મહાભારત · અધ્યાય 7.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.147.1
श्रुत्वा निनादं धनुषश्च तस्य ।
विस्पषृमुत्कष्टमिवान्तकस्य।
शक्राशनिस्फोटसमं सुघोरं ।
विकृष्यमाणस्य धनञ्जयेन ॥ ७.१४७.१ ॥
યમ જેવું તાણેલું એ ધનુષ્યનું ગર્જન અને ઇન્દ્રના વજ્રના ભડાકા સમાન અતિ ભયંકર ટંકાર સાંભળીને — ધનંજય દ્વારા ખેંચાઈ રહેલા ધનુષ્યનો એ અવાજ સંભળાયો.
7.147.2
त्रासोद्विग्नं तथोद्धान्तं त्वदीयं तद्बलं नृप ।
युगान्तवातसङ्क्षुब्धं चलद्वीचितरङ्गितम्।
प्रलीनमीनमकरं सागराम्भ इवाभवत् ॥ ७.१४७.२ ॥
હે રાજન્, તમારું એ સૈન્ય ભયથી વ્યાકુળ અને ગભરાયેલું થઈ ગયું; યુગાંતના પવનથી ખળભળેલા, ચંચળ મોજાંઓથી તરંગિત, માછલાં અને મગરો છુપાઈ ગયેલા સાગરજળ જેવું થઈ ગયું.
7.147.3
मध्यन्दिनगतं सूर्यमापतन्तमिवाम्बरे ।
न शेकुः सर्वभूतानि पाण्डवं प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.१४७.३ ॥
મધ્યાહ્ને આકાશમાંથી પડતા સૂર્ય તરફ જોઈ ન શકાય તેમ, સર્વ પ્રાણીઓ પાંડવ તરફ જોઈ શક્યા નહીં.
7.147.4
स रणे व्यचरत्पार्थः प्रेक्ष्यमाणो धनञ्जयः ।
युगपद्दिक्षु सर्वासु सर्वाण्यस्त्राणि दर्शयन् ॥ ७.१४७.४ ॥
તે ધનંજય પાર્થ યુદ્ધમાં વિચરતો હતો; બધા તેને જોઈ રહ્યા હતા, એક સાથે બધી દિશાઓમાં બધાં અસ્ત્રો બતાવતો.
7.147.5
आददानं महाराज सन्दधानं च पाण्डवम् ।
उत्कर्षन्तं सृजन्तं च न स्म पश्याम लाघवात् ॥ ७.१४७.५ ॥
હે મહારાજ, પાંડવ બાણ લેતો, ચડાવતો, ખેંચતો અને છોડતો — તેની ચપળતાને લીધે અમે તે જોઈ શકતા નહોતા.
7.147.6
ततः क्रुद्धो महाबाहुरैन्द्रमस्त्रं दुरासदम् ।
प्रादुश्चक्रे महाराज त्रासयन्सर्वभारतान् ॥ ७.१४७.६ ॥
ત્યારે ક્રોધિત મહાબાહુએ ઇન્દ્રનું દુર્ધર્ષ અસ્ત્ર પ્રગટ કર્યું; હે મહારાજ, બધા ભરતવંશીઓને ભયભીત કરતો.
7.147.7
ततः शराः प्रादुरासन्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रिताः ।
प्रदीपाश्च शिखिमुखाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१४७.७ ॥
ત્યારે દિવ્ય અસ્ત્રોથી મંત્રિત બાણો પ્રગટ્યાં; અગ્નિમુખી, પ્રકાશતાં બાણો સેંકડો અને હજારોમાં.
7.147.8
आकर्णपूर्णनिर्मुक्तैरग्न्यर्कांशुनिभैः शरैः ।
नभोऽभवत्तद्दुष्प्रेक्ष्यमुल्काभिरिव संवृतम् ॥ ७.१४७.८ ॥
કાન સુધી ખેંચીને છોડેલાં, અગ્નિ અને સૂર્યકિરણ જેવાં બાણોથી આકાશ ઉલ્કાઓથી ઢંકાયેલું હોય તેમ જોવું મુશ્કેલ બન્યું.
7.147.9
ततः शस्त्रान्धकारं तत्कौरवैः समुदीरितम् ।
अशक्यं मनसाऽप्यन्यैः पाण्डवः सम्भ्रमन्निव ॥ ७.१४७.९ ॥
ત્યારે કૌરવોએ ઊભો કરેલો તે શસ્ત્રાંધકાર, જે બીજાઓ મનથી પણ પાર ન કરી શકે, પાંડવ જાણે ગભરાઈને જોવા લાગ્યો.
7.147.10
नाशयामास विक्रम्य शरैर्दिव्यास्त्रमन्त्रितैः ।
नैशं तमोंशुभिः क्षिप्रं दिनादाविव भास्करः ॥ ७.१४७.१० ॥
તેણે પરાક્રમથી દિવ્ય અસ્ત્રમંત્રોથી મંત્રિત બાણોથી તેને તરત નાશ કર્યો, દિવસના આરંભે સૂર્ય પોતાનાં કિરણોથી રાતનો અંધકાર હટાવે તેમ.
7.147.11
ततस्तु तावकं सैन्यं दीप्तैः शरगभस्तिभिः ।
आक्षिपत्पल्वलाम्बूनि निदाघार्क इव प्रभुः ॥ ७.१४७.११ ॥
ત્યારે તેણે તમારી સેનાને ઝળહળતાં બાણકિરણોથી સૂકવી નાખી, ઉનાળાનો સૂર્ય સરોવર સૂકવે તેમ.
7.147.12
ततो दिव्यास्त्रविदुषा प्रहिताः सायकांशवः ।
समाप्लवन्द्विषत्सैन्यं लोकं भागोरिवांशवः ॥ ७.१४७.१२ ॥
ત્યારે દિવ્ય અસ્ત્રજ્ઞે છોડેલાં બાણ-કિરણો શત્રુસેના પર ફેલાઈ ગયાં, સૂર્યકિરણો જગતમાં ફેલાય તેમ.
7.147.13
अथापरे समुत्सृष्टा विशिखास्तिग्मतेजसः ।
हृदयान्याशु वीराणां विविशुः प्रियबन्धुवत् ॥ ७.१४७.१३ ॥
પછી તીક્ષ્ણ તેજવાળા બીજા બાણો છોડાયા અને વીરોના હૃદયમાં પ્રિય બંધુની જેમ ઝડપથી પ્રવેશ્યા.
7.147.14
य एनमीयुः समरे त्वद्योधाः शूरमानिनः ।
शलभा इव ते दीप्तमग्निं प्राप्य ययुः क्षयम् ॥ ७.१४७.१४ ॥
પોતાને શૂર માનતા તમારા યોદ્ધાઓ યુદ્ધમાં તેની સામે આવ્યા; બળતા અગ્નિને પામેલા પતંગિયાની જેમ તેઓ નાશ પામ્યા.
7.147.15
एवं स मृद्रञ्शत्रूणां जीवितानि यशांसि च ।
पार्थश्चचार सङ्ग्रामे मृत्युर्विग्रहवानिव ॥ ७.१४७.१५ ॥
આ રીતે પાર્થ શત્રુઓના પ્રાણ અને યશને કચડતો યુદ્ધમાં વિચરતો રહ્યો, જાણે મૃત્યુ સાક્ષાત દેહ ધારણ કરીને આવ્યું હોય.
7.147.16
स किरीटानि वस्त्राणि साङ्गदान्विपुलान्भुजान् ।
सकुण्डलयुगान्कर्णान्केषाञ्चिदहरच्छरैः ॥ ७.१४७.१६ ॥
તેણે કેટલાકના મુગટ, વસ્ત્રો, બાજુબંધ સહિતના વિશાળ હાથ અને કુંડળની જોડ સહિતના કાન બાણોથી હરી લીધા.
7.147.17
सतोमरान्गजस्थानां सप्रासान्हयसादिनाम् ।
सचर्मणः पदातीनां रथिनां च सधन्वनः।
सप्रतोदान्नियन्तॄणां बाहूंश्चिच्छेद पाण्डवः ॥ ७.१४७.१७ ॥
પાંડવે હાથી પર બેઠેલાઓના તોમર સહિત, ઘોડેસવારોના ભાલા સહિત, પાયદળના ઢાલ સહિત, રથીઓના ધનુષ સહિત અને સારથિઓના અંકુશ સહિત હાથ કાપી નાખ્યા.
7.147.18
प्रदीप्तोग्रशरार्जिष्मान्बभौ तत्र धनञ्जयः ।
सविस्फुलिङ्गाग्रशिखो ज्वलन्निव हुताशनः ॥ ७.१४७.१८ ॥
ત્યાં ધનંજય પોતાના પ્રજ્વલિત, ઉગ્ર, તેજસ્વી બાણોથી ઝળહળ્યા; તણખા અને જ્વાળાસહિત બળતા અગ્નિ જેવા તેઓ શોભ્યા.
7.147.19
तं देवराजप्रतिमं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
युगपद्दिक्षु सर्वासु रथस्थं पुरुषर्षभम् ॥ ७.१४७.१९ ॥
દેવરાજ ઇન્દ્ર સમાન, સર્વ શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, એકસાથે સર્વ દિશાઓમાં રથ પર ઊભેલા તે પુરુષશ્રેષ્ઠને (જુઓ).
7.147.20
निक्षिपन्तं महास्त्राणि प्रेक्षणीयं धनञ्जयम् ।
नृत्यन्तं रथमार्गेषु धनुर्ज्यातलनादिनम् ॥ ७.१४७.२० ॥
મહાસ્ત્રો છોડતા, જોવા યોગ્ય ધનંજયને, રથમાર્ગો પર નાચતા, ધનુષ્યની પ્રત્યંચાના તળનો નાદ કરતા (જોયા).
7.147.21
निरीक्षितुं न शेकुस्ते यत्नवन्तोऽपि पार्थिवाः ।
मध्यन्दिनगतं सूर्यं प्रतपन्तमिवाम्बरे ॥ ७.१४७.२१ ॥
પ્રયત્ન કરવા છતાં તે રાજાઓ તેને જોઈ શક્યા નહીં, મધ્યાહ્ને આકાશમાં તપતા સૂર્યની જેમ.
7.147.22
दीप्तोग्रसम्भृतशरः किरीटी विरराज ह ।
वर्षास्विवोदीर्णजलः सेन्द्रधन्वाम्बुदो महान् ॥ ७.१४७.२२ ॥
પ્રજ્વલિત, ઉગ્ર, બાણોથી ભરેલા કિરીટી ચમક્યા; વર્ષાઋતુમાં જળથી ઉભરાતા, ઇન્દ્રધનુષ સહિત મહાન મેઘ સમાન.
7.147.23
महास्त्रसंप्लुवे तस्मिञ्जिष्णुना सम्प्रवर्तिते ।
सुदुस्तरे महाघोरे ममज्जुर्योधपुङ्गवाः ॥ ७.१४७.२३ ॥
જિષ્ણુએ પ્રવર્તાવેલા તે મહાસ્ત્રોના પૂરમાં, પાર કરવા અતિ કઠિન અને મહાભયંકર એવા તેમાં, શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓ ડૂબી ગયા.
7.147.24
उत्कृत्तवदनैर्देहैः शरीरैः कृत्तबाहुभिः ।
भुजैश्च पाणिनिर्मुक्तैः पाणिभिर्व्यङ्गुलीकृतैः ॥ ७.१४७.२४ ॥
જેમના મુખ કપાયેલા હતા એવા દેહોથી, કપાયેલા બાહુઓથી, હાથોમાંથી છૂટેલા ભુજોથી, આંગળીઓ વિકૃત કરાયેલા હાથોથી (તે ભૂમિ ભરાઈ ગઈ).
7.147.25
कृत्ताग्रहस्तैः करिभिः कृत्तदन्तैर्मदोत्कटैः ।
हयैश्च विधुरग्रीवै रथैश्च शकलीकृतैः ॥ ७.१४७.२५ ॥
કપાયેલી સૂંઢવાળા, તૂટેલા દાંતવાળા, મદોન્મત્ત હાથીઓ, તૂટેલી ગરદનવાળા ઘોડાઓ અને ટુકડા થયેલા રથોથી.
7.147.26
निकृत्तान्त्रैः कृत्तपादैस्तथाऽन्यैः कृत्तसन्धिभिः ।
निश्चेष्टैर्विस्फुरद्भिश्च शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१४७.२६ ॥
આંતરડાં બહાર નીકળેલા, પગ કપાયેલા, સાંધા કપાયેલા અને બીજા, નિશ્ચેષ્ટ અને તરફડતા, સેંકડો અને હજારો.
7.147.27
मृत्योराघातललितं तत्पार्थायोधनं महत् ।
अपश्याम महीपाल भीरूणां भयवर्धनम् ॥ ७.१४७.२७ ॥
હે મહીપાલ! મૃત્યુના પ્રહારોથી શોભતું, પાર્થોનું તે મહાન રણક્ષેત્ર અમે જોયું; તે ડરપોકોનો ભય વધારનારું હતું.
7.147.28
आक्रीडमिव रुद्रस्य पुराभ्यर्दयतः पशून् ।
गजानां क्षुरनिर्मुक्तैः करैः सभुजगेव भूः ॥ ७.१४७.२८ ॥
પૂર્વે રુદ્ર પશુઓને પીડતા એ ક્રીડાની જેમ, હાથીઓની સૂંઢો અને અસ્ત્રોથી છૂટેલા હાથોથી ભૂમિ જાણે નાગો સહિત હતી.
7.147.29
क्वजिद्बभौ स्रग्विणीव वक्त्रपद्मैः समाचिता ।
विचित्रोष्णीषमुकुटैः केयूराङ्गदकुण्डलैः ॥ ७.१४७.२९ ॥
ક્યાંક એ ભૂમિ માળા પહેરેલી સ્ત્રીની જેમ કમળ-મુખોથી ભરાઈને વિચિત્ર પાઘડી અને મુકુટ, બાજુબંધ, કંકણ અને કુંડળોથી શોભતી હતી.
7.147.30
स्वर्णचित्रतनुत्रैश्च भाण्डैश्च गजवाजिनाम् ।
किरीटशतसङ्गीर्णा तत्र तत्र समाचिता।
विराज भृशं चित्रा मही नववधूरिव ॥ ७.१४७.३० ॥
સોનેરી વિચિત્ર બખ્તર, હાથી-ઘોડાના સાજ અને સેંકડો મુકુટોથી ઠેરઠેર ભરેલી એ વિચિત્ર ભૂમિ નવવધૂ જેવી અત્યંત શોભતી હતી.
7.147.31
मज्जामेदःकर्दमिनीं शोणितौघतरङ्गिणीम् ।
मर्मास्थिभिरगाधां च केशशैवलशाद्वलाम् ॥ ७.१४७.३१ ॥
મજ્જા અને મેદના કીચડવાળી, રક્તપ્રવાહનાં મોજાંવાળી, મર્મો અને હાડકાંથી અગાધ, વાળરૂપી શેવાળ અને ઘાસવાળી (તે નદી).
7.147.32
शिरोबाहूपलतटां रुग्णक्रोडास्थिसङ्कटाम् ।
चित्रध्वजपताकाढ्यां छत्राचापोर्मिमालिनीम् ॥ ७.१४७.३२ ॥
માથાં અને ભુજાઓના પથ્થરના કાંઠાવાળી, તૂટેલી છાતીઓ અને હાડકાંથી સાંકડી, વિચિત્ર ધ્વજ અને પતાકાઓથી સમૃદ્ધ, છત્ર અને ધનુષ્યોની મોજાંની માળા ધરાવતી (તે નદી).
7.147.33
विगतासुमहाकायां गजदेहाभिसङ्कुलाम् ।
रथोडुपशताकीर्णां हयसङ्घातरोधसम् ॥ ७.१४७.३३ ॥
નિષ્પ્રાણ વિશાળ શરીરોવાળી, હાથીઓના દેહોથી ભરેલી, સેંકડો રથરૂપી નૌકાઓથી છવાયેલી, ઘોડાઓના ઢગલાથી કાંઠા રોકાયેલી (તે નદી).
7.147.34
रथचक्रयुगेषाक्षकूबरैरतिदुर्गमाम् ।
प्रासासिशक्तिपरशुविशिखाहिदुरासदाम् ॥ ७.१४७.३४ ॥
રથનાં પૈડાં, ધૂંસરી, ઈષા, ધરી અને કૂબરથી અતિ દુર્ગમ, પ્રાસ, ખડ્ગ, શક્તિ, પરશુ, બાણ અને સર્પાકાર શસ્ત્રોથી દુષ્પ્રાપ્ય (તે નદી).
7.147.35
बलकङ्कुमहानक्रां गोमायुमकरोत्कटाम् ।
गृघ्रोदग्रमहाग्राहां शिवाविरुतभैरवाम् ॥ ७.१४७.३५ ॥
બગલાં અને કંકરૂપી મહાન મગરોવાળી, શિયાળ અને મકરોથી ઉગ્ર, ગીધરૂપી ઊંચા મહાગ્રાહોવાળી, શિયાળણીઓના ચીત્કારથી ભયંકર (તે નદી).
7.147.36
नृत्यत्प्रेतपिशाचाद्यैर्भूताकीर्णां सहस्रशः ।
गतासुयोधनिश्चेष्टशरीरशतवाहिनीम् ॥ ७.१४७.३६ ॥
નાચતા પ્રેત, પિશાચ વગેરે ભૂતોથી હજારોની સંખ્યામાં ભરેલી, મૃત યોદ્ધાઓના નિશ્ચેષ્ટ સેંકડો દેહ વહાવતી (તે નદી).
7.147.37
महाप्रतिभयां रौद्रां घोरां वैतरणीमिव ।
नदीं प्रवर्तयामास भीरूणां भयवर्धिनीम् ॥ ७.१४७.३७ ॥
તેણે મહાભયંકર, રૌદ્ર અને ઘોર વૈતરણી જેવી નદી વહાવી; તે ડરપોકોનો ભય વધારતી હતી.
7.147.38
तं दृष्ट्वा तस्य विक्रान्तमन्तकस्येव रूपिणः ।
अभूतपूर्वं कुरुषु भयमागाद्रणाजिरे ॥ ७.१४७.३८ ॥
મૂર્તિમાન યમ જેવો તેનો પરાક્રમ જોઈને રણાંગણમાં કૌરવોમાં પહેલાં ક્યારેય ન થયેલો ભય આવ્યો.
7.147.39
तत आदाय वीराणामस्त्रैरस्त्राणि पाण्डवः ।
आत्मानं रौद्रमाचष्ट रौद्रकर्मण्यधिष्ठितः ॥ ७.१४७.३९ ॥
ત્યારે પાંડુપુત્રે વીરોનાં શસ્ત્રો શસ્ત્રોથી ઝીલીને, રૌદ્ર કર્મમાં લાગીને પોતાને રૌદ્ર રૂપે પ્રગટ કર્યો.
7.147.40
ततो रथवरान्राजन्नत्यतिक्रामदर्जुनः ॥ ७.१४७.४० ॥
ત્યારે, હે રાજન્, અર્જુન ઉત્તમ રથોને વટાવીને આગળ વધ્યો.
7.147.41
मध्यन्दिनगतं सूर्यं प्रतपन्तमिवाम्बरे ।
न शेकुः सर्वभूतानि पाण्डवं प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.१४७.४१ ॥
મધ્યાહ્નના આકાશમાં તપતા સૂર્ય જેવા પાંડવ તરફ સર્વ પ્રાણીઓ સીધું જોઈ શક્યાં નહીં.
7.147.42
प्रसृतांस्तस्य गाण्डीवाच्छरव्रातान्महात्मनः ।
सङ्ग्रामे सम्प्रपश्यामो हंसपङ्क्तिरिवाम्बरे ॥ ७.१४७.४२ ॥
મહાત્માના ગાંડીવમાંથી છૂટેલા બાણસમૂહોને, આકાશમાં હંસોની હારની જેમ, યુદ્ધમાં અમે જોયા.
7.147.43
विनिवार्य स वीराणामस्त्रैरस्त्राणि सर्वतः ।
दर्शयन्रौद्रमात्मानमुग्रे कर्मणि धिष्ठितः ॥ ७.१४७.४३ ॥
તેણે વીરોનાં શસ્ત્રોને ચારે બાજુથી શસ્ત્રોથી રોકીને, ઉગ્ર કર્મમાં સ્થિર થઈને પોતાનું ભયાનક રૂપ બતાવ્યું.
7.147.44
स तान्रथवरान्राजन्नत्याक्रामत्तदाऽर्जुनः ।
मोहयन्निव नाराचैर्जयद्रथवधेप्सया ॥ ७.१४७.४४ ॥
હે રાજન, ત્યારે અર્જુને તે શ્રેષ્ઠ રથોને વટાવી દીધા; જયદ્રથના વધની ઇચ્છાથી, લોખંડી બાણોથી તેમને જાણે મોહિત કરતો.
7.147.45
विसृजन्दिक्षु सर्वासु शरानच्युतसारथिः ।
सरथो व्यचरत्तूर्णं प्रेक्षणीयो धनञ्जयः ॥ ७.१४७.४५ ॥
બધી દિશાઓમાં બાણ છોડતાં, અચ્યુત (કૃષ્ણ) જેમના સારથિ હતા એવા ધનંજય પોતાના રથ સાથે ઝડપથી ફરવા લાગ્યા; જોવા યોગ્ય.
7.147.46
भ्रमन्त इव शूरस्य शरव्राताः महात्मनः ।
अदृश्यन्तान्तरिक्षस्थाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१४७.४६ ॥
શૂર મહાત્માના બાણસમૂહો જાણે ફરતા હોય તેમ આકાશમાં સ્થિત સેંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં દેખાયા.
7.147.47
आददानं महेष्वासं सन्दधानं च सायकम् ।
विसृजन्तं च कौन्तेयं नानुपश्याम वै तदा ॥ ७.१४७.४७ ॥
મહાધનુર્ધર બાણ લેતા, જોડતા અને છોડતા — કૌન્તેયને ત્યારે અમે જોયો નહીં.
7.147.48
तथा सर्वा दिशो राजन्सर्वांश्च रथिनो रणे ।
आकुलीकृत्य कौन्तेयो जयद्रथमुपाद्रवत्।
विव्याध च चतुःषष्ट्या शराणां नतपर्वणाम् ॥ ७.१४७.४८ ॥
હે રાજન, એ રીતે બધી દિશાઓ અને યુદ્ધના બધા રથીઓને વ્યાકુળ કરીને કૌન્તેય જયદ્રથ તરફ ધસી ગયો, અને વળેલા ગાંઠવાળા ચોસઠ બાણોથી તેને વીંધી નાખ્યો.
7.147.49
सैन्धवाभिमुखं यान्तं योधाः सम्प्रेक्ष्य पाण्डवम् ।
न्यवर्तन्त रणाद्वीरा निराशास्तस्य जीविते ॥ ७.१४७.४९ ॥
સિંધુરાજ તરફ જઈ રહેલા પાંડુપુત્રને જોઈને, તેના જીવન વિશે આશા છોડી દીધેલા વીરો યુદ્ધમાંથી પાછા ફર્યા.
7.147.50
यो योऽभ्यधावदाक्रन्दे तावकः पाण्डवं रणे ।
तस्यतस्यान्तगा बाणाः शरीरे न्यपतन्प्रभो ॥ ७.१४७.५० ॥
હે પ્રભુ! યુદ્ધમાં ગર્જના કરતા પાંડવ પર ધસી જનાર તમારા દરેક યોદ્ધાના શરીર પર બાણો આવી પડ્યા.
7.147.51
कबन्धसङ्कुलं चक्रे तव सैन्यं महारथः ।
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठः शरैरग्न्यंशुसन्निभैः ॥ ७.१४७.५१ ॥
વિજેતાઓમાં શ્રેષ્ઠ મહારથી અર્જુને અગ્નિકિરણો જેવા બાણોથી તમારી સેનાને માથા વિનાના ધડોથી ભરી દીધી.
7.147.52
एवं तत्तव राजेन्द्र चतुरङ्गबलं तदा ।
व्याकुलीकृत्य कौन्तेयो जयद्रथमुपाद्रवत् ॥ ७.१४७.५२ ॥
હે રાજેન્દ્ર! આ રીતે તમારી ચતુરંગી સેનાને વ્યાકુળ કરીને કુંતીપુત્ર જયદ્રથ તરફ દોડી ગયો.
7.147.53
द्रौणिं पञ्चाशताऽविध्यद्वृषसेनं त्रिभिः शरैः ।
कृपायमाणः कौन्तेयः कृपं नवभिरार्दयत् ॥ ७.१४७.५३ ॥
દ્રોણપુત્રને પચાસ બાણોથી, વૃષસેનને ત્રણ બાણોથી કુંતીપુત્રે વીંધ્યો; કૃપને નવ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
7.147.54
शल्यं षोडशभिर्बाणैः कर्णं द्वात्रिंशता शरैः ।
सैन्धवं तु चतुःषष्ट्या विद्व्वा सिंह इवानदत् ॥ ७.१४७.५४ ॥
શલ્યને સોળ બાણોથી, કર્ણને બત્રીસ બાણોથી અને સિંધુરાજ જયદ્રથને ચોસઠ બાણોથી વીંધીને તે સિંહની જેમ ગર્જ્યો.
7.147.55
सैन्धवस्तु तथा विद्धः शरैर्गाण्डीवधन्वना ।
न चक्षमे सुसङ्क्रुद्धस्तोत्रार्दित इव द्विपः ॥ ७.१४७.५५ ॥
ગાંડીવધન્વાના બાણોથી આ રીતે વિંધાયેલો સૈંધવ અત્યંત ક્રોધે ભરાયો અને સહન ન કરી શક્યો, અંકુશથી પીડિત હાથીની જેમ.
7.147.56
स वराहध्वजस्तूर्णं गार्ध्रपत्रानजिह्मगान् ।
क्रुद्धाशीविषसङ्काशान्कर्मारपरिमार्जितान् ॥ ७.१४७.५६ ॥
વરાહધ્વજે તરત જ ગીધની પાંખવાળા, સીધા જનારા, ક્રોધિત સર્પો સમાન, લુહારે ઘસેલા બાણો છોડ્યા.
7.147.57
आकर्णपूर्णांश्चिक्षेप फल्गुनस्य रथं प्रति ।
त्रिभिस्तु विद्वा गोविन्दं नाराचैः षड्भिरर्जुनम् ॥ ७.१४७.५७ ॥
કાન સુધી ખેંચેલાં બાણો તેણે ફાલ્ગુનના રથ તરફ ફેંક્યાં; ત્રણથી ગોવિંદને અને છ નારાચોથી અર્જુનને વીંધ્યા.
7.147.58
अष्टभिर्वाजिनोऽविध्यद्ध्वजं चैकेन पत्रिणा ।
भूयश्चैवार्जुनं सङ्ख्ये शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.१४७.५८ ॥
આઠથી ઘોડાઓને વીંધ્યા, એક પાંખવાળા બાણથી ધ્વજને; ફરી યુદ્ધમાં અર્જુનને બાણવર્ષાથી ઢાંકી દીધા.
7.147.59
स विक्षिप्यार्जुनस्तूर्णं सैन्धवप्रहिताञ्शरान् ।
युगपत्तस्य चिच्छेद शराभ्यां सैन्धवस्य ह।
सारथेश्च शिरः कायाद्व्वजं च समलङ्कृतम् ॥ ७.१४७.५९ ॥
અર્જુને તરત સૈંધવે મોકલેલાં બાણો દૂર કરીને એકસાથે બે બાણોથી તેનું ધનુષ છેદ્યું; સારથિનું માથું શરીરથી અલગ કર્યું અને અલંકૃત ધ્વજ પણ કાપી નાખ્યો.
7.147.60
स च्छिन्नयष्टिः सुमहान्धनञ्जयशराहतः ।
वराहः सिन्धुराजस्य पपातेन्दुसमप्रभः ॥ ७.१४७.६० ॥
તૂટેલા દંડવાળો તે મહાન વરાહધ્વજ, ધનંજયનાં બાણોથી આહત થઈને, સિંધુરાજનો, ચંદ્ર સમાન પ્રભાવાળો ધ્વજ પડી ગયો.
7.147.61
आदित्यं प्रेक्षमाणस्तु बीभत्सुः सृक्विणी लिहन् ।
अपश्यन्नान्तरं तस्य रक्षिभिः संवृतस्य वै ॥ ७.१४७.६१ ॥
અર્જુને સૂર્ય તરફ જોતાં, હોઠ જીભથી ચાટતાં, તેને (જયદ્રથને) ઘેરેલા રક્ષકોમાં કોઈ અંતર જોયું નહીં.
7.147.62
अभवक्त्रोधरक्ताक्षो व्यात्तानन इवान्तकः ।
अथाब्रवीद्वासुदेवः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ७.१४७.६२ ॥
ક્રોધથી લાલ આંખોવાળો તે, મોં ખોલેલા યમ જેવો થયો. ત્યારે વાસુદેવે કુંતીપુત્ર ધનંજયને કહ્યું.
7.147.63
नैव शक्यस्त्वया हन्तुं निर्व्याजं भरतर्षभ ।
स्रक्ष्याम्यहमुपायं तमादित्यस्यापवारणे।
ततोऽस्तं गतमादित्यं मंस्यते सिन्धुराडिह ॥ ७.१४७.६३ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તું તેને પ્રામાણિકપણે મારી શકે નહીં. હું સૂર્યને ઢાંકવાનો એક ઉપાય રચીશ; ત્યારે સિંધુરાજ અહીં સૂર્ય અસ્ત થયો છે એમ માનશે.
7.147.64
ततोऽस्य विस्मयः पार्थ हर्षश्चैव भविष्यति ।
आत्मजीवितलाभाच्च प्रतिज्ञायाश्च नाशनात् ॥ ७.१४७.६४ ॥
હે પાર્થ, ત્યારે તેને આશ્ચર્ય અને હર્ષ થશે; પોતાનો જીવ બચવાથી અને (તારી) પ્રતિજ્ઞાનો નાશ થવાથી.
7.147.65
अस्तङ्गतमिवादित्यं दृष्ट्वा मोहेन बालिशः ।
न हि शक्ष्यत्यथाऽऽत्मानं रक्षितुं हर्षसम्भवात् ॥ ७.१४७.६५ ॥
સૂર્યને અસ્ત થયેલો જોઈને, મૂર્ખ મોહથી, હર્ષને કારણે પોતાની રક્ષા કરી શકશે નહીં.
7.147.66
एतस्मिन्नेव काले तु प्रहर्तव्यं धनञ्जय ।
जयद्रथस्य क्षुद्रस्य सविदुर्दर्शनार्थिनः ॥ ७.१४७.६६ ॥
હે ધનંજય, આ જ સમયે તારે પ્રહાર કરવો જોઈએ; તે ક્ષુદ્ર જયદ્રથ પર, જે (સૂર્યને) જોવા ઇચ્છે છે.
7.147.67
एवमुक्त्वा ततः पार्थं क्षिप्रमेवाहरत्प्रभाम् ।
जनार्दनेन सृष्टं वै तम आदित्यनाशनम् ॥ ७.१४७.६७ ॥
આમ કહીને તેમણે તરત જ પાર્થને જનાર્દને સર્જેલો, સૂર્યને ઢાંકનારો એ અંધકાર બતાવ્યો.
7.147.68
पार्थस्य बलमज्ञानात्तमो दृष्ट्वा सुदुःखितम् ।
अभवंस्तावका योधा हर्षसङ्कुलचेतसः ॥ ७.१४७.६८ ॥
પાર્થના બળની અજાણતાથી એ અંધકાર જોઈને અત્યંત દુઃખી થયા છતાં તમારા યોદ્ધાઓ હર્ષથી ભરેલા મનવાળા થયા.
7.147.69
ते प्रहृष्टा रणे राजन्नपश्यन्सैनिका रविम् ।
उन्नाम्य वक्त्राणि तदा स च राजा जयद्रथः ॥ ७.१४७.६९ ॥
હે રાજન, ત્યારે હર્ષિત સૈનિકોએ મુખ ઊંચા કરીને યુદ્ધમાં સૂર્યને જોયો; અને તે રાજા જયદ્રથ પણ.
7.147.70
वीक्षमाणे ततस्तस्मिन्सिन्धुराजे दिवाकरम् ।
उन्नमय्य शिरोग्रीवां वीक्षते सूर्यमण्डलम्।
तस्य शीघ्रं पृषत्केन कायाच्छीर्षमपाहर ॥ ७.१४७.७० ॥
ત્યારે સિંધુરાજ સૂર્યને જોતો હતો, માથું અને ગરદન ઊંચી કરીને સૂર્યમંડળ જોતો હતો; તે જ સમયે બાણથી તેનું માથું ધડથી કાપી નાખો.
7.147.71
केशवेनैवमुक्तः सन्नमर्षाद्रक्तलोचनः ।
उद्बबर्ह शरं तीक्ष्णममरैरपि दुःसहम् ॥ ७.१४७.७१ ॥
કેશવે આ રીતે કહ્યું ત્યારે, ક્રોધથી લાલ આંખોવાળા તેણે દેવતાઓને પણ અસહ્ય તીક્ષ્ણ બાણ ખેંચી કાઢ્યું.
7.147.72
एवं तूणीशयं घोरमिन्द्राशनिसमप्रभम् ।
वर्मभेदिनमत्यर्थं गन्धमाल्यार्चितं सदा।
विससर्ज ततस्तूर्णं सैन्धवस्य रथं प्रति ॥ ७.१४७.७२ ॥
આ રીતે ભાથામાં રહેલું, ઇન્દ્રના વજ્ર જેવી પ્રભાવાળું, બખ્તર ભેદનારું, હંમેશાં ગંધ-માળાથી પૂજિત એ ભયંકર બાણ તેણે તરત જ સૈંધવના રથ તરફ છોડ્યું.
7.147.73
स तु गाण्डीवनिर्मुक्तः शरः श्येन इवाशुनः ।
शकुन्तमिव वृक्षाग्रात्सैन्धवस्याहरच्छिरः ॥ ७.१४७.७३ ॥
ગાંડીવમાંથી છૂટેલું તે બાણ, વૃક્ષની ટોચ પરથી પક્ષીને ઝડપનારા વેગવાન બાજની જેમ, સૈન્ધવ (જયદ્રથ)નું મસ્તક લઈ ગયું.
7.147.74
प्रपतिष्यति शीर्षे तु कृष्णोऽर्जुनमथाब्रवीत् ।
पार्थ पार्थ शिरो ह्येतद्यथा नेयान्महीतलम्।
तथा कुरु कुरुश्रेष्ठ वक्ष्ये तस्यापि कारणम् ॥ ७.१४७.७४ ॥
"આ મસ્તક ધરતી પર ન પડે તેમ કરો, હે કુરુશ્રેષ્ઠ" એમ કૃષ્ણે અર્જુનને કહ્યું. "હે પાર્થ, પાર્થ, તેમ જ કરો; તેનું કારણ પણ હું કહીશ."
7.147.75
श्रुत्वा तु वचनं तस्य त्वरमाणोऽस्त्रमायया ।
तथाऽहरच्छिरस्तस्य शरैरूर्ध्वं धनञ्जयः।
दुर्हृदामपहर्षाय सुहृदां हर्षणाय च ॥ ७.१४७.७५ ॥
તેનું વચન સાંભળીને ધનંજય (અર્જુન)એ અસ્ત્રમાયાથી ત્વરાથી બાણો વડે તેનું મસ્તક ઊંચે ઉડાવ્યું — શત્રુઓની નિરાશા માટે અને મિત્રોના હર્ષ માટે.
7.147.76
तिर्यगूर्ध्वमधश्चैव पुनरूर्ध्वमथापि च ।
दीर्घकालमवाक्वैव सम्प्रक्रीडन्निवार्जुनः ॥ ७.१४७.७६ ॥
અર્જુન બાણોને ક્યારેક ત્રાંસા, ક્યારેક ઊંચે, ક્યારેક નીચે, ફરી ઊંચે મોકલતો, લાંબા સમય સુધી જાણે રમતો હોય તેમ રમ્યો.
7.147.77
तत्सैन्यं सर्वतोपश्यन्महदाश्चर्यमद्भुतम् ।
प्रापयत्स शिरो यस्माद्योधयन्नेव पार्थिवान् ॥ ७.१४७.७७ ॥
તે સૈન્યે ચારે બાજુ આ મહાન અને અદ્ભુત આશ્ચર્ય જોયું — રાજાઓ સાથે યુદ્ધ કરતાં કરતાં જ તેણે તે મસ્તક ત્યાં પહોંચાડ્યું.
7.147.78
शरैः कन्दुकवत्कृत्वा तस्यालोकाय पाण्डवः ।
स्यमन्तपञ्चकाद्बाह्ये शिरस्तदहरच्छरैः ॥ ७.१४७.७८ ॥
પાંડવે બાણોથી તેને દડા જેવું બનાવીને, તેને બતાવવા, સ્યમન્તપંચકની બહાર તે મસ્તક બાણોથી ઉડાવી લીધું.
7.147.79
जयद्रथस्यार्जुनबाणनालं ।
मुखारविन्दं रुधिराम्बुसिक्तम्।
दृष्टं नरैश्चोपरिवर्तमानं ।
विद्याधरोत्सृष्टमिवैकपद्मम् ॥ ७.१४७.७९ ॥
અર્જુનના બાણની દાંડી ધરાવતું, રક્તજળથી ભીંજાયેલું જયદ્રથનું મુખકમળ લોકોએ ઉપર તરફ પડેલું જોયું; વિદ્યાધરે ફેંકેલા એકલા કમળ જેવું તે હતું.
7.147.80
स देवशत्रूनिव देवराजः ।
किरीटमाली व्यधमत्सपत्नान्।
यथा तमांस्यभ्युदितस्तमोघ्नः ।
पूर्णां प्रतिज्ञां स समाप्य वीरः ॥ ७.१४७.८० ॥
કિરીટમાળી એ વીરે, દેવરાજ ઇન્દ્રે દેવશત્રુઓનો નાશ કર્યો તેમ પોતાના શત્રુઓનો નાશ કર્યો; ઉદય પામીને અંધકારનો નાશ કરનાર સૂર્યની જેમ તેણે પોતાની પૂર્ણ પ્રતિજ્ઞા પૂરી કરી.
7.147.81
तं भूमिदेशं च शिरो विनेतुम् ॥ ७.१४७.८१ ॥
તે ભૂમિપ્રદેશ સુધી અને માથું લઈ જવા માટે.