મહાભારત · અધ્યાય 7.139
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.139.1
ततः कर्णो महाराज भीमं विद्धा त्रिभिः शूरैः ।
पुनश्च षड्भिस्तीक्ष्णाग्रैरविध्यत्कङ्कपत्रिभिः।
मुमोच शरवर्षाणि विचित्राणि बहूनि च ॥ ७.१३९.१ ॥
ત્યારે, હે મહારાજ, કર્ણે ભીમને ત્રણ શૂર બાણોથી વીંધ્યો; ફરી તીક્ષ્ણ અગ્રવાળા છ કંકપત્ર બાણોથી વીંધ્યો, અને અનેક વિચિત્ર બાણવર્ષા છોડી.
7.139.2
वध्यमानो महाबाहुः सूतपुत्रेण पाण्डवः ।
न विव्यथे भीमसेनो भिद्यमान इवाचलः ॥ ७.१३९.२ ॥
સૂતપુત્ર દ્વારા ઘાયલ થવા છતાં મહાબાહુ પાંડવ ભીમસેન વિચલિત ન થયા; જાણે વિદારાતો પર્વત હોય તેમ અચલ રહ્યા.
7.139.3
स कर्णं कर्णिना कर्णे पीतेन निशितेन च ।
विव्याध सुभृशं सङ्ख्ये तैलधौतेन मारिष ॥ ७.१३९.३ ॥
તેણે યુદ્ધમાં કર્ણને કર્ણી બાણથી, અને કાન સુધી ખેંચેલા પીળા, તીક્ષ્ણ, તેલથી ધોયેલા બાણથી અતિ બળપૂર્વક વીંધ્યો, હે મારિષ.
7.139.4
स कुण्डलं महच्चारु कर्णस्यापातयद्भुवि ।
तपनीयं महाराज दीप्तं ज्योतिरिवाम्बरात् ॥ ७.१३९.४ ॥
તેણે કર્ણનું તે મોટું, સુંદર કુંડળ ભૂમિ પર પાડી દીધું, હે મહારાજ; તપાવેલા સોનાનું તે કુંડળ આકાશમાંથી પડતા દીપ્ત પ્રકાશ જેવું હતું.
7.139.5
अथापरेण भल्लेन सूतपुत्रं स्तनान्तरे ।
आजघान भृशं क्रुद्धो हसन्निव वृकोदरः ॥ ७.१३९.५ ॥
પછી બીજા ભલ્લ બાણથી, ક્રોધિત વૃકોદરે સૂતપુત્રની છાતીના મધ્યભાગમાં અતિ પ્રચંડ રીતે પ્રહાર કર્યો, જાણે હસતા હોય તેમ.
7.139.6
पुनरस्य त्वरन्भीपो नाराचान्दश भारत ।
रणे प्रैषीन्महाबाहुर्निर्मुक्ताशीविषोपमान् ॥ ७.१३९.६ ॥
હે ભારત, ફરી તેણે ઝડપથી યુદ્ધમાં તેના પર દસ નારાચ બાણો છોડ્યા, છોડેલા ઝેરી સર્પો જેવા; મહાબાહુ ભીષ્મે.
7.139.7
ते ललाटं विनिर्भिद्य सूतपुत्रस्य भारत ।
विविशुश्चोदितास्तेन वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ७.१३९.७ ॥
હે ભારત, તેઓ સૂતપુત્રનું કપાળ વીંધીને, તેના વડે પ્રેરિત થઈને, રાફડામાં પ્રવેશતા સર્પોની જેમ અંદર ઘૂસી ગયા.
7.139.8
ललाटस्थैस्ततो बाणैः सूतपुत्रो व्यरोचत ।
नीलोत्पलमयीं मालां धारयन्वै यथा पुरा ॥ ७.१३९.८ ॥
ત્યારે કપાળમાં ખૂંપેલા બાણોથી સૂતપુત્ર ચમકી ઊઠ્યો, જાણે પહેલાંની જેમ નીલકમળની માળા ધારણ કરી હોય.
7.139.9
सोऽतिविद्धो भृशं कर्णः पाण्डवेन तरस्विना ।
रथकूबरमालम्ब्य न्यमीलयत लोचने ॥ ७.१३९.९ ॥
પાંડવ વેગવાન વીરે તેને અતિશય ઘાયલ કર્યો. કર્ણે રથના કૂબરનો ટેકો લઈ આંખો મીંચી દીધી.
7.139.10
स मुहूर्तात्पुनः संज्ञां लेभे कर्णः परन्तपः ।
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गः क्रोधमाहारयत्परम् ॥ ७.१३९.१० ॥
ક્ષણ પછી શત્રુઓને તપાવનાર કર્ણે ફરી ચેતના મેળવી. તેનાં બધાં અંગો લોહીથી ભીંજાયેલાં હતાં; તેણે પરમ ક્રોધ ધારણ કર્યો.
7.139.11
ततः क्रुद्धो रणे कर्णः पीडितो दृढधन्वना ।
वेगं चक्रे महावेगो भीमसेनरथं प्रति ॥ ७.१३९.११ ॥
ત્યારે રણમાં ક્રોધિત કર્ણ, દૃઢધન્વા વડે પીડાઈને, મહાવેગથી ભીમસેનના રથ તરફ ધસ્યો.
7.139.12
तस्मै कर्णः शतं राजन्निषूणां गार्ध्रवाससाम् ।
अमर्षी बलवान्क्रुद्धः प्रेषयामास भारत ॥ ७.१३९.१२ ॥
હે રાજન, તેના તરફ કર્ણે ગીધની પાંખવાળા સો બાણ મોકલ્યા. અસહિષ્ણુ, બળવાન અને ક્રોધિત એવા તેણે, હે ભારત, તે છોડ્યાં.
7.139.13
ततः प्रासृजदुग्राणि शरवर्षाणि पाण्डवः ।
समरे तमनादृत्य तस्य वीर्यमचिन्तयन् ॥ ७.१३९.१३ ॥
ત્યારે પાંડવે યુદ્ધમાં તેના પરાક્રમની પરવા ન કરીને ભયંકર બાણવર્ષા છોડી.
7.139.14
कर्णस्ततो महाराज पाण्डवं नवभिः शरैः ।
आजघानोऽसि क्रुद्धः क्रुद्धरूपं परन्तप ॥ ७.१३९.१४ ॥
ત્યારે હે મહારાજ, કર્ણે ક્રોધે ભરાઈને પાંડવને નવ બાણોથી પ્રહાર કર્યો. હે શત્રુતાપન!
7.139.15
तावुभौ नरशार्दूलौ शार्दूलाविव दंष्ट्रिणौ ।
शरदंष्ट्रौ समासाद्य ततक्षतुररिन्दमौ।
जिमूताविव चान्योन्यं प्रववर्षतुराहवे ॥ ७.१३९.१५ ॥
તે બંને નરશાર્દૂલો, દાઢવાળા બે વાઘની જેમ, બાણરૂપી દાઢો સાથે નજીક આવીને એકબીજાને ઘાયલ કરવા લાગ્યા; શત્રુઓને દબાવનારા તે બંને યુદ્ધમાં મેઘની જેમ એકબીજા પર વરસ્યા.
7.139.16
तलशब्दरवैश्चैव त्रासयेतां परस्परम् ।
शरजालैश्च विविधैस्त्रासयामासतुर्मृधे ॥ ७.१३९.१६ ॥
તાળીઓના અવાજથી અને અનેક પ્રકારની બાણજાળથી તે બંને યુદ્ધમાં એકબીજાને ડરાવવા લાગ્યા.
7.139.17
अन्योन्यं समरे क्रुद्धौ कृतप्रतिकृतैषिणौ ।
ततो भीमो महाबाहुः सूतपुत्रस्य भारत ॥ ७.१३९.१७ ॥
યુદ્ધમાં એકબીજા પર ક્રોધિત થઈ, વળતા પ્રહારનો વળતો પ્રહાર ઇચ્છતા; ત્યારે હે ભારત, મહાબાહુ ભીમે સૂતપુત્રના...
7.139.18
क्षुरप्रेण धनुश्छित्त्वा ननाद परवीरहा ।
तदपास्य धनुश्छिन्नं सूतपुत्रो महारथः ॥ ७.१३९.१८ ॥
ક્ષુરપ્ર બાણથી ધનુષ્ય કાપીને શત્રુવીરોનો સંહારક ગર્જ્યો. પછી તૂટેલું ધનુષ્ય ફેંકીને સૂતપુત્ર મહારથી (કર્ણ)...
7.139.19
अन्यत्कार्मुकमादत्त भारघ्नं वेगवत्तरम् ।
तदप्यथ निमेषार्धाच्चिच्छेदास्य वृकोदरः ॥ ७.१३९.१९ ॥
તેણે બીજું ધનુષ્ય ઉપાડ્યું, જે ભાર સહન કરે અને અતિ વેગવાન હતું. વૃકોદરે અડધી પળમાં તે પણ કાપી નાખ્યું.
7.139.20
तृतीयं च चतुर्थं च पञ्चमं षष्ठमेव हि ।
सप्तमं चाष्टमं चैव नवमं दशमं तथा ॥ ७.१३९.२० ॥
ત્રીજું, ચોથું, પાંચમું અને છઠ્ઠું, તેમજ સાતમું, આઠમું, નવમું અને દસમું પણ (તેણે કાપ્યું).
7.139.21
एकादशं द्वादशं च त्रयोधशमथापि च ।
चतुर्दशं पञ्चदशं षोडशं च वृकोदरः ॥ ७.१३९.२१ ॥
અગિયારમું, બારમું, તેરમું, ચૌદમું, પંદરમું અને સોળમું પણ વૃકોદરે (કાપ્યું).
7.139.22
तथा सप्तदशं वेगादष्टादशमथापि वा ।
बहूनि भीमश्चिच्छेद कर्णस्यैवं धनूंषि हि।
निमेषार्धात्ततः कर्णो धनुर्हस्तो व्यतिष्ठत ॥ ७.१३९.२२ ॥
એ જ રીતે સત્તરમું અને વેગથી અઢારમું, અથવા બીજાં ઘણાં ધનુષ્યો ભીમે કર્ણનાં કાપ્યાં. અડધી પળમાં કર્ણ હાથમાં ધનુષ્ય લઈને ઊભો રહ્યો.
7.139.23
दृष्ट्वा स कुरुसौवीरसिन्धुवीरबलक्षयम् ।
स वर्मध्वजशस्त्रैश्च पतितैः संवृतां महीम् ॥ ७.१३९.२३ ॥
કુરુ, સૌવીર અને સિંધુ વીરોના સૈન્યનો વિનાશ જોઈને તે (કર્ણ) ... પડેલાં બખ્તર, ધ્વજ અને શસ્ત્રોથી ઢંકાયેલી ધરતી (જોઈ).
7.139.24
रथैर्विमथितैर्भल्लैरश्वैश्चान्यैः प्रवल्गितैः ।
भ्रष्टश्रीकैर्नरवरैः पांसुकुण्ठितमूर्धजैः ॥ ७.१३९.२४ ॥
તૂટેલા રથો, ભાલાઓ, આમતેમ કૂદતા બીજા ઘોડાઓ, તેજ ગુમાવેલા શ્રેષ્ઠ વીરો, ધૂળથી મેલા વાળવાળા (યોદ્ધાઓથી ભરેલી ધરતી).
7.139.25
हस्त्यश्वरथदेहांश्च गतासून्प्रेक्ष्य सर्वशः ।
सूतपुत्रस्य संरम्भाद्दीप्तं वपुरजायत ॥ ७.१३९.२५ ॥
હાથી, ઘોડા અને રથોના દેહ ચારેય બાજુ પ્રાણહીન પડેલા જોઈને સૂતપુત્રનું શરીર ક્રોધથી તેજસ્વી બન્યું.
7.139.26
स विष्फार्य महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम् ।
भीमं प्रैक्षत राधेयो घोरं घोरेण चक्षुषा ॥ ७.१३९.२६ ॥
તેણે સોનાથી શણગારેલું મોટું ધનુષ્ય ખેંચીને ફેલાવ્યું, અને રાધેયે ભયંકર દૃષ્ટિથી ભયાનક (ભીમ) ને જોયો.
7.139.27
ततः क्रुद्धः शरानस्यन्सूतपुत्रो व्यरो चत ।
मध्यन्दिनगतोऽर्चिष्माञ्शरदीव दिवाकरः ॥ ७.१३९.२७ ॥
ત્યારે ક્રોધિત સૂતપુત્ર બાણો છોડતો, શરદઋતુમાં મધ્યાહ્ને પહોંચેલા તેજસ્વી સૂર્યની જેમ ઝળહળી ઊઠ્યો.
7.139.28
मरीचिविकचस्येव राजन्भानुमतो वपुः ।
आसीदाधिरथेर्घोरं वपुः शरशताचितम् ॥ ७.१३९.२८ ॥
હે રાજન્! કિરણોથી વિકસેલા તેજસ્વી સૂર્યના દેહ જેવું, અધિરથપુત્રનું ભયાનક શરીર સેંકડો બાણોથી ઢંકાયેલું હતું.
7.139.29
कराभ्यामाददानस्य सन्दधानस्य चाशुगान् ।
कर्षतो मुञ्चतो बाणान्नान्तरं ददृशे रणे ॥ ७.१३९.२९ ॥
બંને હાથે બાણ ઉપાડતા, ચડાવતા, ખેંચતા અને છોડતા, રણમાં તેમની વચ્ચે કોઈ અંતર દેખાયું નહીં.
7.139.30
अग्निचक्रोपमं घोरं मण्डलीकृतमायुधम् ।
कर्णस्यासीन्महीपाल सव्यं दक्षिणमस्यतः ॥ ७.१३९.३० ॥
હે મહીપાલ! કર્ણ ડાબા અને જમણા બંને હાથે બાણ છોડતો હતો ત્યારે તેનું આયુધ ગોળાકારે ફરતા અગ્નિચક્ર જેવું ભયાનક હતું.
7.139.31
स्वर्णपुङ्खाः सुनिशिताः कर्मचापच्युताः शराः ।
प्राच्छादयन्महाराज दिशः सूर्य इवांशुभिः ॥ ७.१३९.३१ ॥
હે મહારાજ, સોનાની પાંખવાળા, અતિ તીક્ષ્ણ બાણો ધનુષ્યમાંથી છૂટીને, સૂર્ય પોતાનાં કિરણોથી દિશાઓને ઢાંકે તેમ દિશાઓને ઢાંકી દીધી.
7.139.32
ततः कनकपुङ्खानां शराणां नतपर्वणाम् ।
धनुश्च्युतानां वियति ददृशे बहुधा व्रजः ॥ ७.१३९.३२ ॥
પછી સોનાની પાંખવાળા, વળેલી ગાંઠોવાળા, ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા બાણોનો સમૂહ આકાશમાં અનેક રીતે દેખાયો.
7.139.33
बाणासनादाधिरथेः प्रभवन्ति स्म सायकाः ।
श्रेणीकृता व्यरोचन्त राजन्क्रौञ्चा इवाम्बरे ॥ ७.१३९.३३ ॥
હે રાજન, અધિરથપુત્રના ધનુષ્યમાંથી બાણો નીકળ્યા; હારબંધ ગોઠવાયેલા તે આકાશમાં ક્રૌંચ પક્ષીઓની જેમ ચમક્યા.
7.139.34
गार्ध्रपत्राञ्शिलाधौतान्कार्तस्वरविभूषितान् ।
महावेगान्प्रदीप्ताग्रान्मुमोचाधिरथिः शरान् ॥ ७.१३९.३४ ॥
ગીધની પાંખવાળા, પથ્થર પર ઘસીને ચમકાવેલા, સોનાથી શણગારેલા, મહાવેગવાળા, પ્રજ્વલિત અગ્રભાગવાળા બાણો અધિરથપુત્રે છોડ્યા.
7.139.35
ते तु चापबलोद्धूताः शातकुम्भविभूषिताः ।
अजस्रमपतन्बाणा भीमसेनरथं प्रति ॥ ७.१३९.३५ ॥
ધનુષના બળથી ફેંકાયેલા, સોનાથી શણગારેલા તે બાણો સતત ભીમસેનના રથ તરફ પડવા લાગ્યા.
7.139.36
ते व्योम्नि रुक्मविकृता व्यकाशन्त सहस्रशः ।
शलभानामिव व्राताः शराः कर्णसमीरिताः ॥ ७.१३९.३६ ॥
આકાશમાં સોનેરી રંગે તે હજારોની સંખ્યામાં ચમક્યા; તીડના ટોળાંની જેમ કર્ણે છોડેલાં બાણો એવાં દેખાયાં.
7.139.37
चापादाधिरथेर्मुक्ताः प्रपतन्तश्चकाशिरे ।
एको दीर्घ इवात्यर्थमाकाशे संस्थितः शरः ॥ ७.१३९.३७ ॥
અધિરથપુત્ર કર્ણના ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા બાણો પડતાં ચમકી ઊઠ્યા; આકાશમાં એક લાંબું બાણ જાણે અત્યંત સ્થિર રહ્યું હતું.
7.139.38
पर्वतं वारिधाराभिच्छादयन्निव तोयदः ।
कर्णः प्राच्छादयत्क्रुद्धो भीमं सायकवृष्टिभिः ॥ ७.१३९.३८ ॥
વાદળ જળધારાઓથી પર્વતને ઢાંકે તેમ, ક્રોધે ભરાયેલા કર્ણે બાણોની વર્ષાથી ભીમને સંપૂર્ણ ઢાંકી દીધો.
7.139.39
तत्र भारत भीमस्य बलं वीर्यं पराक्रमम् ।
व्यवसायं च पुत्रास्ते ददृशुः सहसैनिकाः ॥ ७.१३९.३९ ॥
ત્યાં, હે ભારત, તમારા પુત્રોએ સૈનિકો સાથે ભીમનું બળ, વીર્ય, પરાક્રમ અને દૃઢ નિશ્ચય જોયાં.
7.139.40
तां समुद्रमिवोद्भूतां शरवृष्टिं समुत्थिताम् ।
अचिन्तयित्वा भीमस्तु क्रुद्धः कर्णमुपाद्रवत् ॥ ७.१३९.४० ॥
સમુદ્રની જેમ ઊછળેલી તે બાણવર્ષાની પરવા ન કરી, ક્રોધિત ભીમ કર્ણ તરફ દોડ્યા.
7.139.41
रुक्मपृष्ठं महच्चापं भीमस्यासीद्विशाम्पते ।
आकर्षान्मण्डलीभूतं शक्रचापमिवापरम्।
तस्माच्छराः प्रादुरासन्पूरयन्त इवाम्बरम् ॥ ७.१३९.४१ ॥
હે પ્રજાપતિ, ભીમનું સુવર્ણપૃષ્ઠવાળું મહાન ધનુષ્ય હતું; ખેંચાતાં તે વર્તુળાકાર થઈ બીજા ઇન્દ્રધનુષ જેવું થયું; તેમાંથી આકાશ ભરતા બાણો પ્રગટ્યા.
7.139.42
सुवर्णपुङ्खैर्भीमेन सायकैर्नतपर्वभिः ।
गगने रचिता माला काञ्चनीव व्यरोचतं ॥ ७.१३९.४२ ॥
ભીમના સુવર્ણ પીછાં અને વાંકા ગાંઠવાળા બાણોથી આકાશમાં રચાયેલી માળા સોનાની માળા જેવી ઝળહળી ઊઠી.
7.139.43
ततो व्योम्नि विषक्तानि शरजालानि भागशः ।
आहतानि व्यशीर्यन्त भीमसेनस्य पत्रिभिः ॥ ७.१३९.४३ ॥
ત્યારે આકાશમાં વળગેલી બાણજાળો ટુકડે ટુકડા થઈ, ભીમસેનનાં પીંછાવાળાં બાણોથી આહત થઈ વિખરાઈ ગઈ.
7.139.44
कर्णस्य शरजालौघैर्भीमसेनस्य चोभयोः ।
अग्निस्फुलिङ्गसंस्पर्शैरञ्जोगतिभिराहवे।
तैस्तैः कनकपुङ्खानां द्यौरासीत्संवृता व्रजैः ॥ ७.१३९.४४ ॥
કર્ણ અને ભીમસેન બંનેના બાણજાળના પ્રવાહોથી, યુદ્ધમાં અગ્નિકણના સ્પર્શ જેવા વેગવાન, સોનેરી પીંછાવાળા બાણસમૂહોથી આકાશ ઢંકાઈ ગયું.
7.139.45
न स्म सूर्यस्तदा भाति न स्म वाति समीरणः ।
शरजालावृते व्योम्नि न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.१३९.४५ ॥
ત્યારે સૂર્ય ચમક્યો નહીં, પવન વાયો નહીં; બાણજાળથી ઢંકાયેલા આકાશમાં કંઈ પણ ઓળખાયું નહીં.
7.139.46
स भिमं छादयन्बाणैः सूतपुत्रः पृथग्विधैः ।
उपारोहदनादृत्य तस्य वीर्यं महात्मनः ॥ ७.१३९.४६ ॥
સૂતપુત્રે તે મહાત્માના પરાક્રમને અવગણીને, અનેક પ્રકારનાં બાણોથી ભીમને ઢાંકતાં આગળ ધસ્યો.
7.139.47
तयोर्विसृजतोस्तत्र शरजालानि मारिष ।
वायुभूतान्यदृश्यन्त संसक्तानीतरेतरम् ॥ ७.१३९.४७ ॥
હે મારિષ! ત્યાં તે બંનેએ બાણજાળો છોડતાં, તે પવન જેવાં થઈને એકબીજામાં ગૂંથાયેલાં દેખાયાં.
7.139.48
अन्योन्यशरसंसम्पर्शात्तयोर्मनुजसिंहयोः ।
आकाशे भरतश्रेष्ठ पावकः समजायत ॥ ७.१३९.४८ ॥
તે બંને નરસિંહોનાં બાણોના પરસ્પર સ્પર્શથી, હે ભરતશ્રેષ્ઠ! આકાશમાં અગ્નિ પ્રગટ્યો.
7.139.49
तथा कर्णः शितान्बाणान्कर्मारपरिमार्जितान् ।
सुवर्णविकृतान्क्रुद्धः प्राहिणोद्वधकाङ्क्षया ॥ ७.१३९.४९ ॥
એ જ રીતે કર્ણે ક્રોધથી, વધની ઇચ્છાથી, લુહારોએ ઘસેલા, સોનાથી શણગારેલા તીક્ષ્ણ બાણ છોડ્યા.
7.139.50
तानन्तरिक्षे विशिखैस्त्रिधैकैकमशातयत् ।
विशेषयन्सूतपुत्रं भीमस्तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१३९.५० ॥
ભીમે તે બાણોને આકાશમાં પોતાના બાણોથી એક-એકના ત્રણ ટુકડા કર્યા અને સૂતપુત્રને કહ્યું, 'ઊભો રહે!'
7.139.51
पुनश्चासृजदुग्राणि शरवर्षाणि पाण्डवः ।
अमर्षी बलवान्क्रुद्धौ दिधक्षन्निव पावकः ॥ ७.१३९.५१ ॥
ફરી પાંડવે અસહિષ્ણુ, બળવાન અને ક્રોધિત થઈ, બાળી નાખવા ઇચ્છતા અગ્નિની જેમ ભયંકર બાણવર્ષા કરી.
7.139.52
ततश्चटचटाशब्दो गोधाघातादभूत्तयोः ॥ ७.१३९.५२ ॥
પછી તે બંનેના ગોધા (હાથનું રક્ષણ)ના પ્રહારથી 'ચટચટ' અવાજ થયો.
7.139.53
तलशब्दश्च सुभहान्सिंहनादश्च भैरवः ।
रथनेमिनिनादश्च ज्याशब्दश्चैव दारुणः ॥ ७.१३९.५३ ॥
હથેળીઓનો ભારે તાળીઓનો અવાજ, ભયંકર સિંહનાદ, રથચક્રોનો ગગડાટ અને ધનુષ્યની દોરીનો દારુણ ટંકાર થયો.
7.139.54
योधा व्युपारमन्युद्धाद्दिदृक्षन्तः पराक्रमम् ।
कर्णपाण्डवयो राजन्परस्परवधैषिणोः ॥ ७.१३९.५४ ॥
હે રાજન, એકબીજાના વધની ઇચ્છા રાખનાર કર્ણ અને પાંડવનું પરાક્રમ જોવા યોદ્ધાઓ યુદ્ધથી અટકી ગયા.
7.139.55
देवर्षिसिद्धगन्धर्वाः साधुसाध्वित्यपूजयन् ।
मुमुचुः पुष्पवर्षं च विद्याधरगणास्तथा ॥ ७.१३९.५५ ॥
દેવર્ષિઓ, સિદ્ધો અને ગંધર્વો 'સાધુ, સાધુ' કહીને તેમની પ્રશંસા કરવા લાગ્યા; વિદ્યાધરોના સમૂહોએ પણ પુષ્પવર્ષા કરી.
7.139.56
ततो भीमो महाबाहुः संरम्भी दृढविक्रमः ।
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य शरैर्विव्याध सूतजम् ॥ ७.१३९.५६ ॥
ત્યારે મહાબાહુ ભીમ, ક્રોધે ભરેલા અને દૃઢ પરાક્રમી, અસ્ત્રોથી અસ્ત્રોને રોકીને બાણોથી સૂતપુત્રને વીંધવા લાગ્યા.
7.139.57
कर्णोऽपि भीमसेनस्य निवार्येषून्महाबलः ।
प्राहिणोन्नव नाराचानाशीविषसमान्रणे ॥ ७.१३९.५७ ॥
મહાબલી કર્ણે પણ ભીમસેનના બાણોને રોકીને યુદ્ધમાં ઝેરી સર્પો સમાન નવ નારાચ છોડ્યા.
7.139.58
तावद्भिरथ तान्भीमो व्योम्नि चिच्छेद पत्रिभिः ।
नाराचान्सूत पुत्रस्य तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१३९.५८ ॥
ત્યારે ભીમે એટલા જ બાણોથી આકાશમાં જ એ નારાચો કાપી નાખ્યા અને કહ્યું, "ઊભો રહે, ઊભો રહે, સૂતપુત્ર!"
7.139.59
ततो भीमो महाबाहुः शरं क्रुद्धान्तकोपमम् ।
मुमोचाधिरथेर्वीरो यमदण्डमिवापरम् ॥ ७.१३९.५९ ॥
ત્યારે મહાબાહુ વીર ભીમે અધિરથપુત્ર (કર્ણ) પર ક્રોધિત યમ સમાન એક બાણ છોડ્યું; તે જાણે બીજો યમદંડ હતો.
7.139.60
तमापतन्तं चिच्छेद राधेयः प्रहसन्निव ।
त्रिभिः शरैः शरं राजन्पाण्डवस्य प्रतापवान् ॥ ७.१३९.६० ॥
રાધાપુત્ર કર્ણે હસતાં હોય તેમ, પોતાના પર ધસી આવતા એ બાણને ત્રણ બાણોથી કાપી નાખ્યું; હે રાજન્, પ્રતાપવાન કર્ણે પાંડવના બાણને ત્રણ બાણોથી છેદ્યું.
7.139.61
पुनश्चासृजदुग्राणि शरवर्षाणि पाण्डवः ।
तस्य तान्याददे कर्णः सर्वाण्यस्त्राण्यभीतवत्।
युध्यमानस्य भीमस्य सूतपुत्रोऽस्त्रमायया ॥ ७.१३९.६१ ॥
પાંડવે ફરી ભયંકર બાણવર્ષા કરી. લડતા ભીમનાં એ બધાં અસ્ત્રો સૂતપુત્ર કર્ણે નિર્ભયની જેમ અસ્ત્રમાયાથી ઝીલી લીધાં.
7.139.62
तस्येषुधी धनुर्ज्यां च बाणैः सन्नतपर्वभिः ।
रश्मीन्योक्त्राणि चाश्वानां क्रुद्धः कर्णोऽच्छिनन्मृधे। ॥ ७.१३९.६२ ॥
ક્રોધિત કર્ણે યુદ્ધમાં તેના બે ભાથા, ધનુષ્યની દોરી, લગામો અને ઘોડાની જીન-દોરીઓ વાંકા સાંધાવાળા બાણોથી કાપી નાખ્યાં.
7.139.63
तस्याश्वांश्च पुनर्हत्वा सूतं विव्याध पञ्चभिः ।
सोपसृत्य द्रुतं सूतो युधामन्यो रथं ययौ ॥ ७.१३९.६३ ॥
તેના ઘોડાને ફરી મારીને કર્ણે સારથિને પાંચ બાણોથી વીંધ્યો. ત્યારે સારથિ યુધામન્યુ ઝડપથી નજીક આવીને રથમાં ચાલ્યો ગયો.
7.139.64
विहसन्निव भीमस्य क्रुद्धः कालानलद्युतिः ।
ध्वजं चिच्छेद राधेयः पताकां च व्यपातयत् ॥ ७.१३९.६४ ॥
ભીમ તરફ જાણે હસતાં, કાળાગ્નિ સમાન તેજસ્વી, ક્રોધિત રાધેય કર્ણે ધ્વજ કાપ્યો અને પતાકા પાડી દીધી.
7.139.65
स विधन्वा महाबाहुरथ शक्तिं परामृशत् ।
तां व्यवासृजदाविध्य क्रुद्धः कर्णरथं प्रति ॥ ७.१३९.६५ ॥
ત્યારે એ મહાબાહુ ધનુર્ધરે શક્તિ હાથમાં લીધી અને ક્રોધથી તેને ઘુમાવીને કર્ણના રથ તરફ ફેંકી.
7.139.66
तामाधिरथिरायस्तः शक्तिं काञ्चनभूषणाम् ।
आपतन्तीं महोल्काभां चिच्छेद दशभिः शरैः ॥ ७.१३९.६६ ॥
સોનાથી શણગારેલી, મહોલ્કા સમાન પ્રકાશિત એ શક્તિ પોતાના પર પડતી આવતી જોઈને અધિરથપુત્ર કર્ણે સાવધ થઈ દસ બાણોથી તેને કાપી નાખી.
7.139.67
साऽपतद्दृशधा छिन्ना कर्णस्य निशितैः शरैः ।
अस्यतः सूतपुत्रस्य मित्रार्थे चित्रयोधिनः ॥ ७.१३९.६७ ॥
કર્ણનાં તીક્ષ્ણ બાણોથી તે દસ ટુકડામાં કપાઈને પડી ગઈ; મિત્રને માટે બાણ છોડતા તે અદ્ભુત યોદ્ધા સૂતપુત્રની.
7.139.68
स चर्मादत्त कौन्तेयो जातरूपपरिष्कृतम् ।
खङ्गं चान्यतरप्रेप्सुर्जयं मरणमेव वा ॥ ७.१३९.६८ ॥
કૌંતેયે સુવર્ણથી શણગારેલી ઢાલ અને તલવાર લીધી; વિજય કે મૃત્યુ, એમાંથી એક મેળવવાની ઇચ્છાથી.
7.139.69
तदस्य तरसा क्रुद्धो व्यधमच्चर्म सुप्रभम् ।
शरैर्बहुभिरत्युग्रैः प्रहसन्निव भारत ॥ ७.१३९.६९ ॥
ક્રોધે ભરાઈને તેણે તેની ચમકતી ઢાલને બળપૂર્વક અનેક અતિ ઉગ્ર બાણોથી પાડી નાખી; જાણે હસતાં હસતાં, હે ભારત.
7.139.70
स विचर्मा महाराज विरथः क्रोधमूर्च्छितः ।
असिं प्रासृजदाविध्य त्वरन्कर्णरथं प्रति ॥ ७.१३९.७० ॥
હે મહારાજ, ઢાલ અને રથ વિનાનો તે ક્રોધથી મૂર્છિત જેવો થઈ, તલવાર ફેરવીને ઝડપથી કર્ણના રથ તરફ ફેંકી.
7.139.71
स धनुः सूतपुत्रस्य सज्यं छित्त्वा महानसिः ।
पपात भुवि राजेन्द्र क्रुद्धः सर्प इवाम्बरात् ॥ ७.१३९.७१ ॥
તે મહાખડ્ગ સૂતપુત્રના પણછ ચડાવેલા ધનુષ્યને કાપીને, હે રાજેન્દ્ર, આકાશમાંથી ક્રુદ્ધ સર્પ પડે તેમ ભૂમિ પર પડ્યું.
7.139.72
ततः प्रहस्याधिरथिरन्यदादाय कार्मुकम् ।
शत्रुघ्नं समरे क्रुद्धो दृढज्यं वेगवत्तरम् ॥ ७.१३९.७२ ॥
પછી અધિરથપુત્રે હસીને, યુદ્ધમાં ક્રુદ્ધ થઈ, શત્રુનાશક, દૃઢ પણછવાળું, અતિ વેગવાન બીજું ધનુષ્ય લીધું.
7.139.73
व्यायच्छत्स शरान्कर्णः कुन्तीपुत्रजिघांसया ।
सहस्रशो महाराज रुक्मपुङ्खान्सुतेजनान् ॥ ७.१३९.७३ ॥
મહારાજ, કુંતીપુત્રને મારવાની ઇચ્છાથી કર્ણે સોનેરી પાંખોવાળાં, સારી રીતે ધારદાર હજારો બાણ ખેંચ્યાં.
7.139.74
स वध्यमानो बलवान्कर्णचापच्युतैः शरैः ।
वैहायसं प्राक्रमद्धै कर्णस्य रथमाविशत् ॥ ७.१३९.७४ ॥
કર્ણના ધનુષ્યથી છૂટેલાં બાણોથી ઘાયલ થયેલો તે બળવાન વીર આકાશમાં કૂદીને કર્ણના રથ પર ચડ્યો.
7.139.75
स तस्य चरितं दृष्ट्वा सङ्ग्रामे विजयैषिणः ।
ध्वजालयस्थो राधेयो भीमसेनमवञ्चयत् ॥ ७.१३९.७५ ॥
યુદ્ધમાં વિજયની ઇચ્છા રાખનારનું તે કાર્ય જોઈને ધ્વજ પર રહેલા રાધેય કર્ણે ભીમસેનને છેતર્યો.
7.139.76
तमदृष्ट्वा रथोपस्थे निलीनं व्यथितेन्द्रियम् ।
ध्वजमस्य समारुह्य तस्मै भीमो महीतले ॥ ७.१३९.७६ ॥
રથના તળિયે છુપાયેલા, વિચલિત ઇન્દ્રિયોવાળા તેને ન જોઈને, ભીમે તેના ધ્વજ પર ચઢીને, તેના માટે ભૂમિ પર…
7.139.77
तदस्य कुरवः सर्वे चाणाश्चाभ्यपूजयन् ।
यदियेष रथात्कर्णं हर्तुं तार्क्ष्य इवोरगम् ॥ ७.१३९.७७ ॥
ભીમના તે કાર્યની બધા કૌરવો અને ચારણોએ પ્રશંસા કરી, કેમ કે ગરુડ સર્પને ઉપાડે તેમ તેણે કર્ણને રથ પરથી ખેંચવા ઇચ્છ્યું હતું.
7.139.78
स च्छिन्नधन्वा विरथः स्वधर्ममनुपालयन् ।
स्वरथं पृष्ठतः कृत्वा युद्धायैव व्यवस्थितः ॥ ७.१३९.७८ ॥
ધનુષ્ય તૂટ્યું, રથ વિનાનો થયો છતાં સ્વધર્મનું પાલન કરતાં, પોતાનો રથ પાછળ રાખીને તે યુદ્ધ માટે જ દૃઢપણે ઊભો રહ્યો.
7.139.79
तद्विचिन्त्य स राधेयस्तत एनं समभ्ययात् ।
संरम्भात्पाण्डवं सङ्ख्ये युद्धाय समुपस्थितम् ॥ ७.१३९.७९ ॥
આ વિચારીને રાધાપુત્ર કર્ણ ક્રોધથી યુદ્ધ માટે તૈયાર ઊભેલા પાંડુપુત્ર અર્જુન તરફ આગળ વધ્યો.
7.139.80
तौ समेतौ महाराज स्पर्धमानौ महाबलौ ।
जीमूताविव घर्मान्ते गर्जमानौ नरर्षभौ ॥ ७.१३९.८० ॥
હે મહારાજ, તે બંને મહાબળવાન એકબીજા સાથે સ્પર્ધા કરતા મળ્યા; ગ્રીષ્મના અંતે ગર્જતા બે મેઘોની જેમ, બે નરશ્રેષ્ઠ.
7.139.81
तयोरासीत्संप्रहारः क्रुद्धयोर्नरसिंहयोः ।
अमृष्यमाणयोः सङ्ख्ये देवदानवयोरिव ॥ ७.१३९.८१ ॥
ક્રોધે ભરાયેલા તે બે નરસિંહો વચ્ચે યુદ્ધમાં ભીષણ પ્રહાર થયો; દેવ-દાનવોની જેમ, બંને અસહિષ્ણુ બનીને.
7.139.82
क्षीणशस्त्रस्तु कौन्तेयः कर्णेन समभिद्रुतः ।
दृष्ट्वाऽर्जुनहतान्नागान्पतितान्पर्वतोपमान्।
रथमार्गविघातार्थं व्यायुधः प्रविवेश ह ॥ ७.१३९.८२ ॥
કૌંતેય અર્જુનના શસ્ત્રો ક્ષીણ થઈ ગયા હતા; કર્ણે તેના પર હુમલો કર્યો. અર્જુને મારેલા, પર્વતો જેવા પડેલા હાથીઓ જોઈને, રથમાર્ગ ખુલ્લો કરવા, શસ્ત્રવિહીન બનીને તે અંદર પ્રવેશ્યો.
7.139.83
हस्तिनां व्रजमासाद्य रथदुर्गं प्रविश्य च ।
पाण्डवो जीविताकाङ्क्षी राधेयं नाभ्यवर्तत ॥ ७.१३९.८३ ॥
હાથીઓના ટોળા સુધી પહોંચીને અને રથદુર્ગમાં પ્રવેશીને, જીવવાની ઇચ્છાવાળો પાંડુપુત્ર રાધાપુત્ર કર્ણનો સામનો ન કરી શક્યો.
7.139.84
व्यवस्थानमथाकाङ्क्षन्धनञ्जयशरैर्हतम् ।
उद्यम्य कुञ्जरं पार्थस्तस्थौ परपुरञ्जयः ॥ ७.१३९.८४ ॥
પછી સ્થિર આશ્રયની ઇચ્છાથી, ધનંજયનાં બાણોથી મરાયેલો હાથી ઉપાડીને, શત્રુનગરો જીતનાર પાર્થ ઊભો રહ્યો.
7.139.85
महौषधिसमायुक्तं हनूमानिव पर्वतम् ।
तमस्य विशिखैः कर्णो व्यधमत्कुञ्जरं पुनः ॥ ७.१३९.८५ ॥
મહૌષધિઓથી ભરેલા પર્વતને જેમ હનુમાન, તેમ કર્ણે ભીમના બાણોથી ઘાયલ થયેલા તે હાથીને ફરી બાણોથી પાડી દીધો.
7.139.86
हस्त्यङ्गान्यथ कर्णाय प्राहिणोत्पाण्डुनन्दनः ।
चक्राण्यश्चांस्तथा चान्यद्यद्यत्पश्यति भूतले ॥ ७.१३९.८६ ॥
પછી પાંડુપુત્રે કર્ણ તરફ હાથીના અંગો, પૈડાં, ઘોડા અને ભૂમિ પર જે જે દેખાયું તે બધું મોકલ્યું.
7.139.87
तत्तदादाय चिक्षेप क्रुद्धः कर्णाय पाण्डवः ।
तदस्य सर्वं चिच्छेद क्षिप्तंक्षिप्तं शितैः शरैः ॥ ७.१३९.८७ ॥
ક્રોધિત પાંડવે તે તે ઉપાડીને કર્ણ તરફ ફેંક્યા; ફેંકાયેલી દરેક વસ્તુને કર્ણે તીક્ષ્ણ બાણોથી કાપી નાખી.
7.139.88
भीमोऽपि मुष्टिमुद्यम्य वज्रगर्भं सुदारुणम् ।
हन्तुमैच्छत्सूतपुत्रं संस्परन्नर्जुनं क्षणात् ॥ ७.१३९.८८ ॥
ભીમે પણ વજ્રગર્ભ, અતિ ભયંકર મુષ્ટિ ઉગામીને, અર્જુનને સ્પર્શતા ક્ષણમાં સૂતપુત્રને મારવાની ઇચ્છા કરી.
7.139.89
शक्तोऽपि नावधीत्कर्णं समर्थः पाण्डुनन्दनः ।
रक्षमाणः प्रतिज्ञां तां या कृता सव्यसाचिना ॥ ७.१३९.८९ ॥
સમર્થ હોવા છતાં પાંડુપુત્ર (ભીમે) કર્ણને માર્યો નહીં; સવ્યસાચી (અર્જુન)એ કરેલી તે પ્રતિજ્ઞાનું રક્ષણ કરતાં.
7.139.90
तमेवं व्याकुलं भीमं भूयोभूयः शितैः शरैः ।
मूर्च्छयाभिपरीताङ्गमकरोत्सूतनन्दनः ॥ ७.१३९.९० ॥
આમ વ્યાકુળ થયેલા ભીમને સૂતપુત્રે વારંવાર તીક્ષ્ણ બાણોથી મૂર્છાથી અંગો વ્યાપ્ત થાય તેવા કરી દીધા.
7.139.91
व्यायुधं नावधीच्चैनं कर्णः कुन्त्या वचः स्मरन् ।
धनुषोग्रेण तं कर्णः सोऽभिद्रुत्य परामृशत् ॥ ७.१३९.९१ ॥
કુંતીનું વચન યાદ કરીને કર્ણે નિઃશસ્ત્ર તેને માર્યો નહીં. ઉગ્ર ધનુષ્ય વડે તેની પાસે જઈને તેને સ્પર્શ કર્યો.
7.139.92
धनुषा स्पृष्टमात्रेण क्रुद्धः सर्प इव श्वसन् ।
आच्छिद्य स धनुस्तस्य कर्णं मूर्धन्यताडयत् ॥ ७.१३९.९२ ॥
ધનુષ્યથી સ્પર્શ થતાં જ ક્રોધિત થઈ સાપની જેમ ફૂંફાડા મારતાં તેણે તેનું ધનુષ્ય કાપી કર્ણના માથા પર પ્રહાર કર્યો.
7.139.93
ताडितो भीमसेनेन क्रोधादारक्तलोचनः ।
विहसन्निव राधेयो वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.१३९.९३ ॥
ભીમસેનના પ્રહારથી ક્રોધે લાલ નેત્રોવાળો રાધેય જાણે હસતો હોય તેમ આ વાત બોલ્યો.
7.139.94
पुनः पुनस्तूबरक मूढ औदरिकेति च ।
अकृतास्त्रक मा योत्सीर्बाल सङ्ग्रामकातर ॥ ७.१३९.९४ ॥
'હે પેટુ, મૂર્ખ, ઉદરપોષક' એમ વારંવાર (કર્ણ બોલ્યો). 'હે અસ્ત્રવિદ્યા ન શીખેલા, યુદ્ધ ન કર! હે બાળક, યુદ્ધમાં ડરપોક!'
7.139.95
यत्र भोज्यं बहुविधं भक्ष्यं पेयं च पाण्डव ।
तत्र त्वं दुर्मते योग्यो न युद्धेषु कदाचन ॥ ७.१३९.९५ ॥
હે પાંડવ, જ્યાં અનેક પ્રકારનું ભોજન, ખાદ્ય અને પેય હોય ત્યાં જ તું યોગ્ય છે, હે દુર્મતિ; યુદ્ધોમાં તું કદી યોગ્ય નથી.
7.139.96
मूलपुष्पफलाहारो व्रतेषु नियमेषु च ।
उचितस्त्वं वने भीम न त्वं युद्धविशारदः ॥ ७.१३९.९६ ॥
મૂળ, ફૂલ અને ફળનો આહાર કરનાર તરીકે વ્રત અને નિયમોમાં તું યોગ્ય છે; હે ભીમ, વનમાં તું યોગ્ય છે, તું યુદ્ધમાં નિપુણ નથી.
7.139.97
क्व युद्वं क्व मुनित्वं च वनं गच्छ वृकोदर ।
न त्वं युद्धोचितस्तात वनवासरतिर्भवान् ॥ ७.१३९.९७ ॥
ક્યાં યુદ્ધ અને ક્યાં મુનિપણું? હે વૃકોદર, વનમાં જા. હે તાત, તું યુદ્ધને યોગ્ય નથી; તારી રુચિ વનવાસમાં છે.
7.139.98
सूदान्भृत्यजनान्दासांस्त्वं गृहे त्वरयन्भृशम् ।
योग्यस्ताडयितुं क्रोधाद्भोजनार्थं वृकोदर ॥ ७.१३९.९८ ॥
ઘરમાં રસોઇયાઓ, સેવકો અને દાસોને અત્યંત ઉતાવળ કરાવતા, હે વૃકોદર, ભોજન માટે ક્રોધથી તેમને મારવાને જ તું યોગ્ય છે.
7.139.99
मुनिर्भूत्वाऽथवा भीम फलान्यादत्स्व दुर्मते ।
वनाय व्रज कौन्तेय न त्वं युद्धविशारदः ॥ ७.१३९.९९ ॥
અથવા મુનિ બનીને, હે ભીમ, ફળો ગ્રહણ કર. હે દુર્મતિ, હે કૌન્તેય, વનમાં જા; તું યુદ્ધમાં નિપુણ નથી.
7.139.100
फलमूलाशने शक्तस्त्वं तथाऽतिथिपूजने ।
न त्वां शस्त्रसमुद्योगे योग्यं मन्ये वृकोदर ॥ ७.१३९.१०० ॥
ફળ અને મૂળ ખાવામાં તું સમર્થ છે, અને અતિથિ-સત્કારમાં પણ. હે વૃકોદર, શસ્ત્ર-ઉદ્યોગમાં તું યોગ્ય છે એવું હું માનતો નથી.
7.139.101
एवं तं विरथं दृष्ट्वा स्मृत्वा कर्णोऽब्रवीद्वचः ॥ ७.१३९.१०१ ॥
તેને આ રીતે રથવિહીન જોઈને, સ્મરણ કરીને કર્ણે આ વચનો કહ્યાં.
7.139.102
कौमारे यानि वृत्तानि विप्रियाणि विशाम्पते ।
तानि सर्वाणि चाप्येव रूक्षाण्यश्रावयद्भृशम् ॥ ७.१३९.१०२ ॥
હે વિશાંપતિ, બાલ્યકાળમાં થયેલાં જે અપ્રિય કર્મો હતાં, તે બધાં કઠોર વચનો તેણે અત્યંત રીતે સંભળાવ્યાં.
7.139.103
अथैनं तत्र संलीनमस्पृशद्धनुषा पुनः ।
प्रहसंश्च पुनर्वाक्यं भीममाह वृषस्तदा ॥ ७.१३९.१०३ ॥
ત્યારે કર્ણે ત્યાં છુપાયેલા તેને ફરીથી ધનુષ્યથી સ્પર્શ્યો, અને હસતાં હસતાં ભીમને ફરીથી આ વચનો કહ્યાં.
7.139.104
योद्धव्यं मारिषान्यत्र न योद्धव्यं च मादृशैः ।
मादृशैर्युध्यमानानामेतच्चान्यच्च विद्यते ॥ ७.१३९.१०४ ॥
હે મારિષ, આ બીજે ક્યાંક લડવું જોઈએ, અને મારા જેવા માણસોએ એ રીતે લડવું ન જોઈએ. મારા જેવા લડનારાઓ માટે આ અને બીજું પણ છે.
7.139.105
गच्छ वा यत्र तौ कृष्णौ तौ त्वां रक्षिष्यतो रणे ।
गृहं वा गच्छ कौन्तेय किं ते युद्धेन बालक ॥ ७.१३९.१०५ ॥
જ્યાં તે બંને કૃષ્ણ છે ત્યાં જા; તેઓ યુદ્ધમાં તારું રક્ષણ કરશે. અથવા ઘરે જા, હે કૌંતેય બાળક! તારે યુદ્ધ સાથે શું કામ?
7.139.106
कर्णस्य वचनं श्रुत्वा भीमसेनोऽतिदारुणम् ।
उवाच कर्णं प्रहसन्सर्वेषां शृण्वतां वचः ॥ ७.१३९.१०६ ॥
કર્ણનું અતિ કઠોર વચન સાંભળીને ભીમસેન હસતાં હસતાં, બધા સાંભળતા હતા ત્યારે કર્ણને બોલ્યા.
7.139.107
जितस्त्वमसकृद्दुष्ट कत्थसे किं वृथात्मना ।
जयाजयौ महेन्द्रस्य लोके दृष्टौ पुरातनैः ॥ ७.१३९.१०७ ॥
હે દુષ્ટ, તું વારંવાર હાર્યો છે; વૃથા પોતાની જ બડાઈ કેમ હાંકે છે? ઇન્દ્રની જય અને પરાજય જગતમાં પ્રાચીનોએ જોયાં છે.
7.139.108
मल्लयुद्धं मया सार्धं कुरु दुष्कुलसम्भव ।
महाबलो महाभोगी कीचको निहतो यथा।
तथा त्वां घातयिष्यामि पश्यत्सु सर्वराजसु ॥ ७.१३९.१०८ ॥
હે હીન કુળમાં જન્મેલા, મારી સાથે મલ્લયુદ્ધ કર. મહાબળવાન અને મહાભોગી કીચક જેમ હણાયો હતો, તેમ બધા રાજાઓની સામે હું તને પણ મારી નાખીશ.
7.139.109
भीमस्य मतमाज्ञाय कर्णो बुद्धिमतां वरः ।
विरराम रणात्तस्मात्पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१३९.१०९ ॥
ભીમનો અભિપ્રાય સમજીને, બુદ્ધિમાનોમાં શ્રેષ્ઠ કર્ણ બધા ધનુર્ધરો જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે તે યુદ્ધથી અટક્યો.
7.139.110
एवं तं विरथं कृत्वा कर्णो राजन्व्यकत्थयत् ।
प्रसुखे वृष्णिसिंहस्य पार्थस्य च महात्मनः ॥ ७.१३९.११० ॥
તેને રથહીન કરીને, હે રાજન્, કર્ણે વૃષ્ણિસિંહ અને મહાત્મા પાર્થની સામે બડાઈ મારી.
7.139.111
तं ब्रुवाणं तु भीमः स काङ्क्षन्भीमपराक्रमः ।
न चाकार्षीन्मृतं स्मृत्वा ह्यर्जुनस्य महाबलम् ॥ ७.१३९.१११ ॥
તે બોલતો હતો ત્યારે પણ ભીમ, ભયંકર પરાક્રમી હોવા છતાં, અર્જુનનું મહાબળ સ્મરીને મૃતની જેમ તેની સામે કંઈ કર્યું નહીં.
7.139.112
तस्य कार्मुकमारुज्य बभञ्जाशुपराक्रमी ॥ ७.१३९.११२ ॥
શીઘ્ર પરાક્રમી તેણે તેના ધનુષ્ય પર ચડીને તેને તોડી નાખ્યું.
7.139.113
ततो दृष्ट्वा महाराज वासुदेवो महाद्युतिः ।
अर्जुनार्जुन पश्येमं भीमं कर्णेन बाधितम् ॥ ७.१३९.११३ ॥
ત્યારે, હે મહારાજ, મહાદ્યુતિ વાસુદેવે જોઈને કહ્યું, 'અર્જુન, અર્જુન, કર્ણથી પીડાયેલા આ ભીમને જો.'
7.139.114
एवमुक्तस्तदा पार्थः केशवेन महात्मना ।
भीमसेनं तथाभूतं क्रोधसंरक्तलोचनः।
अमर्षवशमापन्नो निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ७.१३९.११४ ॥
મહાત્મા કેશવે એમ કહ્યું ત્યારે, એવી સ્થિતિમાં ભીમસેનને જોઈને, ક્રોધથી લાલ નેત્રોવાળો પાર્થ, અમર્ષના વશમાં આવી જાણે દૃષ્ટિથી બાળતો હોય તેમ હતો.
7.139.115
ततो राजञ्शिलाधौताञ्शराञ्शाखामृगध्वजः ।
प्राहिणोत्सूतपुत्राय केशवेन प्रचोदितः ॥ ७.१३९.११५ ॥
પછી હે રાજન, કેશવથી પ્રેરિત થયેલા શાખામૃગધ્વજ (અર્જુન) એ શિલા પર ધોયેલા બાણો સૂતપુત્ર તરફ છોડ્યા.
7.139.116
ततः पार्थभुजोत्सृष्टाः शराः कनकभूषणाः ।
गाण्डीवप्रभवाः कर्णं हंसाः क्रौञ्चमिवाविशन् ॥ ७.१३९.११६ ॥
પછી પાર્થના બાહુઓથી છૂટેલા, સોનાના અલંકારવાળા, ગાંડીવમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા બાણો કર્ણમાં એવી રીતે પ્રવેશ્યા જેમ હંસ ક્રૌંચમાં પ્રવેશે.
7.139.117
स भुजङ्गैरिवाविष्टैर्गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
भीमसेनादपासेधत्सूतपुत्रं धनञ्जयः ॥ ७.१३९.११७ ॥
ગાંડીવમાંથી છોડેલા, સર્પો પ્રવેશ્યા હોય તેવા બાણોથી ધનંજયે સૂતપુત્રને ભીમસેનથી દૂર હટાવ્યો.
7.139.118
स च्छिन्नधन्वा भीमेन धनञ्जयशराहतः ।
कर्णो भीमादपायासीद्रथेन महता द्रुतम् ॥ ७.१३९.११८ ॥
ભીમે ધનુષ્ય કાપેલો, ધનંજયના બાણોથી ઘાયલ કર્ણ મોટા રથમાં ઝડપથી ભીમથી દૂર ચાલ્યો ગયો.
7.139.119
भीमोऽपि सात्यकेर्वाहं समारुह्य नरर्षभः ।
अन्वयाद्धातरं सङ्ख्ये पाण्डवं सव्यसाचिनम् ॥ ७.१३९.११९ ॥
ભીમ પણ સાત્યકિના રથે ચડીને, નરશ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં પોતાના ભાઈ પાંડવ સવ્યસાચીની પાછળ ગયો.
7.139.120
ततः कर्णं समुद्दिश्य त्वरमाणो धनञ्चयः ।
नाराचं क्रोधताम्राक्षः प्रैषीन्मृत्युमिवान्तकः ॥ ७.१३९.१२० ॥
પછી કર્ણને લક્ષ્ય બનાવી, ઉતાવળથી, ક્રોધથી લાલ આંખોવાળો ધનંજય, યમ મૃત્યુને મોકલે તેમ નારાચ બાણ છોડ્યું.
7.139.121
स गरुत्मानिवाकशे प्रार्थयन्भुजगोत्तमम् ।
नाराचोऽभ्यपतत्कर्णं तूर्णं गाण्डीवचोदितः ॥ ७.१३९.१२१ ॥
આકાશમાં ગરુડની જેમ ઉત્તમ સર્પને ઇચ્છતો, ગાંડીવથી પ્રેરિત નારાચ ઝડપથી કર્ણ પર પડ્યો.
7.139.122
तमन्तरिक्षे नाराचं द्रौणिश्चिच्छेद पत्रिणा ।
धनञ्जयभयात्कर्णमुज्जिहीर्षन्महारथः ॥ ७.१३९.१२२ ॥
આકાશમાં તે નારાચને દ્રોણપુત્રે એક બાણથી કાપી નાખ્યો; ધનંજયના ભયથી કર્ણને છોડાવવા ઇચ્છતા તે મહારથીએ.
7.139.123
ततो द्रौणिं चतुःषष्ट्या विव्याध कुपितोऽर्जुनः ।
शिलीमुखैर्महाराज मागास्तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१३९.१२३ ॥
ત્યારે ક્રોધિત અર્જુને દ્રોણપુત્રને ચોસઠ શિલીમુખ બાણોથી વીંધ્યો; હે મહારાજ, 'ભાગ નહીં, ઊભો રહે!' એમ કહ્યું.
7.139.124
स तु मत्तगजाकीर्णमनीकं रथसङ्कुलम् ।
तूर्णमभ्याविशद्द्रौणिर्धनञ्जयशरार्दितः ॥ ७.१३९.१२४ ॥
પરંતુ ધનંજયના બાણોથી પીડિત દ્રોણપુત્ર મદમસ્ત હાથીઓ અને રથોથી ભરેલી તે સેનામાં ઝડપથી પ્રવેશ્યો.
7.139.125
ततः सुवर्णपृष्ठानां चापानां कूजतां रणे ।
शब्दं गाण्डीवघोषेण कौन्तेयोऽभ्यभवद्बली ॥ ७.१३९.१२५ ॥
ત્યારે રણમાં સોનેરી પીઠવાળા ધનુષ્યોના ગુંજનને ગાંડીવના ઘોષથી બળવાન કૌન્તેયે દબાવી દીધું.
7.139.126
धनञ्जयस्तथाऽऽयान्तं पृष्ठतो द्रौणिमभ्यगात् ।
नातिदीर्घमिवाध्वानं शरैः सन्त्रासयन्बलम् ॥ ७.१३९.१२६ ॥
ધનંજય પણ પાછળથી આવતા દ્રોણપુત્ર તરફ ગયો; જાણે લાંબો માર્ગ ન હોય તેમ, બાણોથી સેનાને ભયભીત કરતો.
7.139.127
विदार्य देहान्नाराचैर्नरवारणवाजिनाम् ।
कङ्कबर्हिणवासोभिर्बलं व्यधमदर्जुनः ॥ ७.१३९.१२७ ॥
અર્જુને લોખંડના બાણોથી માણસો, હાથીઓ અને ઘોડાઓના શરીર ચીરીને, કંક અને મોરનાં પીંછાંવાળાં બાણોથી સેનાને વિખેરી નાખી.
7.139.128
तद्बलं भरतश्रेष्ठ सवाजिद्विपमानवम् ।
पाकशासनिरायत्तः पार्थः स निजघान ह ॥ ७.१३९.१२८ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, ઇન્દ્રપુત્રના અધીન એવા તે પાર્થે ઘોડા, હાથી અને માણસો સહિત તે સેનાનો ખરેખર સંહાર કર્યો.