મહાભારત · અધ્યાય 7.141
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.141.1
तमुद्यतं महाबाहुं दुःशासनरथं प्रति ।
त्वरितं त्वरणीयेषु धनञ्जयजयैषिणम् ॥ ७.१४१.१ ॥
દુઃશાસનના રથ તરફ આગળ વધતા તે મહાબાહુને, ધનંજયની જીત ઇચ્છતા, ઝડપથી આગળ વધનારાઓમાં સૌથી ઝડપી જોવામાં આવ્યા.
7.141.2
त्रिगर्तानां महेष्वासाः सुवर्णविकृतध्वजाः ।
सेनासमुद्रमाविष्टमनन्तं पर्यवारयन् ॥ ७.१४१.२ ॥
સોનાથી શણગારેલી ધ્વજાવાળા ત્રિગર્તોના મહાન ધનુર્ધરો, અનંત સેનાસાગરમાં પ્રવેશીને તેને ચારે બાજુથી ઘેરી વળ્યા.
7.141.3
अथैनं रथवंशेन सर्वतः सन्निवार्य ते ।
अवाकिरञ्छरव्रातैः क्रुद्धाः परमधन्विनः ॥ ७.१४१.३ ॥
પછી રથોની હારથી તેને ચારે બાજુથી રોકીને, ક્રોધિત પરમ ધનુર્ધરોએ તેના પર બાણોનો વરસાદ વરસાવ્યો.
7.141.4
अजयद्राजपुत्रांस्तान्भ्राजमानान्महारणे ।
एकः पञ्चाशतं शत्रून्सात्यकिः सत्यविक्रमः ॥ ७.१४१.४ ॥
મહાયુદ્ધમાં તે ચમકતા રાજપુત્રોને અને પચાસ શત્રુઓને સત્યવિક્રમી સાત્યકિએ એકલાએ જીતી લીધા.
7.141.5
सम्प्राप्य भारतीमध्यं तलघोषसमाकुलम् ।
असिशक्तिगदापूर्णमप्लुवं सागरं यथा ॥ ७.१४१.५ ॥
તાળીઓના અવાજથી ભરેલી, તલવાર શક્તિ ગદાથી પૂર્ણ, હોડી વિના ન તરી શકાય એવા સાગર સમાન ભારતી સેનાના મધ્યભાગે પહોંચીને.
7.141.6
अथैनमनुवृत्तास्तु त्रिगर्ताः सहिताः पुनः ।
तीव्रेण रथवंशेन महता पर्यवारयन्।
विकर्षन्तोऽतिमात्राणि चापानि भरतर्षभ ॥ ७.१४१.६ ॥
પછી ત્રિગર્તો ફરીથી સાથે મળીને તેની પાછળ આવ્યા, ઉગ્ર અને વિશાળ રથશ્રેણીથી તેને ઘેરી લીધો; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તેઓ ધનુષ્યો અતિશય ખેંચવા લાગ્યા.
7.141.7
तत्राद्भुतमपश्याम शैनेयचरितं रणे ।
प्रतीच्यां दिशि तं दृष्ट्वा प्राच्यां पश्यामि लाघवात् ॥ ७.१४१.७ ॥
ત્યાં યુદ્ધમાં શૈનેયનું અદ્ભુત કર્મ અમે જોયું. પશ્ચિમ દિશામાં તેને જોઈને, ઝડપથી પૂર્વ દિશામાં પણ હું તેને જોઉં છું.
7.141.8
उदीचीं दक्षिणां प्राचीं प्रतीचीं विदिशस्तथा ।
पुनर्मध्यगतो वीर आहवे युद्धदुर्मदः ॥ ७.१४१.८ ॥
ઉત્તર, દક્ષિણ, પૂર્વ, પશ્ચિમ અને ઉપદિશાઓમાં, ફરી મધ્યમાં રહેલો તે વીર યુદ્ધમાં યુદ્ધમદથી ઉન્મત્ત હતો.
7.141.9
एकः पर्यचरन्रङ्गे बहुधा स महाबलः ।
नृत्यन्निवाचरच्छूरो यथा रथशतं तथा ॥ ७.१४१.९ ॥
એકલો એ મહાબળવાન રણભૂમિમાં અનેક રીતે ફર્યો; નૃત્ય કરતો હોય તેમ ચાલ્યો, તે શૂર સો રથ સમાન હતો.
7.141.10
तद्दृष्ट्वा चरितं तस्य सिंहविक्रान्तगामिनः ।
त्रिगर्ताः सन्न्यवर्तन्त सन्तप्ताः स्वजनं प्रति ॥ ७.१४१.१० ॥
સિંહ જેવા વિક્રમથી ચાલનારા તેના તે કર્મને જોઈને ત્રિગર્તો સંતપ્ત થઈ પોતાના લોકો તરફ પાછા ફર્યા.
7.141.11
तमन्ये शूरसेनानां शूराः सङ्ख्ये न्यवारयन् ।
नियच्छन्तः शरव्रातैर्मत्तं द्विपमिवाङ्कुशैः ॥ ७.१४१.११ ॥
શૂરસેનના બીજા શૂરવીરોએ યુદ્ધમાં તેને રોક્યો; મદમસ્ત હાથીને અંકુશથી કાબૂમાં લેવાય તેમ બાણોના સમૂહથી તેને નિયંત્રિત કર્યો.
7.141.12
तैर्व्यवाहरदार्यात्मा मुहूर्तादेव सात्यकिः ।
ततः कलिङ्गैर्युयुधे सोऽचिन्त्यबलविक्रमः ॥ ७.१४१.१२ ॥
તેમની સાથે ઉદારચિત્ત સાત્યકિએ ક્ષણમાં જ યુદ્ધ કર્યું; પછી અચિંત્ય બળ-વિક્રમવાળો તે કલિંગો સાથે લડ્યો.
7.141.13
तां च सेनामतिक्रम्य कलिङ्गानां दुरत्ययाम् ।
अथ पार्थं महाबाहुर्धनञ्जयमुपासदत् ॥ ७.१४१.१३ ॥
કલિંગોની એ દુર્લંઘ્ય સેનાને પાર કરીને મહાબાહુ ધનંજય પાર્થ પાસે પહોંચ્યા.
7.141.14
तरन्निव जले श्रान्तो यथा स्थलमुपेयिवान् ।
तं दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रं युयुधानः समाश्वसत् ॥ ७.१४१.१४ ॥
પાણીમાં તરીને થાકેલો માણસ જેમ સ્થળે પહોંચીને આશ્વાસન પામે, તેમ એ પુરુષવ્યાઘ્રને જોઈ યુયુધાન આશ્વસ્ત થયા.
7.141.15
तमायान्तमभिप्रेक्ष्य केशवः पार्थमब्रवीत् ।
असावायाति शैनेयस्तव पार्थ पदानुगः ॥ ७.१४१.१५ ॥
તેને આવતો જોઈને કેશવે પાર્થને કહ્યું: "હે પાર્થ, જુઓ શૈનેય આવે છે, તારો અનુગામી."
7.141.16
एष शिष्यः सखा चैव तव सत्यपराक्रमः ।
सर्वान्योधांस्तृणीकृत्य विजिग्ये पुरुषर्षभः ॥ ७.१४१.१६ ॥
આ તારો શિષ્ય અને મિત્ર છે, સાચા પરાક્રમવાળો. સર્વ યોદ્ધાઓને તણખલા સમાન ગણીને આ પુરુષશ્રેષ્ઠે તેમને જીત્યા.
7.141.17
एष कौरवयोधानां कृत्वा घोरमुपद्रवम् ।
तव प्राणैः प्रियतमः किरीटिन्नेति सात्यकिः ॥ ७.१४१.१७ ॥
આણે કૌરવ યોદ્ધાઓનો ભયાનક સંહાર કર્યો છે. હે કિરીટી, આ સાત્યકિ તને પ્રાણથી પણ પ્રિય છે.
7.141.18
एष द्रोणं तथा भोजं कृतवर्माणमेव च ।
कदर्थीकृत्य विशिखैः फल्गुनाभ्येति सात्यकिः ॥ ७.१४१.१८ ॥
આ સાત્યકિ દ્રોણ, ભોજ અને કૃતવર્માને પણ બાણોથી તિરસ્કારીને ફલ્ગુન પાસે આવે છે.
7.141.19
धर्मराजप्रियान्वेषी हत्वा योधान्वरान्वरान् ।
शूरश्चैव कृतास्त्रश्च फल्गुनाभ्येति सात्यकिः ॥ ७.१४१.१९ ॥
ધર્મરાજને પ્રિય થવાની ઇચ્છાથી શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓને એક પછી એક મારીને, શૂર અને અસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ સાત્યકિ ફાલ્ગુન તરફ આવી રહ્યા છે.
7.141.20
कृत्वा सुदुष्करं कर्म सैन्यमध्ये महाबलः ।
तव दर्शनमन्विच्छन्पाण्डवाभ्येति सात्यकिः ॥ ७.१४१.२० ॥
સૈન્યની મધ્યમાં અતિ દુષ્કર કર્મ કરીને મહાબળવાન સાત્યકિ, હે પાંડવ, તમારા દર્શનની ઇચ્છાથી તમારી તરફ આવી રહ્યા છે.
7.141.21
बहूनेकरथेनाजौ योधयित्वा महारथान् ।
आचार्यप्रमुखान्पार्थ प्रयात्येष स सात्यकिः ॥ ७.१४१.२१ ॥
હે પાર્થ, યુદ્ધમાં એક જ રથ પર આચાર્યપ્રમુખ અનેક મહારથીઓ સાથે લડીને એ સાત્યકિ આવી રહ્યા છે.
7.141.22
स्वबाहुबलमाश्रित्य विदार्य च वरूथिनीम् ।
प्रेषितो धर्मराजेन पार्थैषोऽभ्येति सात्यकिः ॥ ७.१४१.२२ ॥
પોતાના બાહુબળ પર ભરોસો રાખીને સેનાવ્યૂહને ભેદીને, ધર્મરાજે મોકલેલો એ સાત્યકિ, હે પાર્થ, તમારી તરફ આવી રહ્યા છે.
7.141.23
प्रियः शिष्यश्च ते पार्थ त्वया तुल्यपराक्रमः ।
विद्राव्यं महतीं सेनामेष ह्यायाति सात्यकिः ॥ ७.१४१.२३ ॥
હે પાર્થ, તમારો પ્રિય અને શિષ્ય, તમારી સમાન પરાક્રમી એ સાત્યકિ મહાસેનાને ભગાડવા આવી રહ્યા છે.
7.141.24
यस्य नास्ति समो योधः कौरवेषु कथञ्चन ।
सोऽयमायाति कौन्तेय सात्यकिर्युद्धदुर्मदः ॥ ७.१४१.२४ ॥
કૌરવોમાં જેની સમાન કોઈ યોદ્ધા કોઈ પણ રીતે નથી, હે કૌન્તેય, યુદ્ધમાં મદમસ્ત એ જ સાત્યકિ આવી રહ્યા છે.
7.141.25
कुरुसैन्याद्विमुक्तो वै सिंहो मध्याद्गवामिव ।
निहत्य बहुलाः सेनाः पार्थैषोऽब्येति सात्यकिः ॥ ७.१४१.२५ ॥
હે પાર્થ, કૌરવ સૈન્યમાંથી છૂટેલો આ સાત્યકિ, ગાયોના ટોળામાંથી નીકળતા સિંહની જેમ, ઘણી સેનાઓને હણીને આવી રહ્યો છે.
7.141.26
एष राजसहस्राणां वक्त्रैः पङ्कजसन्निभैः ।
आस्तीर्य वसुधां पार्थ क्षिप्रमायाति सात्यकिः ॥ ७.१४१.२६ ॥
હે પાર્થ, કમળ જેવા મુખવાળા હજારો રાજાઓથી પૃથ્વીને આચ્છાદિત કરીને આ સાત્યકિ ઝડપથી આવી રહ્યો છે.
7.141.27
एष दुर्योधनं जित्वा भ्रातृभिः सहितं रणे ।
निहत्य जलसन्धं च क्षिप्रमायाति सात्यकिः ॥ ७.१४१.२७ ॥
ભાઈઓ સહિત દુર્યોધનને રણમાં જીતીને અને જયદ્રથને હણીને આ સાત્યકિ ઝડપથી આવી રહ્યો છે.
7.141.28
रुधिरौघवतीं कृत्वा नदीं शोणितकर्दमाम् ।
तृणवद्व्यस्य कौरव्यानेष ह्यायाति सात्यकिः ॥ ७.१४१.२८ ॥
રક્તપ્રવાહોથી ભરેલી, રક્તકીચડવાળી નદી સર્જીને, કૌરવોને તણખલાની જેમ ફેંકીને આ સાત્યકિ આવી રહ્યો છે.
7.141.29
ततः प्रहृष्टः कौन्तेयः केशवं वाक्यमब्रवीत् ।
न मे प्रियं महाबाहो यन्मामभ्येति सात्यकिः ॥ ७.१४१.२९ ॥
ત્યારે હર્ષિત કૌંતેયે કેશવને કહ્યું: હે મહાબાહો, સાત્યકિ મારી તરફ આવી રહ્યો છે, એ મને પ્રિય નથી.
7.141.30
न हि जानामि वृत्तान्तं धर्मराजस्य केशव ।
सात्वतेन विहीनः स यदि जीवति वा न वा ॥ ७.१४१.३० ॥
હે કેશવ, ધર્મરાજનો વૃત્તાંત હું જાણતો નથી. સાત્વત (સાત્યકિ) વિના તે જીવિત છે કે નહીં.
7.141.31
एतेन हि महाबाहो रक्षितव्यः स पार्थिवः ।
तमेष कथमुत्सृज्य मम कृष्ण पदानुगः ॥ ७.१४१.३१ ॥
હે મહાબાહુ, આના દ્વારા જ તે રાજાનું રક્ષણ થવું જોઈએ. હે કૃષ્ણ, મારો અનુગામી આ તેને કેવી રીતે છોડી શકે?
7.141.32
राजा द्रोणाय चोत्सृष्टः सैन्धवश्चानिपातितः ।
प्रत्युद्याति च शैनेयमेष भूरिश्रवा रणे ॥ ७.१४१.३२ ॥
રાજા (ભૂરિશ્રવા) દ્રોણ માટે મોકલાયેલો છે; સૈંધવ (જયદ્રથ) હજી પાડી દેવાયો નથી. આ ભૂરિશ્રવા યુદ્ધમાં શૈનેયનો સામનો કરવા આગળ વધી રહ્યો છે.
7.141.33
सोऽयं गुरुतरो भारः सैन्धवार्थे समाहितः ।
ज्ञातव्यश्च हि मे राजा रक्षितव्यश्च सात्यकिः ॥ ७.१४१.३३ ॥
સૈંધવ માટે આ ભારે બોજ ઉઠાવાયો છે. મારે તે રાજાની ખબર જાણવી છે અને સાત્યકિનું રક્ષણ કરવું છે.
7.141.34
जयद्रथश्च हन्तव्यो लम्बते च दिवाकरः ।
श्रान्तश्चैष महाबाहुरल्पप्राणश्च साम्प्रतम् ॥ ७.१४१.३४ ॥
જયદ્રથનો વધ કરવાનો છે; સૂર્ય આથમી રહ્યો છે. આ મહાબાહુ હવે થાકેલો છે અને તેના પ્રાણ થોડા જ બચ્યા છે.
7.141.35
परिश्रान्ता हयाश्चास्य हययन्ता च माधव ।
न च भूरिश्रवाः श्रान्तः ससहायश्च केशव ॥ ७.१४१.३५ ॥
હે માધવ, તેના ઘોડા અને સારથિ પણ થાકી ગયા છે. હે કેશવ, ભૂરિશ્રવા પોતાના સહાયકો સાથે થાક્યો નથી.
7.141.36
अपीदानीं भवेदस्य क्षेममस्मिन्समागमे ।
कच्चिन्न सागरं तीर्त्वा सात्यकिः सत्यविक्रमः।
गोष्पदं प्राप्य सीदेत महौजाः शिनिपुङ्गवः ॥ ७.१४१.३६ ॥
આ મુલાકાતમાં હવે તેનું કલ્યાણ થશે? સત્યપરાક્રમી સાત્યકિ સમુદ્ર ઓળંગીને ગાયના ખરીના ખાડામાં ડૂબી જશે? મહૌજસ એવો શૈનિવંશનો તે વૃષભ એવી રીતે ડૂબી શકે?
7.141.37
अपि कौरवमुख्येन कृतास्त्रेण महात्मना ।
समेत्य भूरिश्रवसा स्वस्तिमान्सात्यकिर्भवेत् ॥ ७.१४१.३७ ॥
કૌરવોમાં શ્રેષ્ઠ, અસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ મહાત્મા ભૂરિશ્રવા સાથે મળીને સાત્યકિ કુશળ રહેશે કે?
7.141.38
व्यतिक्रममिमं मन्ये धर्मराजस्य केशव ।
आचार्याद्भयमुत्सृज्य यः प्रैषयत सात्यकिम् ॥ ७.१४१.३८ ॥
હે કેશવ, આચાર્યનો ભય છોડીને જેમણે સાત્યકિને મોકલ્યો, ધર્મરાજનું આ કૃત્ય હું ઉલ્લંઘન માનું છું.
7.141.39
ग्रहणं धर्मराजस्य खगः श्येन इवामिषम् ।
नित्यमाशंसते द्रोणः कच्चित्स्यात्कुशली नृपः ॥ ७.१४१.३९ ॥
ગીધ જેમ માંસની ઇચ્છા રાખે, તેમ દ્રોણ સદા ધર્મરાજને પકડવાની આશા રાખે છે; શું તે રાજા કુશળ હશે?