महाभारत · अध्याय 7.134
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.134.1
सर्वथा विरथः कर्णः पुनर्भीमेन निर्जितः ।
रथमन्यं समास्थाय पुनर्विव्याध पाण्डवम् ॥ ७.१३४.१ ॥
कर्ण सर्वथा रथहीन होऊन भीमाकडून पुन्हा पराभूत झाला; पण दुसऱ्या रथावर चढून त्याने पुन्हा पाण्डवावर प्रहार केला.
7.134.2
महागजाविवासाद्य विषाणाग्रैः परस्परम् ।
शरैः पूर्णायतोत्सृष्टैरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ७.१३४.२ ॥
दोन महागजांप्रमाणे एकमेकांजवळ येऊन, दातांच्या टोकांनी जणू, पूर्ण ओढून सोडलेल्या बाणांनी ते एकमेकांवर प्रहार करू लागले.
7.134.3
अथ कर्णः शरव्रातैर्भीमसेनं समार्पयत् ।
ननाद च महानादं पुनर्विव्याध चोरसि ॥ ७.१३४.३ ॥
मग कर्णाने बाणांच्या वर्षावाने भीमसेनावर पूर्ण आक्रमण केले; मोठी गर्जना करून पुन्हा त्याच्या छातीवर प्रहार केला.
7.134.4
तं भीमो दशभिर्बाणैः प्रत्यविध्यदजिह्मगैः ।
पुनर्विव्याध सप्तत्या शराणां नतपर्वणाम् ॥ ७.१३४.४ ॥
भीमाने त्याला सरळ उडणाऱ्या दहा बाणांनी प्रत्युत्तर दिले; पुन्हा वाकलेल्या पेरांच्या सत्तर बाणांनी प्रहार केला.
7.134.5
कर्णस्तु नवभिर्भीमं भित्त्वा राजंस्तनान्तरे ।
ध्वजमेकेन विव्याध विशोकं च त्रिभिः शरैः ॥ ७.१३४.५ ॥
कर्णाने नऊ बाणांनी भीमाला भेदून, हे राजा, त्याच्या छातींच्या मधे प्रहार केला; एकाने ध्वजावर आणि तीन बाणांनी विशोकावरही प्रहार केला.
7.134.6
सायकानां ततः पार्थस्त्रिषष्ट्या प्रत्यविध्यत ।
तोत्रैरिव महानागं कशाभिरिव वाजिनम् ॥ ७.१३४.६ ॥
मग पार्थाने त्रेसष्ट बाणांनी प्रत्युत्तर दिले, जणू महागजाला अंकुशांनी आणि घोड्याला चाबकांनी हाकावे तसे.
7.134.7
सोऽतिविद्धो महाराज पाण्डवेन यशस्विना ।
सृक्विणी लेलिहन्वीरः क्रोधरक्तान्तलोचनः ॥ ७.१३४.७ ॥
हे महाराजा, यशस्वी पांडवाने अत्यंत विद्ध केलेला तो वीर, क्रोधाने लाल झालेल्या डोळ्यांच्या कडांनी, ओठांचे कोपरे चाटत.
7.134.8
ततः शरं महाराज सर्वकायावदारणम् ।
प्राहिणोद्भीमसेनाय बलायेन्द्र इवाशनिम् ॥ ७.१३४.८ ॥
मग, हे महाराजा, सर्व शरीर फाडणारा एक बाण त्याने भीमसेनावर सोडला, जसा इंद्र बलाने वज्र फेकतो.
7.134.9
स निर्भिद्य रणे पार्थं सूतपुत्रधनुश्च्युतः ।
अगच्छद्दारयन्भूमिं चित्रपुङ्खः शिलीमुखः ॥ ७.१३४.९ ॥
सूतपुत्राच्या धनुष्यातून सुटलेला तो शिलीमुख बाण रणांगणात पार्थाला भेदून, विचित्र पिसांचा, पृथ्वी फाडत गेला.
7.134.10
ततो भीमो महाबाहुः क्रोधसंरक्तलोचनः ।
वज्रकल्पां चतुष्किष्कुं गुर्वी रुक्माङ्गदां गदाम्।
प्राहिणोत्मूतपुत्राय षडस्रामविचारयन् ॥ ७.१३४.१० ॥
तेव्हा महाबाहू भीमाने, क्रोधाने खोल लाल झालेल्या डोळ्यांनी, वज्रासारखी, चार हात लांब, जड, सोन्याच्या कड्यांची, सहा कडा असलेली गदा विचार न करता सूतपुत्रावर फेकली.
7.134.11
तया जघानाधिरथेः सदश्वान्साधुवाहिनः ।
गदया भारतः क्रुद्धो वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ॥ ७.१३४.११ ॥
त्या गदेने क्रुद्ध झालेल्या भारताने अधिरथाच्या पुत्राचे उत्तम, प्रशिक्षित घोडे ठार मारले, जसा इंद्र वज्राने असुरांना मारतो.
7.134.12
ततो भीमो महाबाहुः क्षुराभ्यां भरतर्षभ ।
ध्वजमाघिरथेश्छित्त्वा सूतमभ्यहनच्छरैः ॥ ७.१३४.१२ ॥
तेव्हा, हे भरतश्रेष्ठा, महाबाहू भीमाने क्षुर बाणांनी अधिरथपुत्राची ध्वजा तोडून बाणांनी सारथ्यावर प्रहार केला.
7.134.13
हताश्वसूतमुत्सृज्य स रथं पतितध्वजम् ।
विष्फारयन्धनुः कर्णस्तस्थौ भारत दुर्मनाः ॥ ७.१३४.१३ ॥
हे भरतवंशा, घोडे आणि सारथी मारले गेल्यावर, पडलेली ध्वजा असलेला तो रथ सोडून, दुःखी मनाने कर्ण धनुष्य ताणत उभा राहिला.
7.134.14
तत्राद्भुतमपश्याम राधेयस्य पराक्रमम् ।
विरथो रथिनां श्रेष्ठो वारयामास यद्रिपुम् ॥ ७.१३४.१४ ॥
तेथे आम्ही राधेयाचे, म्हणजे कर्णाचे, अद्भुत पराक्रम पाहिले. रथहीन असूनही, रथींमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्याने शत्रूला रोखले.
7.134.15
विरथं तं नरश्रेष्ठं दृष्ट्वाऽऽधिरथिमाहवे ।
दुर्योधनस्ततो राजन्नभ्यभाषत दुर्मुखम् ॥ ७.१३४.१५ ॥
हे राजा, युद्धात रथहीन झालेल्या त्या नरश्रेष्ठ आधिरथीला (कर्णाला) पाहून दुर्योधनाने तेव्हा दुर्मुखाशी संवाद साधला.
7.134.16
एष दुर्मुख राधेयो भीमेन विरथीकृतः ।
तं रथेन नरश्रेष्ठ सम्पादय महारथम् ॥ ७.१३४.१६ ॥
हे दुर्मुखा, हा राधेय कर्ण भीमाने रथहीन केला आहे. हे नरश्रेष्ठा, त्या महारथीसाठी रथ सिद्ध कर.
7.134.17
ततो दुर्योधनवचः श्रुत्वा भारत दुर्मुखः ।
त्वरमाणोऽभ्ययात्कर्णं भीमं चावारयच्छरैः ॥ ७.१३४.१७ ॥
हे भरतवंशा, दुर्योधनाचे शब्द ऐकून दुर्मुख त्वरेने कर्णाकडे गेला आणि बाणांनी भीमालाही रोखले.
7.134.18
दुर्मुखं प्रेक्ष्य सङ्ग्रामे सूतपुत्रपदानुगम् ।
वायुपुत्रः प्रहृष्टोऽभूत्सृक्विणी परिसंलिहन् ॥ ७.१३४.१८ ॥
युद्धात सूतपुत्राच्या (कर्णाच्या) पावलांचे अनुसरण करणाऱ्या दुर्मुखाला पाहून वायुपुत्र (भीम) अत्यंत आनंदित झाला आणि ओठांच्या कडा चाटू लागला.
7.134.19
ततः कर्णं महाराज वारयित्वा शिलीमुखैः ।
दुर्मुखाय रथं तूर्णं प्रेषयामास पाण्डवः ॥ ७.१३४.१९ ॥
नंतर हे महाराजा, बाणांनी कर्णाला अडवून पाण्डवाने दुर्मुखाकडे आपला रथ त्वरेने पाठवला.
7.134.20
तस्मिन्क्षणे महाराज नवभिर्नतपर्वभिः ।
सुमुखैर्दुर्मुखं भीमः शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ७.१३४.२० ॥
त्या क्षणी हे महाराजा, भीमाने नऊ वाकलेल्या सुंदर पर्वांच्या बाणांनी दुर्मुखाला यमलोकाकडे पाठवले.
7.134.21
ततस्तमेवाधिरथिः स्यन्दनं दुर्मुखे हते ।
आस्थितः प्रबभौ राजन्दीप्यमान इवांशुमान् ॥ ७.१३४.२१ ॥
नंतर दुर्मुख मारला गेल्यावर अधिरथपुत्र कर्ण त्याच रथावर आरूढ होऊन, हे राजा, तेजस्वी सूर्यासारखा झळकला.
7.134.22
शयानं भिन्नमर्माणं दुर्मुखं शोणितोक्षितम् ।
दृष्ट्वा कर्णोऽश्रुपूर्णाक्षो मुहूर्तं नाभ्यवर्तत ॥ ७.१३४.२२ ॥
रक्ताने माखलेल्या, मर्मस्थळी भेदलेल्या दुर्मुखाला पडलेले पाहून अश्रूंनी भरलेल्या डोळ्यांनी कर्ण क्षणभर पुढे सरकला नाही.
7.134.23
तं गतासुमतिक्रम्य कृत्वा कर्णः प्रदक्षिणम् ।
दीर्घमुष्णं श्वसन्वीरो न किञ्चित्प्रत्यपद्यत ॥ ७.१३४.२३ ॥
त्या निष्प्राणाला ओलांडून, प्रदक्षिणा घालून, वीर कर्ण दीर्घ उष्ण निःश्वास टाकत राहिला आणि त्याला काहीच सुचले नाही.
7.134.24
तस्मिंस्तु विवरे राजन्नाराचान्गार्धवाससः ।
प्राहिणोत्सूतपुत्राय भीमसेनश्चतुर्दश ॥ ७.१३४.२४ ॥
पण हे राजा, त्या संधीत भीमसेनाने गिधाड-पिसांचे चौदा बाण सूतपुत्राकडे सोडले.
7.134.25
ते तस्य कवचं भित्त्वा स्वर्णचित्रं महोजसः ।
हेमपुङ्खा महाराज व्यशोभन्त दिशो दश ॥ ७.१३४.२५ ॥
ते बाण त्या महातेजस्वीचे सुवर्णचित्रित कवच भेदून, हे महाराजा, सोन्याच्या पंखांनी दहा दिशांत शोभू लागले.
7.134.26
अपिबन्सूत पुत्रस्य शोणितं रक्तभोजनाः ।
क्रुद्धा इव मनुष्येन्द्र भुजङ्गाः कालचोदिताः ॥ ७.१३४.२६ ॥
हे नरेंद्रा, सूतपुत्राचे रक्त पिणारे ते, काळाने प्रेरित झालेल्या क्रुद्ध सर्पांप्रमाणे रक्तभोजी होते.
7.134.27
प्रसर्पमाणा मेदिन्यां ते व्यरोचन्त मार्गणाः ।
अर्धप्रविष्टाः संरब्धा बिलानीव महोरगाः ॥ ७.१३४.२७ ॥
पृथ्वीवर सरपटणारे ते बाण, अर्धे आत घुसलेले आणि संतप्त, बिळांत अर्धे शिरलेल्या महासर्पांप्रमाणे शोभले.
7.134.28
तं प्रत्यविध्यद्राधेयो जाम्बूनदविभूषितैः ।
चतुर्दशभिरत्युग्रैर्नाराचैरविचारयन् ॥ ७.१३४.२८ ॥
राधेयाने सोन्याने अलंकृत, अत्यंत उग्र अशा चौदा नाराच बाणांनी, विचार न करता त्याला विद्ध केले.
7.134.29
ते भीमसेनस्य भुजं सव्यं निर्भिद्य पत्रिणः ।
प्राविशन्मेदिनीं भीमाः क्रौञ्चं पत्ररथा इव ॥ ७.१३४.२९ ॥
ते भयंकर बाण भीमसेनाचा डावा हात भेदून पृथ्वीत शिरले, जसे पक्षीरथ क्रौंच पर्वतात शिरतात.
7.134.30
ते व्यरोचन्त नाराचाः प्रविशन्तो वसुन्धराम् ।
गच्छत्यस्तं दिनकरे दीप्यमाना इवांशवः ॥ ७.१३४.३० ॥
पृथ्वीत शिरणारे ते नाराच बाण, मावळत्या सूर्याच्या तेजस्वी किरणांप्रमाणे चमकले.
7.134.31
स निर्भिन्नो रणे भीमो नाराचैर्मर्मभेदिभिः ।
सुस्राव रुधिरं भूरि पर्वतः सलिलं यथा ॥ ७.१३४.३१ ॥
युद्धात मर्मस्थानांना भेदणाऱ्या बाणांनी विद्ध झालेल्या भीमातून पर्वतावरून पाणी वहावे तसे मोठ्या प्रमाणात रक्त वाहू लागले.
7.134.32
स भीमस्त्रिभिरायस्तः सूतपुत्रं पतत्रिभिः ।
सुपर्णवेगैर्विव्याध सारथिं चास्य सप्तभिः ॥ ७.१३४.३२ ॥
भीमाने गरुडाच्या वेगाचे तीन पंखी बाण सूतपुत्रावर सोडले आणि त्याच्या सारथ्याला सात बाणांनी विंधले.
7.134.33
स विह्वलो महाराज कर्णो भीमशराहतः ।
प्राद्रवज्जवनैरश्वै रणं हित्वा महाभयात् ॥ ७.१३४.३३ ॥
हे महाराजा, भीमाच्या बाणांनी घायाळ झालेला कर्ण विव्हळ होऊन मोठ्या भयाने रणभूमी सोडून वेगवान घोड्यांनी पळून गेला.
7.134.34
भीमसेनस्तु विष्फार्य चापं हेमपरिष्कृतम् ।
आहवेऽतिरथोऽतिष्ठज्ज्वलन्निव हुताशनः ॥ ७.१३४.३४ ॥
पण भीमसेनाने सोन्याने सजवलेले धनुष्य ताणून युद्धात अतिरथी म्हणून, प्रज्वलित यज्ञाग्नीप्रमाणे उभा राहिला.