మహాభారతం · అధ్యాయం 7.140
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.140.1
दातव्यमद्य मन्येऽहं पाण्डवानां स्वकं पुनः ।
न विग्रहो हि बलिना श्रेयसे स्याद्यथातथा ॥ ७.१४०.१ ॥
ఈ రోజు పాండవులకు వారి స్వంత భాగాన్ని తిరిగి ఇవ్వాలని నేను భావిస్తున్నాను. బలవంతునితో విరోధం ఏ విధంగానూ శ్రేయస్కరం కాదు.
7.140.2
पादयोः प्रणतेनापि भुक्त्वाऽप्युच्छिष्टमप्यरेः ।
अतोऽन्यद्वापि कृत्वैव जीव्यं लोके नरेण वै ॥ ७.१४०.२ ॥
శత్రువు పాదాలకు నమస్కరించి, అతని ఉచ్ఛిష్టాన్ని తిని అయినా, లేదా మరొక మార్గాన్ని అనుసరించి అయినా మనిషి లోకంలో జీవించాలి.
7.140.3
जीवतैव परो लोकः साध्यते चैव सर्वथा ।
अजीवतस्तथैवासीन्न सुखं न परा गतिः ॥ ७.१४०.३ ॥
బ్రతికి ఉన్నవాడి చేతనే పరలోకం కూడా అన్ని విధాలుగా సాధించబడుతుంది. బ్రతకనివాడికి సుఖమూ లేదు, పరమ గతీ లేదు.
7.140.4
विनाशे सर्वथोत्पन्ने न बालो बुध्यते क्रियाम् ।
मिथ्याभिमानदग्धो हि न बुद्ध्येत कृताकृते ॥ ७.१४०.४ ॥
పూర్తి వినాశం సంభవించినప్పుడు మూర్ఖుడు కర్మను గ్రహించడు. మిథ్యాభిమానంతో దహించబడినవాడు చేసినదీ చేయనిదీ తెలుసుకోలేడు.
7.140.5
अहन्यहनि मे दीप्तं यशः पतति सञ्जय ।
हता मे बहवो योधा मन्ये कालस्य पर्ययम् ॥ ७.१४०.५ ॥
సంజయా, నా ప్రకాశవంతమైన కీర్తి రోజురోజుకు పడిపోతోంది. నా అనేక యోధులు హతమయ్యారు; కాలచక్రం తిరగబడిందని నేను భావిస్తున్నాను.
7.140.6
धनञ्जयः सुसङ्क्रद्धः प्रविष्टो मामकं बलम् ।
रक्षितं द्रौणिकर्णाभ्यामप्रवेश्यं सुरैरपि ॥ ७.१४०.६ ॥
అత్యంత కోపోద్రిక్తుడైన ధనంజయుడు నా సైన్యంలో ప్రవేశించాడు. ద్రౌణి, కర్ణులు రక్షించిన ఆ సైన్యం దేవతలకు కూడా ప్రవేశించరానిది.
7.140.7
ताभ्यामूर्जितवीर्याभ्यामाप्यायितपराक्रमः ।
सहितः कृष्णभीमाभ्यां शिनीनामृषभेण च ॥ ७.१४०.७ ॥
ఆ ఇద్దరి మహా పరాక్రమంతో బలం పొంది, కృష్ణుడు మరియు భీముడితో, శినుల వృషభుడితో కలిసి (అర్జునుడు వచ్చాడు).
7.140.8
तदाप्रभृति मां शोको दहत्यग्निरिवाशयम् ।
ग्रस्तानिव प्रपश्यामि भूमिपालान्ससैन्धवान् ॥ ७.१४०.८ ॥
అప్పటి నుండి శోకం అగ్నిలా నా మనసును దహిస్తోంది. రాజులను, సింధు రాజును మ్రింగివేయబడినట్లు నేను చూస్తున్నాను.
7.140.9
अप्रियं सुमहत्कृत्वा सिन्धुराजः किरीटिनः ।
क्रुद्धस्य देवराजस्य शक्रस्येव महाद्युतेः।
चक्षुर्विषयमापन्नः कथं जीवितमाप्नुयात् ॥ ७.१४०.९ ॥
సింధు రాజు కిరీటధారికి (అర్జునుడికి) ఎంతో అప్రియం చేశాడు. కోపించిన, మహాకాంతిమంతుడైన దేవరాజు శక్రుడిలా అతని దృష్టికి చిక్కితే, అతడు ఎలా బ్రతకగలడు?
7.140.10
अनुमानाच्च पश्यामि नास्ति सञ्जय सैन्धवः ।
युद्धं तु तद्यथावृत्तं तन्ममाचक्ष्व तत्त्वतः ॥ ७.१४०.१० ॥
ఊహ ద్వారా చూస్తున్నాను, సంజయా, సింధు రాజు లేడు. అయితే ఆ యుద్ధం జరిగినట్లే, దానిని నాకు యథార్థంగా చెప్పు.
7.140.11
यच्च विक्षोभ्य महतीं सेनामालोड्य चासकृत् ।
एकः प्रविष्टः सङ्क्रुद्धो नलिनीमिव कुञ्जरः ॥ ७.१४०.११ ॥
మహా సైన్యాన్ని కలవరపరచి, పదే పదే చిందరవందర చేసి, ఒంటరిగా మహా కోపంతో ప్రవేశించాడు — తామరకొలనులో ఏనుగు ప్రవేశించినట్లు.
7.140.12
तस्य मे वृष्णिवीरस्य ब्रूहि युद्धं यथातथम् ।
धनञ्जयार्थे यत्तस्य कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ७.१४०.१२ ॥
ఆ వృష్ణి వీరుని యుద్ధాన్ని, జరిగినట్లే నాకు చెప్పు — ధనంజయుని కోసం అతడు చేసినది. సంజయా, నీవు దానిలో నేర్పరివి.
7.140.13
तथा तु वैकर्त नपीडितं तं ।
भीमं प्रयान्तं पुरुषप्रवीरम्।
समीक्ष्य राजन्नरवीरमध्ये ।
शिनिप्रवीरोऽनुययौ रथेन ॥ ७.१४०.१३ ॥
అప్పుడు శిని వంశ శ్రేష్ఠుడైన వీరుడు, భయంకరుడైన ఆ పురుషశ్రేష్ఠుడు ముందుకు సాగడం చూసి, ఓ రాజా, వీరుల మధ్య రథంపై అతనిని అనుసరించాడు.
7.140.14
नदन्यथा वज्रधरस्तपान्ते ।
ज्वलन्यथा जलदान्ते च सूर्यः।
निघ्नन्नमित्रान्धनुषा दृढेन ।
स कम्पयंस्तव पुत्रस्य सेनाम् ॥ ७.१४०.१४ ॥
వజ్రధరుడిలా గర్జిస్తూ, వేసవి చివరలో మండే సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, బలమైన విల్లుతో శత్రువులను సంహరిస్తూ, అతడు నీ కుమారుని సేనను కంపింపజేశాడు.
7.140.15
तं यान्तमश्वै रजतप्रकाशै… ।
रायोधने वीरतरं नदन्तम्।
नाशक्नुवन्वारयितुं त्वदीयाः ।
सर्वे रथा भारत माधवाग्र्यम् ॥ ७.१४०.१५ ॥
వెండిలా మెరిసే గుర్రాలపై ముందుకు సాగుతూ, సంపద కోసం జరిగే యుద్ధంలో అత్యంత వీరుడై గర్జిస్తున్న ఆ మాధవ శ్రేష్ఠుడిని నీ రథికులందరూ ఆపలేకపోయారు, ఓ భరతా.
7.140.16
अमर्षपूर्णस्त्वनिवृत्तयोधी ।
शरासनी काञ्चनवर्मधारी।
अलम्बुसः सात्यकिं माधवाग्र्य… ।
मवारयद्राजवरोऽभिपत्य ॥ ७.१४०.१६ ॥
కోపంతో నిండిన, వెనుదిరగని యోధుడు, విల్లు ధరించిన, బంగారు కవచం ధరించిన అలంబుసుడు, రాజశ్రేష్ఠుడై మాధవ శ్రేష్ఠుడైన సాత్యకిపై దూకి అతడిని ఆపాడు.
7.140.17
तयोरभूद्भारत सम्प्रहारो ।
यथाविधो नैव बभूव कश्चित्।
प्रेक्षन्त एवाहवशोभिनौ तौ ।
योधास्त्वदीयाश्च परे च सर्वे ॥ ७.१४०.१७ ॥
ఓ భరతా, వారిద్దరి మధ్య అలాంటి పోరాటం ఇంతకు ముందెన్నడూ జరగలేదు. యుద్ధంలో ప్రకాశించిన ఆ ఇద్దరినీ నీ యోధులూ, ఇతరులందరూ కేవలం చూస్తూ ఉండిపోయారు.
7.140.18
आविध्यदेनं दशभिः पृषत्कै… ।
रलम्बुसो राजवरः प्रसह्य।
अनागतानेव तु तान्पृषत्कां… ।
श्चिच्छेद बाणैः शिनिपुङ्गवोऽपि ॥ ७.१४०.१८ ॥
అలంబుసుడనే శ్రేష్ఠ రాజు బలంగా పది బాణాలతో అతనిని గాయపరిచాడు; కానీ శిని వంశపు శ్రేష్ఠుడు వస్తున్న ఆ బాణాలనే తన బాణాలతో ఖండించాడు.
7.140.19
पुनः स बाणैस्त्रिभिरग्निकल्पै… ।
राकर्णपूर्णैर्निशितैः सपुङ्खैः।
विव्याध देहावरणं विदार्य ।
ते सात्यकेराविविशुः शरीरम् ॥ ७.१४०.१९ ॥
తరువాత అతను అగ్నిలాంటి మూడు పదునైన, రెక్కలు గల బాణాలతో — చెవి వరకు లాగబడినవి — సాత్యకి కవచాన్ని చీల్చి అతనిని గాయపరిచాడు; ఆ బాణాలు సాత్యకి శరీరంలోకి దూసుకెళ్లాయి.
7.140.20
तैः कायमस्याग्न्यनिलप्रभावै… ।
र्विदार्य बाणैर्निशितैर्ज्वलद्भिः।
आजघ्निवांस्तान्रजतप्रकाशा… ।
नश्वांश्चतुर्भिश्चतुरः प्रसह्य ॥ ७.१४०.२० ॥
అగ్ని, వాయువుల శక్తి కలిగిన, పదునైన, మండే ఆ బాణాలతో అతని శరీరాన్ని చీల్చి, వెండిలా మెరిసే ఆ నాలుగు గుర్రాలను నాలుగు బాణాలతో బలంగా చంపాడు.
7.140.21
तथा तु तेनाभिहतस्तरस्वी ।
नप्ता शिनेश्चक्रधरप्रभावः।
अलम्बुसस्योत्तमवेगवद्भि… ।
रश्वांशअचतुर्भिर्निजघान बाणैः ॥ ७.१४०.२१ ॥
అయితే అతనిచే ఇలా గాయపడిన శిని మనవడు — చక్రధారి (కృష్ణుడు) శక్తితో సమానమైన పరాక్రమశాలి — అలంబుసుని అత్యంత వేగవంతమైన నాలుగు గుర్రాలను నాలుగు బాణాలతో కూల్చాడు.
7.140.22
अथास्य सूतस्य शिरो निकृत्य ।
भल्लेन कालानलसन्निभेन।
सकुण्डलं पूर्मशशिप्रकाशं ।
भ्राजिष्णु वक्त्रं निचकर्त देहात् ॥ ७.१४०.२२ ॥
తరువాత కాలాగ్ని వంటి ఒక భల్ల బాణంతో అతని సారథి తలను నరికాడు; కుండలాలతో, పూర్ణ చంద్రుని వలె ప్రకాశించే ఆ తేజోవంతమైన ముఖం శరీరం నుండి వేరై పడిపోయింది.
7.140.23
निहत्य तं पार्थिवपुत्रपौत्रं ।
सङ्ख्ये यदूनामृषभः प्रमाथी।
ततोऽन्वयादर्जुनमेव वीरः ।
सैन्यानि राजंस्तव सन्निवार्य ॥ ७.१४०.२३ ॥
రాజ పుత్రుడిని, మనవడిని యుద్ధంలో చంపి, యాదవులలో వృషభమైన, శత్రుసంహారకుడైన ఆ వీరుడు అర్జునుడినే వెంబడించాడు. ఓ రాజా, నీ సేనలను అడ్డుకుని.
7.140.24
अन्वागतं वृष्णिवीरं समीक्ष्य ।
तथारिमध्ये परिवर्तमानम्।
घ्नन्तं कुरूणामिषुभिर्बलानि ।
पुनःपुनर्वायुमिवाभ्रपूगान् ॥ ७.१४०.२४ ॥
వెనుక వస్తున్న వృష్ణి వీరుడిని చూసి, శత్రువుల మధ్య తిరుగుతూ, కురువుల సేనలను బాణాలతో కొడుతూ, గాలి మేఘసమూహాలను మళ్లీ మళ్లీ చెదరగొట్టినట్లు.
7.140.25
ततोऽवहन्सैन्धवाः साधुदान्ता ।
गोक्षीरकुन्देन्दुहिमप्रकाशाः।
सुवर्णजालावतताः सदश्वा ।
यतोयतः कामयते नृसिंहः ॥ ७.१४०.२५ ॥
అప్పుడు గోక్షీరం, కుందపుష్పం, చంద్రుడు, మంచు వలె ప్రకాశించే, బంగారు వలలతో కప్పబడిన, బాగా మచ్చిక చేసిన సింధు గుర్రాలు నృసింహుడు కోరిన చోటికల్లా అతడిని మోసుకెళ్లాయి.
7.140.26
अथात्मजास्ते सहिताऽभिपेतु… ।
रन्ये च योधास्त्वरितास्त्वदीयाः।
कृत्वा मुखं भारतयोधमुख्यं ।
दुःशासनं त्वत्सुतमाजमीढ ॥ ७.१४०.२६ ॥
అప్పుడు నీ కుమారులందరూ కలిసి దూకారు… నీ ఇతర యోధులు కూడా త్వరగా, భారత యోధులలో ప్రధానుడైన దుఃశాసనుడిని ముందుంచి. ఓ అజమీఢ వంశీయుడా!
7.140.27
ते सर्वतः सम्परिवार्य सङ्ख्ये ।
शैनेयमाजघ्नुरनीकसाहाः।
स चापि तान्प्रवरः सात्वतानां ।
न्यवारयद्बाणजालेन वीरः ॥ ७.१४०.२७ ॥
వారు అన్ని వైపుల నుండి చుట్టుముట్టి యుద్ధంలో శైనేయుడిని (సాత్యకిని) కొట్టారు, సేనలను మోసేవారు. కానీ సాత్వతులలో ప్రముఖుడైన ఆ వీరుడు బాణాల వలతో వారిని అడ్డుకున్నాడు.
7.140.28
निवार्य तांस्तूर्णममित्रघाती ।
नप्ता शिनेः पत्रिभिरग्निकल्पैः।
दुःशासनस्याभिजघान वाहा… ।
ञ्जवीयसस्तन्मनसोऽपि बाणैः ॥ ७.१४०.२८ ॥
శత్రుఘాతకుడైన అతడు వారిని వెంటనే అడ్డగించి, శిని మనవడు అగ్నిసమాన బాణాలతో దుఃశాసనుని గుర్రాలను కొట్టాడు… అంజవీయుని మనస్సును కూడా బాణాలతో (కొట్టాడు).
7.140.29
ततोऽर्जुनो हर्षमवाप सङ्ख्ये ।
कृष्णश्च दृष्ट्वा पुरुषप्रवीरम् ॥ ७.१४०.२९ ॥
అప్పుడు యుద్ధంలో అర్జునుడు ఆనందం పొందాడు; కృష్ణుడు ఆ శ్రేష్ఠ వీరపురుషుని చూసి (సంతోషించాడు).