మహాభారతం · అధ్యాయం 7.132
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.132.1
स्वयं शिष्यो महेशस्य भृगूत्तमधनुर्धरः ।
शिष्यत्वं प्राप्तवान्कर्णस्तस्य तुल्योऽस्त्रविद्यया ॥ ७.१३२.१ ॥
స్వయంగా మహేశ్వరుని శిష్యుడు, భృగువంశ శ్రేష్ఠుడైన (పరశురాముని) ధనుర్ధరుడు — ఆయన శిష్యత్వాన్ని కర్ణుడు పొందాడు; అస్త్రవిద్యలో అతడు ఆయనతో సమానుడయ్యాడు.
7.132.2
तद्विशिष्टोऽपि वा कर्णः शिष्यः शिष्यगुणैर्युतः ।
कुन्तीपुत्रेण भीमेन निर्जितः स तु लीलया ॥ ७.१३२.२ ॥
ఆయన కంటే విశిష్టుడైనప్పటికీ, శిష్యగుణాలతో కూడిన కర్ణుడు కుంతీపుత్రుడైన భీముని చేత అవలీలగా ఓడింపబడ్డాడు.
7.132.3
यस्मिञ्जयाशा महती पुत्राणां मम सञ्जय ।
तं भीमाद्विमुखं दृष्ट्वा किन्नु दुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ७.१३२.३ ॥
సంజయా, ఎవనిపై నా కుమారుల విజయాశ ఎంతో ఉందో, ఆ కర్ణుడు భీముని నుండి ముఖం తిప్పడం చూసి దుర్యోధనుడు ఏమన్నాడు?
7.132.4
कथं च युयुधे भीमो वीर्यश्लाघी महाबलः ॥ ७.१३२.४ ॥
వీర్యంపై గర్వించే మహాబలుడైన భీముడు ఎలా యుద్ధం చేశాడు?
7.132.5
कर्णो वा समरे तात किमकार्षीदतः परम् ।
भीमसेनं रणे दृष्ट्वा ज्वलन्तमिव पावकम् ॥ ७.१३२.५ ॥
ఓ తాతా, ఆ తర్వాత యుద్ధంలో కర్ణుడు ఏం చేశాడు? రణంలో అగ్నిలా మండుతున్న భీమసేనుని చూసి?
7.132.6
रथमन्यं समास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः ।
अभ्ययात्पाण्डवं कर्णो वातोद्धूत इवार्णवः ॥ ७.१३२.६ ॥
విధిప్రకారం మళ్లీ సిద్ధం చేయబడిన మరో రథాన్ని అధిరోహించి, కర్ణుడు గాలికి అల్లకల్లోలమైన సముద్రంలా పాండవుని వైపు దూసుకెళ్లాడు.
7.132.7
क्रुद्धमाधिरथिं दृष्ट्वा पुत्रास्तव विशाम्पते ।
भीमसेनममन्यन्त वैश्वानरमुखे हुतम् ॥ ७.१३२.७ ॥
ప్రభూ! కోపంతో ఉన్న అధిరథ కుమారుడు (కర్ణుడు) ను చూసి, మీ కుమారులు భీమసేనుడు అగ్ని ముఖంలో హవిస్సుగా అర్పితుడయ్యాడని భావించారు.
7.132.8
चापशब्दं ततः कृत्वा तलशब्दं च भैरवम् ।
अभ्यद्रवत राधेयो भीमसेनरथं प्रति ॥ ७.१३२.८ ॥
అప్పుడు విల్లు టంకారం, భయంకరమైన తలధ్వని చేసి రాధేయుడు (కర్ణుడు) భీమసేనుని రథం వైపు పరుగెత్తాడు.
7.132.9
पुनरेव तयो राजन्घोर आसीत्समागमः ।
वैकर्तनस्य शूरस्य भीमस्य च महात्मनः ॥ ७.१३२.९ ॥
ప్రభూ! ఆ ఇద్దరికీ, వికర్తనుని వీరుడు కర్ణునికి, మహాత్ముడైన భీముడికి మళ్లీ భయంకరమైన పోరాటం జరిగింది.
7.132.10
संरब्धौ हि महाबाहू परस्परवधैषिणौ ।
अन्योन्यभीक्षाञ्चक्राते दहन्ताविव लोचनैः ॥ ७.१३२.१० ॥
ఒకరినొకరు చంపాలని కోరుకున్న, కోపంతో ఉన్న ఆ ఇద్దరు మహాబాహువులు తమ కళ్లతో కాల్చేస్తున్నట్లు పదే పదే ఒకరినొకరు చూసుకున్నారు.
7.132.11
क्रोधरक्रेक्षणौ तीव्रौ निःश्वसन्ताविवोरगौ ।
शूरावन्योन्यमासाद्य ततक्षतुररिन्दमौ ॥ ७.१३२.११ ॥
కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో, బుసలు కొట్టే పాముల వలె ఊపిరి తీస్తూ, శత్రువులను అణచే ఆ ఇద్దరు వీరులు ఒకరినొకరు చేరి కొట్టుకున్నారు.
7.132.12
व्याघ्राविव सुसंरब्धौ श्येनाविव च शीघ्रगौ ।
शरभाविव सङ्क्रुद्धौ युयुधाते परस्परम् ॥ ७.१३२.१२ ॥
పులుల వలె ఎంతో కోపంతో, డేగల వలె వేగంగా, శరభాల వలె ఆగ్రహంతో ఆ ఇద్దరూ ఒకరితో ఒకరు పోరాడారు.
7.132.13
ततो भीमः स्मरन्क्लेशानक्षद्यूते वनेऽपि च ।
विराटनगरे चैव दुःखं प्राप्तमरिन्दमः ॥ ७.१३२.१३ ॥
అప్పుడు శత్రువులను అణచే భీముడు, జూదంలోనూ అడవిలోనూ, విరాట నగరంలోనూ తనకు కలిగిన కష్టాలను స్మరించాడు.
7.132.14
राष्ट्राणां स्फीतरत्नानां हरणं च तवात्मजैः ।
सततं च परिक्लेशान्सपुत्रेण त्वया कृतान् ॥ ७.१३२.१४ ॥
నీ కుమారులు రత్నసమృద్ధిగల రాజ్యాలను అపహరించడం, నీవు నీ కుమారునితో కలిసి నిరంతరం కలిగించిన ఘోర కష్టాలు.
7.132.15
दग्धुमैच्छश्च यः कुन्तीं सपुत्रां त्वमनागसम् ।
कृष्णायाश्च परिक्लेशं सभामध्ये दुरात्मभिः ॥ ७.१३२.१५ ॥
నిర్దోషురాలైన కుంతినీ ఆమె కుమారులనూ దహించాలని కోరిన నీవు, సభ మధ్యలో దుర్మార్గులు కృష్ణకు కలిగించిన క్లేశం.
7.132.16
केशपक्षग्रहं चैव दुःशासनकृतं तथा ।
परुषाणि च वाक्यानि कर्णोनोक्तानि भारत ॥ ७.१३२.१६ ॥
దుశ్శాసనుడు చేసిన కేశాలను పట్టి లాగడం, ఓ భారతా, కర్ణుడు పలికిన కఠినమైన మాటలు.
7.132.17
पतिमन्यं परीप्सस्व न सन्ति पतयस्तव ।
पतिता नरके पार्थाः सर्वे षण्डतिलोपमाः ॥ ७.१३२.१७ ॥
వేరొక భర్తను కోరుకో; నీకు భర్తలు లేరు. పృథ కుమారులందరూ నరకంలో పడినవారు, నపుంసకులు, నువ్వుగింజలవంటివారు.
7.132.18
समक्षं तव कौरव्य यदूचुः कौरवास्तदा ।
दासीभावेन कृष्णां च भोक्तुकामाः सुतास्तव ॥ ७.१३२.१८ ॥
ఓ కౌరవ్యా, నీ ఎదుటే అప్పుడు కౌరవులు పలికినది, కృష్ణను దాసిగా చేసుకుని అనుభవించాలని నీ కుమారులు కోరినది.
7.132.19
यच्चापि तान्प्रव्रजतः कृष्णाजिननिवासिनः ।
परुषाण्युक्तवान्कर्णः सभायां सन्निधौ तव ॥ ७.१३२.१९ ॥
చర్మవస్త్రాలు ధరించి అడవికి వెళ్తున్నప్పుడు వారిని, మీ సభలో, మీ సమక్షంలో కర్ణుడు కఠినమైన మాటలు అన్నాడు.
7.132.20
तृणीकृत्य च यत्पार्थांस्तव पुत्रो ववल्ग ह ।
विषमस्थान्समस्थो हि संरब्धो गतचेतनः ॥ ७.१३२.२० ॥
మీ కుమారుడు పార్థులను గడ్డిపోచగా భావించి గర్వంతో విర్రవీగాడు; విషమ స్థితిలో ఉన్నవారిపై సమ స్థితిలో నిలిచినట్లు, కోపంతో, వివేకం కోల్పోయి.
7.132.21
बाल्यात्प्रभृति चारिघ्नः स्वानि दुःखानि चिन्तयन् ।
निरविद्यत धर्मात्मा जीवितेन वृकोदरः ॥ ७.१३२.२१ ॥
బాల్యం నుండే శత్రువులను సంహరించే ధర్మాత్ముడైన వృకోదరుడు తన దుఃఖాలను తలచుకుంటూ, జీవితం పట్ల విరక్తి చెందాడు.
7.132.22
ततो विष्फार्य सुमहद्धेमपृष्ठं दुरासदम् ।
चापं भरतशार्दूलस्त्यक्तात्मा कर्णमभ्ययात् ॥ ७.१३२.२२ ॥
అప్పుడు భరతవంశ సింహుడు ప్రాణాసక్తిని విడిచి, బంగారు వెన్నుగల, ఎదురునిలువలేని విశాలమైన విల్లును పూర్తిగా లాగి కర్ణుని వైపు ముందుకు సాగాడు.
7.132.23
स सायकयैर्जालैर्भीमः कर्णरथं प्रति ।
भानुमद्भिः शिलाधौतैर्भानोः प्राच्छादयत्प्रभां ॥ ७.१३२.२३ ॥
ఆ భీముడు రాయిపై సానబెట్టిన ప్రకాశమానమైన బాణాల జాలంతో కర్ణుని రథాన్ని కప్పివేశాడు; సూర్యుని ప్రభను కప్పినట్లు.
7.132.24
ततः प्रहस्याधिरथिस्तूर्णमस्यञ्शिताञ्शरान् ।
व्यधमद्भीमसेनस्य शरजालानि पत्रिभिः ॥ ७.१३२.२४ ॥
అప్పుడు అధిరథ పుత్రుడు నవ్వుతూ వెంటనే వాడి బాణాలను ప్రయోగించి, తన బాణాలతో భీమసేనుని బాణజాలాలను ఛేదించాడు.
7.132.25
महारथो महाबाहुर्महाबाणैर्महाबलः ।
विव्याधाधिरथिर्भीमं नवभिर्निशितैस्तदा ॥ ७.१३२.२५ ॥
మహారథుడు, మహాబాహువు, మహాబలుడు అయిన అధిరథ పుత్రుడు (కర్ణుడు) అప్పుడు తీక్ష్ణమైన తొమ్మిది మహాబాణాలతో భీముని గుచ్చాడు.
7.132.26
स तोत्रैरिव मातङ्गो वार्यमाणः पतत्त्रिभः ।
अभ्यधावदसम्भ्रान्तः सूतपुत्रं वृकोदरः ॥ ७.१३२.२६ ॥
అంకుశాలతో ఆపబడే ఏనుగులా, బాణాలతో ఆపబడినా నిర్భయుడైన వృకోదరుడు (భీముడు) సూతపుత్రుని వైపు పరుగెత్తాడు.
7.132.27
तमापतन्तं वेगेन रभसं पाण्डवर्षभम् ।
कर्णः प्रत्युद्ययौ युद्धे मत्तो मत्तमिव द्विपम् ॥ ७.१३२.२७ ॥
వేగంగా, ఉద్రేకంతో దూసుకొస్తున్న ఆ పాండవ వృషభుడిని కర్ణుడు యుద్ధంలో ఎదురేగి ఎదుర్కొన్నాడు; మదించిన ఏనుగు మరో మదగజాన్ని ఎదుర్కొన్నట్టు.
7.132.28
ततः प्रध्याप्य जलजं भेरीशतसमस्वनम् ।
अक्षुभ्यत बलं हर्षादुद्धूत इव सागरः ॥ ७.१३२.२८ ॥
అప్పుడు వందల భేరీల ధ్వనితో సమానమైన శంఖం ఊదగా, ఆనందంతో సైన్యం ఉప్పొంగిన సముద్రంలా కదిలిపోయింది.
7.132.29
तदुद्धूतं बलं दृष्ट्वा नागाश्वरथपत्तिमत् ।
भीमः कर्णं समासाद्य च्छादयामास सायकैः ॥ ७.१३२.२९ ॥
ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, కాలాళ్ళతో కూడిన ఆ కదిలిన సైన్యాన్ని చూసి, భీముడు కర్ణుని చేరి బాణాలతో అతన్ని కప్పాడు.
7.132.30
अश्वानृक्षसवर्णांश्च हंसवर्णैर्हयोत्तमैः ।
व्यामिश्रयद्रणे कर्णः पाण्डवं छादयञ्छरैः ॥ ७.१३२.३० ॥
ఎలుగుబంటి రంగు గుర్రాలను, హంస రంగు శ్రేష్ఠ గుర్రాలను కర్ణుడు యుద్ధంలో కలిపివేసి, బాణాలతో పాండవుని కప్పాడు.
7.132.31
ऋक्षवर्णान्हयान्कर्कैर्मिश्रान्मारुतरंहसः ।
निरीक्ष्य तव पुत्राणां हाहाकृतमभूद्बलम् ॥ ७.१३२.३१ ॥
గాలి వేగంతో కూడిన, ఎలుగుబంటి రంగు గుర్రాలు కర్క రంగు గుర్రాలతో కలిసి ఉండటం చూసి, మీ కుమారుల సైన్యం హాహాకారాలతో నిండిపోయింది.
7.132.32
ते हया बह्वशोभन्त मिश्रिता वातरंहसः ।
सितासिता महाराज यथा व्योम्नि वलाहकाः ॥ ७.१३२.३२ ॥
మహారాజా, గాలి వేగంతో కూడిన ఆ గుర్రాలు కలిసి, ఆకాశంలో తెల్లని నల్లని మేఘాల వలె ఎంతో ప్రకాశించాయి.
7.132.33
संरब्धौ क्रोधताम्राक्षौ प्रेक्ष्य कर्णवृकोदरौ ।
सन्त्रस्ताः समकम्पन्त त्वदीयानां महारथाः ॥ ७.१३२.३३ ॥
కోపంతో, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్ళతో ఉన్న కర్ణుడిని, వృకోదరుడిని (భీముడిని) చూసి, మీ మహారథులు భయంతో వణికిపోయారు.
7.132.34
यमराष्ट्रोपमं घोरमासीदायोधनं तयोः ।
दुर्दर्शं भरतश्रेष्ठ प्रेतराजपुत्रं यथा ॥ ७.१३२.३४ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, వారిద్దరి ఆ యుద్ధభూమి యముడి రాజ్యంలా భయంకరంగా, చూడ శక్యం కాకుండా మారింది.
7.132.35
समाजमिव तच्चित्रं प्रेक्षमाणा महारथाः ।
नालक्षयञ्जयं व्यक्तमेकस्यैव महारणे ॥ ७.१३२.३५ ॥
ఆ విచిత్రాన్ని ఒక సభలా చూస్తూ ఉన్న మహారథులు, ఆ మహాయుద్ధంలో ఒకరికే స్పష్టమైన విజయం ఉందని గ్రహించలేకపోయారు.
7.132.36
तयोः प्रैक्षन्त सम्मर्दं सन्निकृष्टं महास्त्रयोः ।
तव दुर्मन्त्रिते राजन्सपुत्रस्य विशाम्पते ॥ ७.१३२.३६ ॥
రాజా, ప్రజాపతీ, మీ కుమారుని దుర్మంత్రణ వల్ల, ఆ ఇద్దరు మహాస్త్రధారుల సమీపమైన ఘర్షణను చూశారు.
7.132.37
छादयन्तौ हि शत्रुघ्नावन्योन्यं सायकैः शितैः ।
शरजालावृतं व्योम चक्रातेऽद्भुतविक्रमौ ॥ ७.१३२.३७ ॥
పదునైన బాణాలతో ఒకరినొకరు కప్పుకుంటూ, శత్రుసంహారకులైన ఆ ఇద్దరు అద్భుత పరాక్రమశాలురు బాణాల జాలంతో కప్పబడిన ఆకాశాన్ని సృష్టించారు.
7.132.38
तावन्योन्यं जिघांसन्तौ शरैस्तीक्ष्णैर्महारथौ ।
प्रेक्षणीयतरावास्तां वृष्टिमन्ताविवाम्बुदौ ॥ ७.१३२.३८ ॥
పరస్పరం చంపాలనుకున్న ఆ ఇద్దరు మహారథులు, తీక్ష్ణ బాణాలతో, వర్షించే రెండు మేఘాల వలె మరింత చూడదగినవారయ్యారు.
7.132.39
सुवर्णविकृतान्वाणान्विमुञ्चन्तावरिन्दमौ ।
भास्वरं व्योम चक्राते महोल्काभिरिव प्रभो ॥ ७.१३२.३९ ॥
బంగారంతో అలంకరించిన బాణాలను ప్రయోగిస్తున్న శత్రుదమనులైన ఆ ఇద్దరు, ఓ ప్రభూ, ఆకాశాన్ని మహోల్కలతో ప్రకాశించినట్లు ప్రకాశవంతం చేశారు.
7.132.40
ताभ्यां मुक्ताः शरा राजन्गार्ध्रपत्राश्चकाशिरे ।
श्रेण्यः शरदि मत्तानां सारसनामिवाम्बरे ॥ ७.१३२.४० ॥
ఓ రాజా, వారిద్దరు ప్రయోగించిన గృధ్రపక్షాల బాణాలు, శరదృతువులో ఆకాశంలో మత్త సారస పక్షుల వరుసల వలె ప్రకాశించాయి.
7.132.41
संसक्तं सूतपुत्रेण दृष्ट्वा भीममरिन्दमम् ।
अतिभारममन्येतां भीमे कृष्णधनञ्जयौ ॥ ७.१३२.४१ ॥
సూతపుత్రునితో తలపడిన శత్రుదమనుడైన భీముని చూసి, కృష్ణుడు ధనంజయుడు భీముని మీద అతిభారమైన బాధ్యత ఉన్నట్లు భావించారు.
7.132.42
तत्राधिरथिभीमाभ्यां शरैर्मुक्तैर्दृढं हताः ।
इषुपातमतिक्रम्य पेतुरश्वनरद्विपाः ॥ ७.१३२.४२ ॥
అక్కడ అధిరథపుత్రుడు, భీముడు ప్రయోగించిన బాణాలతో గుర్రాలు, మనుషులు, ఏనుగులు తీవ్రంగా హతమై, బాణపాతపు దూరాన్ని దాటి కూలిపోయాయి.
7.132.43
पतद्भिः पतितैश्चान्यैर्गतासुभिरनेकशः ।
कृतो राजन्महाराज पुत्राणां ते जनक्षयः ॥ ७.१३२.४३ ॥
పడుతున్నవారితో, పడిపోయినవారితో, ప్రాణం పోయిన ఇతరులతో అనేక విధాలుగా, ఓ రాజా, ఓ మహారాజా, మీ కుమారుల జనక్షయం జరిగింది.
7.132.44
मनुप्याश्वगजानां च शरीरैर्गतजीवितैः ।
क्षणेन भूमिः सञ्जज्ञे संवृता भरतर्षभ ॥ ७.१३२.४४ ॥
మనుష్యుల, గుర్రాల, ఏనుగుల ప్రాణం పోయిన శరీరాలతో క్షణంలో భూమి కప్పబడింది, ఓ భరతశ్రేష్ఠా.