મહાભારત · અધ્યાય 7.129
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.129.1
निनदन्तं तथा तं तु भीमसेनं महाबलम् ।
मेघस्तनितनिर्घोषं के वीराः पर्यवारयन् ॥ ७.१२९.१ ॥
ગર્જના કરતા, મેઘગર્જના જેવા ઘોષવાળા મહાબલી ભીમસેનને કયા વીરોએ ઘેરી લીધા?
7.129.2
न हि पश्याम्यहं तं वै त्रिषु लोकेषु कञ्चन ।
क्रुद्धस्य भीमसेनस्य यस्तिष्ठेदग्रतो रणे ॥ ७.१२९.२ ॥
યુદ્ધમાં ક્રોધે ભરાયેલા ભીમસેનની સામે ઊભો રહી શકે એવો કોઈ પણ હું ત્રણેય લોકમાં જોતો નથી.
7.129.3
गदां युयुत्समानस्य कालस्येवेह सञ्चय ।
न हि पश्याम्यहं युद्धे यस्तिष्ठेदग्रतः पुमान् ॥ ७.१२९.३ ॥
હે સંજય! યુદ્ધમાં ગદા લઈને લડવા ઇચ્છતા, કાળ સમાન તેની સામે ઊભો રહે એવો કોઈ પુરુષ હું જોતો નથી.
7.129.4
रथं रथेन यो हन्यात्कुञ्जरं कुञ्चरेण च ।
कस्तस्य समरे स्थाता साक्षादपि पुरन्दरः ॥ ७.१२९.४ ॥
રથથી રથને અને હાથીથી હાથીને હણનાર તેની સામે યુદ્ધમાં કોણ ઊભું રહી શકે — સાક્ષાત્ ઇન્દ્ર પણ?
7.129.5
क्रुद्धस्य भीमसेनस्य मम पुत्राञ्जिघांसतः ।
दुर्योधनहिते युक्ताः समतिष्ठन्त केऽग्रतः ॥ ७.१२९.५ ॥
ક્રોધે ભરાયેલો ભીમસેન મારા પુત્રોને હણવા ઇચ્છતો હતો ત્યારે, દુર્યોધનના હિત માટે કોણ આગળ અડગ ઊભા રહ્યા?
7.129.6
भीमसेनदवाग्नेस्तु मम पुत्रांस्तृणोलपम् ।
प्रधक्ष्यतो रणमुखे केऽतिष्ठन्नग्रतो नराः ॥ ७.१२९.६ ॥
ભીમસેન રૂપી દાવાનળ રણમોરચે મારા પુત્રોને ઘાસની જેમ બાળવા ઉદ્યત થયો ત્યારે, તેની સામે કયા માણસો ઊભા રહ્યા?
7.129.7
काल्यमानांस्तु पुत्रान्मे दृष्ट्वा भीमस्य संयुगे ।
कालेनेव प्रजाः सर्वाः के भीमं पर्यवारयन् ॥ ७.१२९.७ ॥
યુદ્ધમાં ભીમ દ્વારા મારા પુત્રોને બળતા જોઈને, કાળ વડે બધા જીવોની જેમ, કોણે ભીમને ઘેરી લીધો?
7.129.8
न मेऽर्जुनाद्भयं तादृक्कृष्णान्नापि च सात्वतात् ।
हुतभुग्जन्मनो नैव यादृग्भीमाद्भयं मम ॥ ७.१२९.८ ॥
અર્જુનથી મને એવો ભય નથી, કૃષ્ણથી કે સાત્વતથી પણ નથી; અગ્નિથી જન્મેલા ભય જેવો ભીમથી મને ભય છે.
7.129.9
भीमवह्नेः प्रदीप्तस्य मम पुत्रान्दिधक्षतः ।
के शूराः पर्यवर्तन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१२९.९ ॥
ભીમરૂપી પ્રજ્વલિત અગ્નિ મારા પુત્રોને બાળવા ઇચ્છતો હતો ત્યારે કયા શૂરવીરો પાછા ફર્યા? હે સંજય, એ મને કહે.
7.129.10
तथा तु नर्दमानं तं भीमसेनं महाबलम् ।
तुमुलेनैव शब्देन कर्णोऽप्यभ्यद्रवद्बली ॥ ७.१२९.१० ॥
આ રીતે ગર્જતા મહાબલી ભીમસેન પર, ભયંકર કોલાહલ સાથે બળવાન કર્ણ પણ દોડી ગયો.
7.129.11
व्याक्षिपन्सुमहच्चापमतिमात्रममर्षणः ।
कर्णः सुयुद्धमाकाङ्क्षन्दर्शयिष्यन्बलं मृधे ॥ ७.१२९.११ ॥
અત્યંત મોટું ધનુષ્ય જોરથી ઘુમાવતો, અસહિષ્ણુ કર્ણ, સારા યુદ્ધની ઇચ્છાથી, યુદ્ધમાં પોતાનું બળ બતાવવા તૈયાર થયો.
7.129.12
रुरोध मार्गं भीमस्य वातस्येव महीरुहः ।
भीमोऽपि दृष्ट्वा सावेगं पुरो वैकर्तनं स्थितम् ॥ ७.१२९.१२ ॥
વૃક્ષ જેમ પવનનો માર્ગ રોકે, તેમ તેણે ભીમનો માર્ગ રોક્યો. ભીમે પણ વેગથી સામે ઊભેલા વૈકર્તન (કર્ણ)ને જોયો.
7.129.13
चुकोप बलवद्वीरश्चिक्षेपास्य शिलाशितान् ।
तान्प्रत्यगृह्णात्कर्णोऽपि प्रतीपं प्रापयच्छरान् ॥ ७.१२९.१३ ॥
વીર ભીમ અત્યંત ક્રોધે ભરાયા અને તેના પર પથ્થર પર ધાર કાઢેલા બાણો ફેંક્યા. કર્ણે પણ તે બાણોને ઝીલીને તેમની સામે પોતાના બાણો મોકલ્યા.
7.129.14
ततस्तु सर्वयोधानां यतनां प्रेक्षतां तदा ।
प्रावेपन्निव गात्राणि कर्णभीमसमागमे ॥ ७.१२९.१४ ॥
ત્યારે કર્ણ અને ભીમના સમાગમને જોતા સર્વ યોદ્ધાઓના અંગો જાણે ધ્રૂજવા લાગ્યા.
7.129.15
रथिनां सादिनां चैव तयोः श्रुत्वा तलस्वनम् ।
भीमसेनस्य निनदं श्रुत्वा घोरं रणाजिरे ॥ ७.१२९.१५ ॥
રણભૂમિમાં તે બંનેના તાળી જેવા અવાજ અને ભીમસેનની ભયંકર ગર્જના સાંભળીને રથીઓ અને અશ્વારોહીઓએ પણ તે સાંભળ્યું.
7.129.16
खं च भूमिं च संरुद्धां मेनिरे क्षत्रियर्षभाः ।
पुनर्घोरेण नादेन पाण्डवस्य महात्मनः ॥ ७.१२९.१६ ॥
મહાત્મા પાંડવના ભયંકર નાદથી આકાશ અને પૃથ્વી બંને ભરાઈ ગયાં એમ ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠોએ માન્યું.
7.129.17
समरे सर्वयोधानां धनूंष्यभ्यपतन्क्षितौ ।
शस्त्राणि न्यपतन्दोर्भ्यः केषाञ्चिच्चासवोऽद्रवन् ॥ ७.१२९.१७ ॥
યુદ્ધમાં સર્વ યોદ્ધાઓના ધનુષ્ય ભૂમિ પર પડ્યા; શસ્ત્રો તેમના હાથમાંથી સરી પડ્યા, અને કેટલાકના પ્રાણ ભાગી ગયા.
7.129.18
वित्रस्तानि च सर्वाणि शकृन्मूत्रं प्रसुस्रुवुः ।
वाहनानि च सर्वाणि बभूवुर्विमनांसि च ॥ ७.१२९.१८ ॥
ભયભીત થઈને સર્વ વાહનોએ મળમૂત્ર કાઢ્યા; સર્વ વાહનો ઉદાસ અને ખિન્ન થઈ ગયાં.
7.129.19
प्रादुरासन्निमित्तानि घोराणि सुबहून्युत ।
गृध्रकङ्कबलैश्चासीदन्तरिक्षं समावृतम् ॥ ७.१२९.१९ ॥
ઘણા ભયંકર અપશુકન પ્રગટ થયા; ગીધ, બગલા અને બાજોથી આકાશ ઢંકાઈ ગયું.
7.129.20
तस्मिन्सुतुमुले राजन्कर्णभीमसमागमे ।
ततः कर्णस्तु विंशत्या शराणां भीममार्दयत् ॥ ७.१२९.२० ॥
હે રાજન, એ ભયંકર યુદ્ધમાં, કર્ણ અને ભીમના મુકાબલામાં, કર્ણે વીસ બાણોથી ભીમને પીડ્યો.
7.129.21
विव्याध चास्य त्वरितः सूतं पञ्चभिराशुगैः ।
प्रहस्य भीमसेनोऽपि कर्णं प्रत्याद्रवद्रणे ॥ ७.१२९.२१ ॥
તેણે તરત જ તેના સારથિને પાંચ ઝડપી બાણોથી વીંધ્યો; ભીમસેને પણ હસીને યુદ્ધમાં કર્ણ પર ધસારો કર્યો.
7.129.22
सायकानां चतुः षष्ट्या क्षिप्रकारी महायशाः ।
तस्य कर्णो महेष्वासः सायकांश्चतुरोऽक्षिपत् ॥ ७.१२९.२२ ॥
ચોસઠ બાણો સાથે ઝડપથી કાર્ય કરનાર તે મહાયશસ્વી; તેના પર મહાધનુર્ધર કર્ણે ચાર બાણ ફેંક્યા.
7.129.23
असम्प्राप्तांश्च तान्भीमः सायकैर्नतपर्वभिः ।
चिच्छेद बहुधा राजन्दर्शयन्पाणिलाघवम् ॥ ७.१२९.२३ ॥
તેની પાસે ન પહોંચેલા એ બાણોને ભીમે નમેલી ગાંઠોવાળા પોતાના બાણોથી અનેક ટુકડા કરી કાપ્યા; હે રાજન, પોતાની હસ્તચપળતા દર્શાવતાં.
7.129.24
तं कर्णश्चादयामास शरव्रातैरनेकशः ।
सञ्छाद्यमानः कर्णेन बहुधा पाण्डुनन्दनः ॥ ७.१२९.२४ ॥
કર્ણે તેને બાણોના સમૂહોથી અનેક વાર ઢાંકી દીધો; કર્ણ વડે અનેક રીતે ઢંકાયેલો પાંડુપુત્ર...
7.129.25
चिच्छेद चापं कर्णस्य मुष्टिदेशे महारथः ।
विव्याध चैनं बहुभिः सायकैर्नतपर्वभिः ॥ ७.१२९.२५ ॥
મહારથીએ કર્ણનું ધનુષ્ય મૂઠ પાસે કાપી નાખ્યું અને વાંકા ગાંઠવાળા અનેક બાણોથી તેને વીંધ્યો.
7.129.26
अथान्यद्धनुरादाय सञ्यं कृत्वा च सूतजः ।
विव्याध समरे भीमं भीमकर्मा महारथः ॥ ७.१२९.२६ ॥
પછી બીજું ધનુષ્ય લઈ, તેની દોરી ચડાવીને સૂતપુત્ર, ભયંકર કર્મ કરનાર મહારથીએ યુદ્ધમાં ભીમને વીંધ્યો.
7.129.27
तस्य बीमो भृशं क्रुद्धस्त्रीञ्शरान्नतपर्वणः ।
निचखानोरसि क्रुद्धः सूतपुत्रस्य वेगतः ॥ ७.१२९.२७ ॥
ત્યારે અતિ ક્રોધિત ભીમે વાંકા ગાંઠવાળા ત્રણ બાણ વેગથી સૂતપુત્રની છાતીમાં ખોસી દીધા.
7.129.28
तैः कर्णोऽराजत शरैरुरोमध्यगतैः सदा ।
महीधर इवोदग्रस्त्रिशृङ्गो भरतर्षभ ॥ ७.१२९.२८ ॥
છાતીના મધ્યભાગમાં ખૂંપેલા તે બાણોથી કર્ણ ઊંચા ત્રણ શિખરવાળા પર્વતની જેમ શોભ્યો, હે ભરતર્ષભ.
7.129.29
सुस्राव चास्य रुधिरं विद्धस्य परमेषुभिः ।
धातुप्रस्यन्दिनः शैलाद्यथा गैरिकधातवः ॥ ७.१२९.२९ ॥
ઉત્તમ બાણોથી વીંધાયેલા તેના શરીરમાંથી લોહી વહ્યું, જેમ પર્વતમાંથી ગેરુના ધાતુ વહે છે.
7.129.30
किञ्चिद्विचलितः कर्णः सुप्रहाराभिपीडितः ।
आकर्णपूर्णमाकृष्य भीमं विव्याध सायकैः ॥ ७.१२९.३० ॥
થોડો ડગમગેલો કર્ણ, ઉત્તમ પ્રહારોથી પીડિત થઈ, કાન સુધી ધનુષ્ય ખેંચીને ભીમને બાણોથી વીંધ્યો.
7.129.31
चिक्षेप च पुनर्बाणाञ्शतशोऽथ सहस्रशः ।
स शरैरर्दितस्तेन कर्णेन दृढधन्विना।
धनुर्ज्यामच्छिनत्तूर्णं भीमस्तस्य क्षुरेण ह ॥ ७.१२९.३१ ॥
કર્ણે ફરી સેંકડો અને હજારો બાણો છોડ્યાં. દૃઢધન્વી કર્ણના બાણોથી પીડાયેલા ભીમે તરત ક્ષુરપ્રથી તેની ધનુષ્યની દોરી કાપી નાખી.
7.129.32
सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत् ।
वाहांश्च चतुरस्तस्य व्यसूंश्चक्रे महारथः ॥ ७.१२९.३२ ॥
મહારથી ભીમે ભલ્લથી તેના સારથીને રથની બેઠકેથી પાડી નાખ્યો અને તેના ચારે ઘોડાઓને પ્રાણરહિત કરી દીધા.
7.129.33
हताश्वात्तु रथात्कर्णः समाप्लुत्य विशाम्पते ।
स्यन्दनं वृषसेनस्य तूर्णमापुप्लुवे भयात् ॥ ७.१२९.३३ ॥
હે પ્રજાપતિ, ઘોડા માર્યા જતાં કર્ણ રથમાંથી કૂદીને ભયથી તરત વૃષસેનના રથ પર ચડી ગયો.
7.129.34
निर्जित्य तु रणे कर्णं भीमसेनः प्रतापवान् ।
ननाद बलवान्नादं पर्जन्यनिनदोपमम् ॥ ७.१२९.३४ ॥
યુદ્ધમાં કર્ણને જીતીને પ્રતાપી ભીમસેને મેઘગર્જના જેવો બળવાન નાદ કર્યો.
7.129.35
तस्य तं निनदं श्रुत्वा प्रहृष्टोऽभूद्युधिष्ठिरः ।
कर्णं पराजितं मत्वा भीमसेनेन संयुगे ॥ ७.१२९.३५ ॥
તેનો એ નાદ સાંભળીને યુધિષ્ઠિર હર્ષિત થયા; યુદ્ધમાં ભીમસેને કર્ણને હરાવ્યો છે એમ માનીને.
7.129.36
समन्ताच्छङ्खनिनदं पाण्डुसेनाऽकरोत्तदा ।
शत्रुसेनाध्वनिं श्रुत्वा तावका ह्यनदन्भृशम् ॥ ७.१२९.३६ ॥
ત્યારે ચારે બાજુથી પાંડવસેનાએ શંખનાદ કર્યો. શત્રુસેનાનો એ અવાજ સાંભળીને તમારા યોદ્ધાઓ અતિશય ગર્જી ઊઠ્યા.
7.129.37
स शङ्खबाणनिनदैर्हर्षाद्राजा स्ववाहिनीम् ।
चक्रे युधिष्ठिरः सङ्ख्ये हर्षनादैश्च सङ्कुलाम्
गाण्डीवं व्याक्षिपत्पार्थः कृष्णोऽप्यब्जमवादयत् ॥ ७.१२९.३७ ॥
શંખ અને બાણોના નિનાદથી હર્ષમાં આવીને રાજા યુધિષ્ઠિરે યુદ્ધમાં પોતાની સેનાને હર્ષનાદોથી ભરી દીધી. પાર્થે ગાંડીવ ખેંચીને હલાવ્યું; કૃષ્ણે પણ શંખ વગાડ્યો.
7.129.38
तमन्तर्धाय निनदं भीमस्य नदतो ध्वनिः ।
अश्रूयत तदा राजन्सर्वसैन्येषु दारुणः ॥ ७.१२९.३८ ॥
હે રાજન, એ નિનાદને ઢાંકી દેતો ભીમની ગર્જનાનો ભયંકર ધ્વનિ ત્યારે સર્વ સેનાઓમાં સંભળાયો.
7.129.39
ततो व्यायच्छतामस्त्रैः पृथक्पृथगजिह्मगैः ।
मृदुपूर्वं तु राधेयो दृढपूर्वं तु पाण्डवः ॥ ७.१२९.३९ ॥
પછી ધનુષ ખેંચતા તેઓએ અલગ-અલગ સીધા બાણોથી અસ્ત્રો છોડ્યા; રાધેય (કર્ણ) પહેલાં મૃદુતાથી અને પાંડવ પહેલાં દૃઢતાથી.
7.129.40
भीमोऽपि च महाराज वैकर्तनमुपाद्रवत् ।
आसुरे तु महासैन्ये तारकं पावकिर्यथा ॥ ७.१२९.४० ॥
હે મહારાજ, ભીમ પણ વૈકર્તન (કર્ણ) તરફ દોડ્યો, જેમ અસુરોની મહાસેનામાં પાવકિ (સ્કંદ) તારક તરફ ધસ્યો હતો.
7.129.41
तयोरेवं महद्युद्धमभवद्भीमकर्णयोः ।
तं भीमसेनो महता शरवर्षेण वारयन् ॥ ७.१२९.४१ ॥
ભીમ અને કર્ણ વચ્ચે આ રીતે મહાયુદ્ધ થયું. ભીમસેને મહાન બાણવર્ષાથી તેને રોક્યો.
7.129.42
विव्याध सारथिं चास्य हयांश्च चतुरः शरैः ।
ध्वजं चास्य पताकां च भल्लैः सन्नतपर्वभिः।
रथं च चक्ररक्षौ च भीमश्चिच्छेद मारिष ॥ ७.१२९.४२ ॥
તેણે તેના સારથિ અને ચાર ઘોડાઓને બાણોથી વીંધ્યા; તેના ધ્વજ અને પતાકાને વાંકી ગાંઠોવાળા ભલ્લોથી — હે મારિષ, ભીમે રથ અને બે ચક્રરક્ષકોને છેદ્યા.
7.129.43
कर्णोऽपि रथिनां श्रेष्ठो भीमसेनेन कम्पितः ।
खङ्गचर्मधरो राजन्भीममभ्यद्रवद्बली ॥ ७.१२९.४३ ॥
ભીમસેનથી કંપિત થયેલો રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ કર્ણ પણ, હે રાજન, તલવાર અને ઢાલ ધારણ કરીને બળવાન થઈ ભીમ તરફ દોડ્યો.
7.129.44
भीमश्चिच्छेद खङ्गं च चर्मणा सह मारिष ॥ ७.१२९.४४ ॥
હે મારિષ, ભીમે ઢાલ સહિત તલવાર કાપી નાખી.
7.129.45
दृष्ट्वा कर्णं च पार्थेन बाधितं बहुभिः शरैः ।
दुर्योधनो महाराज दुश्शलं प्रत्यभाषत।
कर्णं कृच्छ्रगतं पश्य शीघ्रं यानं प्रयच्छह ॥ ७.१२९.४५ ॥
અર્જુનના ઘણા બાણોથી પીડિત કર્ણને જોઈને, હે મહારાજ, દુર્યોધને દુઃશાસનને કહ્યું: "કર્ણ સંકટમાં છે જુઓ, જલદી તેને રથ આપો."
7.129.46
एवमुक्तस्ततो राज्ञा दुश्शलः समुपाद्रवत् ।
दुश्शलस्य रथं कर्णश्चारुरोह महारथः ॥ ७.१२९.४६ ॥
રાજાએ આમ કહેતાં દુઃશાસન તરત દોડ્યો; મહારથી કર્ણ દુઃશાસનના રથ પર ચડ્યો.
7.129.47
तौ पार्थः सहसा गत्वा विव्याध दशभिः शरैः ।
पुनश्च कर्णं विद्ध्वाऽपि दुश्शलस्य शिरोऽहरत् ॥ ७.१२९.४७ ॥
પાર્થે અચાનક આગળ જઈ તે બંનેને દસ બાણોથી વીંધ્યા; ફરી કર્ણને વીંધીને દુઃશાસનનું માથું કાપી નાખ્યું.
7.129.48
दुश्शलं निहतं दृष्ट्वा भीमसेनेन मारिष ।
तस्यैव धनुरादाय कर्णो विव्याध पाण्डवम् ॥ ७.१२९.४८ ॥
હે મારિષ, ભીમસેને દુઃશાસનને મારેલો જોઈને, કર્ણે તેનું જ ધનુષ્ય લઈ પાંડવને વીંધ્યો.
7.129.49
अन्योन्यं समरे वीरौ युयुधाते महाबलौ ।
शत्रुघ्नौ शत्रुमध्ये तु बलवज्रभृताविव ॥ ७.१२९.४९ ॥
યુદ્ધમાં એ બે વીરો, મહાબલી અને શત્રુસંહારક, શત્રુઓ વચ્ચે વજ્રધારીઓની જેમ એકબીજા સાથે લડ્યા.
7.129.50
भीमो विद्धा हयांश्चैव सारथिं च पुनः पुनः ।
कर्णमभ्यद्रवत्पार्थः प्रहसंश्च महाबलः ॥ ७.१२९.५० ॥
ભીમે ઘોડા અને સારથિને વારંવાર બાણોથી વીંધ્યા; અને મહાબલી પાર્થ હસતાં હસતાં કર્ણ તરફ દોડ્યો.
7.129.51
ततो व्यायच्छमानस्य भीमसेनस्य संयुगे ।
तत्सैन्यं कलिलीभूतं न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.१२९.५१ ॥
પછી યુદ્ધમાં ભીમસેન પૂરા બળથી લડી રહ્યા ત્યારે એ સેના ગૂંચવાઈ ગઈ, અને કંઈ પણ પારખી શકાયું નહીં.