महाभारत · अध्याय 7.139
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.139.1
ततः कर्णो महाराज भीमं विद्धा त्रिभिः शूरैः ।
पुनश्च षड्भिस्तीक्ष्णाग्रैरविध्यत्कङ्कपत्रिभिः।
मुमोच शरवर्षाणि विचित्राणि बहूनि च ॥ ७.१३९.१ ॥
तेव्हा, हे महाराज, कर्णाने भीमाला तीन शूर बाणांनी विंधले; पुन्हा तीक्ष्ण टोकांच्या सहा कंकपत्री बाणांनी विंधले, आणि अनेक विचित्र बाणवर्षाव सोडला.
7.139.2
वध्यमानो महाबाहुः सूतपुत्रेण पाण्डवः ।
न विव्यथे भीमसेनो भिद्यमान इवाचलः ॥ ७.१३९.२ ॥
सूतपुत्राने प्रहार केले तरी महाबाहू पांडव भीमसेन विचलित झाला नाही; फोडल्या जाणाऱ्या पर्वतासारखा अचल राहिला.
7.139.3
स कर्णं कर्णिना कर्णे पीतेन निशितेन च ।
विव्याध सुभृशं सङ्ख्ये तैलधौतेन मारिष ॥ ७.१३९.३ ॥
त्याने युद्धात कर्णाला कर्णी बाणाने आणि कानापर्यंत ओढलेल्या पिवळ्या, तीक्ष्ण, तेलाने घासलेल्या बाणाने अत्यंत जोरात विंधले, हे मारिष।
7.139.4
स कुण्डलं महच्चारु कर्णस्यापातयद्भुवि ।
तपनीयं महाराज दीप्तं ज्योतिरिवाम्बरात् ॥ ७.१३९.४ ॥
त्याने कर्णाचे ते मोठे, सुंदर कुंडल भूमीवर पाडले, हे महाराज; तापवलेल्या सोन्याचे ते कुंडल आकाशातून पडणाऱ्या तेजस्वी प्रकाशासारखे होते.
7.139.5
अथापरेण भल्लेन सूतपुत्रं स्तनान्तरे ।
आजघान भृशं क्रुद्धो हसन्निव वृकोदरः ॥ ७.१३९.५ ॥
मग दुसऱ्या भल्ल बाणाने, संतप्त वृकोदराने सूतपुत्राच्या छातीच्या मध्यभागी अत्यंत प्रचंडपणे प्रहार केला, जणू हसत असावा.
7.139.6
पुनरस्य त्वरन्भीपो नाराचान्दश भारत ।
रणे प्रैषीन्महाबाहुर्निर्मुक्ताशीविषोपमान् ॥ ७.१३९.६ ॥
हे भारत, पुन्हा त्याने घाईने रणात त्याच्यावर दहा नाराच बाण सोडले, सोडलेल्या विषारी सर्पांसारखे; महाबाहू भीष्माने.
7.139.7
ते ललाटं विनिर्भिद्य सूतपुत्रस्य भारत ।
विविशुश्चोदितास्तेन वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ७.१३९.७ ॥
हे भारता, ते सूतपुत्राचे कपाळ भेदून, त्याच्याकडून प्रेरित होऊन, वारुळात शिरणाऱ्या सर्पांप्रमाणे आत शिरले.
7.139.8
ललाटस्थैस्ततो बाणैः सूतपुत्रो व्यरोचत ।
नीलोत्पलमयीं मालां धारयन्वै यथा पुरा ॥ ७.१३९.८ ॥
मग कपाळात रुतलेल्या बाणांनी सूतपुत्र चमकला, जणू पूर्वीप्रमाणे नीलकमळांची माला धारण केली आहे.
7.139.9
सोऽतिविद्धो भृशं कर्णः पाण्डवेन तरस्विना ।
रथकूबरमालम्ब्य न्यमीलयत लोचने ॥ ७.१३९.९ ॥
पांडवाच्या वेगवान वीराने त्याला अतिशय जखमी केले. कर्ण रथाच्या कूबराला टेकून डोळे मिटू लागला.
7.139.10
स मुहूर्तात्पुनः संज्ञां लेभे कर्णः परन्तपः ।
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गः क्रोधमाहारयत्परम् ॥ ७.१३९.१० ॥
क्षणभरात शत्रूंना तापवणारा कर्ण पुन्हा शुद्धीवर आला. त्याचे सर्व अंग रक्ताने माखले होते; त्याने प्रचंड क्रोध धारण केला.
7.139.11
ततः क्रुद्धो रणे कर्णः पीडितो दृढधन्वना ।
वेगं चक्रे महावेगो भीमसेनरथं प्रति ॥ ७.१३९.११ ॥
मग रणांगणात संतप्त कर्ण, दृढधन्वाने पीडित होऊन, महावेगाने भीमसेनाच्या रथाकडे धावला.
7.139.12
तस्मै कर्णः शतं राजन्निषूणां गार्ध्रवाससाम् ।
अमर्षी बलवान्क्रुद्धः प्रेषयामास भारत ॥ ७.१३९.१२ ॥
हे राजा, त्याच्याकडे कर्णाने गिधाडाच्या पंखांचे शंभर बाण सोडले. असहिष्णू, बलवान आणि संतप्त झालेल्या त्याने, हे भारता, ते पाठवले.
7.139.13
ततः प्रासृजदुग्राणि शरवर्षाणि पाण्डवः ।
समरे तमनादृत्य तस्य वीर्यमचिन्तयन् ॥ ७.१३९.१३ ॥
तेव्हा पाण्डवाने समरात त्याच्या पराक्रमाची पर्वा न करता भयंकर बाणवर्षाव सोडला.
7.139.14
कर्णस्ततो महाराज पाण्डवं नवभिः शरैः ।
आजघानोऽसि क्रुद्धः क्रुद्धरूपं परन्तप ॥ ७.१३९.१४ ॥
तेव्हा हे महाराज, कर्णाने क्रोधाने पाण्डवाला नऊ बाणांनी घायाळ केले. हे शत्रुतापना!
7.139.15
तावुभौ नरशार्दूलौ शार्दूलाविव दंष्ट्रिणौ ।
शरदंष्ट्रौ समासाद्य ततक्षतुररिन्दमौ।
जिमूताविव चान्योन्यं प्रववर्षतुराहवे ॥ ७.१३९.१५ ॥
ते दोघे नरश्रेष्ठ, दाढा असलेल्या दोन वाघांसारखे, बाणरूपी दाढांनिशी जवळ येऊन एकमेकांना जखमी करू लागले; शत्रूंना दडपणारे ते दोघे रणात मेघांप्रमाणे एकमेकांवर वर्षाव करू लागले.
7.139.16
तलशब्दरवैश्चैव त्रासयेतां परस्परम् ।
शरजालैश्च विविधैस्त्रासयामासतुर्मृधे ॥ ७.१३९.१६ ॥
टाळ्यांच्या गजराने आणि विविध बाणजालांनी ते दोघे रणात एकमेकांना भयभीत करू लागले.
7.139.17
अन्योन्यं समरे क्रुद्धौ कृतप्रतिकृतैषिणौ ।
ततो भीमो महाबाहुः सूतपुत्रस्य भारत ॥ ७.१३९.१७ ॥
रणात एकमेकांवर क्रुद्ध होऊन, प्रत्युत्तराचा प्रत्युत्तर इच्छित असताना; हे भारता, महाबाहू भीमाने सूतपुत्राच्या...
7.139.18
क्षुरप्रेण धनुश्छित्त्वा ननाद परवीरहा ।
तदपास्य धनुश्छिन्नं सूतपुत्रो महारथः ॥ ७.१३९.१८ ॥
क्षुरप्र बाणाने धनुष्य तोडून शत्रुवीरांचा नाश करणारा गरजला. मग तुटलेले धनुष्य टाकून सूतपुत्र महारथ (कर्ण)...
7.139.19
अन्यत्कार्मुकमादत्त भारघ्नं वेगवत्तरम् ।
तदप्यथ निमेषार्धाच्चिच्छेदास्य वृकोदरः ॥ ७.१३९.१९ ॥
त्याने दुसरे धनुष्य घेतले; जे भार सहन करणारे आणि अत्यंत वेगवान होते. वृकोदराने अर्ध्या निमेषात तेही तोडले.
7.139.20
तृतीयं च चतुर्थं च पञ्चमं षष्ठमेव हि ।
सप्तमं चाष्टमं चैव नवमं दशमं तथा ॥ ७.१३९.२० ॥
तिसरे, चौथे, पाचवे आणि सहावे, तसेच सातवे, आठवे, नववे आणि दहावे (त्याने तोडले).
7.139.21
एकादशं द्वादशं च त्रयोधशमथापि च ।
चतुर्दशं पञ्चदशं षोडशं च वृकोदरः ॥ ७.१३९.२१ ॥
अकरावे, बारावे, तेरावे, चौदावे, पंधरावे आणि सोळावे (वृकोदराने तोडले).
7.139.22
तथा सप्तदशं वेगादष्टादशमथापि वा ।
बहूनि भीमश्चिच्छेद कर्णस्यैवं धनूंषि हि।
निमेषार्धात्ततः कर्णो धनुर्हस्तो व्यतिष्ठत ॥ ७.१३९.२२ ॥
तसेच सतरावे आणि वेगाने अठरावे, किंवा आणखी अनेक धनुष्ये भीमाने कर्णाची तोडली. अर्ध्या निमेषात मग कर्ण हातात धनुष्य घेऊन उभा राहिला.
7.139.23
दृष्ट्वा स कुरुसौवीरसिन्धुवीरबलक्षयम् ।
स वर्मध्वजशस्त्रैश्च पतितैः संवृतां महीम् ॥ ७.१३९.२३ ॥
कुरु, सौवीर आणि सिंधू वीरांच्या सैन्याचा नाश पाहून तो (कर्ण) ... पडलेली कवचे, ध्वज आणि शस्त्रे यांनी झाकलेली भूमी (पाहिली).
7.139.24
रथैर्विमथितैर्भल्लैरश्वैश्चान्यैः प्रवल्गितैः ।
भ्रष्टश्रीकैर्नरवरैः पांसुकुण्ठितमूर्धजैः ॥ ७.१३९.२४ ॥
मोडलेल्या रथांनी, भल्लांनी, इतस्ततः उधळणाऱ्या अन्य घोड्यांनी, तेज गमावलेल्या श्रेष्ठ वीरांनी, धुळीने मळलेल्या केसांच्या (योद्ध्यांनी भरलेली भूमी).
7.139.25
हस्त्यश्वरथदेहांश्च गतासून्प्रेक्ष्य सर्वशः ।
सूतपुत्रस्य संरम्भाद्दीप्तं वपुरजायत ॥ ७.१३९.२५ ॥
हत्ती, घोडे आणि रथ यांचे देह सर्वत्र प्राणहीन पडलेले पाहून सूतपुत्राचे शरीर क्रोधाने तेजस्वी झाले.
7.139.26
स विष्फार्य महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम् ।
भीमं प्रैक्षत राधेयो घोरं घोरेण चक्षुषा ॥ ७.१३९.२६ ॥
त्याने सोन्याने शोभिवलेले मोठे धनुष्य ताणून धरले आणि राधेय (कर्ण) भयंकर दृष्टीने भीमाकडे पाहिले.
7.139.27
ततः क्रुद्धः शरानस्यन्सूतपुत्रो व्यरो चत ।
मध्यन्दिनगतोऽर्चिष्माञ्शरदीव दिवाकरः ॥ ७.१३९.२७ ॥
तेव्हा क्रोधित झालेला सूतपुत्र बाण सोडत, शरद ऋतूत माध्यान्हाला पोहोचलेल्या तेजस्वी सूर्यासारखा प्रकाशला.
7.139.28
मरीचिविकचस्येव राजन्भानुमतो वपुः ।
आसीदाधिरथेर्घोरं वपुः शरशताचितम् ॥ ७.१३९.२८ ॥
हे राजा! किरणांनी फुललेल्या तेजस्वी सूर्याच्या देहासारखे, अधिरथपुत्राचे भयंकर शरीर शेकडो बाणांनी व्यापलेले होते.
7.139.29
कराभ्यामाददानस्य सन्दधानस्य चाशुगान् ।
कर्षतो मुञ्चतो बाणान्नान्तरं ददृशे रणे ॥ ७.१३९.२९ ॥
दोन्ही हातांनी बाण उचलताना, जुळवताना, ओढताना व सोडताना रणांगणात त्यामध्ये कोणतेही अंतर दिसले नाही.
7.139.30
अग्निचक्रोपमं घोरं मण्डलीकृतमायुधम् ।
कर्णस्यासीन्महीपाल सव्यं दक्षिणमस्यतः ॥ ७.१३९.३० ॥
हे महीपाला! कर्ण डाव्या व उजव्या दोन्ही हातांनी बाण सोडत असताना त्याचे आयुध वर्तुळाकार फिरणाऱ्या अग्निचक्रासारखे भयंकर होते.
7.139.31
स्वर्णपुङ्खाः सुनिशिताः कर्मचापच्युताः शराः ।
प्राच्छादयन्महाराज दिशः सूर्य इवांशुभिः ॥ ७.१३९.३१ ॥
हे महाराजा, सोन्याच्या पंखांचे, अत्यंत तीक्ष्ण बाण धनुष्यातून सुटून, सूर्य आपल्या किरणांनी दिशा झाकतो तसे सर्व दिशा झाकू लागले.
7.139.32
ततः कनकपुङ्खानां शराणां नतपर्वणाम् ।
धनुश्च्युतानां वियति ददृशे बहुधा व्रजः ॥ ७.१३९.३२ ॥
नंतर सोन्याच्या पंखांचे, वाकलेल्या पेरांचे, धनुष्यातून सुटलेल्या बाणांचे थवे आकाशात अनेक प्रकारे दिसू लागले.
7.139.33
बाणासनादाधिरथेः प्रभवन्ति स्म सायकाः ।
श्रेणीकृता व्यरोचन्त राजन्क्रौञ्चा इवाम्बरे ॥ ७.१३९.३३ ॥
हे राजा, अधिरथपुत्राच्या धनुष्यातून बाण बाहेर पडले; रांगेत मांडलेले ते आकाशात क्रौंच पक्ष्यांसारखे चमकले.
7.139.34
गार्ध्रपत्राञ्शिलाधौतान्कार्तस्वरविभूषितान् ।
महावेगान्प्रदीप्ताग्रान्मुमोचाधिरथिः शरान् ॥ ७.१३९.३४ ॥
गिधाडाच्या पंखांचे, दगडावर घासून चकाकवलेले, सोन्याने सजवलेले, महावेगाचे, पेटत्या टोकांचे बाण अधिरथपुत्राने सोडले.
7.139.35
ते तु चापबलोद्धूताः शातकुम्भविभूषिताः ।
अजस्रमपतन्बाणा भीमसेनरथं प्रति ॥ ७.१३९.३५ ॥
धनुष्याच्या बळाने फेकलेले, सोन्याने सजवलेले ते बाण सतत भीमसेनाच्या रथाच्या दिशेने पडू लागले.
7.139.36
ते व्योम्नि रुक्मविकृता व्यकाशन्त सहस्रशः ।
शलभानामिव व्राताः शराः कर्णसमीरिताः ॥ ७.१३९.३६ ॥
आकाशात सोनेरी रंगात ते हजारोंनी चमकले; टोळधाडीच्या थव्यासारखे कर्णाने सोडलेले बाण असे दिसले.
7.139.37
चापादाधिरथेर्मुक्ताः प्रपतन्तश्चकाशिरे ।
एको दीर्घ इवात्यर्थमाकाशे संस्थितः शरः ॥ ७.१३९.३७ ॥
अधिरथपुत्र कर्णाच्या धनुष्यातून सुटलेले बाण पडताना चमकले; आकाशात एकच लांब बाण जणू अत्यंत स्थिर उभा राहिला होता.
7.139.38
पर्वतं वारिधाराभिच्छादयन्निव तोयदः ।
कर्णः प्राच्छादयत्क्रुद्धो भीमं सायकवृष्टिभिः ॥ ७.१३९.३८ ॥
ढग जलधारांनी पर्वत झाकतो, त्याप्रमाणे क्रुद्ध कर्णाने बाणांच्या वर्षावाने भीमाला पूर्णपणे झाकून टाकले.
7.139.39
तत्र भारत भीमस्य बलं वीर्यं पराक्रमम् ।
व्यवसायं च पुत्रास्ते ददृशुः सहसैनिकाः ॥ ७.१३९.३९ ॥
तेथे, हे भारता, तुमच्या पुत्रांनी सैनिकांसह भीमाचे बल, वीर्य, पराक्रम आणि निश्चय पाहिला.
7.139.40
तां समुद्रमिवोद्भूतां शरवृष्टिं समुत्थिताम् ।
अचिन्तयित्वा भीमस्तु क्रुद्धः कर्णमुपाद्रवत् ॥ ७.१३९.४० ॥
समुद्रासारखी उसळलेली ती बाणवृष्टी न गणता क्रुद्ध भीम कर्णाकडे धावला.
7.139.41
रुक्मपृष्ठं महच्चापं भीमस्यासीद्विशाम्पते ।
आकर्षान्मण्डलीभूतं शक्रचापमिवापरम्।
तस्माच्छराः प्रादुरासन्पूरयन्त इवाम्बरम् ॥ ७.१३९.४१ ॥
हे प्रजापते, भीमाचे सोनेरी पृष्ठभाग असलेले महान धनुष्य होते; ते ओढल्याने वर्तुळाकार होऊन जणू दुसरे इंद्रधनुष्य झाले; त्यातून आकाश भरून टाकणारे बाण प्रकट झाले.
7.139.42
सुवर्णपुङ्खैर्भीमेन सायकैर्नतपर्वभिः ।
गगने रचिता माला काञ्चनीव व्यरोचतं ॥ ७.१३९.४२ ॥
भीमाच्या सोनेरी पिसे आणि वाकलेल्या पेरांच्या बाणांनी आकाशात रचलेली माळ सोन्याच्या माळेसारखी चमकली.
7.139.43
ततो व्योम्नि विषक्तानि शरजालानि भागशः ।
आहतानि व्यशीर्यन्त भीमसेनस्य पत्रिभिः ॥ ७.१३९.४३ ॥
तेव्हा आकाशात अडकलेली बाणांची जाळी तुकडे होऊन, भीमसेनाच्या पंखयुक्त बाणांनी आघात होऊन विखुरली.
7.139.44
कर्णस्य शरजालौघैर्भीमसेनस्य चोभयोः ।
अग्निस्फुलिङ्गसंस्पर्शैरञ्जोगतिभिराहवे।
तैस्तैः कनकपुङ्खानां द्यौरासीत्संवृता व्रजैः ॥ ७.१३९.४४ ॥
कर्ण आणि भीमसेन दोघांच्या बाणजालाच्या प्रवाहांनी, युद्धात अग्निकणांच्या स्पर्शाप्रमाणे वेगवान, सोनेरी पंखांच्या बाणसमूहांनी आकाश व्यापले गेले.
7.139.45
न स्म सूर्यस्तदा भाति न स्म वाति समीरणः ।
शरजालावृते व्योम्नि न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ७.१३९.४५ ॥
तेव्हा सूर्य तळपला नाही, वारा वाहिला नाही; बाणजालाने व्यापलेल्या आकाशात काहीच ओळखू येईना.
7.139.46
स भिमं छादयन्बाणैः सूतपुत्रः पृथग्विधैः ।
उपारोहदनादृत्य तस्य वीर्यं महात्मनः ॥ ७.१३९.४६ ॥
सूतपुत्र त्या महात्म्याच्या पराक्रमाकडे दुर्लक्ष करून, विविध प्रकारच्या बाणांनी भीमाला झाकत पुढे सरसावला.
7.139.47
तयोर्विसृजतोस्तत्र शरजालानि मारिष ।
वायुभूतान्यदृश्यन्त संसक्तानीतरेतरम् ॥ ७.१३९.४७ ॥
हे मारिष! तिथे ते दोघे बाणजाले सोडत असता, ती वाऱ्यासारखी होऊन एकमेकांत गुंतलेली दिसू लागली.
7.139.48
अन्योन्यशरसंसम्पर्शात्तयोर्मनुजसिंहयोः ।
आकाशे भरतश्रेष्ठ पावकः समजायत ॥ ७.१३९.४८ ॥
त्या दोन नरसिंहांच्या बाणांच्या परस्पर स्पर्शाने, हे भरतश्रेष्ठा! आकाशात अग्नी उत्पन्न झाला.
7.139.49
तथा कर्णः शितान्बाणान्कर्मारपरिमार्जितान् ।
सुवर्णविकृतान्क्रुद्धः प्राहिणोद्वधकाङ्क्षया ॥ ७.१३९.४९ ॥
याप्रमाणे कर्णाने क्रोधाने, वधाच्या इच्छेने, लोहाऱ्यांनी घासलेले, सोन्याने सजवलेले तीक्ष्ण बाण सोडले.
7.139.50
तानन्तरिक्षे विशिखैस्त्रिधैकैकमशातयत् ।
विशेषयन्सूतपुत्रं भीमस्तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१३९.५० ॥
भीमाने ते बाण आकाशातच स्वतःच्या बाणांनी प्रत्येकाचे तीन तुकडे केले आणि सूतपुत्राला म्हणाला, 'थांब!'
7.139.51
पुनश्चासृजदुग्राणि शरवर्षाणि पाण्डवः ।
अमर्षी बलवान्क्रुद्धौ दिधक्षन्निव पावकः ॥ ७.१३९.५१ ॥
पुन्हा पांडुपुत्र असह्य, बलवान व क्रुद्ध होऊन, जाळू इच्छिणाऱ्या अग्नीप्रमाणे भयानक बाणवर्षाव करू लागला.
7.139.52
ततश्चटचटाशब्दो गोधाघातादभूत्तयोः ॥ ७.१३९.५२ ॥
तेव्हा त्या दोघांच्या गोधा (हातमोजा/कवच) आघातामुळे 'चटचट' आवाज झाला.
7.139.53
तलशब्दश्च सुभहान्सिंहनादश्च भैरवः ।
रथनेमिनिनादश्च ज्याशब्दश्चैव दारुणः ॥ ७.१३९.५३ ॥
हातांचा मोठा टाळ्यांचा आवाज, भयानक सिंहनाद, रथचक्रांचा गर्जना आणि धनुष्याच्या दोरीचा भीषण टणत्कार झाला.
7.139.54
योधा व्युपारमन्युद्धाद्दिदृक्षन्तः पराक्रमम् ।
कर्णपाण्डवयो राजन्परस्परवधैषिणोः ॥ ७.१३९.५४ ॥
हे राजा, एकमेकांच्या वधाची इच्छा करणाऱ्या कर्ण व पांडुपुत्राचा पराक्रम पाहण्यासाठी योद्धे युद्धातून थांबले.
7.139.55
देवर्षिसिद्धगन्धर्वाः साधुसाध्वित्यपूजयन् ।
मुमुचुः पुष्पवर्षं च विद्याधरगणास्तथा ॥ ७.१३९.५५ ॥
देवर्षी, सिद्ध आणि गंधर्व 'साधु साधु' म्हणून त्यांचा गौरव करू लागले; विद्याधरांच्या गणांनीही पुष्पवर्षाव केला.
7.139.56
ततो भीमो महाबाहुः संरम्भी दृढविक्रमः ।
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य शरैर्विव्याध सूतजम् ॥ ७.१३९.५६ ॥
नंतर महाबाहू भीम, संतापाने भरलेला व दृढ पराक्रमी, अस्त्रांनी अस्त्रांचे निवारण करून बाणांनी सूतपुत्रास विद्ध करू लागला.
7.139.57
कर्णोऽपि भीमसेनस्य निवार्येषून्महाबलः ।
प्राहिणोन्नव नाराचानाशीविषसमान्रणे ॥ ७.१३९.५७ ॥
महाबली कर्णानेही भीमसेनाचे बाण अडवून, युद्धात विषारी सर्पांसारखे नऊ नाराच सोडले.
7.139.58
तावद्भिरथ तान्भीमो व्योम्नि चिच्छेद पत्रिभिः ।
नाराचान्सूत पुत्रस्य तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१३९.५८ ॥
तेव्हा भीमाने तितक्याच बाणांनी आकाशातच ते नाराच तोडले आणि म्हणाला, "थांब, थांब, सूतपुत्रा!"
7.139.59
ततो भीमो महाबाहुः शरं क्रुद्धान्तकोपमम् ।
मुमोचाधिरथेर्वीरो यमदण्डमिवापरम् ॥ ७.१३९.५९ ॥
नंतर महाबाहू वीर भीमाने अधिरथपुत्रावर (कर्णावर) संतप्त यमासारखा एक बाण सोडला; तो जणू दुसरा यमदंडच होता.
7.139.60
तमापतन्तं चिच्छेद राधेयः प्रहसन्निव ।
त्रिभिः शरैः शरं राजन्पाण्डवस्य प्रतापवान् ॥ ७.१३९.६० ॥
राधेचा पुत्र कर्ण हसत असल्यासारखा, अंगावर येणारा तो बाण तीन बाणांनी तोडला; हे राजा, प्रतापी कर्णाने पांडुपुत्राचा तो बाण तीन बाणांनी छिन्न केला.
7.139.61
पुनश्चासृजदुग्राणि शरवर्षाणि पाण्डवः ।
तस्य तान्याददे कर्णः सर्वाण्यस्त्राण्यभीतवत्।
युध्यमानस्य भीमस्य सूतपुत्रोऽस्त्रमायया ॥ ७.१३९.६१ ॥
पाण्डवाने पुन्हा भयंकर बाणवर्षाव केला. युद्ध करणाऱ्या भीमाची ती सर्व अस्त्रे सूतपुत्र कर्णाने निर्भयासारखी अस्त्रमायेने झेलली.
7.139.62
तस्येषुधी धनुर्ज्यां च बाणैः सन्नतपर्वभिः ।
रश्मीन्योक्त्राणि चाश्वानां क्रुद्धः कर्णोऽच्छिनन्मृधे। ॥ ७.१३९.६२ ॥
क्रुद्ध झालेल्या कर्णाने युद्धात त्याचे दोन भाते, धनुष्याची प्रत्यंचा, लगामी आणि घोड्यांच्या दोऱ्या वाकलेल्या पेरांच्या बाणांनी तोडल्या.
7.139.63
तस्याश्वांश्च पुनर्हत्वा सूतं विव्याध पञ्चभिः ।
सोपसृत्य द्रुतं सूतो युधामन्यो रथं ययौ ॥ ७.१३९.६३ ॥
त्याचे घोडे पुन्हा मारून कर्णाने सारथ्याला पाच बाणांनी घायाळ केले. तेव्हा सारथी युधामन्यू वेगाने जवळ येऊन रथात गेला.
7.139.64
विहसन्निव भीमस्य क्रुद्धः कालानलद्युतिः ।
ध्वजं चिच्छेद राधेयः पताकां च व्यपातयत् ॥ ७.१३९.६४ ॥
भीमाकडे जणू हसत, कालाग्नीसारख्या तेजस्वी, क्रुद्ध राधेय कर्णाने ध्वज तोडला आणि पताका पाडली.
7.139.65
स विधन्वा महाबाहुरथ शक्तिं परामृशत् ।
तां व्यवासृजदाविध्य क्रुद्धः कर्णरथं प्रति ॥ ७.१३९.६५ ॥
मग त्या महाबाहू धनुर्धराने शक्ती हाती घेतली आणि क्रोधाने ती फिरवून कर्णाच्या रथाकडे फेकली.
7.139.66
तामाधिरथिरायस्तः शक्तिं काञ्चनभूषणाम् ।
आपतन्तीं महोल्काभां चिच्छेद दशभिः शरैः ॥ ७.१३९.६६ ॥
सोन्याने अलंकृत, महोल्केसारखी तेजस्वी ती शक्ती अंगावर येताना अधिरथपुत्र कर्णाने सावध होऊन दहा बाणांनी तोडली.
7.139.67
साऽपतद्दृशधा छिन्ना कर्णस्य निशितैः शरैः ।
अस्यतः सूतपुत्रस्य मित्रार्थे चित्रयोधिनः ॥ ७.१३९.६७ ॥
कर्णाच्या तीक्ष्ण बाणांनी ती दहा तुकड्यांत तुटून पडली; मित्रासाठी बाण सोडणाऱ्या त्या अद्भुत योद्ध्या सूतपुत्राचे ते शस्त्र.
7.139.68
स चर्मादत्त कौन्तेयो जातरूपपरिष्कृतम् ।
खङ्गं चान्यतरप्रेप्सुर्जयं मरणमेव वा ॥ ७.१३९.६८ ॥
कौंतेयाने सोन्याने मढवलेली ढाल व तलवार घेतली; विजय किंवा मरण, यापैकी एक मिळवू इच्छिणारा.
7.139.69
तदस्य तरसा क्रुद्धो व्यधमच्चर्म सुप्रभम् ।
शरैर्बहुभिरत्युग्रैः प्रहसन्निव भारत ॥ ७.१३९.६९ ॥
रागाने त्याने त्याची तेजस्वी ढाल जोराने अनेक अति उग्र बाणांनी पाडली; जणू हसत हसत, हे भारत.
7.139.70
स विचर्मा महाराज विरथः क्रोधमूर्च्छितः ।
असिं प्रासृजदाविध्य त्वरन्कर्णरथं प्रति ॥ ७.१३९.७० ॥
हे महाराज, ढाल व रथ गमावलेला तो क्रोधाने मूर्च्छित होऊन तलवार फिरवत कर्णाच्या रथाकडे त्वरेने फेकत होता.
7.139.71
स धनुः सूतपुत्रस्य सज्यं छित्त्वा महानसिः ।
पपात भुवि राजेन्द्र क्रुद्धः सर्प इवाम्बरात् ॥ ७.१३९.७१ ॥
ती महान तलवार सूतपुत्राचे प्रत्यंचा चढवलेले धनुष्य तोडून, हे राजेंद्रा, आकाशातून कोपलेल्या सर्पासारखी भूमीवर पडली.
7.139.72
ततः प्रहस्याधिरथिरन्यदादाय कार्मुकम् ।
शत्रुघ्नं समरे क्रुद्धो दृढज्यं वेगवत्तरम् ॥ ७.१३९.७२ ॥
मग अधिरथपुत्र हसून, रणांगणात क्रुद्ध होऊन, शत्रुनाशक, दृढ प्रत्यंचेचे, अत्यंत वेगवान दुसरे धनुष्य घेतले.
7.139.73
व्यायच्छत्स शरान्कर्णः कुन्तीपुत्रजिघांसया ।
सहस्रशो महाराज रुक्मपुङ्खान्सुतेजनान् ॥ ७.१३९.७३ ॥
महाराज, कुंतीपुत्राला मारण्याच्या इच्छेने कर्णाने सोन्याच्या पंखांचे, चांगले धारदार हजारो बाण ओढले.
7.139.74
स वध्यमानो बलवान्कर्णचापच्युतैः शरैः ।
वैहायसं प्राक्रमद्धै कर्णस्य रथमाविशत् ॥ ७.१३९.७४ ॥
कर्णाच्या धनुष्यातून सुटलेल्या बाणांनी घायाळ झालेला तो बलवान वीर आकाशात उडी मारून कर्णाच्या रथावर चढला.
7.139.75
स तस्य चरितं दृष्ट्वा सङ्ग्रामे विजयैषिणः ।
ध्वजालयस्थो राधेयो भीमसेनमवञ्चयत् ॥ ७.१३९.७५ ॥
युद्धात विजयाची इच्छा धरणाऱ्या त्याचे ते कृत्य पाहून ध्वजावर बसलेल्या राधेय कर्णाने भीमसेनाला फसवले.
7.139.76
तमदृष्ट्वा रथोपस्थे निलीनं व्यथितेन्द्रियम् ।
ध्वजमस्य समारुह्य तस्मै भीमो महीतले ॥ ७.१३९.७६ ॥
रथाच्या तळाशी लपलेल्या, विचलित इंद्रियांच्या त्याला न पाहून भीमाने त्याच्या ध्वजावर चढून, त्याच्यासाठी भूमीवर…
7.139.77
तदस्य कुरवः सर्वे चाणाश्चाभ्यपूजयन् ।
यदियेष रथात्कर्णं हर्तुं तार्क्ष्य इवोरगम् ॥ ७.१३९.७७ ॥
भीमाच्या त्या कृत्याची सर्व कौरव आणि चारणांनी प्रशंसा केली, कारण गरुड सर्पाला उचलतो तसे त्याने कर्णाला रथावरून उचलू इच्छिले.
7.139.78
स च्छिन्नधन्वा विरथः स्वधर्ममनुपालयन् ।
स्वरथं पृष्ठतः कृत्वा युद्धायैव व्यवस्थितः ॥ ७.१३९.७८ ॥
धनुष्य तुटले, रथ नाहीसा झाला तरी स्वधर्माचे पालन करीत, आपला रथ मागे ठेवून तो युद्धासाठीच स्थिर उभा राहिला.
7.139.79
तद्विचिन्त्य स राधेयस्तत एनं समभ्ययात् ।
संरम्भात्पाण्डवं सङ्ख्ये युद्धाय समुपस्थितम् ॥ ७.१३९.७९ ॥
हे विचारून राधापुत्र कर्ण संतापाने युद्धासाठी सज्ज असलेल्या पांडुपुत्र अर्जुनाकडे निघाला.
7.139.80
तौ समेतौ महाराज स्पर्धमानौ महाबलौ ।
जीमूताविव घर्मान्ते गर्जमानौ नरर्षभौ ॥ ७.१३९.८० ॥
हे महाराज, ते दोघे महाबली एकमेकांशी स्पर्धा करत भिडले; ग्रीष्माच्या शेवटी गर्जणाऱ्या दोन मेघांप्रमाणे, दोन नरश्रेष्ठ.
7.139.81
तयोरासीत्संप्रहारः क्रुद्धयोर्नरसिंहयोः ।
अमृष्यमाणयोः सङ्ख्ये देवदानवयोरिव ॥ ७.१३९.८१ ॥
संतप्त त्या दोन नरसिंहांमध्ये युद्धात भीषण प्रहार झाला; देव-दानवांप्रमाणे, दोघेही असह्य होऊन.
7.139.82
क्षीणशस्त्रस्तु कौन्तेयः कर्णेन समभिद्रुतः ।
दृष्ट्वाऽर्जुनहतान्नागान्पतितान्पर्वतोपमान्।
रथमार्गविघातार्थं व्यायुधः प्रविवेश ह ॥ ७.१३९.८२ ॥
कौंतेय अर्जुनाची शस्त्रे क्षीण झाली होती; कर्णाने त्यावर हल्ला केला. अर्जुनाने मारलेले, पर्वतांप्रमाणे पडलेले हत्ती पाहून, रथमार्ग मोकळा करण्यासाठी, शस्त्रांशिवाय तो आत शिरला.
7.139.83
हस्तिनां व्रजमासाद्य रथदुर्गं प्रविश्य च ।
पाण्डवो जीविताकाङ्क्षी राधेयं नाभ्यवर्तत ॥ ७.१३९.८३ ॥
हत्तींच्या कळपापर्यंत पोहोचून आणि रथदुर्गात शिरून, जीवनाची इच्छा असलेला पांडुपुत्र राधापुत्र कर्णाला सामोरा गेला नाही.
7.139.84
व्यवस्थानमथाकाङ्क्षन्धनञ्जयशरैर्हतम् ।
उद्यम्य कुञ्जरं पार्थस्तस्थौ परपुरञ्जयः ॥ ७.१३९.८४ ॥
मग स्थिर आश्रयाची इच्छा धरून, धनंजयाच्या बाणांनी मारलेला हत्ती उचलून, शत्रुनगरे जिंकणारा पार्थ उभा राहिला.
7.139.85
महौषधिसमायुक्तं हनूमानिव पर्वतम् ।
तमस्य विशिखैः कर्णो व्यधमत्कुञ्जरं पुनः ॥ ७.१३९.८५ ॥
महौषधींनी युक्त पर्वत जसा हनुमानाने उचलला, तसा कर्णाने भीमाच्या बाणांनी घायाळ झालेल्या त्या हत्तीला पुन्हा बाणांनी पाडले.
7.139.86
हस्त्यङ्गान्यथ कर्णाय प्राहिणोत्पाण्डुनन्दनः ।
चक्राण्यश्चांस्तथा चान्यद्यद्यत्पश्यति भूतले ॥ ७.१३९.८६ ॥
मग पांडुपुत्राने कर्णावर हत्तीचे अवयव, चाके, घोडे आणि जमिनीवर दिसेल ते सर्व पाठवले.
7.139.87
तत्तदादाय चिक्षेप क्रुद्धः कर्णाय पाण्डवः ।
तदस्य सर्वं चिच्छेद क्षिप्तंक्षिप्तं शितैः शरैः ॥ ७.१३९.८७ ॥
क्रुद्ध झालेल्या पांडवाने ते ते उचलून कर्णावर फेकले; फेकलेले प्रत्येक तीक्ष्ण बाणांनी कर्णाने तोडले.
7.139.88
भीमोऽपि मुष्टिमुद्यम्य वज्रगर्भं सुदारुणम् ।
हन्तुमैच्छत्सूतपुत्रं संस्परन्नर्जुनं क्षणात् ॥ ७.१३९.८८ ॥
भीमानेही वज्रासारखी, अत्यंत भयंकर मूठ उचलून, अर्जुनाला स्पर्श करत क्षणात सूतपुत्राला मारण्याची इच्छा केली.
7.139.89
शक्तोऽपि नावधीत्कर्णं समर्थः पाण्डुनन्दनः ।
रक्षमाणः प्रतिज्ञां तां या कृता सव्यसाचिना ॥ ७.१३९.८९ ॥
समर्थ असूनही पांडुपुत्र (भीम) कर्णाला मारू शकला नाही; सव्यसाचीने (अर्जुनाने) केलेली ती प्रतिज्ञा राखण्यासाठी.
7.139.90
तमेवं व्याकुलं भीमं भूयोभूयः शितैः शरैः ।
मूर्च्छयाभिपरीताङ्गमकरोत्सूतनन्दनः ॥ ७.१३९.९० ॥
अशा व्याकुळ झालेल्या भीमाला सूतपुत्राने वारंवार तीक्ष्ण बाणांनी मूर्च्छेने व्यापलेल्या अंगांचा करून टाकले.
7.139.91
व्यायुधं नावधीच्चैनं कर्णः कुन्त्या वचः स्मरन् ।
धनुषोग्रेण तं कर्णः सोऽभिद्रुत्य परामृशत् ॥ ७.१३९.९१ ॥
कुंतीचे वचन आठवून कर्णाने निःशस्त्र त्या भीमाला मारले नाही. उग्र धनुष्याने त्याच्याजवळ जाऊन त्याला स्पर्श केला.
7.139.92
धनुषा स्पृष्टमात्रेण क्रुद्धः सर्प इव श्वसन् ।
आच्छिद्य स धनुस्तस्य कर्णं मूर्धन्यताडयत् ॥ ७.१३९.९२ ॥
धनुष्याने स्पर्श होताच क्रोधित होऊन सर्पासारखा फुत्कारत त्याने त्याचे धनुष्य तोडून कर्णाच्या डोक्यावर प्रहार केला.
7.139.93
ताडितो भीमसेनेन क्रोधादारक्तलोचनः ।
विहसन्निव राधेयो वाक्यमेतदुवाच ह ॥ ७.१३९.९३ ॥
भीमसेनाच्या प्रहाराने क्रोधाने लाल डोळे झालेला राधेय हसल्यासारखे हे वाक्य बोलला.
7.139.94
पुनः पुनस्तूबरक मूढ औदरिकेति च ।
अकृतास्त्रक मा योत्सीर्बाल सङ्ग्रामकातर ॥ ७.१३९.९४ ॥
'हे पोटभरू, मूर्खा, उदरंभरा' असे पुन्हा पुन्हा (कर्ण म्हणाला). 'हे अशस्त्रविद्या न शिकलेल्या, युद्ध करू नकोस! हे बालका, युद्धात भित्र्या!'
7.139.95
यत्र भोज्यं बहुविधं भक्ष्यं पेयं च पाण्डव ।
तत्र त्वं दुर्मते योग्यो न युद्धेषु कदाचन ॥ ७.१३९.९५ ॥
हे पाण्डवा, जिथे अनेक प्रकारचे भोजन, भक्ष्य आणि पेये असतात तिथेच तू योग्य आहेस, हे दुर्मती; युद्धात तू कधीही योग्य नाहीस.
7.139.96
मूलपुष्पफलाहारो व्रतेषु नियमेषु च ।
उचितस्त्वं वने भीम न त्वं युद्धविशारदः ॥ ७.१३९.९६ ॥
मूळे, फुले, फळे हाच आहार घेणारा म्हणून व्रते आणि नियमांमध्ये तू योग्य आहेस; हे भीमा, वनात तू योग्य आहेस, युद्धनिपुण तू नाहीस.
7.139.97
क्व युद्वं क्व मुनित्वं च वनं गच्छ वृकोदर ।
न त्वं युद्धोचितस्तात वनवासरतिर्भवान् ॥ ७.१३९.९७ ॥
कुठे युद्ध आणि कुठे मुनिपण? हे वृकोदरा, वनात जा. हे तात, तू युद्धास योग्य नाहीस; तुझी आवड वनवासातच आहे.
7.139.98
सूदान्भृत्यजनान्दासांस्त्वं गृहे त्वरयन्भृशम् ।
योग्यस्ताडयितुं क्रोधाद्भोजनार्थं वृकोदर ॥ ७.१३९.९८ ॥
घरातील स्वयंपाकी, नोकर आणि दास यांना अत्यंत घाई करत, हे वृकोदरा, भोजनासाठी रागाने त्यांना मारण्यास तू योग्य आहेस.
7.139.99
मुनिर्भूत्वाऽथवा भीम फलान्यादत्स्व दुर्मते ।
वनाय व्रज कौन्तेय न त्वं युद्धविशारदः ॥ ७.१३९.९९ ॥
किंवा मुनी होऊन, हे भीमा, फळे घे. हे दुर्मते, हे कौन्तेया, वनात जा; तू युद्धकुशल नाहीस.
7.139.100
फलमूलाशने शक्तस्त्वं तथाऽतिथिपूजने ।
न त्वां शस्त्रसमुद्योगे योग्यं मन्ये वृकोदर ॥ ७.१३९.१०० ॥
फळे आणि कंद खाण्यात तू समर्थ आहेस, तसाच अतिथिसत्कारातही. हे वृकोदरा, शस्त्रांच्या उद्योगात तू योग्य आहेस असे मला वाटत नाही.
7.139.101
एवं तं विरथं दृष्ट्वा स्मृत्वा कर्णोऽब्रवीद्वचः ॥ ७.१३९.१०१ ॥
त्याला असे रथहीन पाहून आणि स्मरण करून कर्ण म्हणाला.
7.139.102
कौमारे यानि वृत्तानि विप्रियाणि विशाम्पते ।
तानि सर्वाणि चाप्येव रूक्षाण्यश्रावयद्भृशम् ॥ ७.१३९.१०२ ॥
हे विशाम्पते, बालपणी घडलेली सर्व अप्रिय कृत्ये त्याने कठोरपणे सर्वांना ऐकवली.
7.139.103
अथैनं तत्र संलीनमस्पृशद्धनुषा पुनः ।
प्रहसंश्च पुनर्वाक्यं भीममाह वृषस्तदा ॥ ७.१३९.१०३ ॥
तेव्हा कर्णाने तेथे लपलेल्या त्याला पुन्हा धनुष्याने स्पर्श केला आणि हसत हसत भीमाला पुन्हा हे शब्द म्हटले.
7.139.104
योद्धव्यं मारिषान्यत्र न योद्धव्यं च मादृशैः ।
मादृशैर्युध्यमानानामेतच्चान्यच्च विद्यते ॥ ७.१३९.१०४ ॥
हे मारिष, हे दुसरीकडे लढायला हवे, आणि माझ्यासारख्यांनी असे लढू नये. माझ्यासारखे लढणाऱ्यांसाठी हे आणि आणखी काही नियम आहेत.
7.139.105
गच्छ वा यत्र तौ कृष्णौ तौ त्वां रक्षिष्यतो रणे ।
गृहं वा गच्छ कौन्तेय किं ते युद्धेन बालक ॥ ७.१३९.१०५ ॥
ज्या दोन कृष्णांकडे जा, ते रणात तुझे रक्षण करतील. किंवा घरी जा, हे कौंतेया बालका! तुला युद्धाशी काय काम?
7.139.106
कर्णस्य वचनं श्रुत्वा भीमसेनोऽतिदारुणम् ।
उवाच कर्णं प्रहसन्सर्वेषां शृण्वतां वचः ॥ ७.१३९.१०६ ॥
कर्णाचे ते अत्यंत दारुण वचन ऐकून भीमसेन हसत सर्वांना ऐकू जाईल अशा रीतीने कर्णाला म्हणाला.
7.139.107
जितस्त्वमसकृद्दुष्ट कत्थसे किं वृथात्मना ।
जयाजयौ महेन्द्रस्य लोके दृष्टौ पुरातनैः ॥ ७.१३९.१०७ ॥
हे दुष्टा, तू वारंवार पराभूत झाला आहेस; व्यर्थ स्वतःची का बढाई मारतोस? इंद्राचा जय आणि पराजय जगात पूर्वजांनी पाहिला आहे.
7.139.108
मल्लयुद्धं मया सार्धं कुरु दुष्कुलसम्भव ।
महाबलो महाभोगी कीचको निहतो यथा।
तथा त्वां घातयिष्यामि पश्यत्सु सर्वराजसु ॥ ७.१३९.१०८ ॥
हे हीन कुलात जन्मलेल्या, माझ्याशी मल्लयुद्ध कर. महाबली आणि महाभोगी कीचक जसा मारला गेला, तसाच सर्व राजांच्या देखत मी तुलाही मारीन.
7.139.109
भीमस्य मतमाज्ञाय कर्णो बुद्धिमतां वरः ।
विरराम रणात्तस्मात्पश्यतां सर्वधन्विनाम् ॥ ७.१३९.१०९ ॥
भीमाचा हेतू ओळखून बुद्धिमानांमध्ये श्रेष्ठ कर्ण सर्व धनुर्धरांदेखत त्या युद्धापासून थांबला.
7.139.110
एवं तं विरथं कृत्वा कर्णो राजन्व्यकत्थयत् ।
प्रसुखे वृष्णिसिंहस्य पार्थस्य च महात्मनः ॥ ७.१३९.११० ॥
त्याला रथहीन करून, हे राजा, कर्ण वृष्णिसिंह आणि महात्मा पार्थ यांच्यासमोर बढाया मारू लागला.
7.139.111
तं ब्रुवाणं तु भीमः स काङ्क्षन्भीमपराक्रमः ।
न चाकार्षीन्मृतं स्मृत्वा ह्यर्जुनस्य महाबलम् ॥ ७.१३९.१११ ॥
तो बोलत असतानाही भीम, भयंकर पराक्रमी असूनही, अर्जुनाचे महाबल आठवून मृतासारखे त्याच्याविरुद्ध काही केले नाही.
7.139.112
तस्य कार्मुकमारुज्य बभञ्जाशुपराक्रमी ॥ ७.१३९.११२ ॥
वेगवान पराक्रमी त्याने त्याचे धनुष्य चढून मोडून टाकले.
7.139.113
ततो दृष्ट्वा महाराज वासुदेवो महाद्युतिः ।
अर्जुनार्जुन पश्येमं भीमं कर्णेन बाधितम् ॥ ७.१३९.११३ ॥
तेव्हा, हे महाराजा, महातेजस्वी वासुदेवाने पाहून म्हटले, 'अर्जुना, अर्जुना, कर्णाने पीडित केलेल्या या भीमाकडे पाहा.'
7.139.114
एवमुक्तस्तदा पार्थः केशवेन महात्मना ।
भीमसेनं तथाभूतं क्रोधसंरक्तलोचनः।
अमर्षवशमापन्नो निर्दहन्निव चक्षुषा ॥ ७.१३९.११४ ॥
महात्मा केशवाने असे म्हटल्यावर, त्या अवस्थेतील भीमसेनाकडे पाहून, क्रोधाने लाल डोळ्यांचा पार्थ, असह्य संतापाच्या वशात येऊन जणू डोळ्यांनीच जाळत होता.
7.139.115
ततो राजञ्शिलाधौताञ्शराञ्शाखामृगध्वजः ।
प्राहिणोत्सूतपुत्राय केशवेन प्रचोदितः ॥ ७.१३९.११५ ॥
तेव्हा हे राजा, केशवाने प्रेरित झालेल्या शाखामृगध्वज (अर्जुना) याने शिलेवर धुतलेले बाण सूतपुत्रावर सोडले.
7.139.116
ततः पार्थभुजोत्सृष्टाः शराः कनकभूषणाः ।
गाण्डीवप्रभवाः कर्णं हंसाः क्रौञ्चमिवाविशन् ॥ ७.१३९.११६ ॥
तेव्हा पार्थाच्या बाहूंतून सुटलेले, सोन्याने अलंकृत, गाण्डीवातून निघालेले बाण कर्णात असे शिरले जसे हंस क्रौंच पर्वतात शिरतात.
7.139.117
स भुजङ्गैरिवाविष्टैर्गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ।
भीमसेनादपासेधत्सूतपुत्रं धनञ्जयः ॥ ७.१३९.११७ ॥
गाण्डीवातून सोडलेल्या, सर्प शिरल्यासारख्या बाणांनी धनंजयाने सूतपुत्राला भीमसेनापासून दूर हटवले.
7.139.118
स च्छिन्नधन्वा भीमेन धनञ्जयशराहतः ।
कर्णो भीमादपायासीद्रथेन महता द्रुतम् ॥ ७.१३९.११८ ॥
भीमाने धनुष्य तोडलेला, धनंजयाच्या बाणांनी घायाळ झालेला कर्ण मोठ्या रथातून वेगाने भीमापासून दूर निघून गेला.
7.139.119
भीमोऽपि सात्यकेर्वाहं समारुह्य नरर्षभः ।
अन्वयाद्धातरं सङ्ख्ये पाण्डवं सव्यसाचिनम् ॥ ७.१३९.११९ ॥
भीमानेही सात्यकीचा रथ चढून, नरश्रेष्ठ, युद्धात आपला बंधू पाण्डव सव्यसाची याच्या मागे गेला.
7.139.120
ततः कर्णं समुद्दिश्य त्वरमाणो धनञ्चयः ।
नाराचं क्रोधताम्राक्षः प्रैषीन्मृत्युमिवान्तकः ॥ ७.१३९.१२० ॥
मग कर्णाला लक्ष्य करून, घाईने, क्रोधाने लाल डोळ्यांचा धनंजय, यमाने मृत्यूला पाठवावे तसा नाराच बाण सोडला.
7.139.121
स गरुत्मानिवाकशे प्रार्थयन्भुजगोत्तमम् ।
नाराचोऽभ्यपतत्कर्णं तूर्णं गाण्डीवचोदितः ॥ ७.१३९.१२१ ॥
आकाशात गरुडाप्रमाणे उत्तम सर्पाची इच्छा करून, गाण्डीवाने प्रेरित नाराच त्वरेने कर्णावर पडला.
7.139.122
तमन्तरिक्षे नाराचं द्रौणिश्चिच्छेद पत्रिणा ।
धनञ्जयभयात्कर्णमुज्जिहीर्षन्महारथः ॥ ७.१३९.१२२ ॥
आकाशात त्या नाराचाला द्रोणपुत्राने एका बाणाने तोडले; धनंजयाच्या भयाने कर्णाला सोडवू इच्छिणाऱ्या त्या महारथाने.
7.139.123
ततो द्रौणिं चतुःषष्ट्या विव्याध कुपितोऽर्जुनः ।
शिलीमुखैर्महाराज मागास्तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ७.१३९.१२३ ॥
तेव्हा क्रोधित झालेल्या अर्जुनाने द्रोणपुत्राला चौसष्ट शिलीमुख बाणांनी विद्ध केले; हे महाराज, 'जाऊ नकोस, थांब!' असे म्हणाला.
7.139.124
स तु मत्तगजाकीर्णमनीकं रथसङ्कुलम् ।
तूर्णमभ्याविशद्द्रौणिर्धनञ्जयशरार्दितः ॥ ७.१३९.१२४ ॥
परंतु धनंजयाच्या बाणांनी पीडित झालेला द्रोणपुत्र मदमस्त हत्ती व रथांनी भरलेल्या त्या सैन्यात त्वरेने शिरला.
7.139.125
ततः सुवर्णपृष्ठानां चापानां कूजतां रणे ।
शब्दं गाण्डीवघोषेण कौन्तेयोऽभ्यभवद्बली ॥ ७.१३९.१२५ ॥
तेव्हा रणात सुवर्णपृष्ठ धनुष्यांच्या कूजनाला गाण्डीवाच्या घोषाने बलवान कौन्तेयाने मागे टाकले.
7.139.126
धनञ्जयस्तथाऽऽयान्तं पृष्ठतो द्रौणिमभ्यगात् ।
नातिदीर्घमिवाध्वानं शरैः सन्त्रासयन्बलम् ॥ ७.१३९.१२६ ॥
धनंजयही मागून येणाऱ्या द्रोणपुत्राकडे गेला; जणू तो लांब अंतर नसावे असे, बाणांनी सैन्याला भयभीत करत.
7.139.127
विदार्य देहान्नाराचैर्नरवारणवाजिनाम् ।
कङ्कबर्हिणवासोभिर्बलं व्यधमदर्जुनः ॥ ७.१३९.१२७ ॥
अर्जुनाने लोखंडी बाणांनी माणसे, हत्ती आणि घोडे यांची शरीरे फाडून, कंक व मोराच्या पिसांच्या बाणांनी सैन्य विखुरून टाकले.
7.139.128
तद्बलं भरतश्रेष्ठ सवाजिद्विपमानवम् ।
पाकशासनिरायत्तः पार्थः स निजघान ह ॥ ७.१३९.१२८ ॥
हे भरतश्रेष्ठा, इंद्रपुत्राच्या अधीन असलेल्या त्या पार्थाने घोडे, हत्ती आणि माणसांसह त्या सैन्याचा खरोखर संहार केला.