มหาภารตะ · อัธยายะ 7.147
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.147.1
श्रुत्वा निनादं धनुषश्च तस्य ।
विस्पषृमुत्कष्टमिवान्तकस्य।
शक्राशनिस्फोटसमं सुघोरं ।
विकृष्यमाणस्य धनञ्जयेन ॥ ७.१४७.१ ॥
เมื่อได้ยินเสียงกึกก้องของคันธนูของเขา ที่ถูกโก่งตึงดุจความตายเอง เสียงดีดอันน่าสะพรึงกลัวเทียบเท่าเสียงฟาดของสายฟ้าของพระอินทร์ ขณะที่ธนัญชยะกำลังโก่งคันธนูนั้น
7.147.2
त्रासोद्विग्नं तथोद्धान्तं त्वदीयं तद्बलं नृप ।
युगान्तवातसङ्क्षुब्धं चलद्वीचितरङ्गितम्।
प्रलीनमीनमकरं सागराम्भ इवाभवत् ॥ ७.१४७.२ ॥
ข้าแต่พระราชา กองทัพของพระองค์ถูกความหวาดกลัวทำให้ระส่ำระสายและสับสน กลายเป็นเหมือนน้ำในมหาสมุทรที่ถูกลมแห่งกาลสิ้นยุคปั่นป่วน มีคลื่นซัดสาดไปมา ปลาและสัตว์ร้ายในทะเลหลบซ่อนตัวหมดสิ้น
7.147.3
मध्यन्दिनगतं सूर्यमापतन्तमिवाम्बरे ।
न शेकुः सर्वभूतानि पाण्डवं प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.१४७.३ ॥
เหมือนที่ไม่อาจมองดวงอาทิตย์ซึ่งกำลังร่วงลงจากท้องฟ้าในยามเที่ยงวัน สรรพสัตว์ทั้งปวงก็ไม่อาจมองดูปาณฑพได้
7.147.4
स रणे व्यचरत्पार्थः प्रेक्ष्यमाणो धनञ्जयः ।
युगपद्दिक्षु सर्वासु सर्वाण्यस्त्राणि दर्शयन् ॥ ७.१४७.४ ॥
ปารถะ ธนัญชยะ เคลื่อนไหวไปมาในสนามรบ ทุกคนจ้องมองดู โดยแสดงอาวุธทั้งปวงของตนพร้อมกันไปทุกทิศทาง
7.147.5
आददानं महाराज सन्दधानं च पाण्डवम् ।
उत्कर्षन्तं सृजन्तं च न स्म पश्याम लाघवात् ॥ ७.१४७.५ ॥
ข้าแต่มหาราชา พวกเรามิอาจเห็นปาณฑพผู้นั้นหยิบ ใส่ โก่ง และปล่อยลูกศรได้เลย เพราะเขาคล่องแคล่วว่องไวยิ่งนัก
7.147.6
ततः क्रुद्धो महाबाहुरैन्द्रमस्त्रं दुरासदम् ।
प्रादुश्चक्रे महाराज त्रासयन्सर्वभारतान् ॥ ७.१४७.६ ॥
ครานั้น ผู้มีแขนใหญ่ผู้โกรธเกรี้ยวได้เรียกอาวุธของพระอินทร์อันยากจะต้านทาน ข้าแต่มหาราชา ทำให้ชาวภรตะทั้งปวงหวาดกลัว
7.147.7
ततः शराः प्रादुरासन्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रिताः ।
प्रदीपाश्च शिखिमुखाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१४७.७ ॥
ครานั้น ลูกศรทิพย์ที่ถูกร่ายมนตร์อาวุธทิพย์ก็ปรากฏขึ้น ลุกโชนดุจมีเปลวไฟที่หน้า นับร้อยนับพันลูก
7.147.8
आकर्णपूर्णनिर्मुक्तैरग्न्यर्कांशुनिभैः शरैः ।
नभोऽभवत्तद्दुष्प्रेक्ष्यमुल्काभिरिव संवृतम् ॥ ७.१४७.८ ॥
ด้วยลูกศรที่ยิงจากคันธนูที่โก่งถึงใบหู ดุจรัศมีของไฟและดวงอาทิตย์ ท้องฟ้าจึงกลายเป็นที่ทนมองได้ยาก ราวกับถูกคลุมด้วยคบเพลิงไฟ
7.147.9
ततः शस्त्रान्धकारं तत्कौरवैः समुदीरितम् ।
अशक्यं मनसाऽप्यन्यैः पाण्डवः सम्भ्रमन्निव ॥ ७.१४७.९ ॥
ครานั้น ความมืดแห่งอาวุธที่เการพปล่อยออกมานั้น ซึ่งผู้อื่นแม้แต่คิดก็ยังข้ามไม่ได้ ปาณฑพทอดพระเนตรดุจผู้กำลังหวั่นไหว
7.147.10
नाशयामास विक्रम्य शरैर्दिव्यास्त्रमन्त्रितैः ।
नैशं तमोंशुभिः क्षिप्रं दिनादाविव भास्करः ॥ ७.१४७.१० ॥
ท่านทำลายมันได้อย่างรวดเร็วด้วยความกล้าหาญ ด้วยลูกศรที่ถูกร่ายมนตร์อาวุธทิพย์ ดุจดวงอาทิตย์ที่ขับไล่ความมืดของราตรีด้วยรัศมีของตนเมื่อรุ่งอรุณ
7.147.11
ततस्तु तावकं सैन्यं दीप्तैः शरगभस्तिभिः ।
आक्षिपत्पल्वलाम्बूनि निदाघार्क इव प्रभुः ॥ ७.१४७.११ ॥
ครานั้น ท่านได้เผากองทัพของพระองค์ด้วยรัศมีลูกศรอันลุกโชน ดุจเทพแห่งฤดูร้อน คือดวงอาทิตย์ ที่ทำให้สระน้ำและแหล่งน้ำแห้งเหือด
7.147.12
ततो दिव्यास्त्रविदुषा प्रहिताः सायकांशवः ।
समाप्लवन्द्विषत्सैन्यं लोकं भागोरिवांशवः ॥ ७.१४७.१२ ॥
ครานั้น รัศมีแห่งลูกศรที่ยิงออกไปโดยผู้รู้อาวุธทิพย์ ได้ท่วมทับกองทัพของฝ่ายศัตรู ดุจรัศมีของดวงอาทิตย์ที่ท่วมทั่วโลก
7.147.13
अथापरे समुत्सृष्टा विशिखास्तिग्मतेजसः ।
हृदयान्याशु वीराणां विविशुः प्रियबन्धुवत् ॥ ७.१४७.१३ ॥
ต่อมา ลูกศรอีกชุดหนึ่งที่มีความคมกล้าได้ถูกปล่อยออกไป และรวดเร็วได้เข้าสู่หัวใจของวีรชน ดุจญาติมิตรผู้เป็นที่รัก
7.147.14
य एनमीयुः समरे त्वद्योधाः शूरमानिनः ।
शलभा इव ते दीप्तमग्निं प्राप्य ययुः क्षयम् ॥ ७.१४७.१४ ॥
บรรดานักรบของพระองค์ที่ทะนงในความกล้าหาญ และเข้าประจัญหน้ากับเขาในสงคราม ได้พินาศไป ดุจแมลงเม่าที่บินเข้าหาไฟที่ลุกโชน
7.147.15
एवं स मृद्रञ्शत्रूणां जीवितानि यशांसि च ।
पार्थश्चचार सङ्ग्रामे मृत्युर्विग्रहवानिव ॥ ७.१४७.१५ ॥
ปารถะผู้บดขยี้ชีวิตและเกียรติยศของศัตรูเช่นนี้ ได้เคลื่อนไหวไปในสงคราม ดุจความตายที่ได้รับกายขึ้นมาเอง
7.147.16
स किरीटानि वस्त्राणि साङ्गदान्विपुलान्भुजान् ।
सकुण्डलयुगान्कर्णान्केषाञ्चिदहरच्छरैः ॥ ७.१४७.१६ ॥
ด้วยลูกศรของท่าน เขาได้ปลดมงกุฎ เครื่องนุ่งห่ม แขนอันกว้างพร้อมกำไลแขน และหูที่มีต่างหูคู่หนึ่งออกจากบางคน
7.147.17
सतोमरान्गजस्थानां सप्रासान्हयसादिनाम् ।
सचर्मणः पदातीनां रथिनां च सधन्वनः।
सप्रतोदान्नियन्तॄणां बाहूंश्चिच्छेद पाण्डवः ॥ ७.१४७.१७ ॥
ปาณฑพได้ตัดแขนของผู้ที่อยู่บนช้างพร้อมหอกซัด ของผู้ขี่ม้าพร้อมหอกทวน ของทหารราบพร้อมโล่ ของรถศึกพร้อมคันธนู และของสารถีพร้อมปฏักได้ขาด
7.147.18
प्रदीप्तोग्रशरार्जिष्मान्बभौ तत्र धनञ्जयः ।
सविस्फुलिङ्गाग्रशिखो ज्वलन्निव हुताशनः ॥ ७.१४७.१८ ॥
ที่นั่น ธนัญชยะส่องแสงรุ่งโรจน์ด้วยลูกศรอันร้อนแรงที่มีประกายแสงสว่าง ดุจกองไฟที่ลุกโชนมีประกายและเปลวไฟที่ปลายยอด
7.147.19
तं देवराजप्रतिमं सर्वशस्त्रभृतां वरम् ।
युगपद्दिक्षु सर्वासु रथस्थं पुरुषर्षभम् ॥ ७.१४७.१९ ॥
ผู้ทรงเหมือนพระอินทร์ราชาแห่งเทพ ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถืออาวุธทั้งปวง ยืนอยู่บนรถศึกในทุกทิศพร้อมกัน บุรุษผู้เป็นดุจวัวผู้นั้น
7.147.20
निक्षिपन्तं महास्त्राणि प्रेक्षणीयं धनञ्जयम् ।
नृत्यन्तं रथमार्गेषु धनुर्ज्यातलनादिनम् ॥ ७.१४७.२० ॥
ธนัญชยะผู้น่าชมเชย ผู้ปล่อยอาวุธอันยิ่งใหญ่ ผู้เต้นรำไปตามทางของรถศึก และทำให้เกิดเสียงดีดของสายธนูดังกึกก้อง
7.147.21
निरीक्षितुं न शेकुस्ते यत्नवन्तोऽपि पार्थिवाः ।
मध्यन्दिनगतं सूर्यं प्रतपन्तमिवाम्बरे ॥ ७.१४७.२१ ॥
แม้จะพยายามเพียงใด บรรดากษัตริย์เหล่านั้นก็ไม่อาจมองเขาได้ เหมือนไม่อาจมองดวงอาทิตย์ที่แผดกล้าอยู่กลางท้องฟ้าในเวลาเที่ยงวัน
7.147.22
दीप्तोग्रसम्भृतशरः किरीटी विरराज ह ।
वर्षास्विवोदीर्णजलः सेन्द्रधन्वाम्बुदो महान् ॥ ७.१४७.२२ ॥
กิรีฏินผู้ลุกโชนดุดัน บรรจุลูกศรเต็มแล้ว ส่องแสงรุ่งโรจน์ดั่งเมฆใหญ่ในฤดูฝน เปี่ยมด้วยน้ำที่หลั่งไหล และประดับด้วยรุ้งกินน้ำ
7.147.23
महास्त्रसंप्लुवे तस्मिञ्जिष्णुना सम्प्रवर्तिते ।
सुदुस्तरे महाघोरे ममज्जुर्योधपुङ्गवाः ॥ ७.१४७.२३ ॥
ในห้วงน้ำแห่งอาวุธทิพย์ใหญ่ยิ่งที่ชิษณุปล่อยออกไปนั้น ข้ามได้ยากยิ่งและน่าสะพรึงกลัวเหลือประมาณ บรรดานักรบชั้นยอดก็จมลง
7.147.24
उत्कृत्तवदनैर्देहैः शरीरैः कृत्तबाहुभिः ।
भुजैश्च पाणिनिर्मुक्तैः पाणिभिर्व्यङ्गुलीकृतैः ॥ ७.१४७.२४ ॥
มีร่างที่ใบหน้าถูกตัดขาด มีแขนขาดกระเด็น มีไหล่ที่หลุดจากมือซึ่งเคยถือไว้ และมีมือที่นิ้วถูกทำลายจนแหว่งวิ่น
7.147.25
कृत्ताग्रहस्तैः करिभिः कृत्तदन्तैर्मदोत्कटैः ।
हयैश्च विधुरग्रीवै रथैश्च शकलीकृतैः ॥ ७.१४७.२५ ॥
มีช้างที่ปลายงวงถูกตัดและงาหัก ดุร้ายด้วยความมัน มีม้าที่คอหัก และมีรถศึกที่แตกเป็นเสี่ยง ๆ
7.147.26
निकृत्तान्त्रैः कृत्तपादैस्तथाऽन्यैः कृत्तसन्धिभिः ।
निश्चेष्टैर्विस्फुरद्भिश्च शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१४७.२६ ॥
มีร่างที่ลำไส้ถูกควักออกมา มีที่ขาถูกตัดขาด และบางร่างข้อต่อถูกตัดขาด ทั้งที่ไร้ความเคลื่อนไหวและยังดิ้นกระตุกอยู่ นับเป็นร้อยเป็นพันเป็นจำนวนมาก
7.147.27
मृत्योराघातललितं तत्पार्थायोधनं महत् ।
अपश्याम महीपाल भीरूणां भयवर्धनम् ॥ ७.१४७.२७ ॥
ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ข้าได้เห็นสนามรบอันยิ่งใหญ่ของบุตรแห่งปฤถา ซึ่งงดงามด้วยการฟาดฟันของความตาย เป็นสิ่งที่เพิ่มความหวาดกลัวแก่ผู้ขลาดกลัว
7.147.28
आक्रीडमिव रुद्रस्य पुराभ्यर्दयतः पशून् ।
गजानां क्षुरनिर्मुक्तैः करैः सभुजगेव भूः ॥ ७.१४७.२८ ॥
ดั่งการเล่นของพระรุทระในกาลก่อน เมื่อพระองค์ทรมานสัตว์ทั้งหลาย แผ่นดินนั้นดูราวกับมีงูปะปนอยู่ด้วย เกลื่อนกลาดด้วยงวงช้างและมือที่ถูกมีดโกนตัดขาด
7.147.29
क्वजिद्बभौ स्रग्विणीव वक्त्रपद्मैः समाचिता ।
विचित्रोष्णीषमुकुटैः केयूराङ्गदकुण्डलैः ॥ ७.१४७.२९ ॥
ที่นั่นแผ่นดินส่องแสงอยู่ทั่วไป ดั่งสตรีที่สวมมาลัยดอกไม้ เต็มไปด้วยใบหน้าดุจดอกบัว พร้อมด้วยผ้าโพกศีรษะและมงกุฎหลากสี กำไลแขน สร้อยข้อมือ และต่างหู
7.147.30
स्वर्णचित्रतनुत्रैश्च भाण्डैश्च गजवाजिनाम् ।
किरीटशतसङ्गीर्णा तत्र तत्र समाचिता।
विराज भृशं चित्रा मही नववधूरिव ॥ ७.१४७.३० ॥
แผ่นดินอันหลากสีนั้น ซึ่งกระจัดกระจายด้วยเกราะทองอร่าม เครื่องประดับของช้างและม้า และมงกุฎนับร้อย ส่องแสงอย่างยิ่ง ดั่งเจ้าสาวใหม่
7.147.31
मज्जामेदःकर्दमिनीं शोणितौघतरङ्गिणीम् ।
मर्मास्थिभिरगाधां च केशशैवलशाद्वलाम् ॥ ७.१४७.३१ ॥
เป็นแม่น้ำที่มีโคลนของไขกระดูกและมันข้น ระลอกคลื่นเป็นกระแสเลือด ลึกไม่อาจหยั่งถึงด้วยอวัยวะสำคัญและกระดูก มีหญ้าและตะไคร่เป็นเส้นผม
7.147.32
शिरोबाहूपलतटां रुग्णक्रोडास्थिसङ्कटाम् ।
चित्रध्वजपताकाढ्यां छत्राचापोर्मिमालिनीम् ॥ ७.१४७.३२ ॥
เป็นแม่น้ำที่มีตลิ่งเป็นหินจากศีรษะและแขน แคบลงด้วยอกที่แตกหักและกระดูกซี่โครง อุดมด้วยธงและแพรธงหลากสี มีระลอกคลื่นเป็นร่มและคันธนู ดั่งพวงมาลัย
7.147.33
विगतासुमहाकायां गजदेहाभिसङ्कुलाम् ।
रथोडुपशताकीर्णां हयसङ्घातरोधसम् ॥ ७.१४७.३३ ॥
เป็นแม่น้ำแห่งร่างใหญ่ที่ไร้ลมหายใจ เต็มแน่นด้วยซากช้าง เกลื่อนด้วยรถนับร้อยดั่งเรือ ตลิ่งถูกปิดกั้นด้วยกองม้า
7.147.34
रथचक्रयुगेषाक्षकूबरैरतिदुर्गमाम् ।
प्रासासिशक्तिपरशुविशिखाहिदुरासदाम् ॥ ७.१४७.३४ ॥
ข้ามได้ยากยิ่งด้วยล้อรถ แอก เสา เพลา และโครงรถ และเข้าใกล้ได้ยากด้วยหอก ดาบ ง้าว ขวาน ลูกศร และอาวุธดั่งงู
7.147.35
बलकङ्कुमहानक्रां गोमायुमकरोत्कटाम् ।
गृघ्रोदग्रमहाग्राहां शिवाविरुतभैरवाम् ॥ ७.१४७.३५ ॥
มีจระเข้ใหญ่ของนกกระสาและนกกระเรียน ดุร้ายด้วยสุนัขจิ้งจอกและปลาทะเล มีจระเข้ใหญ่ดุร้ายของแร้ง น่าสะพรึงด้วยเสียงหอนของสุนัขจิ้งจอก
7.147.36
नृत्यत्प्रेतपिशाचाद्यैर्भूताकीर्णां सहस्रशः ।
गतासुयोधनिश्चेष्टशरीरशतवाहिनीम् ॥ ७.१४७.३६ ॥
เต็มไปด้วยพันนับของผีและปีศาจที่กำลังเต้นรำ และสิ่งมีชีวิตอื่น เป็นแม่น้ำที่พัดพาร่างนักรบผู้ตายแล้วนับร้อยที่ไร้ความเคลื่อนไหว
7.147.37
महाप्रतिभयां रौद्रां घोरां वैतरणीमिव ।
नदीं प्रवर्तयामास भीरूणां भयवर्धिनीम् ॥ ७.१४७.३७ ॥
พระองค์ทำให้แม่น้ำไหลไป ดั่งไวตรณีอันน่ากลัว ยิ่งน่าหวาดหวั่น ดุร้าย น่าสยดสยอง และน่าสะพรึงกลัว เพิ่มความหวาดกลัวแก่ผู้ขลาดกลัว
7.147.38
तं दृष्ट्वा तस्य विक्रान्तमन्तकस्येव रूपिणः ।
अभूतपूर्वं कुरुषु भयमागाद्रणाजिरे ॥ ७.१४७.३८ ॥
เมื่อเห็นความกล้าหาญของเขา ดั่งยมราชที่ปรากฏกาย ความกลัวที่ไม่เคยมีมาก่อนในหมู่ชาวกุรุก็บังเกิดขึ้นในสนามรบ
7.147.39
तत आदाय वीराणामस्त्रैरस्त्राणि पाण्डवः ।
आत्मानं रौद्रमाचष्ट रौद्रकर्मण्यधिष्ठितः ॥ ७.१४७.३९ ॥
จากนั้น ปาณฑพผู้ถืออาวุธของบรรดาวีรบุรุษด้วยอาวุธของตน ได้แสดงตนในรูปอันดุร้าย ขณะปฏิบัติการอันดุร้าย
7.147.40
ततो रथवरान्राजन्नत्यतिक्रामदर्जुनः ॥ ७.१४७.४० ॥
ข้าแต่พระราชา จากนั้นอรชุนได้แซงผ่านรถศึกชั้นเลิศทั้งหลายไป
7.147.41
मध्यन्दिनगतं सूर्यं प्रतपन्तमिवाम्बरे ।
न शेकुः सर्वभूतानि पाण्डवं प्रतिवीक्षितुम् ॥ ७.१४७.४१ ॥
เหล่าสรรพสัตว์ไม่อาจจ้องมองปาณฑพได้ ดุจจ้องดวงอาทิตย์ที่ส่องแสงแผดกล้าอยู่กลางท้องฟ้าในยามเที่ยง
7.147.42
प्रसृतांस्तस्य गाण्डीवाच्छरव्रातान्महात्मनः ।
सङ्ग्रामे सम्प्रपश्यामो हंसपङ्क्तिरिवाम्बरे ॥ ७.१४७.४२ ॥
ลูกศรที่พุ่งออกจากคันธนูคาณฑีวะของท่านผู้ยิ่งใหญ่นั้น ในสงครามพวกเราได้เห็นเป็นกลุ่มยาว ดุจแถวฝูงหงส์บนท้องฟ้า
7.147.43
विनिवार्य स वीराणामस्त्रैरस्त्राणि सर्वतः ।
दर्शयन्रौद्रमात्मानमुग्रे कर्मणि धिष्ठितः ॥ ७.१४७.४३ ॥
ท่านป้องกันอาวุธของเหล่าวีรบุรุษไว้ทุกทิศด้วยอาวุธ และยืนหยัดในกิจอันดุร้ายนั้น จนเผยรูปอันน่าสยดสยองของตนออกมา
7.147.44
स तान्रथवरान्राजन्नत्याक्रामत्तदाऽर्जुनः ।
मोहयन्निव नाराचैर्जयद्रथवधेप्सया ॥ ७.१४७.४४ ॥
ข้าแต่พระราชา อรชุนในเวลานั้นได้ทะลวงผ่านรถศึกอันยอดเยี่ยมเหล่านั้นไป ดุจทำให้พวกเขาหลงงง ด้วยลูกศรเหล็ก โดยหวังจะสังหารชัยทรถ
7.147.45
विसृजन्दिक्षु सर्वासु शरानच्युतसारथिः ।
सरथो व्यचरत्तूर्णं प्रेक्षणीयो धनञ्जयः ॥ ७.१४७.४५ ॥
ธนัญชัยผู้มีอัจยุตะเป็นสารถี ระดมยิงลูกศรไปทุกทิศ และขับรถศึกเคลื่อนไปอย่างรวดเร็ว เป็นภาพที่น่าชม
7.147.46
भ्रमन्त इव शूरस्य शरव्राताः महात्मनः ।
अदृश्यन्तान्तरिक्षस्थाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१४७.४६ ॥
ฝูงลูกศรของวีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่นั้น ดุจหมุนวนไปมา ปรากฏอยู่บนท้องฟ้านับร้อยนับพัน
7.147.47
आददानं महेष्वासं सन्दधानं च सायकम् ।
विसृजन्तं च कौन्तेयं नानुपश्याम वै तदा ॥ ७.१४७.४७ ॥
เมื่อผู้ยิ่งใหญ่ผู้ทรงคันธนูนั้นหยิบลูกศรขึ้น ใส่ลงสาย และยิงออกไป พวกเราในเวลานั้นมิได้เห็นกุนตีบุตรเลยแม้แต่น้อย
7.147.48
तथा सर्वा दिशो राजन्सर्वांश्च रथिनो रणे ।
आकुलीकृत्य कौन्तेयो जयद्रथमुपाद्रवत्।
विव्याध च चतुःषष्ट्या शराणां नतपर्वणाम् ॥ ७.१४७.४८ ॥
ข้าแต่พระราชา กุนตีบุตรทำให้ทุกทิศและรถศึกทั้งหลายในสงครามปั่นป่วนเช่นนั้น แล้วพุ่งเข้าหาชัยทรถ และยิงทะลุท่านด้วยลูกศรหกสิบสี่ดอกที่มีปลายงอ
7.147.49
सैन्धवाभिमुखं यान्तं योधाः सम्प्रेक्ष्य पाण्डवम् ।
न्यवर्तन्त रणाद्वीरा निराशास्तस्य जीविते ॥ ७.१४७.४९ ॥
เมื่อเห็นปาณฑพมุ่งหน้าไปหากษัตริย์แห่งสินธุ เหล่านักรบผู้กล้าหาญ สิ้นหวังในชีวิตของเขา ก็หันหลังกลับจากสนามรบ
7.147.50
यो योऽभ्यधावदाक्रन्दे तावकः पाण्डवं रणे ।
तस्यतस्यान्तगा बाणाः शरीरे न्यपतन्प्रभो ॥ ७.१४७.५० ॥
ข้าแต่พระองค์ ไพร่พลของพระองค์ทุกคนที่พุ่งเข้าใส่ปาณฑพในสนามรบพร้อมเสียงร้องคำราม ลูกศรก็ตกลงบนร่างของแต่ละคนนั้น
7.147.51
कबन्धसङ्कुलं चक्रे तव सैन्यं महारथः ।
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठः शरैरग्न्यंशुसन्निभैः ॥ ७.१४७.५१ ॥
อรชุนผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีชัย ผู้เป็นมหารถิก ได้ทำให้กองทัพของพระองค์เต็มไปด้วยลำตัวที่ไร้ศีรษะ ด้วยลูกศรของท่านที่ดุจรัศมีแห่งเพลิง
7.147.52
एवं तत्तव राजेन्द्र चतुरङ्गबलं तदा ।
व्याकुलीकृत्य कौन्तेयो जयद्रथमुपाद्रवत् ॥ ७.१४७.५२ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ เมื่อกุนตีบุตรทำให้กองทัพสี่เหล่าของพระองค์ปั่นป่วนเช่นนั้นแล้ว ก็พุ่งเข้าหาชัยทรถ
7.147.53
द्रौणिं पञ्चाशताऽविध्यद्वृषसेनं त्रिभिः शरैः ।
कृपायमाणः कौन्तेयः कृपं नवभिरार्दयत् ॥ ७.१४७.५३ ॥
กุนตีบุตรผู้เมตตาได้ยิงบุตรของโทรณะด้วยลูกศรห้าสิบดอก ยิงวฤษเสนด้วยลูกศรสามดอก และทำร้ายกฤปด้วยเก้าดอก
7.147.54
शल्यं षोडशभिर्बाणैः कर्णं द्वात्रिंशता शरैः ।
सैन्धवं तु चतुःषष्ट्या विद्व्वा सिंह इवानदत् ॥ ७.१४७.५४ ॥
ยิงศัลยะด้วยลูกศรสิบหกดอก ยิงกรรณะด้วยสามสิบสองดอก และยิงกษัตริย์แห่งสินธุด้วยหกสิบสี่ดอก แล้วคำรามเหมือนราชสีห์
7.147.55
सैन्धवस्तु तथा विद्धः शरैर्गाण्डीवधन्वना ।
न चक्षमे सुसङ्क्रुद्धस्तोत्रार्दित इव द्विपः ॥ ७.१४७.५५ ॥
กษัตริย์แห่งสินธุถูกลูกศรของผู้ทรงคันธนูคาณฑีวะยิงเช่นนั้น ทรงโกรธจัดจนทนไม่ได้ ดุจช้างที่ถูกไม้ขอทิ่มแทง
7.147.56
स वराहध्वजस्तूर्णं गार्ध्रपत्रानजिह्मगान् ।
क्रुद्धाशीविषसङ्काशान्कर्मारपरिमार्जितान् ॥ ७.१४७.५६ ॥
ท่านผู้มีธงรูปหมูป่ารีบยิงลูกศรที่ติดขนปีกแร้ง พุ่งตรงไปข้างหน้า คล้ายงูพิษที่โกรธจัด และขัดเกลาโดยช่างตีเหล็กแล้ว
7.147.57
आकर्णपूर्णांश्चिक्षेप फल्गुनस्य रथं प्रति ।
त्रिभिस्तु विद्वा गोविन्दं नाराचैः षड्भिरर्जुनम् ॥ ७.१४७.५७ ॥
ท่านยิงลูกศรที่ดึงจนสุดถึงใบหู พุ่งไปยังรถศึกของผัลคุนะ ยิงโควินทะด้วยสามดอก และยิงอรชุนด้วยลูกศรเหล็กหกดอก
7.147.58
अष्टभिर्वाजिनोऽविध्यद्ध्वजं चैकेन पत्रिणा ।
भूयश्चैवार्जुनं सङ्ख्ये शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ७.१४७.५८ ॥
ยิงม้าทั้งแปดตัว และยิงธงด้วยลูกศรมีขนปีกหนึ่งดอก แล้วยิงฝนลูกศรปกคลุมอรชุนในสนามรบอีกครั้ง
7.147.59
स विक्षिप्यार्जुनस्तूर्णं सैन्धवप्रहिताञ्शरान् ।
युगपत्तस्य चिच्छेद शराभ्यां सैन्धवस्य ह।
सारथेश्च शिरः कायाद्व्वजं च समलङ्कृतम् ॥ ७.१४७.५९ ॥
อรชุนรีบปัดลูกศรที่ชัยทรส่งมาออกไป แล้วตัดคันธนูของชัยทรด้วยลูกศรสองดอกพร้อมกัน ตัดศีรษะของสารถีออกจากร่าง และตัดธงที่ประดับงดงามให้ขาดลง
7.147.60
स च्छिन्नयष्टिः सुमहान्धनञ्जयशराहतः ।
वराहः सिन्धुराजस्य पपातेन्दुसमप्रभः ॥ ७.१४७.६० ॥
ธงรูปหมูป่าอันยิ่งใหญ่ของกษัตริย์แห่งสินธุ ที่มีด้ามหักและถูกลูกศรของธนัญชัยโดน ดุจดวงจันทร์ที่แจ่มจ้า ก็ล้มลง
7.147.61
आदित्यं प्रेक्षमाणस्तु बीभत्सुः सृक्विणी लिहन् ।
अपश्यन्नान्तरं तस्य रक्षिभिः संवृतस्य वै ॥ ७.१४७.६१ ॥
อรชุนเพ่งดูดวงอาทิตย์ ขณะเลียมุมปากอยู่ ก็มองไม่เห็นช่องว่างในกองทหารที่ล้อมรักษาพระองค์ไว้
7.147.62
अभवक्त्रोधरक्ताक्षो व्यात्तानन इवान्तकः ।
अथाब्रवीद्वासुदेवः कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ७.१४७.६२ ॥
ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ พระองค์ประหนึ่งมัจจุราชที่อ้าปาก แล้วพระวาสุเทพจึงตรัสกับธนัญชัย พระโอรสของนางกุนตี
7.147.63
नैव शक्यस्त्वया हन्तुं निर्व्याजं भरतर्षभ ।
स्रक्ष्याम्यहमुपायं तमादित्यस्यापवारणे।
ततोऽस्तं गतमादित्यं मंस्यते सिन्धुराडिह ॥ ७.१४७.६३ ॥
ท่านไม่อาจสังหารเขาอย่างเปิดเผยได้ ข้าจะคิดอุบายบังดวงอาทิตย์ไว้ แล้วพระราชาแห่งสินธุจะเข้าใจว่าดวงอาทิตย์ตกไปแล้ว โอ้ผู้ประเสริฐแห่งภรตะเอ๋ย
7.147.64
ततोऽस्य विस्मयः पार्थ हर्षश्चैव भविष्यति ।
आत्मजीवितलाभाच्च प्रतिज्ञायाश्च नाशनात् ॥ ७.१४७.६४ ॥
โอ้ปารถะ เมื่อนั้นเขาจะประหลาดใจและปีติ ด้วยเพราะได้ชีวิตของตนไว้ และเพราะคำปฏิญาณของท่านถูกทำลาย
7.147.65
अस्तङ्गतमिवादित्यं दृष्ट्वा मोहेन बालिशः ।
न हि शक्ष्यत्यथाऽऽत्मानं रक्षितुं हर्षसम्भवात् ॥ ७.१४७.६५ ॥
เมื่อเห็นดวงอาทิตย์ดุจตกลับไปแล้ว คนโง่เขลาผู้นั้นด้วยความหลง จะไม่อาจปกป้องตนเองได้ เพราะความยินดีที่ผุดขึ้นในใจ
7.147.66
एतस्मिन्नेव काले तु प्रहर्तव्यं धनञ्जय ।
जयद्रथस्य क्षुद्रस्य सविदुर्दर्शनार्थिनः ॥ ७.१४७.६६ ॥
โอ้ธนัญชัย ในเวลานี้เองท่านต้องโจมตีชยัทรถผู้ต่ำช้า ที่ปรารถนาจะได้เห็นดวงอาทิตย์อีกครั้ง
7.147.67
एवमुक्त्वा ततः पार्थं क्षिप्रमेवाहरत्प्रभाम् ।
जनार्दनेन सृष्टं वै तम आदित्यनाशनम् ॥ ७.१४७.६७ ॥
เมื่อตรัสดังนั้นแล้ว พระองค์รีบเผยแสงให้ปารถะเห็น คือความมืดที่พระชนารทนสร้างขึ้นเพื่อกลืนดวงอาทิตย์
7.147.68
पार्थस्य बलमज्ञानात्तमो दृष्ट्वा सुदुःखितम् ।
अभवंस्तावका योधा हर्षसङ्कुलचेतसः ॥ ७.१४७.६८ ॥
แม้ทหารของท่านจะทุกข์ใจยิ่งนักเมื่อเห็นความมืด เพราะไม่รู้กำลังของปารถะ แต่พวกนักรบก็กลับเต็มไปด้วยความยินดี
7.147.69
ते प्रहृष्टा रणे राजन्नपश्यन्सैनिका रविम् ।
उन्नाम्य वक्त्राणि तदा स च राजा जयद्रथः ॥ ७.१४७.६९ ॥
โอ้พระราชา ทหารเหล่านั้นชื่นบานในสนามรบ เงยหน้าขึ้นแล้วเห็นดวงอาทิตย์ และพระราชาชยัทรถก็เช่นกัน
7.147.70
वीक्षमाणे ततस्तस्मिन्सिन्धुराजे दिवाकरम् ।
उन्नमय्य शिरोग्रीवां वीक्षते सूर्यमण्डलम्।
तस्य शीघ्रं पृषत्केन कायाच्छीर्षमपाहर ॥ ७.१४७.७० ॥
ขณะที่พระราชาแห่งสินธุเงยหน้ามองดวงอาทิตย์ ยกศีรษะและคอขึ้นเพื่อจ้องดูดวงอาทิตย์ ก็มีลูกศรตัดศีรษะของพระองค์ออกจากร่างอย่างรวดเร็ว
7.147.71
केशवेनैवमुक्तः सन्नमर्षाद्रक्तलोचनः ।
उद्बबर्ह शरं तीक्ष्णममरैरपि दुःसहम् ॥ ७.१४७.७१ ॥
เมื่อถูกเกศวะตรัสเช่นนั้น ดวงตาแดงด้วยความขุ่นเคือง พระองค์ชักลูกศรอันคมกล้าออกมา ซึ่งแม้เหล่าเทพก็ไม่อาจทานทนได้
7.147.72
एवं तूणीशयं घोरमिन्द्राशनिसमप्रभम् ।
वर्मभेदिनमत्यर्थं गन्धमाल्यार्चितं सदा।
विससर्ज ततस्तूर्णं सैन्धवस्य रथं प्रति ॥ ७.१४७.७२ ॥
ลูกศรอันน่ากลัวที่วางอยู่ในแล่งนั้น แวววาวดุจสายฟ้าของพระอินทร์ ทะลวงเกราะได้อย่างยิ่ง และได้รับการบูชาด้วยของหอมและพวงมาลัยเสมอมา จากนั้นพระองค์รีบปล่อยมันไปยังรถศึกของสัยันธวะ
7.147.73
स तु गाण्डीवनिर्मुक्तः शरः श्येन इवाशुनः ।
शकुन्तमिव वृक्षाग्रात्सैन्धवस्याहरच्छिरः ॥ ७.१४७.७३ ॥
ลูกศรที่ปล่อยจากคันคาณฑีวะนั้น เร็วดุจเหยี่ยวที่โฉบคาบนกจากยอดไม้ ได้คาบศีรษะของสัยันธวะ (ชยัทรถ) ไป
7.147.74
प्रपतिष्यति शीर्षे तु कृष्णोऽर्जुनमथाब्रवीत् ।
पार्थ पार्थ शिरो ह्येतद्यथा नेयान्महीतलम्।
तथा कुरु कुरुश्रेष्ठ वक्ष्ये तस्यापि कारणम् ॥ ७.१४७.७४ ॥
เกรงว่าศีรษะนั้นจะตกลงสู่พื้นดิน กฤษณะจึงตรัสกับอรชุนว่า โอ้ปารถะ ปารถะ จงทำให้ศีรษะนี้ไม่ตกถึงพื้นดินเถิด โอ้ผู้ประเสริฐแห่งกุรุเอ๋ย จงทำเช่นนั้น ข้าจะบอกเหตุผลของเรื่องนี้ให้ท่านฟังด้วย
7.147.75
श्रुत्वा तु वचनं तस्य त्वरमाणोऽस्त्रमायया ।
तथाऽहरच्छिरस्तस्य शरैरूर्ध्वं धनञ्जयः।
दुर्हृदामपहर्षाय सुहृदां हर्षणाय च ॥ ७.१४७.७५ ॥
เมื่อได้ฟังคำของพระองค์แล้ว ธนัญชัยรีบใช้มนตร์อาวุธ ทำให้ศีรษะพุ่งขึ้นสูงด้วยลูกศรทั้งหลาย เพื่อให้ศัตรูหวาดหวั่นและมิตรยินดี
7.147.76
तिर्यगूर्ध्वमधश्चैव पुनरूर्ध्वमथापि च ।
दीर्घकालमवाक्वैव सम्प्रक्रीडन्निवार्जुनः ॥ ७.१४७.७६ ॥
ลูกศรของอรชุนพุ่งไปทั้งด้านข้าง ขึ้นบน ลงล่าง และขึ้นบนอีกครั้ง เป็นเวลานาน ราวกับกำลังเล่นสนุก
7.147.77
तत्सैन्यं सर्वतोपश्यन्महदाश्चर्यमद्भुतम् ।
प्रापयत्स शिरो यस्माद्योधयन्नेव पार्थिवान् ॥ ७.१४७.७७ ॥
กองทัพเห็นปรากฏการณ์อันน่าอัศจรรย์และมหัศจรรย์ยิ่งนี้ทั่วทุกทิศ คือขณะที่ยังรบกับบรรดากษัตริย์อยู่ พระองค์ก็นำศีรษะนั้นมาถึงตรงนั้นได้
7.147.78
शरैः कन्दुकवत्कृत्वा तस्यालोकाय पाण्डवः ।
स्यमन्तपञ्चकाद्बाह्ये शिरस्तदहरच्छरैः ॥ ७.१४७.७८ ॥
ปาณฑพทำให้ศีรษะเป็นดุจลูกบอลด้วยลูกศร เพื่อให้ท่านได้เห็น แล้วยิงศีรษะนั้นด้วยลูกศรให้ตกนอกสยมันตปัญจกะ
7.147.79
जयद्रथस्यार्जुनबाणनालं ।
मुखारविन्दं रुधिराम्बुसिक्तम्।
दृष्टं नरैश्चोपरिवर्तमानं ।
विद्याधरोत्सृष्टमिवैकपद्मम् ॥ ७.१४७.७९ ॥
ใบหน้าดุจดอกบัวของชยัทรถ มีก้านเป็นลูกศรของอรชุน และชุ่มด้วยกระแสโลหิต ถูกคนทั้งหลายเห็นขณะที่ตกลงมาหงายหน้า ดุจดอกบัวดอกเดียวที่วิทยาธรโยนทิ้ง
7.147.80
स देवशत्रूनिव देवराजः ।
किरीटमाली व्यधमत्सपत्नान्।
यथा तमांस्यभ्युदितस्तमोघ्नः ।
पूर्णां प्रतिज्ञां स समाप्य वीरः ॥ ७.१४७.८० ॥
วีรบุรุษผู้สวมมงกุฎนั้น ทำลายศัตรูของพระองค์ดังพระอินทร์ราชาแห่งเทพผู้ทำลายศัตรูของเทพ และดุจดวงอาทิตย์ที่ขึ้นมาขจัดความมืด พระองค์จึงบรรลุคำปฏิญาณให้สำเร็จครบถ้วน
7.147.81
तं भूमिदेशं च शिरो विनेतुम् ॥ ७.१४७.८१ ॥
ไปยังพื้นดินแห่งนั้น และนำศีรษะนั้นไปทิ้ง