতকার্য হতেন, আর আমরা পরাজিত হতাম।
7.124.22
यत्र यातौ महात्मानौ तूर्णं परपुरञ्जयौ ।
ते यूयं सहिता भूत्वा तूर्णमेव बलार्णवम्।
क्षोभयध्वं महावेगाः पवनः सागरं यथा ॥ ७.१२४.२२ ॥
শত্রুনগর-বিজয়ী সেই দুই মহাত্মা যেখানে দ্রুত গিয়েছেন, সেখানে তোমরা সবাই মিলে দ্রুতই সেই সৈন্যসাগরকে আলোড়িত করো, বাতাস যেমন সাগরকে আলোড়িত করে, মহাবেগে।
7.124.23
भीमसेनेन ते राजन्पाञ्चाल्येन च नोदिताः ।
आजघ्नुः कौरवान्सङ्ख्ये त्यक्त्वाऽसूनात्मनः प्रियान् ॥ ७.१२४.२३ ॥
হে রাজন, ভীমসেন ও পাঞ্চাল্য কর্তৃক উৎসাহিত হয়ে তারা যুদ্ধে নিজেদের প্রিয় প্রাণ ত্যাগ করে কৌরবদের আঘাত করল।
7.124.24
इच्छन्तो निधनं युद्धे शस्त्रैरुत्तमतेजसः ।
स्वर्गेप्सवो मित्रकार्ये नाभ्यनन्दन्त जीवितम् ॥ ७.१२४.२४ ॥
যুদ্ধে অস্ত্রে মৃত্যু কামনা করে, উত্তম তেজস্বী তাঁরা, স্বর্গ কামনা করে, বন্ধুর কার্যের জন্য, নিজেদের জীবনকে আনন্দে গ্রহণ করেননি।
7.124.25
तथैव तावका राजन्प्रार्थयन्तो महद्यशः ।
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा युद्धायैवावतस्थिरे ॥ ७.१२४.२५ ॥
হে রাজন, তেমনই আপনার যোদ্ধারা মহান যশ কামনা করে, যুদ্ধে উন্নত সংকল্প নিয়ে যুদ্ধের জন্যই দাঁড়িয়ে রইল।
7.124.26
तस्मिन्सुतुमुले युद्धे वर्तमाने भयावहे ।
जित्वा सर्वाणि सैन्यानि प्रायात्सात्यकिरर्जुनं ॥ ७.१२४.२६ ॥
সেই অতি ভয়ংকর ও ঘোর যুদ্ধ চলাকালে, সমস্ত সেনাকে জয় করে সাত্যকি অর্জুনের দিকে এগিয়ে গেলেন।
7.124.27
कवचानां प्रभास्तत्र सूर्यरश्मिविराजिताः ।
दृष्टीः सङ्ख्ये सैनिकानां प्रतिजघ्नुः समन्ततः।
ध्वजशस्त्रप्रतिहता लोकान्समवदीपयन् ॥ ७.१२४.२७ ॥
সেখানে বর্মের আভা সূর্যরশ্মিতে ঝলমল করে, যুদ্ধে সৈনিকদের দৃষ্টিকে চারদিক থেকে ধাঁধিয়ে দিল; পতাকা ও অস্ত্রে আহত হয়ে তা সমস্ত লোককে আলোকিত করল।
7.124.28
चण्डवातोद्धतान्मेघान्विकिरन्रश्मिमानिव ।
तथा तव महत्सैन्यं तद्व्यरोचत तापयन् ॥ ७.१२४.२८ ॥
প্রচণ্ড বাতাসে উড়ন্ত মেঘ ছিন্নভিন্ন করা সূর্যের মতো, আপনার সেই মহাসেনা তাপদগ্ধ করে উজ্জ্বল হয়ে উঠল।
7.124.29
सम्प्रहृष्टः स सहसा तव सैन्यार्णवं प्रति ।
लोलयन्सर्वतो गत्वा समुद्रं मकरो यथा ॥ ७.१२४.२९ ॥
অত্যন্ত হর্ষিত হয়ে তিনি সহসা আপনার সেনাসাগরের দিকে ছুটে গিয়ে, সমুদ্রে মকর যেমন ঘুরে ঘুরে আলোড়ন তোলে, তেমনি সব দিক থেকে তা আলোড়িত করলেন।
7.124.30
तत्र राजन्महानासीत्सङ्ग्रामो भीतिवर्धनः ।
पाण्डवस्य महाबाहो तावकानां च दारुणः ॥ ७.१२४.३० ॥
হে রাজন, সেখানে মহান ও ভীতিবর্ধক যুদ্ধ হলো; হে মহাবাহু, পাণ্ডবদের ও আপনার যোদ্ধাদের যুদ্ধ ছিল ভয়ংকর।
7.124.31
रुद्रस्याक्रीडसङ्काशः संहारः सर्वदेहिनाम् ।
ततः शब्दो महानासीत्प्रायाद्यत्र धनञ्चयः ॥ ७.१२४.३१ ॥
সেটি রুদ্রের ক্রীড়ার মতো, সকল দেহধারীর সংহার। তখন ধনঞ্জয় যেখানে গেলেন সেখানে মহা কোলাহল উঠল।
7.124.32
तत्र स्म कदनं घोरं वर्तते पाण्डुपूर्वज ।
अर्जुनस्य महाबाहोस्तावकानां च धन्विनाम् ॥ ७.१२४.३२ ॥
সেখানে, হে পাণ্ডুবংশধর, মহাবাহু অর্জুন ও আপনার ধনুর্ধরদের মধ্যে ভয়ংকর হত্যাকাণ্ড চলছিল।
7.124.33
मध्ये भारतसैन्यस्य माधवस्य महारणे ।
द्रोणस्यापि परैः सार्धं व्यूहद्वारे सुदारुणम् ॥ ७.१२४.३३ ॥
ভারত সেনার মধ্যভাগে, মাধবের সঙ্গে মহাযুদ্ধে, এবং দ্রোণও শত্রুদের সঙ্গে ব্যূহদ্বারে অতি ভয়ংকর যুদ্ধ করলেন।
7.124.34
एवमेष क्षयो वृत्तः पृथिव्यां पृथिवीपते ।
क्रुद्धेऽर्जुने तथा द्रोणे सात्वते च महारथे ॥ ७.१२४.३४ ॥
হে পৃথিবীপতি, এভাবেই পৃথিবীতে এই ধ্বংস ঘটল; অর্জুন, দ্রোণ এবং মহারথ সাত্বত ক্রুদ্ধ থাকাকালে।
7.124.35
तथा प्रयतमानानां पाण्डवानां महात्मनाम् ।
दुर्योधनो महाराजन्व्यगाहत महद्बलम् ॥ ७.१२४.३५ ॥
তেমনই চেষ্টারত মহাত্মা পাণ্ডবদের বিরুদ্ধে, হে মহারাজ, দুর্যোধন মহতী সেনার মধ্যে প্রবেশ করলেন।
7.124.36
स सन्निपातस्तुमुलस्तेषां तस्य च भारत ।
अभवत्सर्वभूतानामभावकरणो महान् ॥ ७.१२४.३६ ॥
হে ভারত, তাদের ও তাঁর মধ্যে সেই সংঘর্ষ ছিল তুমুল — সকল প্রাণীর বিনাশ ঘটানো মহান সংঘর্ষ।
7.124.37
तथा यातेषु सैन्येषु तथा कृच्छ्रगतः स्वयम् ।
कच्चिद्दुर्योधनः सूत नाकार्षीत्पृष्ठतो रणम् ॥ ७.१२४.३७ ॥
সেনারা এগিয়ে গেলে এবং সে নিজেও সংকটে পড়লে, হে সূত, দুর্যোধন কি যুদ্ধ থেকে পিছু হটেনি?
7.124.38
एकस्य च बहूनां च सन्निपातो महाहवे ।
विशेषतो नरपतेर्विषमः प्रतिभाति मे ॥ ७.१२४.३८ ॥
সেই মহাযুদ্ধে একজনের সঙ্গে বহুজনের সংঘর্ষ হল; বিশেষত রাজার জন্য তা আমার কাছে অসম বলে মনে হচ্ছে।
7.124.39
सोऽत्यन्तसुखसंवृद्धो लक्ष्म्या लोकस्य चेश्वरः ।
एको बहून्समासाद्य कच्चिन्नासीत्पराङ्मुखः ॥ ७.१२४.३९ ॥
অত্যন্ত সুখে লালিত, ঐশ্বর্যে জগতের অধীশ্বর সে কি একা বহুজনের সম্মুখীন হয়ে পিছু হটেনি?
7.124.40
राजन्सङ्ग्राममाश्चर्यं तव पुत्रस्य भारत ।
एकस्य बहुभिः सार्धं शृणुष्व गदतो मम ॥ ७.१२४.४० ॥
হে রাজন, তোমার পুত্রের সেই যুদ্ধ ছিল বিস্ময়কর, হে ভরতবংশধর। একজনের সঙ্গে বহুজনের সেই যুদ্ধের কথা আমি বলছি, শোনো।
7.124.41
दुर्योधनेन समरे पृतना पाण्डवी रणे ।
नलिनी द्वरिदेनेव समन्तात्प्रतिलोडिता ॥ ७.१२४.४१ ॥
যুদ্ধে দুর্যোধন পাণ্ডবসেনাকে, হাতি যেমন পদ্মসরোবরকে চারদিক থেকে মথিত করে, তেমনই মথিত করল।
7.124.42
ततस्तां प्रहतां सेनां दृष्ट्वा पुत्रेण ते नृप ।
भीमसेनपुरोगास्तं पाञ्चालाः समुपाद्रुवन् ॥ ७.१२४.४२ ॥
তখন হে রাজন, তোমার পুত্রের দ্বারা সেই সেনাকে আহত দেখে ভীমসেনকে সামনে রেখে পাঞ্চালরা তার দিকে ছুটে এল।
7.124.43
स भीमसेनं दशभिः शरैर्विव्याध पाण्डवम् ।
त्रिभिस्त्रिभिर्यमौ वीरौ धर्मराजं च सप्तभिः ॥ ७.१२४.४३ ॥
তিনি দশটি বাণে পাণ্ডুপুত্র ভীমসেনকে বিদ্ধ করলেন। বীর যমজ ভ্রাতাদের প্রত্যেককে তিনটি করে বাণে এবং ধর্মরাজকে সাতটি বাণে বিদ্ধ করলেন।
7.124.44
विराटद्रुपदौ षद्भिः शतेन च शिखण्डिनम् ।
धृष्टद्युम्नं च विंशत्या द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ७.१२४.४४ ॥
বিরাট ও দ্রুপদকে ছয়টি করে বাণে, শিখণ্ডীকে একশো বাণে, ধৃষ্টদ্যুম্নকে কুড়িটি বাণে, এবং দ্রৌপদীর পুত্রদের প্রত্যেককে তিনটি করে বাণে বিদ্ধ করলেন।
7.124.45
शतशश्चापरान्योधान्सद्विपांश्च रथान्रणे ।
शरैरवचकर्तोग्रैः क्रुद्धोऽन्तक इव प्रजाः ॥ ७.१२४.४५ ॥
যুদ্ধে তিনি শত শত অন্য যোদ্ধা, হাতিসহ রথ ভয়ংকর বাণে ছিন্ন করলেন, যেমন ক্রুদ্ধ মৃত্যু প্রজাদের সংহার করে।
7.124.46
न सन्दधद्विमुञ्चन्वा मण्डलीकृतकार्मुकः ।
अदृश्यत रिपून्निघ्नञ्छिक्षयाऽस्तबलेन च ॥ ७.१२४.४६ ॥
তিনি বাণ যোজনা করছেন বা ছাড়ছেন, তা দেখা যাচ্ছিল না; তাঁর ধনুক বৃত্তাকারে বাঁকানো ছিল, নৈপুণ্য ও অস্ত্রবলে শত্রুদের আঘাত করছিলেন।
7.124.47
तस्य तान्निघ्नतः शत्रून्हेमपृष्ठं महद्धनुः ।
अजस्रं मण्डलीभूतं ददृशुः समरे जनाः ॥ ७.१२४.४७ ॥
তিনি সেই শত্রুদের আঘাত করার সময় যুদ্ধে লোকে তাঁর স্বর্ণপৃষ্ঠ মহাধনুককে অবিরাম বৃত্তাকারে ঘুরতে দেখল।
7.124.48
ततो युधिष्ठिरो राजा भल्लाभ्यामच्छिनद्धनुः ।
तव पुत्रस्य कौरव्य यतमानस्य संयुगे ॥ ७.१२४.४८ ॥
তখন রাজা যুধিষ্ঠির দুটি ভল্ল বাণে, হে কৌরব্য, যুদ্ধে প্রয়াসরত আপনার পুত্রের ধনুক ছিন্ন করলেন।
7.124.49
विव्याध चैनं दशभिः सम्यगस्तैः शरोत्तमैः ।
वर्म चाशु समासाद्य ते भित्त्वा क्षितिमाविशन् ॥ ७.१२४.४९ ॥
তিনি দশটি উত্তম বাণে তাঁকে ভালোভাবে বিদ্ধ করলেন। বর্মে দ্রুত পৌঁছে সেগুলি ভেদ করে মাটিতে প্রবেশ করল।
7.124.50
ततः प्रमुदिताः पार्थाः परिवव्रुर्युधिष्ठिरम् ।
यथा वृत्रवधे देवाः पुरा शक्रं महर्षयः ॥ ७.१२४.५० ॥
তখন আনন্দিত পার্থগণ যুধিষ্ঠিরকে ঘিরে ধরলেন, যেমন পূর্বে বৃত্রবধের সময় দেবতা ও মহর্ষিগণ ইন্দ্রকে ঘিরেছিলেন।
7.124.51
ततोऽन्यद्धनुरादाय तव पुत्रः प्रतापवान् ।
तिष्ठेतिष्ठेति राजानं ब्रुवन्पाण्डवमभ्ययात् ॥ ७.१२४.५१ ॥
তখন আপনার প্রতাপশালী পুত্র অন্য একটি ধনুক নিয়ে 'থামো, থামো' বলে পাণ্ডব রাজার দিকে ছুটে গেল।
7.124.52
तमायान्तमभिप्रेक्ष्य तव पुत्रं महामृधे ।
प्रत्युद्ययुः समुदिताः पाञ्चाला जयगृद्धिनः ॥ ७.१२४.५२ ॥
মহাযুদ্ধে আপনার পুত্রকে আসতে দেখে জয়াকাঙ্ক্ষী, উল্লসিত পাঞ্চালগণ তাঁকে প্রতিরোধ করতে এগিয়ে গেল।
7.124.53
तान्द्रोणः प्रतिजग्राह परीप्सन्युधि पाण्डवम् ।
चण्डवातोद्धुतान्मेघान्गिरिरम्बुमुचो यथा ॥ ७.१२४.५३ ॥
যুদ্ধে পাণ্ডবকে রক্ষা করার ইচ্ছায় দ্রোণ তাঁদের প্রতিরোধ করলেন; প্রচণ্ড বাতাসে উড়ে আসা মেঘকে বৃষ্টিবর্ষী পর্বত যেমন আটকায়।
7.124.54
तत्र राजन्महानासीत्सङ्ग्रामो रोमहर्षणः ।
पाण्डवानां महाबाहो तावकानां च संयुगे ॥ ७.१२४.५४ ॥
সেখানে, হে রাজন, পাণ্ডব ও আপনার লোকদের মধ্যে রোমাঞ্চকর মহাযুদ্ধ হল, হে মহাবাহু।
7.124.55
रुद्रस्याक्रीडसदृशः संहारः सर्वदेहिनाम् ॥ ७.१२४.५५ ॥
এই সংহার ছিল রুদ্রের খেলার মতো, সকল দেহধারীর বিনাশ।
7.124.56
ततः शब्दो महानासीद्यातो येन धनञ्जयः ।
अतीव सर्वशब्देभ्यो रोमहर्षकरः प्रभो ॥ ७.१२४.५६ ॥
তখন ধনঞ্জয়ের নিক্ষিপ্ত মহাশব্দ উঠল; তা সমস্ত শব্দের চেয়েও রোমাঞ্চকর ছিল, হে প্রভু।
7.124.57
अर्जुनस्य महाबाहो तावकानां च धन्विनाम् ।
मध्ये भारतसैन्यस्य माधवस्य महारणे।
द्रोणस्यापि परैः सार्धं व्यूहद्वारे महारणे ॥ ७.१२४.५७ ॥
হে মহাবাহু, অর্জুন ও তোমার ধনুর্ধরদের মাঝে, ভারত সেনাবাহিনীর মধ্যে, মাধবের সঙ্গে মহাযুদ্ধে; আর দ্রোণও শত্রুদের সঙ্গে ব্যূহদ্বারে মহাযুদ্ধে।
7.124.58
एवमेष क्षयो वृत्तः पृथिव्यां पृथिवीपते ।
क्रुद्धेऽर्जुने तथा द्रोणे सात्वते च महारथे ॥ ७.१२४.५८ ॥
হে পৃথিবীপতি, এভাবে পৃথিবীতে এই ধ্বংস ঘটল, যখন অর্জুন, দ্রোণ ও মহারথ সাত্বত ক্রুদ্ধ হলেন।