Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

મહાભારત · અધ્યાય 7.14

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

7.14.1

ततः स पाण्डवानीके जनयन्सुमहद्भयम् ।
व्यचरत्पृतनां द्रोणो दहन्कक्षमिवानलः ॥ ७.१४.१ ॥

ત્યારે તેણે પાંડવ સેનામાં અતિ મહાન ભય ઉત્પન્ન કરતાં, સૂકા ઘાસને બાળતા અગ્નિની જેમ દ્રોણ સેનામાં વિચર્યા.

7.14.2

निर्दहन्तमनीकानि साक्षादग्निमिवोत्थितम् ।
दृष्ट्वा रुक्मरथं क्रुद्धं समकम्पन्त सृञ्जयाः ॥ ७.१४.२ ॥

સેનાઓને બાળતા, સાક્ષાત ઊઠેલા અગ્નિ જેવા ક્રોધિત સુવર્ણરથ દ્રોણને જોઈને સૃંજયો ધ્રૂજી ઊઠ્યા.

7.14.3

सततं कृष्यतः सङ्ख्ये धनुषोऽस्याशुकारिणः ।
ज्याघोषः शुश्रुवेऽत्यर्थं विस्फूर्जितमिवाशनेः ॥ ७.१४.३ ॥

યુદ્ધમાં સતત ખેંચાતા, ઝડપથી કામ કરતા તેના ધનુષ્યની પણછનો ધ્વનિ વીજળીના કડાકા જેવો અત્યંત સંભળાયો.

7.14.4

रथिनः सादिनश्चैव नागानश्वान्पदातिनः ।
रौद्रा हस्तवता मुक्ताः सम्मृद्गन्ति स्स सायकाः ॥ ७.१४.४ ॥

કુશળ હાથવાળાએ છોડેલા ભયંકર બાણો રથીઓ, ઘોડેસવારો, હાથીઓ, ઘોડાઓ અને પગપાળા સૈનિકોને કચડતા ગયા.

7.14.5

नानद्यमानः पर्जन्यः प्रवृद्धः शुचिसङ्क्षये ।
अश्मवर्षमिवावर्षत्परेषामावहद्भयम् ॥ ७.१४.५ ॥

શુચિ ઋતુના અંતે ગર્જના કર્યા વિના ફૂલેલો મેઘ જેમ પથ્થરોનો વરસાદ વરસાવે, તેમ તેણે શત્રુઓ પર ભય વરસાવ્યો.

7.14.6

विचरन्स दिशः सर्वाः सेनां सङ्क्षोभयन्प्रभुः ।
वर्धयामास सन्त्रासं शात्रवाणाममानुषम् ॥ ७.१४.६ ॥

બધી દિશાઓમાં વિચરતા, સેનાને ક્ષુબ્ધ કરતા, તે પ્રભુએ શત્રુઓમાં અમાનુષી ત્રાસ વધાર્યો.

7.14.7

तस्य विद्युदिवाभ्रेषु चापं हेमपरिष्कृतम् ।
भ्राजमानं रथे तस्मिन्दृश्यते स्म महाभयम् ॥ ७.१४.७ ॥

વાદળોમાં વીજળીની જેમ સોનાથી શણગારેલું તેનું ધનુષ્ય ચમકતું હતું; એ રથ પર તે મહાભય રૂપે દેખાતું હતું.

7.14.8

स वीरः सत्यवान्प्राज्ञो धर्मनित्यः सदा पुनः ।
युगान्तकालवद्धोरां रौद्रां प्रावर्तयन्नदीम् ॥ ७.१४.८ ॥

તે વીર, સત્યવાન, પ્રાજ્ઞ, સદા ધર્મનિષ્ઠ, યુગાંતકાળ જેવી ભયંકર અને રૌદ્ર નદી ફરી વહેવડાવ્યો.

7.14.9

अमर्षवेगप्रभवां क्रव्यादगणसङ्कुलाम् ।
बलौघैः सर्वतः पूर्णां ध्वजवृक्षापहारिणीम् ॥ ७.१४.९ ॥

ક્રોધના વેગથી ઉત્પન્ન થયેલી, માંસભક્ષક જીવોના સમૂહોથી ભરેલી, સૈન્યના પ્રવાહોથી ચોમેર પૂર્ણ, ધ્વજવૃક્ષો વહાવી જનારી.

7.14.10

शोणितोदां रथावर्तां हस्त्यश्वकृतरोधसम् ।
कवचोडुपसंयुक्तां मांसपङ्कसमाकुलाम् ॥ ७.१४.१० ॥

રક્ત જેનું જળ, રથ જેના વમળ, હાથી અને ઘોડા જેના કિનારા રચે છે, બખ્તર જેની સાથે જોડાયેલી નાવ, માંસના કાદવથી ભરેલી.

7.14.11

मेदोमज्जास्थिसिकतामुष्मीषचयफेनिलाम् ।
सङ्ग्रामजलदापूर्णां प्रासमत्स्यसमाकुलाम् ॥ ७.१४.११ ॥

ચરબી, મજ્જા અને હાડકાં જેની રેતી, પાઘડીઓના ઢગલાથી ફીણવાળી, યુદ્ધમેઘોથી ભરેલી, ભાલાઓની માછલીઓથી વ્યાપ્ત.

7.14.12

नरनागाश्वकलिलां शरवेगौघवाहिनीम् ।
शरीरदारुसङ्घाटां रथकच्छपसङ्कुलाम् ॥ ७.१४.१२ ॥

માણસો, હાથીઓ, ઘોડાઓથી ભરેલી, બાણોના વેગના પ્રવાહ વહાવતી, શરીરરૂપી લાકડાંના ઢગલાવાળી, રથ-કાચબાઓથી ભરેલી.

7.14.13

उत्तमाङ्गैः पङ्कजिनीं निस्त्रिंशझषसङ्कुलाम् ।
रथनागहूदोपेतां नानाभारणभूषिताम् ॥ ७.१४.१३ ॥

માથાંથી ભરેલી કમળોવાળી નદી, તલવારરૂપી માછલીઓથી ભરેલી, રથ અને હાથીરૂપી કુંડોથી યુક્ત, નાનાં આભૂષણોથી શોભિત.

7.14.14

महारथशतावर्तां भूमिरेणूर्मिमालिनीम् ।
महावीर्यवतां सङ्ख्ये सुतरां भीरुदुस्तराम् ॥ ७.१४.१४ ॥

સેંકડો મહારથીઓના વમળવાળી, ભૂમિની ધૂળના મોજાંની માળા પહેરેલી, યુદ્ધમાં મહાવીરોને પણ દુસ્તર, ડરપોકો માટે તો વધુ દુસ્તર.

7.14.15

शरीरशतसम्बाधां गृध्रकङ्कनिषेविताम् ।
महारथसहस्राणि नयन्तीं यमसादनम् ॥ ७.१४.१५ ॥

સેંકડો શરીરોથી ભરેલી, ગીધ અને બગલાઓથી સેવાયેલી, હજારો મહારથીઓને યમલોક તરફ લઈ જતી.

7.14.16

शूलव्यालसमाकीर्णां प्राणिवाजिनिषेविताम् ।
छिन्नक्षत्रमहाहंसां मुकुटाण्डजसेविताम् ॥ ७.१४.१६ ॥

ભાલા અને સર્પોથી ભરેલી, પ્રાણીઓ અને ઘોડાઓથી સેવાયેલી, તૂટેલાં છત્રોરૂપી મહાહંસોવાળી, મુકુટરૂપી પક્ષીઓથી સેવાયેલી.

7.14.17

चक्रकूर्माङ्गदानक्रां शरक्षुद्रझषाकुलाम् ।
बकगृध्रसृगालानां घोरसङ्घैर्निषेविताम् ॥ ७.१४.१७ ॥

ચક્રરૂપી કાચબા અને બાજુબંધરૂપી મગરવાળી, બાણરૂપી નાની માછલીઓથી ભરેલી, બગલા, ગીધ અને શિયાળોના ભયંકર ટોળાંથી સેવાયેલી.

7.14.18

निहतान्प्राणिनः सङ्ख्ये द्रोणेन बलिना रणे ।
वहन्तीं पितृलोकाय शतशो राजसत्तम ॥ ७.१४.१८ ॥

હે રાજશ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં બળવાન દ્રોણે મારેલા જીવોને સેંકડોની સંખ્યામાં પિતૃલોક તરફ વહાવી જતી.

7.14.19

शऱीरशतसम्बाधां केशशैवलशाद्वलाम् ।
नदीं प्रावर्तयद्राजन्भीरूपणां भयवर्धिनीम् ॥ ७.१४.१९ ॥

હે રાજન, સેંકડો શરીરોથી ભરેલી, વાળરૂપી શેવાળ અને ઘાસવાળી, ભયંકર રૂપવાળી અને ભય વધારનારી એક નદી તેણે વહેવડાવી.

7.14.20

तर्जयन्तमनीकानि तानि तानि महारथम् ।
सर्वतोऽभ्यद्रवन्द्रोणं युधिष्ठिरपुरोगमाः ॥ ७.१४.२० ॥

તે તે સેનાઓ તે મહારથી દ્રોણને ધમકાવતી ચારે બાજુથી તેના પર ધસી ગઈ; યુધિષ્ઠિર તેમની આગળ હતા.

7.14.21

तानभिद्रवतः शूरांस्तावका दृढविक्रमाः ।
सर्वतः प्रत्यगृह्णन्त तदभूद्रोमहर्षणम् ॥ ७.१४.२१ ॥

તે શૂરોને ધસી આવતા જોઈ તમારા દૃઢ પરાક્રમી યોદ્ધાઓએ ચારે બાજુથી તેમને રોક્યા; તે દૃશ્ય રોમાંચક બન્યું.

7.14.22

शतमायस्तु शकुनिः सहदेवं समाद्रवत् ।
सनियन्तृध्वजरथं विव्याघ निशितैः शरैः ॥ ७.१४.२२ ॥

પણ શકુનિ સહદેવ પર ધસી ગયો; સારથિ અને ધ્વજા સહિત તેના રથને તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યો.

7.14.23

तस्य माद्रीसुतः केतुं धनुः सूतं हयानपि ।
नातिक्रुद्धः शरैश्छित्त्वा षष्ठ्या विव्याध सौबलम्।
भित्त्वा च शरवर्षेण शकुनिं प्रत्यवारयत् ॥ ७.१४.२३ ॥

તેનો ધ્વજ, ધનુષ, સારથિ અને ઘોડાઓને માદ્રીપુત્રે કાપ્યા; અતિ ક્રોધ વિના સાઠ બાણોથી સૌબલ (શકુનિ)ને વીંધ્યો; બાણવર્ષાથી તેને ભેદીને શકુનિને પાછો વાળ્યો.

7.14.24

गदां गृहीत्वा शकुनिः प्रचस्कन्द रथोत्तमात् ।
स तस्य गदया राजन्रथात्सूतमपातयत् ॥ ७.१४.२४ ॥

શકુનિ ગદા લઈને પોતાના ઉત્તમ રથ પરથી કૂદી પડ્યો. હે રાજન, તેણે ગદાથી તેના સારથિને રથ પરથી પાડી દીધો.

7.14.25

ततस्तौ विरथौ राजन्गदाहस्तौ महाबलौ ।
चिक्रीडतू रणे शूरौ सशृङ्गाविव पर्वतौ ॥ ७.१४.२५ ॥

હે રાજન્, રથ વિનાના, ગદા હાથમાં લઈને તે બંને મહાબળવાન વીરો શિખરોવાળા બે પર્વતોની જેમ રણમાં લડ્યા.

7.14.26

द्रोणः पाञ्चालदायादं विव्याध निशितैः शरैः ।
तयोस्तत्र महाराज बाणवर्षैः प्रकाशितम्।
खद्योतैरिव चाकाशं प्रदोषे पुरुषर्षभ ॥ ७.१४.२६ ॥

દ્રોણે પાંચાલવંશજને તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યો. હે મહારાજ, ત્યાં તેમના બાણવર્ષાથી સાંજે આગિયાઓથી આકાશ ઝળહળે તેમ આકાશ પ્રકાશિત થયું; હે પુરુષશ્રેષ્ઠ.

7.14.27

विविंशतिं भीमसेनो विंशत्या निशितैः शरैः ।
विद्ध्वा नाकम्पयद्वीरस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१४.२७ ॥

ભીમસેને વિવિંશતિને વીસ તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યો; વીંધાયા છતાં તે વીર કંપ્યો નહીં; તે એક અદ્ભુત વાત જેવું બન્યું.

7.14.28

विविंशतिस्तु सहसा व्यश्वकेतुशरासनम् ।
भीमं चक्रे महाराज ततः सैन्यान्यपूजयन् ॥ ७.१४.२८ ॥

પરંતુ વિવિંશતિએ અચાનક ભીમના ઘોડા, ધ્વજ અને ધનુષ્ય નષ્ટ કર્યા; હે મહારાજ, ત્યારે સેનાઓએ તેની પ્રશંસા કરી.

7.14.29

स तन्न ममृषे वीरः शत्रोर्विक्रममाहवे ।
ततोऽस्य गदया दान्तान्हयात्सर्वानपातयत् ॥ ७.१४.२९ ॥

તે વીરથી યુદ્ધમાં શત્રુનો પરાક્રમ સહન ન થયો; ત્યારે તેણે ગદાથી તેના બધા કેળવાયેલા ઘોડા પાડી દીધા.

7.14.30

हताश्वात्स रथाद्राजन्गृह्य चर्म महाबलः ।
अभ्ययाद्भीमसेनं तु मत्तो मत्तमिव द्विपम् ॥ ७.१४.३० ॥

હે રાજન્, મૃત ઘોડાવાળા રથ પરથી ઢાલ લઈને તે મહાબળવાન મદોન્મત્ત હાથી બીજા મદોન્મત્ત હાથી તરફ જાય તેમ ભીમસેન તરફ ધસ્યો.

7.14.31

शल्यस्तु नकुलं वीरः स्वस्रीयं प्रियमात्मनः ।
विव्याध प्रहसन्बाणैर्लालयन्कोपयन्निव ॥ ७.१४.३१ ॥

પરંતુ વીર શલ્યે પોતાના પ્રિય ભાણેજ નકુલને હસતાં હસતાં બાણોથી વીંધ્યો; જાણે તેને લાડ કરતાં કરતાં પણ ઉશ્કેરતો હોય.

7.14.32

तस्याश्वानातपत्रं च ध्वजं सूतमथो धनुः ।
निपात्य नकुलः सङ्ख्ये शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥ ७.१४.३२ ॥

યુદ્ધમાં તેના ઘોડા, છત્ર, ધ્વજ, સારથિ અને ધનુષ્ય પાડીને તે પ્રતાપી નકુલે શંખ ફૂંક્યો.

7.14.33

धृष्टकेतुः कृपेणास्ताञ्छित्त्वा बहुविधाञ्छरान् ।
कृपं विव्याध सप्तत्या ध्वजं चास्य त्रिभिः शरैः ॥ ७.१४.३३ ॥

ધૃષ્ટકેતુએ તલવારથી તેના અનેક પ્રકારના બાણો કાપીને કૃપને સિત્તેર બાણોથી વીંધ્યો અને તેના ધ્વજને ત્રણ બાણોથી.

7.14.34

तं कृपः शरवर्षेण महता समवारयत् ।
विव्याध च रणे विप्रो धृष्टकेतुममर्षणम् ॥ ७.१४.३४ ॥

કૃપે ભારે બાણવર્ષાથી તેને રોક્યો; રણમાં તે બ્રાહ્મણે અસહિષ્ણુ ધૃષ્ટકેતુને પણ વીંધ્યો.

7.14.35

सात्यकिः कृतवर्माणं नाराचेन स्तनान्तरे ।
विद्ध्वा विव्याध सप्तत्या पुनरन्यैः स्मयन्निव ॥ ७.१४.३५ ॥

સાત્યકિએ નારાચથી કૃતવર્માની છાતીમાં વીંધી નાખ્યો; પછી હસતો હોય તેમ સિત્તેર બીજા બાણોથી ફરી તેને વીંધ્યો.

7.14.36

तं भोजः सप्तसप्तत्या विद्ध्वाऽऽशु निशितैः शरैः ।
नाकम्पयत शैनेयं शीघ्रो वायुरिवाचलम् ॥ ७.१४.३६ ॥

ભોજે તીક્ષ્ણ સિત્તોતેર બાણોથી તેને ઝડપથી વીંધ્યો; પણ જેમ ઝડપી પવન પર્વતને હલાવી ન શકે, તેમ તેણે શૈનેયને હલાવ્યો નહીં.

7.14.37

सेनापतिः सुशर्माणं भृशं मर्मस्वताडयत् ।
स चापि तं तोमरेण जत्रुदेशेऽभ्यताडयत् ॥ ७.१४.३७ ॥

સેનાપતિએ સુશર્માને મર્મસ્થાનો પર ભારે પ્રહાર કર્યો. તેણે પણ તોમર વડે તેના જત્રુ પ્રદેશ પર પ્રહાર કર્યો.

7.14.38

वैकर्तनं तु समरे विराटः प्रत्यवारयत् ।
सह मत्स्यैर्महावीर्यैस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ७.१४.३८ ॥

પરંતુ યુદ્ધમાં વિરાટે વૈકર્તન (કર્ણ)ને રોક્યો. મહાપરાક્રમી મત્સ્યો સાથે તે અદ્ભુત જેવું બન્યું.

7.14.39

तत्पौरुषमभूत्तत्र सूतपुत्रस्य दारुणम् ।
यत्सैन्यं वारयामास शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ७.१४.३९ ॥

ત્યાં સૂતપુત્રનું તે ભયંકર પરાક્રમ હતું; વળેલી ગાંઠોવાળા બાણોથી તેણે સૈન્યને રોક્યું.

7.14.40

द्रुपदस्तु स्वयं राजा भगदत्तेन सङ्गतः ।
तयोर्युद्धं महाराज चित्ररूपमिवाभवत् ॥ ७.१४.४० ॥

રાજા દ્રુપદ પોતે ભગદત્ત સાથે ભિડાયા. હે મહારાજ, તેમનું યુદ્ધ વિચિત્ર રૂપવાળું થયું.

7.14.41

भगदत्तस्तु राजानं द्रुपदं नतपर्वभिः ।
सनियन्तृध्वजरथं विव्याध पुरुषर्षभः ॥ ७.१४.४१ ॥

પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ ભગદત્તે રાજા દ્રુપદને વળેલી ગાંઠોવાળા બાણોથી વીંધ્યો; સારથિ સહિત ધ્વજવાળા રથને પણ વીંધ્યો.

7.14.42

द्रुपदस्तु ततः क्रुद्धो भगदत्तं महारथम् ।
आजघानोरसि क्षिप्रं शरेणानतपर्वणा ॥ ७.१४.४२ ॥

ત્યારે ક્રોધિત દ્રુપદે મહારથી ભગદત્તની છાતી પર વળેલી ગાંઠવાળા બાણથી તરત પ્રહાર કર્યો.

7.14.43

युद्धं योधवरौ लोके सौमदत्तिशिखण्डिनौ ।
भूतानां त्रासजननं चक्रातेऽस्त्रविशारदौ ॥ ७.१४.४३ ॥

જગતના બે શ્રેષ્ઠ યોદ્ધા, સૌમદત્તિ અને શિખંડી, યુદ્ધ કરવા લાગ્યા; તેઓ પ્રાણીઓમાં ભય ઉપજાવનારા અને અસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ હતા.

7.14.44

भूरिश्रवा रणे राजन्याज्ञसेनिं महारथम् ।
महता सायकौघेन च्छादयामास वीर्यवान् ॥ ७.१४.४४ ॥

હે રાજન, યુદ્ધમાં પરાક્રમી ભૂરિશ્રવાએ એ મહારથી આજ્ઞસેનિને મોટી બાણવર્ષાથી ઢાંકી દીધો.

7.14.45

शिखण्डी तु ततः क्रुद्धः सौमदत्तिं विशाम्पते ।
नवत्या सायकानां तु कम्पयामास भारत ॥ ७.१४.४५ ॥

પછી ક્રોધે ભરાયેલા શિખંડીએ, હે પ્રજાપતિ, નેવું બાણોથી સૌમદત્તિને કંપાવી દીધો, હે ભરતવંશી.

7.14.46

राक्षसौ रौद्रकर्माणौ हेडिम्बालम्बुसावुभौ ।
चक्रातेऽत्युद्भुतं युद्धं परस्परजयैषिणौ ॥ ७.१४.४६ ॥

ક્રૂર કર્મો કરનારા બે રાક્ષસો, હિડિંબાનો પુત્ર અને અલંબુષ, એકબીજા પર વિજય ઇચ્છતા અત્યંત અદ્ભુત યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.

7.14.47

मायाशतसृजौ दृप्तौ मायाभिरितरेतरम् ।
अन्तर्हितौ चेरतुस्तौ भृशं विस्मयकारिणौ ॥ ७.१४.४७ ॥

સેંકડો માયા રચનારા એ અહંકારી બંને એકબીજા સામે માયાથી અદૃશ્ય થઈને ફરતા રહ્યા અને અત્યંત આશ્ચર્ય ઉપજાવતા રહ્યા.

7.14.48

चेकितानोऽनुविन्देन युयुधे चातिभैरवम् ।
यथा देवासुरे युद्धे बलशक्रौ महाबलौ ॥ ७.१४.४८ ॥

ચેકિતાને અનુવિંદ સાથે અત્યંત ભયંકર યુદ્ધ કર્યું, જેમ દેવાસુર યુદ્ધમાં મહાબળવાન બળ અને શક્ર લડ્યા હતા.

7.14.49

लक्ष्मणः क्षत्रदेवेन विमर्दमकरोद्भृशम् ।
यथा विष्णुः पुरा राजन्हिरण्याक्षेण संयुगे ॥ ७.१४.४९ ॥

રાજન, પૂર્વે વિષ્ણુએ યુદ્ધમાં હિરણ્યાક્ષ સાથે જેમ ઘોર યુદ્ધ કર્યું હતું, તેમ લક્ષ્મણે ક્ષત્રદેવ સાથે અત્યંત ભીષણ સંઘર્ષ કર્યો.

7.14.50

ततः प्रचलिताश्वेन विधिवत्कल्पितेन च ।
रथेनाभ्यपतद्राजन्सौभद्रं पौरवो पौरवो नदन् ॥ ७.१४.५० ॥

પછી, રાજન, વિધિપૂર્વક સજાવેલા વેગવાન ઘોડાવાળા રથમાં ગર્જના કરતો પૌરવ સૌભદ્ર પર ધસી ગયો.

7.14.51

ततोऽभ्ययात्स त्वरितो युद्धाकाङ्क्षी महाबलः ।
तेन चक्रे महद्युद्धमभिमन्युररिन्दमः ॥ ७.१४.५१ ॥

પછી યુદ્ધની ઇચ્છાવાળો તે મહાબલી ઝડપથી આગળ વધ્યો; શત્રુઓનું દમન કરનાર અભિમન્યુએ તેની સાથે મહાન યુદ્ધ કર્યું.

7.14.52

पौरवस्त्वथ सौभद्रं शरव्रातैरवाकिरत् ।
तस्यार्जुनिर्ध्वजं छत्रं धनुश्चोर्व्यामपातयत् ॥ ७.१४.५२ ॥

પૌરવે ત્યારે સૌભદ્ર પર બાણોની વર્ષા કરી; પરંતુ અર્જુનના પુત્રે તેનો ધ્વજ, છત્ર અને ધનુષ્ય ભૂમિ પર પાડી દીધાં.

7.14.53

सौभद्रः पौरवं त्वन्यैर्विद्ध्वा सप्तभिराशुगैः ।
पञ्चभिस्तस्य विव्याध हयान्सूनं च सायकैः ॥ ७.१४.५३ ॥

સૌભદ્રે પૌરવને બીજાં સાત વેગવાન બાણોથી વીંધ્યો; પાંચ બાણોથી તેના ઘોડા અને સારથિને પણ વીંધ્યા.

7.14.54

ततः प्रहर्षयन्सेनां सिंहवद्विनदन्मुहुः ।
समादत्तार्जुनिस्तूर्णं पौरवान्तकरं शरम् ॥ ७.१४.५४ ॥

પછી સેનાને હર્ષ પમાડતો, સિંહની જેમ વારંવાર ગર્જતો, અર્જુનના પુત્રે પૌરવનો અંત લાવનાર બાણ ઝડપથી ઉપાડ્યું.

7.14.55

तं तु सन्धितमाज्ञाय सायकं घोरदर्शनम् ।
द्वाभ्यां शराभ्यां हार्दिक्यश्चिच्छेद सशरं धनुः ॥ ७.१४.५५ ॥

તે ભયાનક દેખાતા બાણને ચડાવેલું જાણી હાર્દિક્યે બે બાણોથી બાણ સહિત તેનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.

7.14.56

तदुत्सृज्य धनुश्छिन्नं सौभद्रः परवीरहा ।
उद्बबर्ह सितं खङ्गमाददनाः शरावरम् ॥ ७.१४.५६ ॥

કપાયેલું ધનુષ્ય ફેંકીને શત્રુવીરોનો સંહારક સૌભદ્રે ચમકતી તલવાર કાઢી અને ઢાલ હાથમાં લીધી.

7.14.57

स तेनानेकतारेण चर्मणा कृतहस्तवत् ।
भ्रान्तासिना चरन्मार्गान्दर्शयन्वीर्यमात्मनः ॥ ७.१४.५७ ॥

તે અનેક તારાઓવાળી તે ઢાલ સાથે, કુશળ હાથવાળાની જેમ ફરતી તલવાર લઈને ચાલતો પોતાના પરાક્રમના માર્ગો બતાવવા લાગ્યો.

7.14.58

भ्रामितं पुनरुद्धान्तमाधूतं पुनरुत्थितम् ।
चर्मनिस्त्रिंशयो राजन्निर्विशेषमदृश्यत ॥ ७.१४.५८ ॥

હે રાજન, ઢાલ અને તલવાર ફેરવાઈ, ફરી ઉપર ઉછળી, હલાવાઈ, ફરી ઊઠી; તે બંને અલગ ન દેખાયાં.

7.14.59

स पौरवरथस्येषामाप्लुत्य सहसा नदन् ।
पौरवं रथमास्थाय केशपक्षे परामृशत् ॥ ७.१४.५९ ॥

તે અચાનક ગર્જના કરતો પૌરવના રથની ઈષા પર કૂદ્યો, પૌરવના રથ પર ચડી તેના વાળ પકડ્યા.

7.14.60

जघानास्य पदा सूतमसिना पातयद्धृजम् ।
विक्षोभ्याम्भोनिधिं तार्क्ष्यस्तं नागमिव चाक्षिपत् ॥ ७.१४.६० ॥

તેણે પગથી તેના સારથિને માર્યો, તલવારથી ધ્વજ પાડ્યો; સમુદ્રને મથીને ગરુડ જેમ નાગને ઉપાડે તેમ તેને ખેંચી ઉપાડ્યો.

7.14.61

तमागलितकेशान्तं ददृशुः सर्वपार्थिवाः ।
उक्षाणमिव सिंहेन पात्यमानमचेतसम् ॥ ७.१४.६१ ॥

વાળ અને છેડા વિખરાયેલા, સિંહે પાડેલા બળદની જેમ અચેત થયેલા તેને બધા રાજાઓએ જોયો.

7.14.62

तमार्जुनिवशं प्राप्तं कृष्यमाणमनाथवत् ।
पौरवं पातितं दृष्ट्वा नामृष्यत जयद्रूथः ॥ ७.१४.६२ ॥

અર્જુનના વશમાં આવેલા, અનાથની જેમ ખેંચાતા, પડાવેલા પૌરવને જોઈને જયદ્રથ સહન ન કરી શક્યો.

7.14.63

स बर्हिबर्हावततं किङ्किणीशतजालवत् ।
चर्म चादाय खङ्गं च नदन्पर्यपतद्रथात् ॥ ७.१४.६३ ॥

મોરપીછાંથી શણગારેલી, સો નાની ઘંટડીઓની જાળ જેવી ઢાલ અને તલવાર લઈ ગર્જના કરતો તે રથથી કૂદી પડ્યો.

7.14.64

ततः सैन्धवमालोक्य कार्ष्णिरुत्सृज्य पौरवम् ।
उत्पपात रथात्तूर्णं श्येनवन्निपपात च। ॥ ७.१४.६४ ॥

ત્યારે સૈંધવને જોઈને કાર્ષ્ણિએ પૌરવને છોડ્યો, ઝડપથી રથમાંથી ઊછળ્યો અને બાજની જેમ ઝપટ્યો.

7.14.65

प्रासपट्टिशनिस्त्रिंशाञ्छत्रुभिः सम्प्रचोदितान् ।
चिच्छेद चासिना कार्ष्णिश्चर्मणा संरुरोध च ॥ ७.१४.६५ ॥

શત્રુઓએ ફેંકેલા ભાલા, પટ્ટિશ અને તલવારોને કાર્ષ્ણિએ તલવારથી કાપી અને ઢાલથી રોક્યા.

7.14.66

स दर्शयित्वा सैन्यानां स्वबाहुबलमात्मनः ।
तमुद्यम्य महाखङ्गं चर्म चाथ पुनर्बली ॥ ७.१४.६६ ॥

સૈન્યોને પોતાના બાહુબળનું દર્શન કરાવીને તે બળવાન ફરી મહાખડ્ગ અને ઢાલ ઊંચકી.

7.14.67

वृद्धक्षत्रस्य दायादं पितुरत्यन्तवैरिणम् ।
ससाराभिमुखः शूरः शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ ७.१४.६७ ॥

વૃદ્ધક્ષત્રના વારસ, પિતાના અત્યંત શત્રુ તરફ તે શૂરવીર આગળ વધ્યો, જેમ વાઘ હાથી તરફ જાય.

7.14.68

तौ परस्परमासाद्य खह्गदन्तनखायुधौ ।
हृष्टवत्सम्प्रजहाते व्याघ्रकेसरिणाविव ॥ ७.१४.६८ ॥

તલવાર, દાંત અને નખ જેમનાં શસ્ત્ર હતાં, તે બંને એકબીજા સામે આવ્યા અને હર્ષપૂર્વક પ્રહાર કરવા લાગ્યા, જાણે વાઘ અને સિંહ.

7.14.69

सम्पातेष्वभिघातेषु निपातेष्वसिचर्मणोः ।
न तयोरन्तरं कश्चिद्ददर्श नरसिंहयोः ॥ ७.१४.६९ ॥

તલવાર અને ઢાલના પ્રહારો, આઘાતો અને પતનોમાં તે બે નરસિંહો વચ્ચે કોઈએ અંતર જોયું નહીં.

7.14.70

अवक्षेपोऽसिनिर्हादः शस्त्रान्तरनिदर्शनम् ।
बाह्यान्तरनिपातश्च निर्विशेमदृश्यत ॥ ७.१४.७० ॥

તલવારનો રણકાર, શસ્ત્રો વચ્ચેના અંતરનું પ્રદર્શન, બહારના અને અંદરના પ્રહાર, અને … દેખાયા.

7.14.71

बाह्यमाभ्यन्तरं चैव चरन्तौ मार्गमुत्तमम् ।
ददृशाते महात्मानौ सपक्षाविव पर्वतौ ॥ ७.१४.७१ ॥

બહારથી અને અંદરથી ઉત્તમ માર્ગે વિચરતા તે બે મહાત્માઓ પાંખોવાળા બે પર્વતો જેવા દેખાયા.

7.14.72

ततो विक्षिपतः खङ्गं सौभद्रस्य यशस्विनः ।
शरावरणपक्षान्ते प्रजहार जयद्रथः ॥ ७.१४.७२ ॥

ત્યારે યશસ્વી સૌભદ્ર તલવાર ફેરવતો હતો ત્યારે જયદ્રથે તેની ઢાલની કિનારે પ્રહાર કર્યો.

7.14.73

रुक्मपत्रान्तरे सक्तस्तस्मिंश्चर्मणि भास्वरे ।
सिन्धुराजबलोद्धूतः सोऽभज्यत महानसिः ॥ ७.१४.७३ ॥

સોનેરી પત્રો વચ્ચે ચોંટેલી તે ચમકતી ઢાલમાં સિંધુરાજના સૈન્યબળથી હલાવાયેલી તે મહાન તલવાર તૂટી ગઈ.

7.14.74

भग्नमाज्ञाय निस्त्रिंशमवप्लुत्य पदानि षट् ।
अदृश्यत निमेषेण स्वरथं पुनरास्थितः ॥ ७.१४.७४ ॥

તલવાર તૂટી ગઈ જાણીને છ ડગલાં કૂદીને એક ક્ષણમાં પોતાના રથ પર ફરી ચડેલા દેખાયા.

7.14.75

तं कार्ष्णिं समरान्मुक्तमास्थितं रथमुत्तमम् ।
सहिताः सर्वराजानः परिवव्रुः समन्ततः ॥ ७.१४.७५ ॥

યુદ્ધમાંથી મુક્ત થઈ ઉત્તમ રથ પર ચડેલા તે કાર્ષ્ણિને બધા રાજાઓએ એકઠા થઈ ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો.

7.14.76

ततश्चर्म च खङ्गं च समुत्क्षिप्य महाबलः ।
ननादार्जुनदायादः प्रेक्षमाणो जयद्रथम् ॥ ७.१४.७६ ॥

ત્યારે મહાબલી અર્જુનના વંશજે ઢાલ અને તલવાર ઊંચી કરીને જયદ્રથ તરફ જોતાં ગર્જના કરી.

7.14.77

सिन्धुराजं परित्यज्य सौभद्रः परवीरहा ।
तापयामास तत्सैन्यं भुवनं भास्करो यथा ॥ ७.१४.७७ ॥

સિંધુરાજને છોડીને શત્રુવીરોનો સંહારક સુભદ્રાનો પુત્ર તે સેનાને સૂર્ય જગતને તપાવે તેમ તપાવવા લાગ્યો.

7.14.78

तस्य सर्वायसीं शक्तिं शल्यः कनकभूषणाम् ।
चिक्षेप समरे घोरां दीप्तामग्निशिखामिव ॥ ७.१४.७८ ॥

શલ્યે યુદ્ધમાં તેના પર સોનાના અલંકારવાળી, સંપૂર્ણ લોખંડની, અગ્નિજ્વાળા સમાન ચમકતી ભયંકર શક્તિ ફેંકી.

7.14.79

तामवप्लुत्य जग्राह विकोशं चाकरोदसिम् ।
वैनतेयो यथा कार्ष्णिः पतन्तमुरगोत्तमम् ॥ ७.१४.७९ ॥

તેણે કૂદીને તેને પકડી લીધી અને મ્યાનમાંથી તલવાર ખેંચી કાઢી, જેમ વૈનતેય (ગરુડ) પડતા શ્રેષ્ઠ સર્પને પકડે છે.

7.14.80

तस्य लाषवमाज्ञाय सत्वं चामिततेजसः ।
सहिताः सर्वराजानः सिंहनादमथानदन् ॥ ७.१४.८० ॥

તેની ચપળતા અને અમિત તેજસ્વીનું સાહસ જોઈને સર્વ રાજાઓએ એકસાથે સિંહનાદ કર્યો.

7.14.81

ततस्तामेव शल्यस्य सौभद्रः परवीरहा ।
मुमोच भुजवीर्येण वैदूर्यविकृतां शिताम् ॥ ७.१४.८१ ॥

ત્યારે શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર સૌભદ્રે પોતાના ભુજબળથી શલ્યની તે વૈડૂર્યજડિત તીક્ષ્ણ શક્તિ છોડી.

7.14.82

सा तस्य रथमासाद्य निर्मुक्तभुजगोपमा ।
जघान सूतं शल्यस्य रथाच्चैनमपातयत् ॥ ७.१४.८२ ॥

તે તેના રથ સુધી પહોંચી અને છૂટેલા સર્પની જેમ શલ્યના સારથિને મારી નાખ્યો તથા તેને પણ રથ પરથી પાડી દીધો.

7.14.83

ततो विराटद्रुपदौ धृष्टकेतुर्युधिष्ठिरः ।
सात्यकिः केकया भीमो धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ७.१४.८३ ॥

પછી વિરાટ, દ્રુપદ, ધૃષ્ટકેતુ, યુધિષ્ઠિર, સાત્યકિ, કેકયો, ભીમ, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને શિખંડી.

7.14.84

यमौ च द्रौपदेयाश्च साधुसाध्विति चुक्रुशुः ।
बाणशब्दाश्च विविधाः सिंहनादाश्च पुष्कलाः ॥ ७.१४.८४ ॥

નકુલ-સહદેવ અને દ્રૌપદીના પુત્રોએ "સાધુ, સાધુ" કહીને પોકાર કર્યો; વિવિધ બાણોના અવાજ અને પુષ્કળ સિંહનાદ થયા.

7.14.85

प्रादुरासन्हर्षयन्तः सौभद्रमपलायिनम् ।
तन्नामृष्यन्त पुत्रास्ते शत्रोर्विजयलक्षणम् ॥ ७.१४.८५ ॥

ભાગ્યા વિનાના સૌભદ્રને ઉત્સાહિત કરતા તેઓ આગળ આવ્યા; તમારા પુત્રો શત્રુના વિજયચિહ્નને સહન ન કરી શક્યા.

7.14.86

अथैनं सहसा सर्वे समन्तान्निशितैः शरैः ।
अभ्याकिरन्महाराज जलदा इव पर्वतम् ॥ ७.१४.८६ ॥

પછી બધાએ અચાનક ચારે બાજુથી તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને ઢાંકી દીધો, મહારાજ, જેમ વાદળો પર્વતને ઢાંકે છે.

7.14.87

तेषां च प्रियमन्विच्छन्सूतस्य च पराभवम् ।
आर्तायनिरमित्रघ्नः क्रुद्धः सौभद्रमभ्ययात् ॥ ७.१४.८७ ॥

તેમનું હિત ઇચ્છતા અને સારથિની હારનો બદલો લેવા ઇચ્છતા, શત્રુઘ્ન આર્તાયનિ ક્રોધે ભરાઈને સૌભદ્ર તરફ આગળ વધ્યો.