Mahābhārata · Adhyāya 7.143
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.143.1
स बाहुर्न्यपतद्भूमौ सखङ्गः सशुभाङ्गदः ।
आदधज्जीवलोकस्य दुःखमद्भुतमुत्तमः।
यन्त्रमुक्तो महेन्द्रस्य ध्वजो वृत्तोत्सवो यथा ॥ ७.१४३.१ ॥
Aquel brazo cayó al suelo con su espada y su brazalete auspicioso, causando a los seres vivos un dolor maravilloso, como una bandera soltada de la máquina de Indra cuando termina la fiesta.
7.143.2
प्रहरिष्यन्हृतो बाहुरदृश्यते किरीटिना ।
वेगेन न्यपतद्भूमौ पञ्चास्य इव पन्नगः ॥ ७.१४३.२ ॥
Aquel brazo, a punto de golpear, se vio cortado por el de la corona (Arjuna) y cayó velozmente al suelo, como una serpiente de cinco cabezas.
7.143.3
स मोघं कृतमात्मानं दृष्ट्वा पार्थेन कौरवः ।
उत्सृज्य सात्यकिं क्रोधाद्ग्रर्हयामास पाण्डवम् ॥ ७.१४३.३ ॥
Viendo que el hijo de Pṛthā lo había dejado inútil, aquel Kaurava, con ira, soltó a Sātyaki y reprochó al Pāṇḍava.
7.143.4
स विबाहुर्महाराज एकपक्ष इवाण्डजः ।
एकचक्रो रथो यद्वद्धरणीमास्थितो नृपः।
उवाच पाण्डवं चैव सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ॥ ७.१४३.४ ॥
Oh gran rey, aquel rey sin brazo, como un pájaro de un ala o un carro de una rueda, se mantuvo en pie sobre la tierra y habló al Pāṇḍava ante la vista de todos los guerreros.
7.143.5
नृशंसं बत कौन्तेय कर्मेदं कृतवानसि ।
अपश्यतो विषक्तस्य यन्मे त्वं बाहुमच्छिनः ॥ ७.१४३.५ ॥
Oh hijo de Kuntī, en verdad has cometido esta cruel acción, cortando mi brazo mientras yo no miraba y estaba enredado.
7.143.6
येषु येषु नरः पार्थ वर्तते सुसमाहितः ।
आशु तच्छीलतामेति तदिदं दृश्यते त्वयि ॥ ७.१४३.६ ॥
Oh hijo de Pṛthā, en cualquier tarea en que un hombre se ocupa con plena concentración, pronto adquiere esa misma naturaleza; y eso es lo que ahora se ve en ti.
7.143.7
किं नु वक्ष्यसि राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
किं कुर्वाणो मया सङ्ख्ये हतो भूरिश्रवा इति ॥ ७.१४३.७ ॥
¿Qué le dirás al rey Yudhiṣṭhira, el hijo de Dharma, cuando Bhūriśravas haya sido abatido en batalla por mí? ¿Qué hacías tú?
7.143.8
इदमिन्द्रेण ते साक्षादुपदिष्टं महात्मना ।
अस्त्रं रुद्रेण वा पार्थ द्रोणेनाथ कृपेण वा ॥ ७.१४३.८ ॥
Oh Pārtha, esta arma te fue enseñada directamente por el magnánimo Indra, o por Rudra, o por Droṇa, o por Kṛpa.
7.143.9
ननु नामास्त्रधर्मज्ञस्त्वं लोकेऽभ्यधिकः परैः ।
सोऽयुध्यमानस्य कथं रणे प्रहृतवानसि ॥ ७.१४३.९ ॥
Seguramente tú eres conocedor de la ley de las armas y superior a los demás en el mundo. ¿Cómo, pues, golpeaste en batalla a quien no combatía?
7.143.10
न प्रमत्ताय भीताय विरथाय प्रयाचते ।
व्यसने वर्तमानाय प्रहरन्ति मनीषिणः ॥ ७.१४३.१० ॥
Los sabios no hieren a quien está desprevenido, asustado, sin carro, suplicante o en apuros.
7.143.11
इदं तु नीचाचरितमसत्पुरुषसेवितम् ।
कथमाचरितं पार्थ पापकर्म सुदुष्करम् ॥ ७.१४३.११ ॥
Pero esto es una acción practicada por hombres viles y seguida por malvados. ¿Cómo, oh Pārtha, realizaste esta obra pecaminosa, tan difícil de hacer?
7.143.12
आर्येण सुकरं त्वाहुरार्यकर्म धनञ्जय ।
अनार्यकर्म त्वार्येण सुदुष्करतमं भुवि ॥ ७.१४३.१२ ॥
Oh Dhanañjaya, dicen que para el noble una acción noble es fácil; pero que un noble realice una acción innoble es lo más difícil sobre la tierra.
7.143.13
कथं हि राजवंश्यस्त्वं कौरवेयो विशेषतः ।
क्षत्रधर्मादपक्रान्तः सुवृत्तश्चारितव्रतः ॥ ७.१४३.१३ ॥
¿Cómo, siendo de linaje real y en particular kaurava, te has apartado del deber del guerrero? Tu conducta es noble y cumples tus votos.
7.143.14
अल्पस्तवापराधोऽत्र न त्वां तात विगर्हये ।
वार्ष्णेयापशदं प्राप्य क्षुद्रं कृतमिदं त्वया ॥ ७.१४३.१४ ॥
Tu falta aquí es pequeña, y no te censuro, querido. Habiendo incurrido en la afrenta del Vārṣṇeya (Kṛṣṇa), has cometido este acto vil.
7.143.15
इदं तु यदतिक्षुद्रं वार्ष्णेयार्थे कृतं त्वया ।
वासुदेवमतं नूनं नैतत्त्वय्युपपद्यते ॥ ७.१४३.१५ ॥
Pero esta acción tan vil que hiciste por el Vārṣṇeya debe de haber sido por consejo de Vāsudeva; no te corresponde.
7.143.16
को हि नाम प्रमत्ताय परेण सह युध्यते ।
ईदृशं व्यसनं दद्याद्यो न कृष्णसखो भवेत् ॥ ७.१४३.१६ ॥
¿Quién, en efecto, lucharía como enemigo contra alguien descuidado? Y quien no fuera amigo de Kṛṣṇa, ¿infligiría semejante desgracia?
7.143.17
व्रात्याः सङ्क्लिष्टकर्माणः प्रकृत्यैव च गर्हिताः ।
वृष्ण्यन्धकाः कथं पार्थ प्रमाणं भवता कृताः ॥ ७.१४३.१७ ॥
Los Vṛṣṇi y los Andhaka, parias de obras corruptas y despreciados por naturaleza, ¿cómo, Pārtha, los has tomado por autoridad?
7.143.18
एवमुक्तो रणे पार्थो भूरिश्रवसमब्रवीत् ।
व्यक्तं हि जीर्यमाणोऽपि बुद्धिं जरयते नरः।
अनर्थकमिदं सर्वं यत्त्वया व्याहृतं प्रभो ॥ ७.१४३.१८ ॥
Así interpelado en la batalla, Arjuna dijo a Bhūriśravas: "Claramente, incluso cuando el hombre envejece, la vejez desgasta su entendimiento. Señor, todo lo que has dicho carece de sentido."
7.143.19
जानन्नेव हृषीकेशं गर्हसे मां च पाण्डवम् ।
सङ्गामाणां हि धर्मज्ञः सर्वशास्त्रार्थपारगः ॥ ७.१४३.१९ ॥
Aunque conoces a Hṛṣīkeśa, censuras a mí y al Pāṇḍava. Tú, conocedor del dharma de las batallas, que has llegado al otro lado del sentido de todas las escrituras.
7.143.20
न चाधर्ममहं कुर्यां जानंश्चैव हि मुह्यसे ॥ ७.१४३.२० ॥
Y yo no cometería adharma; y, sabiéndolo, tú te confundes.
7.143.21
युध्यन्ते क्षत्रियाः शत्रून्स्वैःस्वैः परिवृता नराः ।
भ्रातृभिः पितृभिः पुत्रैस्तथा सम्बन्धिबान्धवैः।
वयस्यैरथ मित्रैश्च स्वबाहुबलमाश्रिताः ॥ ७.१४३.२१ ॥
Los kṣatriyas combaten a sus enemigos, rodeados de sus propios hermanos, padres, hijos, parientes y allegados, compañeros y amigos, confiando en la fuerza de sus propios brazos.
7.143.22
स कथं सात्यकिं शिष्यं सुखसम्बन्धिमेव च ।
अस्मदर्थे च युध्यन्तं त्यक्त्वा प्राणान्सुदुस्त्यजान् ॥ ७.१४३.२२ ॥
¿Cómo pudo abandonar a Sātyaki, su discípulo y querido pariente, que lucha por nosotros, sacrificando las vidas tan difíciles de entregar?
7.143.23
मम बाहुं रणे राजन्दक्षिणं युद्धदुर्मदम् ।
त्वया निकृष्यमाणं च दृष्टवानस्मि निष्क्रियम् ॥ ७.१४३.२३ ॥
Oh rey, he visto mi brazo derecho, orgulloso en la batalla, siendo arrastrado por ti y quedando inmóvil.
7.143.24
न च त्वं रक्षितव्यो हि एको रणगतेन हि ।
यो यस्य युध्यतेऽर्थाय संरक्ष्यो नराधिप।
तै रक्ष्यमाणैः स नृपो रक्षितव्यो महामृधे ॥ ७.१४३.२४ ॥
Tú, que has entrado en la batalla, no debes ser protegido solo. Oh señor de los hombres, quien combate por otro debe protegerlo; ese rey, protegido por quienes luchan por él, debe ser protegido en la gran batalla.
7.143.25
यद्यहं सात्यकिं दृष्ट्वा तूष्णीमासिष्य आहवे ।
ततस्तेन वियोगश्च प्राप्यं नरकमेव च ॥ ७.१४३.२५ ॥
Si, al ver a Sātyaki, me quedara en silencio en la batalla, me separaría de él y ciertamente alcanzaría el infierno.
7.143.26
रक्षितव्यो मया यस्मात्तस्माल्लब्धो मया स च ।
यशश्चैव स्वपक्षेभ्यः फलं मित्रस्य रक्षणात् ॥ ७.१४३.२६ ॥
Como debo protegerlo, por eso lo he obtenido; y al proteger a un amigo, la fama y el fruto llegan desde el propio bando.
7.143.27
यच्च मां गर्हसे राजन्कृष्णेन सह सङ्गतम् ।
कस्तेन सङ्गमं नेच्छेत्तत्र ते बुद्धिविभ्रमः ॥ ७.१४३.२७ ॥
Y me culpas, oh rey, por haberme unido a Kṛṣṇa; ¿quién no desearía la unión con él? En esto tu entendimiento está confundido.
7.143.28
आबद्धकवचस्येह रथमारुह्य तिष्ठतः ।
सर्वायुधैरुपेतस्य प्रतियोद्धृप्रतीक्षिणः ॥ ७.१४३.२८ ॥
Para quien está aquí de pie sobre su carro, con la armadura ceñida, equipado con todas las armas, aguardando a su adversario.
7.143.29
अस्मिन्रथगजानीके हयपत्तिसमाकुले ।
सिंहनादोद्धतरवे गम्भीरे सैन्यसागरे ॥ ७.१४३.२९ ॥
En este océano del ejército, profundo, lleno de filas de carros y elefantes, abarrotado de caballos e infantes, resonando con el feroz rugido de los leones.
7.143.30
स्वैश्चापि समुपेतस्य विक्रान्तस्य तथा रणे ।
सात्यकेन कथं योग्यः सङ्ग्रामस्ते भविष्यति ॥ ७.१४३.३० ॥
¿Cómo será apropiado tu combate con Sātyaki, quien está dotado de sus propias fuerzas y es igualmente valiente en la batalla?
7.143.31
बहुभिः सह सङ्गम्य निर्जित्य च महारथान् ।
श्रान्तश्च श्रान्तवाहश्च क्षीणसर्वायुधस्त्वया।
समेतः सात्यकिः सङ्ख्ये निर्जितश्च महारथः ॥ ७.१४३.३१ ॥
Tras enfrentarte a muchos y vencer a grandes guerreros de carro, agotado, con los caballos fatigados y todas tus armas gastadas, derrotaste en batalla a Sātyaki, el gran guerrero de carro.
7.143.32
ईदृशं सात्यकिं सङ्ख्ये निर्जित्य च महारथम् ।
अधिकत्वं विजानीपे स्ववीर्यवशमागतम् ॥ ७.१४३.३२ ॥
Habiendo vencido en batalla a un gran guerrero de carro como Sātyaki, consideras que la superioridad que ha llegado por el poder de tu propio valor es tuya.
7.143.33
इच्छसि त्वं शिरस्तस्य असिना हर्तुमाहवे ।
तथा कृच्छ्रगतं दृष्ट्वा सात्यकिं कः क्षमिष्यति।
एकस्यैकेन हि कथं सङ्ग्रामः सम्भविष्यति ॥ ७.१४३.३३ ॥
Deseas cortarle la cabeza con tu espada en la batalla. Al ver a Sātyaki así en apuros, ¿quién lo perdonará? ¿Cómo puede darse un combate de uno contra uno?
7.143.34
त्वं तु गर्हय चात्मानं स्वधर्मं यो न रक्षसि ।
कथं रक्षिष्यसे वीर ये वै त्वां संश्रिता जनाः ॥ ७.१४३.३४ ॥
En cuanto a ti, repréndete a ti mismo, que no proteges tu propio deber. Héroe, ¿cómo protegerás a las gentes que dependen de ti?
7.143.35
आत्तशस्त्रस्य हि रणे वृष्णिपुत्रं जिघांसतः ।
छिन्नवान्यदहं बाहुं नैतल्लोकविगर्हितम् ॥ ७.१४३.३५ ॥
El brazo que corté a quien había tomado las armas en la batalla, deseando matar al hijo de Vṛṣṇi, no es censurado por el mundo.
7.143.36
न्यस्तशस्त्रस्य हि पुनर्विकलस्य विवर्मणः ।
अभिमन्योर्वधं तात धार्मिकः को नु पूजयेत् ॥ ७.१४३.३६ ॥
Querido hijo, ¿quién de los justos alabaría la muerte de Abhimanyu, que había depuesto sus armas, estaba de nuevo desvalido y sin armadura?
7.143.37
एवमुक्तो महार्बाहुर्यूपकेतुर्महायशाः ।
युयुधानं समुत्सृज्य रणे प्रायमुपाविशत् ॥ ७.१४३.३७ ॥
Así interpelado, el de brazos poderosos, de estandarte con el poste sacrificial, de gran renombre, dejó a Yuyudhāna en la batalla y se sentó a ayunar hasta la muerte.
7.143.38
शरानास्तीर्य सव्येन पाणिना पुण्यलक्षणः ।
यियासुर्ब्रह्मलोकाय प्राणान्प्राणेष्वथाजुहोत् ॥ ७.१४३.३८ ॥
Extendiendo las flechas con la mano izquierda, el de señales auspiciosas, deseando ir al mundo de Brahmā, ofreció sus alientos en sus alientos.
7.143.39
सूर्ये चक्षुः समाधाय प्रसन्नं सलिले मनः ।
ध्यायन्महोपनिषदं योगयुक्तोऽभवन्मुनिः ॥ ७.१४३.३९ ॥
Fijando la vista en el sol y la mente serena en el agua, meditando la gran Upaniṣad, se volvió un sabio unido al yoga.
7.143.40
ततस्ते सर्वसेनासु जनाः कृष्णधनञ्जयौ ।
गर्हयामासुरप्येतौ शशंसुर्भूरिदक्षिणम् ॥ ७.१४३.४० ॥
Entonces la gente de todos los ejércitos censuró a Kṛṣṇa y a Dhanañjaya, y alabó al de abundantes dones.
7.143.41
निन्द्यमानौ तथा कृष्णौ नोचतुः किञ्चिदप्रियम् ।
ततः प्रशस्यमानश्च नाहृष्यद्यूपकेतनः ॥ ७.१४३.४१ ॥
Aunque así censurados, los dos Kṛṣṇas no dijeron nada desagradable; y aunque alabado, el de estandarte con el poste sacrificial no se regocijó.
7.143.42
तांस्तथावादिनो राजन्पुत्रांस्तव धनञ्जयः ।
अमूष्यमाणो मनसा तेषां तस्य च भाषितम् ॥ ७.१४३.४२ ॥
Oh rey, Dhanañjaya no pudo soportar en su mente a tus hijos que hablaban así, ni sus palabras, ni las de él.
7.143.43
असङ्क्रुद्धमना वाचः स्मारयन्निव भारत ।
उवाच पाण्डुतनयः साक्षेपमिव फल्गुनः ॥ ७.१४३.४३ ॥
Oh Bhārata, sin gran ira, como recordándoles sus palabras, el hijo de Pāṇḍu, Phālguna, habló con sarcasmo.
7.143.44
मम सर्वेऽपि राजानो जानन्त्येतन्महाव्रतम् ।
न शक्यो मामको हन्तुं यो मे स्याद्बाणगोचरे ॥ ७.१४३.४४ ॥
Todos los reyes conocen este gran voto mío: no se puede matar a mis propios hombres que estén al alcance de mi flecha.
7.143.45
यूपकेतुं समीक्ष्यैतन्न मां गर्हितुमर्हथ ।
न हि धर्ममविज्ञाय युक्तं गर्हयितुं परम् ॥ ७.१४३.४५ ॥
Habiendo visto esto, no deberíais censurarme a mí, el de la bandera del poste sacrificial; no conviene censurar a otro sin conocer el dharma.
7.143.46
न्यस्तशस्त्रस्य बालस्य विरथस्य विवर्मणः ।
नाभिमन्योर्वधं यूयं गर्हयध्वं कुतस्तदा ॥ ७.१४३.४६ ॥
¿Por qué no censurasteis entonces la muerte de Abhimanyu, un joven que había depuesto sus armas, sin carro y sin armadura?
7.143.47
दुर्योधनस्य क्षुद्रस्य अप्रमाणे च तिष्ठतः ।
सौमदत्तेरथं साधुः सर्वसाहाय्यकारिणः ॥ ७.१४३.४७ ॥
Protegí el carro de Saumadatti, que se mantenía en medio del innumerable ejército del miserable Duryodhana y prestaba toda ayuda.
7.143.48
अस्मदीया मया रक्ष्याः प्राणबाध उपस्थिते ।
ये मे प्रत्यक्षतो वीरा हन्येरन्निति मे मतिः ॥ ७.१४३.४८ ॥
Cuando surja peligro para la vida, debo proteger a los míos; es mi opinión que los héroes que sean muertos ante mis ojos deben ser protegidos.
7.143.49
सात्यकश्च वशं नीतः कौरवेण महात्मना ।
ततो मयैतच्चरितं प्रतिज्ञारक्षणं प्रति ॥ ७.१४३.४९ ॥
Sātyaki fue llevado cautivo por el Kaurava magnánimo. Entonces hice esta acción para cumplir mi voto.
7.143.50
पुनश्च कृपयाऽऽविष्टो बहु तत्तद्विचिन्तयन् ।
उवाच चैनं कौरव्यमर्जुनः शोकपीडितः ॥ ७.१४३.५० ॥
De nuevo invadido por la compasión y meditando mucho, Arjuna, afligido por el dolor, habló a aquel Kaurava.
7.143.51
धिगस्तु क्षत्रधर्मं तु यत्र त्वं पुरुषेश्वरः ।
अवस्थामीदृशीं प्राप्तः शरण्यः शरणप्रदः ॥ ७.१४३.५१ ॥
¡Maldito sea el deber del guerrero, pues tú, señor de los hombres, digno de refugio y dador de refugio, has llegado a tal estado!
7.143.52
नातिभारः कृतान्तस्य विद्यते कुरुनन्दन ।
यत्र त्वं पुरुषव्याघ्रः प्राप्तः पापामिमां दशाम् ॥ ७.१४३.५२ ॥
Oh alegría de los Kurus, no es una gran carga para Kṛtānta (la Muerte) que tú, tigre entre los hombres, hayas llegado a este estado pecaminoso.
7.143.53
नात्मनः सुकृतस्यास्य फलं वै नृपसत्तम ।
यत्र त्वं कुरुशार्दूल प्राप्तः पापामिमां दशाम् ॥ ७.१४३.५३ ॥
Oh mejor de los reyes, este no es el fruto de tus propias buenas acciones, que tú, tigre de los Kurus, hayas llegado a este estado pecaminoso.
7.143.54
रौरवं नरकं भीमं गमिष्यति सुयोधनः ।
यत्कृते नरशार्दूलः प्राप्तः पापामिमां दशाम् ॥ ७.१४३.५४ ॥
Suyodhana irá al terrible infierno Raurava, por cuya causa tú, tigre entre los hombres, has llegado a este estado pecaminoso.
7.143.55
को हि नाम पुमाँल्लोके मादृशः पुरुषोत्तम ।
प्रहरेत्त्वद्विधे त्वद्य प्रतिज्ञा यदि नो भवेत् ॥ ७.१४३.५५ ॥
¿Quién en el mundo, como yo, oh mejor de los hombres, golpearía hoy a alguien como tú, si no fuera por nuestro voto?
7.143.56
एवमुक्तः स पार्थेन शिरसा भूमिमस्पृशत् ।
पाणिना चैव सव्येन प्राहिणोदस्य दक्षिणम् ॥ ७.१४३.५६ ॥
Así interpelado por Pārtha, tocó el suelo con la cabeza y con la mano izquierda extendió su derecha.
7.143.57
एतत्पार्थस्य तु वचस्ततः श्रुत्वा महाद्युतिः ।
युपकेतुर्महाराज तूष्णीमासीदवाङ्मुखः ॥ ७.१४३.५७ ॥
Habiendo oído estas palabras de Pārtha, oh gran rey, el de gran esplendor Yupaketu permaneció en silencio, con el rostro inclinado.
7.143.58
या प्रीतिर्धर्मराजे मे भीमे च बलिनां वरे ।
नकुले सहदेवे च सा मे त्वयि शलाग्रज ॥ ७.१४३.५८ ॥
El afecto que siento por el rey Dharma, por Bhīma, el mejor de los fuertes, por Nakula y Sahadeva, ese mismo afecto lo tengo hacia ti, oh hermano menor de Śala.
7.143.59
मया त्वं समनुज्ञातः कृष्णेन च महात्मना ।
गच्छ पुण्यकृतां लोकाञ्छिबिरौशीनरो यथा ॥ ७.१४३.५९ ॥
Con mi permiso y el del magnánimo Kṛṣṇa, ve a los mundos de los virtuosos, como fue Śibi, hijo de Uśīnara.
7.143.60
ये लोका मम विमलाः सकृद्विभाता ।
ब्रह्माद्यैः सुरवृषभैरपीष्यमाणाः।
तान्क्षिप्रं व्रज सतताग्निहोत्रयाजि… ।
न्मत्तुल्यो भव गरुडोत्तमाङ्गयानः ॥ ७.१४३.६० ॥
Los mundos inmaculados míos, que brillan una vez, a los que incluso anhelan Brahmā y los otros toros entre los dioses, ve rápidamente a ellos. Tú que siempre ofreces el agnihotra... hazte igual a mí, cuyo vehículo es Garuḍa.
7.143.61
धनञ्जये ब्रुवत्येवं घृणया च परिप्लुते ।
अवाङ्मुखा बभूवुश्च सैनिकाः सर्व एव ते ॥ ७.१४३.६१ ॥
Mientras Dhanañjaya hablaba así, embargado por la compasión, todos aquellos soldados quedaron con el rostro cabizbajo.
7.143.62
मुहूर्तादिव विश्रम्य सात्यकिः क्रोधमूर्च्छितः ।
अमर्षवशमापन्नः सौमदत्तिनिराकृतः ॥ ७.१४३.६२ ॥
Tras reposar un instante, Sātyaki, abrumado por la ira y dominado por la indignación, fue rechazado por el hijo de Somadatta.
7.143.63
उत्थितः स तु शैनेयो विमुक्तः सौमदत्तिना ।
सङ्गमादाय चिच्छित्सुः शिरस्तस्य महात्मनः ॥ ७.१४३.६३ ॥
Liberado del hijo de Somadatta, aquel descendiente de Śini se levantó, y, deseando cortar la cabeza de aquel magnánimo, reanudó el combate.
7.143.64
निहतं पाण्डुपुत्रेण प्रसक्तं भूरिदक्षिणम् ।
इयेष सात्यकिर्हन्तुं शलाग्रजमकल्मषम् ॥ ७.१४३.६४ ॥
Sātyaki deseó matar al hermano mayor del inmaculado Śalya, Bhūriśravas de abundantes dones, que había sido muerto por el hijo de Pāṇḍu y se aferraba a ese mismo destino.
7.143.65
निकृत्तभुजमासीनं छिन्नहस्तमिव द्विपम् ।
क्रोशतां सर्वसैन्यानां निन्द्यमानः सुदुर्मनाः ॥ ७.१४३.६५ ॥
Como un elefante con la trompa cortada, sentado con los brazos cercenados, Sātyaki era censurado mientras gritaban todos los ejércitos, con la mente muy perturbada.
7.143.66
वार्यमाणः स कृष्णेन पार्थेन च महात्मना ।
भीमेन चक्रक्षाभ्यामश्वत्थाम्ना कृपेण च ॥ ७.१४३.६६ ॥
Aunque Kṛṣṇa y el magnánimo Pārtha (Arjuna) lo contenían, y también Bhīma, los dos guardianes de las ruedas, Aśvatthāman y Kṛpa,
7.143.67
कर्णेन वृषसेनेन सैन्धवेन तथैव च ।
विक्रोशतां च सैन्यानामवधीत्तं धृतव्रतम् ॥ ७.१४३.६७ ॥
Karṇa, Vṛṣasena y el rey de Sindhu, igualmente, mientras las tropas gritaban, mataron a aquel que mantenía su voto.
7.143.68
प्रायोपविष्टस्य रणे पार्थेन च्छिन्नबाहुनः ।
सात्यकिः कौरवेयस्य खङ्गेनापाहरच्छिरः ॥ ७.१४३.६८ ॥
Sātyaki cortó con su espada la cabeza del Kaurava que, con el brazo cortado por Pārtha, se había sentado en ayuno hasta la muerte en la batalla.
7.143.69
नाभ्यनन्दन्त तं सैन्याः सात्यकिं तेन कर्मणा ।
अर्जुनेन हतं पूर्वं यज्जघान कुरूद्वहम् ॥ ७.१४३.६९ ॥
Las tropas no aprobaron a Sātyaki por esa acción, pues había matado al mejor de los Kurus, quien antes había sido abatido por Arjuna.
7.143.70
सहस्राक्षसमं चैव सिद्धचारणमानवाः ।
भूरिश्रवसमालोक्य युद्धे प्रायगतं हतम् ॥ ७.१४३.७० ॥
Al ver a Bhūriśravas, igual a Indra, abatido en la batalla, habiendo ido a la muerte, los Siddhas, Cāraṇas y los hombres quedaron asombrados.
7.143.71
अपूजयन्त तं देवा विस्मितास्तेऽस्य कर्मभिः ।
पक्षवादांश्च सुबहून्प्रावदंस्तव सैनिकाः ॥ ७.१४३.७१ ॥
Los dioses, asombrados, lo honraron por sus hazañas, y vuestros soldados pronunciaron muchas palabras parciales.
7.143.72
न वार्ष्णेयस्यापराधो भवितव्यं हि तत्तथा ।
तस्मान्मन्युर्न वः कार्यः क्रोधो दुःखतरो नृणाम् ॥ ७.१४३.७२ ॥
La culpa no es del Vṛṣṇi; tenía que ser así. Por tanto, no os dejéis llevar por la ira, pues la cólera es más dolorosa para los hombres.
7.143.73
हन्तव्यश्चैष वीरेण नात्र कार्या विचारणा ।
विहितो ह्यस्य धात्रैव मृत्युः सात्यकिराहवे ॥ ७.१४३.७३ ॥
Un héroe debe matarlo; aquí no cabe deliberación. En la batalla, la muerte de este a manos de Sātyaki ya fue decretada por el propio Creador.
7.143.74
मर्तव्यमेव सर्वेण चरमं पूर्वमेव वा ।
मन्यध्वं मृत इत्येष माभूद्वो बुद्धिलाघवम् ॥ ७.१४३.७४ ॥
Todos han de morir, antes o después. Considerad que este ya ha muerto, para que vuestra mente no caiga en la ligereza.
7.143.75
तस्मिन्हते महाबाहौ यूपकेतौ महात्मनि ।
धिगेनमिति चाक्रन्दन्क्षत्रियाः क्रोधमूर्च्छिताः ॥ ७.१४३.७५ ॥
Cuando aquel de brazos poderosos, Yūpaketu, el de gran alma, fue muerto, los guerreros, desfallecidos de ira, clamaron: «¡Maldito sea!».
7.143.76
अन्ये न युक्तमित्येव भवितव्यं तथेति च ।
केचिदासन्विमनसः केचिद्दुःखसमन्विताः ॥ ७.१४३.७६ ॥
Unos dijeron: «Esto no es correcto», y otros: «Que así sea». Algunos quedaron turbados de ánimo, y otros llenos de dolor.
7.143.77
न हन्तव्यो न हन्तव्य इति मन्दाः प्रभाषत ।
धर्मवादैरधर्मिष्ठा धर्मकञ्चुकमास्थिताः ॥ ७.१४३.७७ ॥
Necios, decís: «No debe ser muerto, no debe ser muerto». Vosotros, injustos, con palabras de rectitud os habéis puesto el manto del dharma.
7.143.78
यदा बालः सुभद्रायाः सुतः शस्त्रनिनाकृतः ।
युष्माभिर्निहतो युद्धे तदा धर्मः क्व वो गतः ॥ ७.१४३.७८ ॥
Cuando el joven hijo de Subhadrā, derribado por una lluvia de armas, fue muerto por vosotros en la batalla, ¿adónde se fue entonces vuestro dharma?
7.143.79
मया त्वेतत्प्रतिज्ञातं क्षेपे कस्मिंश्चिदेव हि ।
श्रुत्वा तत्सर्वभावेन गर्हयध्वं न चार्जुनम्।
शृणुध्वं सर्वमेवेह श्रुत्वा गर्हथ मानवाः ॥ ७.१४३.७९ ॥
Pero hice este voto en respuesta a cierto reproche. Escuchadlo con todo vuestro corazón y no condenéis a Arjuna. Escuchad aquí todo, oh hombres; y habiéndolo oído, entonces condenad.
7.143.80
यो मां निष्पिष्य सङ्ग्रमे जीवन्हन्यात्पदा रुषा ।
स मे वध्यो भवेच्छत्रुर्यद्यपि स्यान्मुनिव्रतः ॥ ७.१४३.८० ॥
Quien, aplastándome en la batalla, me golpee con el pie con ira mientras aún vivo, ese es mi enemigo y debe ser muerto, aunque fuera uno que sigue el voto de un sabio.
7.143.81
चेष्टमानं प्रतीघाते सभुजं मां सचक्षुषः ।
मन्यध्वं मृत इत्येवमेतद्वो बुद्धिलाघवम् ॥ ७.१४३.८१ ॥
Creyéndome muerto, cuando yo luchaba en la resistencia, con los brazos y los ojos abiertos: esta es la ligereza de vuestro juicio.
7.143.82
युक्तो ह्यस्य प्रतीघातः कृतो मे कुरुपुङ्गवाः ॥ ७.१४३.८२ ॥
En verdad, mi resistencia contra él fue justa, oh toros de los Kurus.
7.143.83
यत्तु पार्थेन मां दृष्ट्वा प्रतिज्ञामभिरक्षता ।
सखङ्गोऽस्य हृतो बाहुरेतेनैवास्मि वञ्चितः ॥ ७.१४३.८३ ॥
Pero Pārtha, al verme y custodiando su voto, cortó su brazo con la espada, y por eso mismo fui engañado.
7.143.84
भवितव्यं हि यद्भावि दैवं चेष्टयते हि तत् ।
सोयं हतो विमर्देऽस्मिन्किमत्राधर्मचेष्टितम् ॥ ७.१४३.८४ ॥
Lo que debe ser, será; pues el destino lo pone en movimiento. Éste fue muerto en la apretura de esta batalla; ¿qué acto injusto se cometió aquí?
7.143.85
अपि चापं पुरा गीतः श्लोको वाल्मीकिना भुवि ।
न हन्तव्याः स्त्रिय इति यद्ब्रवीषि प्लवङ्गम ॥ ७.१४३.८५ ॥
Hace tiempo Vālmīki cantó en la tierra este verso: no se debe matar a las mujeres, eso dices tú, oh mejor de los monos.
7.143.86
सर्वकालं मनुष्येण व्यवसायवता सदा ।
पीडाकरममित्राणां यत्स्यात्कर्तव्यमेव तत्।
अनुष्ठितं मया तच्च कस्माद्गर्हथ मूढवत् ॥ ७.१४३.८६ ॥
En todo tiempo, un hombre resuelto debe hacer siempre lo que cause dolor a los enemigos. Eso hice yo; ¿por qué entonces me censuráis como necios?
7.143.87
एवमुक्ते महाराज सर्वे कौरवपुङ्गवाः ।
न स्म किंचिदभाषन्त मनसा समपूजयन् ॥ ७.१४३.८७ ॥
Cuando así se habló, gran rey, todos los toros de los Kurus nada dijeron; en su mente le dieron honor.
7.143.88
मन्त्रभिपूतस्य महाध्वरेषु ।
यशस्विनो भूरिसहस्रदस्य।
मुनेरिवारण्यगतस्य तस्य ।
न तत्र कश्चिद्वधमभ्यनन्दत् ॥ ७.१४३.८८ ॥
Aquel famoso, purificado por los mantras en los grandes sacrificios, dador de miles, como un sabio que se ha retirado al bosque: nadie allí aprobó su muerte.
7.143.89
सुनीलकेशं वरदस्य तस्य ।
सूरस्य पारावतलोहिताक्षम्।
अश्वस्य मेध्यस्य शिरो निकृत्तं ।
न्यस्तं हविर्धानमिवान्तरेण ॥ ७.१४३.८९ ॥
La cabeza del caballo de sacrificio, de hermosa crin azul oscuro y ojos rojos como los de una paloma, perteneciente al dador de dones Sūra, yacía cortada, como si estuviera colocada entre dos havirdhānas.
7.143.90
स तेजसा शस्त्रकृतेन पूतो ।
महाहवे देहवरं विसृज्य।
आक्रामदूर्ध्वं वरदो वरार्हो ।
व्यावृत्त्य धर्मेण परेम रोदसी ॥ ७.१४३.९० ॥
Purificado por el resplandor nacido de las armas, habiendo abandonado su excelente cuerpo en la gran batalla, el dador de dones, digno de dones, ascendió hacia arriba, girando por el dharma y atravesando los dos mundos supremos, el cielo y la tierra.