Mahābhārata · Adhyāya 7.126
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.126.1
व्यूहेष्वालोड्यमानेषु पाण्डवानां ततस्ततः ।
सुदूरमन्वयुः पार्थाः पाञ्चालाः सह सोमकैः ॥ ७.१२६.१ ॥
Mientras los Pāṇḍavas eran sacudidos y dispersados de un lado a otro en sus formaciones de batalla, los hijos de Pṛthā, los Pāñcālas junto con los Somakas, los siguieron muy lejos.
7.126.2
वर्तमाने तथा रौद्रे सङ्ग्रामे रोमहर्षणे ।
सङ्क्षये जगतस्तीव्रे युगान्त इव भारत ॥ ७.१२६.२ ॥
Oh Bhārata, mientras tal batalla terrible, que eriza los cabellos y es severa en la destrucción del mundo, seguía desarrollándose, era como si hubiera llegado el fin de una edad.
7.126.3
द्रोणे युधि पराक्रान्ते नर्दमाने मुहुर्मुहुः ।
पाञ्चालेषु च क्षीणेषु वध्यमानेषु पाण्डुषु ॥ ७.१२६.३ ॥
Cuando Droṇa, avanzando con valor en la batalla y rugiendo una y otra vez, y los Pāñcālas y los Pāṇḍavas eran debilitados y muertos.
7.126.4
नापश्यच्छरणं कञ्चिद्वर्मराजो युधिष्ठिरः ।
चिन्तयामास राजेन्द्र कथमेतद्भविष्यति ॥ ७.१२६.४ ॥
Yudhiṣṭhira, el rey del dharma, no vio refugio alguno. Oh señor de reyes, comenzó a reflexionar sobre cómo llegaría a ser esto.
7.126.5
ततो विक्ष्य दिशः सर्वाः सव्यसाचिदिदृक्षया ।
युधिष्ठिरो ददर्शाथ नैव पार्थं न माधवम् ॥ ७.१२६.५ ॥
Entonces, deseando ver a Savyasācin, Yudhiṣṭhira miró en todas las direcciones, y no vio ni a Pārtha ni a Mādhava.
7.126.6
सोऽपश्यन्नरशार्दूलं वानरर्षभलक्षणम् ।
गाण्डीवस्य च निर्घोषमशृण्वन्व्यथितेन्द्रियः ॥ ७.१२६.६ ॥
No vio al tigre entre los hombres, el marcado con el estandarte del toro de los monos, ni oyó el zumbido del Gāṇḍīva; sus sentidos quedaron turbados.
7.126.7
अपश्यन्सात्यकिं चापि वृष्णीनां प्रवरं रथम् ।
चिन्तयाभिपरीताङ्गो धर्मराजो युधिष्ठिरः।
नाध्यगच्छत्तदा शान्ति तावपश्यन्नरोत्तमौ ॥ ७.१२६.७ ॥
Yudhiṣṭhira, el rey de la justicia, con los miembros abrumados por la angustia, no vio a Sātyaki, el mejor guerrero de carro de los Vṛṣṇis, y entonces no encontró paz al no ver a aquellos dos mejores de los hombres.
7.126.8
लोकोपक्रोशभीरुत्वाद्वर्मराजो महामनाः ।
अचिन्तयन्महाबाहुः शैनेयस्य रथं प्रति ॥ ७.१२६.८ ॥
Por temor al reproche público, el rey del dharma, de gran ánimo y de brazos poderosos, pensó en el carro de Śaineya.
7.126.9
पदवीं प्रेषितश्चैव फल्गुनस्य मया रणे ।
शैनेयः सात्यकिः सत्यो मित्राणामभयङ्करः ॥ ७.१२६.९ ॥
Śaineya Sātyaki, a quien envié en la batalla tras la senda de Phalguna, veraz y protector sin miedo de sus amigos.
7.126.10
तदिदं ह्येकमेवासीद्द्द्विधा जातं ममाऽद्य वै ।
सात्यकिश्च हि विज्ञेयः पाण्डवश्च धनञ्जयः ॥ ७.१२६.१० ॥
Aquello era en verdad uno; hoy se ha partido en dos para mí. Sātyaki y el Pāṇḍava Dhanañjaya deben reconocerse como uno.
7.126.11
सात्यकिं प्रेषयित्वा तु पाण्डवस्य पदानुगम् ।
सात्वतस्यापि कं युद्धे प्रेषयिष्ये पदानुगम् ॥ ७.१२६.११ ॥
Tras haber enviado a Sātyaki a seguir el camino del Pāṇḍava, ¿a quién más enviaré en la batalla a seguir el camino del Sātvata?
7.126.12
परिष्यामि प्रयत्नेन भ्रातुरन्वेषणं यदि ।
युयुधानमनन्विष्य लोको मां गर्हयिष्यति ॥ ७.१२६.१२ ॥
Si busco con esfuerzo a mi hermano, el mundo me reprochará no haber buscado a Yuyudhāna (Sātyaki).
7.126.13
भ्रातुरन्वेषणं कृत्वा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
परित्यजति वार्ष्णेयं सात्यकिं सत्यविक्रमम् ॥ ७.१२६.१३ ॥
Habiendo buscado a su hermano, el hijo de Dharma, Yudhiṣṭhira, abandona a Sātyaki, descendiente de Vṛṣṇi, cuyo valor es verdadero.
7.126.14
लोकापवादभीरुत्वात्सोऽहं पार्थं वृकोदरम् ।
पदवीं प्रेषयिष्यामि माधवस्य महात्मनः ॥ ७.१२६.१४ ॥
Por temor al reproche de la gente, enviaré a Pārtha y a Vṛkodara por el camino del gran Mādhava.
7.126.15
यथैव च मम प्रीतिरर्जुने शत्रुमूदने ।
तथैव वृष्णिवीरेऽपि सात्वते युद्धदुर्मदे ॥ ७.१२६.१५ ॥
Así como siento afecto por Arjuna, oh destructor de enemigos, así también lo siento por el héroe Vṛṣṇi Sātvata, temerario en la batalla.
7.126.16
अतिभारे नियुक्तश्च मया शैनेयनन्दनः ।
स तु मित्रोपरोधेन गौरवात्तु महाबलः।
प्रविष्टो भारतीं सेनां मकरः सागरं यथा ॥ ७.१२६.१६ ॥
Sātyaki, hijo del linaje de Śini, a quien yo confié una pesada tarea, por respeto a su amigo y por deferencia, el muy poderoso entró en el ejército de los Bhāratas como un monstruo marino entra en el océano.
7.126.17
असौ हि श्रूयते शब्दः शूराणामनिवर्तिनाम् ।
मिथः संयुध्यमानानं वृष्णिवीरेण धीमता ॥ ७.१२६.१७ ॥
Aquel sonido se oye: el de héroes que no retroceden, combatiendo entre sí con el sabio héroe Vṛṣṇi.
7.126.18
प्राप्तकालं सुबलवन्निश्चितं बहुधा हि मे ।
तत्रैव पाण्डवेयस्य भीमसेनस्य धन्विनः।
गमनं रोचते मह्यं यत्र यातौ महारथौ ॥ ७.१२६.१८ ॥
Ha llegado el momento, y de muchas maneras es mi firme decisión. Me agrada ir exactamente adonde está el arquero Bhīmasena, hijo de Pāṇḍu; allí fueron los dos grandes guerreros de carro.
7.126.19
न चाप्यसह्यं भीमस्य विद्यते भुवि किञ्चिन ॥ ७.१२६.१९ ॥
Para Bhīma nada en la tierra es insoportable.
7.126.20
शक्तो ह्येष रणे यत्तः पृथिव्यां सर्वधन्विनाम् ।
स्वबाहुबलमास्थाय प्रतिव्यूहितुमञ्जसा ॥ ७.१२६.२० ॥
Vigilante en la batalla, él es capaz de enfrentarse a todos los arqueros de la tierra; confiando en la fuerza de sus brazos, puede contrarrestar fácilmente la formación enemiga.
7.126.21
यस्य बाहुबलं सर्वे समाश्रित्य महात्मनः ।
वनवासान्निवृत्ताः स्म न च युद्धेषु निर्जिताः ॥ ७.१२६.२१ ॥
Confiando en el poder de los brazos de aquel de gran alma, todos regresaron del exilio en el bosque y no fueron vencidos en las batallas.
7.126.22
इतो गते भीमसेने सात्वतं प्रति पाण्डवे ।
सनाथौ भवितारौ हि युधि सात्वतफल्गुनौ ॥ ७.१२६.२२ ॥
Cuando Bhīmasena se haya marchado de aquí hacia el Sātvata (Kṛṣṇa), Sātvata y Phalguna (Arjuna) tendrán protectores en la batalla.
7.126.23
कामं त्वशोचनीयौ तौ रणे सात्वतफल्गुनौ ।
रक्षितौ वासुदेवेन स्वयं शस्त्रविशारदौ ॥ ७.१२६.२३ ॥
Ciertamente, aquellos dos, Sātvata y Phalguna (Kṛṣṇa y Arjuna), no son para lamentarse en la batalla; protegidos por el propio Vāsudeva, ambos son diestros en las armas.
7.126.24
अवश्यं तु मया कार्यमात्मनः शोकनाशनम् ।
तस्माद्भीमं नियोक्ष्यामि सात्वतस्य पदानुगम् ॥ ७.१२६.२४ ॥
Ciertamente debo hacer lo que disipe mi propio dolor; por eso enviaré a Bhīma a seguir las huellas del Sātvata (Kṛṣṇa).
7.126.25
ततः प्रतिकृतं मन्ये विधानं सात्यकिं प्रति ।
एवं निश्चित्य मनसा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः। ॥ ७.१२६.२५ ॥
Entonces creo que se dispuso un remedio adecuado contra Sātyaki. Habiendo resuelto así en su mente, Yudhiṣṭhira, el hijo de Dharma,
7.126.26
यन्तारमब्रवीद्राजा भीमं प्रति नयस्व माम् ॥ ७.१२६.२६ ॥
El rey dijo al auriga: "Llévame hacia Bhīma."
7.126.27
धर्मराजवचः श्रुत्वा सारथिर्हयकोविदः ।
रथं हेमपरिष्कारं भीमान्तिकमुपानयत् ॥ ७.१२६.२७ ॥
Habiendo oído las palabras del rey de Dharma, el auriga experto en caballos llevó el carro adornado de oro cerca de Bhīma.
7.126.28
भीमसेनमनुज्ञाप्य प्राप्तकालमचिन्तयत् ।
कश्मलं प्राविशद्राजा बहु तत्र समादिशत् ॥ ७.१२६.२८ ॥
Habiendo obtenido permiso de Bhīmasena y considerando el momento oportuno, el rey cayó en la aflicción y dio allí muchas instrucciones.
7.126.29
स कश्मलसमाविष्टो भीममाहूय पार्थिवः ।
अब्रवीद्वचनं राजन्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः। ॥ ७.१२६.२९ ॥
Aquel rey, abrumado por la aflicción, llamó a Bhīma y habló estas palabras, oh rey: Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī.
7.126.30
अब्रवीद्वचनं राजन्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
यः सदेवान्सगन्धर्वान्दैत्यांश्चैकरथोऽजयत्। ॥ ७.१२६.३० ॥
Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī, habló estas palabras, oh rey: el que con un solo carro venció a los dioses, a los Gandharvas y a los Daityas...
7.126.31
तस्य लक्ष्म न पश्यामि भीमसेनानुजस्य ते ।
ततोऽब्रवीद्धर्मराजं भीमसेनस्तथागतम्।
नैवाद्राक्षं नचाश्रौषं तव कश्मलमीदृशम् ॥ ७.१२६.३१ ॥
Bhīmasena, viendo al rey del dharma en ese estado, dijo: No veo ninguna señal del hermano menor de Bhīmasena. Nunca vi ni oí tal confusión en ti.
7.126.32
पुरातिदुःखदीर्णानां भवान्गतिरभूद्धि नः ।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ राजेन्द्र शाधि किं करवाणि ते ॥ ७.१२६.३२ ॥
Antes, cuando estábamos destrozados por el gran dolor, tú eras nuestro refugio. ¡Levántate, levántate, señor de reyes! Ordena, ¿qué debo hacer por ti?
7.126.33
न ह्यसाध्यमकार्यं वा विद्यते मम मानद ।
आज्ञापय कुरुश्रेष्ठ मा च शोके मनः कृथाः ॥ ७.१२६.३३ ॥
¡Oh dador de honor! Nada es inalcanzable ni imposible para mí. Ordena, mejor de los Kurus, y no pongas tu mente en el dolor.
7.126.34
तमब्रवीदश्रुपूर्णः कृष्णसर्प इव श्वसन् ।
भीमसेनमिदं वाक्यं प्रम्लानवदनो नृपः ॥ ७.१२६.३४ ॥
El rey, lleno de lágrimas y con el rostro marchito, resoplando como una serpiente negra, dijo estas palabras a Bhīmasena.
7.126.35
श्रूयते पाञ्चजन्यस्य यथा शङ्खस्य निस्वनः ।
पूरितो वासुदेवेन संरब्धेन यशस्विना ॥ ७.१२६.३५ ॥
Se oye el sonido de la concha Pāñcajanya, como si la hubiera soplado el glorioso Vāsudeva enfurecido.
7.126.36
नूनमद्य हतः शेते तव भ्राता धनञ्जयः ।
तस्मिन्विनिहते नूनं युध्यतेऽसौ जनार्दनः ॥ ७.१२६.३६ ॥
Sin duda tu hermano Dhanañjaya yace hoy muerto; y al haber sido él abatido, sin duda Janārdana sigue combatiendo.
7.126.37
यस्य सत्ववतो वीर्यं ह्युपजीवन्ति पाण्डवाः ।
यं भयेष्वभिगच्छन्ति सहस्राक्षमिवामराः ॥ ७.१२६.३७ ॥
De cuyo valor dependen los Pāṇḍavas, y a quien acuden en los peligros, como los inmortales acuden al de mil ojos, Indra.
7.126.38
स शूरः सैन्धवप्रेप्सुरन्वयाद्भारतीं चमूम् ।
तस्य वै गमनं विद्मो भीम नावर्तनं पुनः ॥ ७.१२६.३८ ॥
Aquel héroe, deseoso de Saindhava, siguió al ejército de los Bhāratas. Oh Bhīma, conocemos su ida, pero no su regreso.
7.126.39
श्यामो युवा गुडाकेशो दर्शनीयो महारथः ।
व्यूढोरस्को महाबाहुर्मत्तद्विरदविक्रमः ॥ ७.१२६.३९ ॥
De tez oscura, joven, de cabellos espesos, Arjuna, digno de ver, gran carrero, de pecho ancho, de brazos poderosos, con el valor de un elefante en celo.
7.126.40
चकोरनेत्रस्ताम्रास्यो द्विषतां भयवर्धनः ।
मम प्रियहितार्थं च शक्रलोकादिहागतः ॥ ७.१२६.४० ॥
Con ojos como los del pájaro cakora y rostro bronceado, aumentando el temor de sus enemigos, ha venido aquí desde el mundo de Indra por mi bien y mi beneficio.
7.126.41
वृद्धोपसेवी धृतिमान्कृतज्ञः सत्यसङ्गरः ।
प्रविष्टो महतीं सेनामपर्यन्तां धनञ्जयः ॥ ७.१२६.४१ ॥
Dhanañjaya (Arjuna), que sirve a los mayores, es firme, agradecido y fiel a sus votos, entró en el ejército vasto e interminable.
7.126.42
प्रविष्टे च चमूं घोरामर्जुने शत्रुनाशने ।
प्रेषितः सात्वतो वीरः फल्गुनस्य पदानुगः ॥ ७.१२६.४२ ॥
Cuando Arjuna, destructor de enemigos, entró en el terrible ejército, fue enviado el héroe Sātvata (Sātyaki), que sigue los pasos de Phalguna.
7.126.43
तस्याभिगमनं जाने भीम नावर्तनं पुनः ।
तदिदं मम भद्रं ते शोकस्थानमरिन्दम ॥ ७.१२६.४३ ॥
Sé de su ida hacia ellos, oh Bhīma, pero no de su regreso. Esa es la causa de mi dolor. Que la fortuna te acompañe, domador de enemigos.
7.126.44
अर्जुनार्थे महाबाहो सात्वतस्य च कारणात् ।
वर्धते हविषेवाग्निरिध्यमानः पुनः पुनः ॥ ७.१२६.४४ ॥
Por causa de Arjuna, oh de brazos poderosos, y a causa de Sātyaki, él crece una y otra vez, como un fuego encendido con ofrendas.
7.126.45
तस्य लक्ष्म न पश्यामि तेन विन्दामि कश्मलम् ।
तं विद्धि पुरुषव्याघ्रं सात्वतं च महारथम् ॥ ७.१२६.४५ ॥
No veo ninguna señal de él, y por eso siento confusión. Sabe que él es un tigre entre los hombres, y también que Sātyaki es un gran auriga.
7.126.46
स तं महारथं पश्चादनुयातस्तवानुजम् ।
तमपश्यन्महाबाहुमदं विन्दामि कश्मलम् ॥ ७.१२६.४६ ॥
Aquel gran auriga siguió detrás de tu hermano menor. Al no ver a aquel de brazos poderosos, siento esta confusión.
7.126.47
अथैनं पुनराचक्ष्व लोहिताक्षं सकेशवम् ।
दृष्ट्वा कुशलिनं पार्थं सैन्धवान्ते ससात्यकिम् ॥ ७.१२६.४७ ॥
Entonces háblame de nuevo de él, el de ojos rojos, con Keśava, visto ileso al final de la batalla de Sindhu junto a Sātyaki.
7.126.48
संविदं मम कुर्यास्त्वं सिंहनादेन पाण्डव ॥ ७.१२६.४८ ॥
Oh Pāṇḍava, dame una señal con un rugido de león.
7.126.49
नूनं विनिहतः शूरः सव्यासाची परन्तप ।
पार्थे तस्मिन्हते चैव युध्यते गरुडध्वजः ॥ ७.१२६.४९ ॥
Sin duda el héroe Savyasācin, abrasador de enemigos, ha sido abatido; y, muerto aquel Pārtha, aún combate el de la bandera de Garuḍa.
7.126.50
सहयो नास्य वै कश्चित्तेन विन्दामि कश्मलम् ।
तस्मात्कृष्णो रणे नूनं युध्यते युद्धकोविदः ॥ ७.१२६.५० ॥
Ni caballos ni otro acompañante tiene consigo, y por eso siento angustia. Por tanto Kṛṣṇa, diestro en la guerra, sin duda lucha en el combate.
7.126.51
न हि मे शुध्यते भावस्तयोरेव परन्तप ।
स तत्र गच्छ कौन्तेय यत्र यातो धनञ्जयः ॥ ७.१२६.५१ ॥
Mi ánimo no se tranquiliza respecto a aquellos dos, abrasador de enemigos. Hijo de Kuntī, ve allí donde ha ido Dhanañjaya.
7.126.52
सात्यकिश्च महावीर्यः कर्तव्यं यदि मन्यसे ।
वचनं मम धर्मज्ञ भ्राता ज्येष्ठो भवामि ते ॥ ७.१२६.५२ ॥
Y Sātyaki de gran poder, si crees que debe hacerse, conocedor del dharma, escucha mi palabra: soy tu hermano mayor.
7.126.53
न मेऽर्जुनस्तथा ज्ञेयो ज्ञातव्यः सात्यकिर्यथा ॥ ७.१२६.५३ ॥
Para mí Arjuna no es de conocer como lo es Sātyaki.
7.126.54
चिकीर्षुर्मत्प्रियं पार्थ स यातः सव्यसाचिनः ।
पदवीं दुर्गमां घोरामगम्यामकृतात्मभिः ॥ ७.१२६.५४ ॥
Deseando hacer lo que me es grato, Pārtha, él ha seguido el camino de Savyasācin: un sendero difícil y terrible, inaccesible para quienes no han refinado su ser.
7.126.55
दृष्ट्वा कुशलिनौ कृष्णौ सात्वतं चैव सात्यकिम् ।
संविदं चैव कुर्यास्त्वं सिंहनादेन पाण्डव ॥ ७.१२६.५५ ॥
Habiendo visto a los dos Kṛṣṇas, sanos y salvos, y a Sātvata y Sātyaki, da tu señal, oh Pāṇḍava, con un rugido de león.