મહાભારત · અધ્યાય 7.148
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.148.1
एवस्मिन्नेव काले तु त्वरमाणे दिवाकरे ।
अब्रवीत्पाण्डवं तत्र त्वरमाणो जनार्दनः ॥ ७.१४८.१ ॥
તે સમયે, સૂર્ય ઝડપથી આથમી રહ્યો હતો, ત્યારે જનાર્દને ત્યાં ઉતાવળથી પાંડવને કહ્યું.
7.148.2
पार्थ पार्थ शिरो ह्येनद्यत्कृते न पतेद्भुवि ।
श्रूयतां तद्यथावृत्तं कारणं सैन्धवं प्रति ॥ ७.१४८.२ ॥
હે પાર્થ, હે પાર્થ! જેના કારણે આ માથું ભૂમિ પર નહીં પડે, સૈંધવ વિશે બનેલું તે કારણ સાંભળો.
7.148.3
वृद्धक्षत्रः सैन्धवस्य पिता जगति विश्रुतः ।
स च घोरेण तपसा दैन्धवं प्राप्तवान्सुतम् ॥ ७.१४८.३ ॥
સૈંધવના પિતા વૃદ્ધક્ષત્ર જગતમાં વિખ્યાત હતા; તેમણે ઘોર તપથી સૈંધવ નામનો પુત્ર પ્રાપ્ત કર્યો.
7.148.4
जयद्रथममित्रघ्नं वागुवाचाशरीरिणी ।
नृपमन्तर्हिता वाणी मेघदुन्दुभिनिःस्वना ॥ ७.१४८.४ ॥
મેઘ અને દુંદુભીના અવાજ જેવી અદૃશ્ય વાણી, શત્રુઘાતક જયદ્રથને રાજાને બોલી.
7.148.5
तवात्मजो मनुष्येन्द्र कुलशीलदमादिभिः ।
गुणैर्भविष्यति विभो सदृशो वंशयोर्द्वयोः।
क्षत्रियप्रवरो लोके नित्यं शूराभिसत्कृतः ॥ ७.१४८.५ ॥
હે મનુષ્યેન્દ્ર! તમારો પુત્ર કુળ, શીલ, દમ આદિ ગુણોથી બંને વંશો સમાન થશે; હે વિભુ, તે જગતમાં ક્ષત્રિયોમાં શ્રેષ્ઠ અને સદા શૂરોથી સન્માનિત થશે.
7.148.6
शिरश्छेत्स्यति सङ्क्रुद्धः शत्रुश्चालक्षितो भुवि ॥ ७.१४८.६ ॥
ભૂમિ પર છુપાયેલો એક શત્રુ ક્રોધથી તેનું માથું કાપી નાખશે.
7.148.7
एतच्छ्रुत्वा सिन्धुराजो ध्यात्वा चिरमरिन्दमः ।
ज्ञातीन्सर्वानुवाचेदं पुत्रस्नेहाभिचोदितः ॥ ७.१४८.७ ॥
આ સાંભળીને શત્રુઓનું દમન કરનાર સિંધુરાજે લાંબો સમય વિચાર્યું, અને પુત્રસ્નેહથી પ્રેરિત થઈને પોતાના સર્વ સગાંઓને આ કહ્યું.
7.148.8
सङ्ग्रामे युध्यमानस्य वहतो महतीं धुरम् ।
धरण्यां मम पुत्रस्य पातयिष्यति यः शिरः ॥ ७.१४८.८ ॥
યુદ્ધમાં લડતાં, મહાન ભાર ઉઠાવતાં, જે મારા પુત્રનું માથું ધરતી પર પાડશે—
7.148.9
तस्यापि शतधा मूर्धा फलिष्यति न संशयः ।
यदि चेदस्ति मे लाभस्तपसो वा दमस्य वा ॥ ७.१४८.९ ॥
તેનું માથું પણ સો ટુકડા થઈ ફૂટી જશે, એમાં સંશય નથી. જો મારા તપ કે સંયમનું કોઈ ફળ મને મળ્યું હોય—
7.148.10
एवमुक्त्वा ततो राज्ये स्थापयित्वा जयद्रथम् ।
वृद्धक्षत्रो वनं यातस्तपश्चोग्रं समास्थितः ॥ ७.१४८.१० ॥
આમ કહીને, પછી વૃદ્ધક્ષત્રે જયદ્રથને રાજ્યમાં સ્થાપિત કર્યો અને વનમાં જઈ ઉગ્ર તપ આદર્યું.
7.148.11
सोऽयं तप्यति तेजस्वी तपो घोरं दुरासदम् ।
स्यमन्तपञ्चकादस्माद्बहिर्वानरकेतन ॥ ७.१४८.११ ॥
તે તેજસ્વી અહીં ઘોર અને અસહ્ય તપ કરી રહ્યો છે—આ સ્યમન્તપંચકની બહાર, હે વાનરધ્વજ!
7.148.12
तस्माज्जयद्रथस्य त्वं शिरश्छित्त्वा महामृधे ।
दिव्येनास्त्रेण रिपुहन्घोरेणाद्भुतकर्मणा ॥ ७.१४८.१२ ॥
તેથી, હે શત્રુહંતા, અદ્ભુત કર્મ કરનાર, મહાયુદ્ધમાં દિવ્ય અને ઘોર અસ્ત્રથી તું જયદ્રથનું માથું કાપી નાખ.
7.148.13
सकुण्डलं सिन्धुपतेः प्रभञ्जनसुतानुज ।
उत्सङ्गे पातयस्वास्य वृद्धक्षत्रस्य भारत ॥ ७.१४८.१३ ॥
હે ભારત! વાયુપુત્ર (ભીમ)ના અનુજ, કુંડળ સહિત સિંધુપતિનું મસ્તક વૃદ્ધક્ષત્રના ખોળામાં પાડો.
7.148.14
अथ त्वमस्य मूर्धानं पातयिष्यसि भूतले ।
तवापि शतधा मूर्धा फलिष्यति न संशयः ॥ ७.१४८.१४ ॥
પછી તું તેનું મસ્તક ભૂમિ પર પાડીશ; તારું મસ્તક પણ સો ટુકડા થશે, એમાં શંકા નથી.
7.148.15
यथा चेदं न जानीयात्स राजा तपसि स्थितः ।
तथा कुरु कुरुश्रेष्ठ दिव्यमस्त्रमुपाश्रितः ॥ ७.१४८.१५ ॥
તપમાં સ્થિત એ રાજા આ ન જાણે તેમ, હે કુરુશ્રેષ્ઠ, દિવ્ય અસ્ત્રનો આશ્રય લઈને તેમ કરો.
7.148.16
न ह्यसाध्यमकार्यं वा विद्यते तव किञ्चन ।
समस्तेष्वपि लोकेषु त्रिषु वासवनन्दन ॥ ७.१४८.१६ ॥
હે વાસવનંદન! તારા માટે કંઈ પણ અસાધ્ય કે અકરણીય નથી, ત્રણેય લોકમાં પણ નહીં.
7.148.17
यथैतत्सैन्धवशिरः शरैरेव धनञ्जय ।
वृद्धक्षत्रे पतत्येव तथा नीतिर्विधीयताम् ॥ ७.१४८.१७ ॥
હે ધનંજય! સૈંધવનું મસ્તક બાણોથી જ વૃદ્ધક્ષત્રના ખોળામાં પડે તેવી નીતિ ગોઠવવામાં આવે.
7.148.18
ततः सुमहदाश्चर्यं तत्रापश्याम भारत ।
स्यमन्तपञ्चकाद्बाह्यं शिरो यद्व्यहरत्ततः ॥ ७.१४८.१८ ॥
ત્યારે, હે ભારત, ત્યાં અમે અત્યંત મહાન આશ્ચર્ય જોયું — સમંતપંચકની બહાર એ મસ્તક ઉડાવીને લઈ જવાયું.
7.148.19
एतस्मिन्नेव काले तु वृद्धक्षत्रो महीपतिः ।
सन्ध्यामुपास्ते तेजस्वी सम्बन्धी तव मारिष ॥ ७.१४८.१९ ॥
એ જ સમયે તેજસ્વી રાજા વૃદ્ધક્ષત્ર, જે તમારા સંબંધી હતા, હે મારિષ, સંધ્યા-ઉપાસના કરી રહ્યા હતા.
7.148.20
उपासीनस्य तस्याथ कृष्णकेशं सकुण्डलम् ।
सिन्धुराजस्य मूर्धानमुत्सङ्गे समपातयत् ॥ ७.१४८.२० ॥
પછી ઉપાસનામાં બેઠેલા તેના કાળા વાળવાળા, કુંડળધારી સિંધુરાજનું મસ્તક તેના ખોળામાં પાડ્યું.
7.148.21
तस्योत्सङ्गे निपतितं शिरस्तच्चारुकुण्डलम् ।
वृद्धक्षत्रस्य नृपतेरलक्षितमरिन्दम ॥ ७.१४८.२१ ॥
હે અરિંદમ, વૃદ્ધક્ષત્ર રાજાના ખોળામાં પડેલું એ સુંદર કુંડળવાળું મસ્તક તેને જાણમાં ન આવ્યું.
7.148.22
कृतजप्यस्य तस्याथ वृद्धक्षत्रस्य भारत ।
प्रोत्तिष्ठतस्तत्सहसा शिरोऽगच्छद्वरातलम् ॥ ७.१४८.२२ ॥
હે ભારત, જપ પૂરો કરીને વૃદ્ધક્ષત્ર ઊભો થતો હતો ત્યારે અચાનક એ મસ્તક ઉત્તમ ભૂમિ પર પડ્યું.
7.148.23
ततस्तस्य नरेन्द्रस्य पुत्रमूर्धनि भूतले ।
गते तस्यापि शतधा मूर्धाऽगच्छदरिन्दम ॥ ७.१४८.२३ ॥
પછી એ રાજાના પુત્રનું મસ્તક ભૂમિ પર પડતાં, હે અરિંદમ, તેનું પોતાનું મસ્તક પણ સો ટુકડા થઈ ગયું.
7.148.24
ततः सर्वाणि सैन्यानि विस्मयं जग्मुरुत्तमम् ।
वासुदेवश्च बीभत्सुं प्रशशंस महारथम् ॥ ७.१४८.२४ ॥
ત્યારે સર્વ સેનાઓ અત્યંત વિસ્મયમાં પડી ગઈ; અને વાસુદેવે મહારથી બીભત્સુ (અર્જુન)ની પ્રશંસા કરી.
7.148.25
ततो दृष्ट्वा विनिहतं सिन्धुराजं जयद्रथम् ।
कर्मणा तेन पार्थस्य विस्मिताः सर्वदेवताः ॥ ७.१४८.२५ ॥
ત્યારે સિંધુરાજ જયદ્રથને મરાયેલો જોઈને પાર્થના તે કર્મથી બધા દેવતાઓ વિસ્મિત થયા.
7.148.26
सर्वदा समरे यस्य गोप्ता नित्यं जनार्दनः ।
कथं तस्य जयो न स्यादिति भूतानि मेनिरे ॥ ७.१४८.२६ ॥
યુદ્ધમાં જેના રક્ષક સદા જનાર્દન છે, તેનો વિજય કેમ ન થાય—એમ પ્રાણીઓએ માન્યું.
7.148.27
एतदर्थं शिरस्तस्य व्यापयामास पाण्डवः ।
स्यमन्तपञ्चकाद्बाह्यं शरैरेव यथाक्रमम् ॥ ७.१४८.२७ ॥
આ હેતુથી પાંડવે તેનું માથું બાણોથી સમન્તપંચકની બહાર ક્રમશઃ ફેંકાવ્યું.
7.148.28
कृत्वा तच्च महत्कर्म निहत्य च जयद्रथम् ।
अस्त्रं पाशुपतं पार्थः संहर्तुमुपचक्रमे ॥ ७.१४८.२८ ॥
તે મહાન કર્મ કરીને અને જયદ્રથને મારીને પાર્થે પાશુપતાસ્ત્રનો સંહાર કરવાનો આરંભ કર્યો.
7.148.29
संहरत्यपि कौन्तेये तदस्त्रं तत्र भारत ।
ववौ शीतः सुगन्धश्च पवनो ह्लादयन्निव ॥ ७.१४८.२९ ॥
હે ભારત, કૌન્તેય તે અસ્ત્રનો સંહાર કરતા હતા ત્યારે ત્યાં શીતળ અને સુગંધિત પવન વાયો, જાણે આનંદ આપતો હોય.
7.148.30
संहारं च प्रमोक्षं च दृष्ट्वा तत्र दिवौकसः ।
विस्मयं परमं जग्मुः प्रशशंसुश्च पाण्डवम् ॥ ७.१४८.३० ॥
ત્યાં અસ્ત્રનો સંહાર અને તેની મુક્તિ જોઈને સ્વર્ગવાસી દેવો અત્યંત વિસ્મિત થયા અને પાંડવની પ્રશંસા કરી.
7.148.31
एवमस्त्रेण तान्वीरो योधयित्वा धनञ्जयः ।
जयद्रथशिरः पश्चाद्व्यापयामास पाण्डवः ॥ ७.१४८.३१ ॥
આ રીતે અસ્ત્રથી તે વીરોને યુદ્ધમાં હરાવીને ધનંજય પાંડવે પછી જયદ્રથનું મસ્તક (બાણથી) દૂર ઉડાવી દીધું.
7.148.32
तच्छिरश्च्यावमानं तु ददृशुस्तावका युधि ।
शल्यकर्णकृपा राजन्मोहिताः सव्यसाचिना ॥ ७.१४८.३२ ॥
હે રાજન્, યુદ્ધમાં તમારા યોદ્ધાઓએ તે મસ્તકને ફેંકાતું જોયું; શલ્ય, કર્ણ અને કૃપ સવ્યસાચી (અર્જુન)થી મોહિત થયા.
7.148.33
शिरसि च्याविते तस्य शरैराशीविषोपमैः ।
पश्चात्कायोऽपतद्भूमिं शोचयन्सर्वपार्थिवान् ॥ ७.१४८.३३ ॥
ઝેરી સર્પો જેવા બાણોથી તેનું મસ્તક છેદાતાં તેનું શરીર પાછળ જમીન પર પડ્યું; તે બધા રાજાઓને શોક કરાવતું હતું.
7.148.34
दृष्ट्वा तु निहतं सङ्ख्ये सिन्धुराजं महारथम् ।
पुत्राणां तव नेत्रेभ्यो दुःखादास्रं प्रवर्तत ॥ ७.१४८.३४ ॥
યુદ્ધમાં મહારથી સિંધુરાજને હણાયેલો જોઈને તમારા પુત્રોની આંખોમાંથી દુઃખથી આંસુ વહેવા લાગ્યા.
7.148.35
ततो विनिहते राजन्सिन्धुराजे किरीटिना ।
तमस्तद्वासुदेवेन संहृतं भरतर्षभ ॥ ७.१४८.३५ ॥
હે રાજન્, કિરીટી (અર્જુન) દ્વારા સિંધુરાજ હણાયા પછી, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, વાસુદેવ (કૃષ્ણ)એ તે અંધકાર સમેટી લીધો.
7.148.36
पश्चाज्ज्ञातं महीपाल तव पुत्रैः सहानुगैः ।
वासुदेवप्रयुक्तेयं मायेति नृपसत्तम ॥ ७.१४८.३६ ॥
હે મહીપાલ, હે નૃપશ્રેષ્ઠ, પછી તમારા પુત્રો અને તેમના અનુયાયીઓએ જાણ્યું કે આ વાસુદેવે પ્રયોજેલી માયા હતી.
7.148.37
एवं स निहतो राजन्पार्थेनामिततेजसा ।
अक्षौहिणीरष्ट हत्वा जामाता तव सैन्धवः ॥ ७.१४८.३७ ॥
હે રાજન, અમિત તેજસ્વી પાર્થ દ્વારા આ રીતે મરાયેલો તમારો જમાઈ સૈંધવ આઠ અક્ષૌહિણી સેનાનો સંહાર કરીને પડ્યો.
7.148.38
हतं जयद्रथं दृष्ट्वा तव पुत्रा नराधिप ।
दुःखादश्रूणि मुमुचुर्निराशाश्चाभवञ्जये ॥ ७.१४८.३८ ॥
જયદ્રથને મરાયેલો જોઈને, હે નરાધિપ, તમારા પુત્રો દુઃખથી આંસુ વહાવવા લાગ્યા અને વિજયની આશા ગુમાવી બેઠા.
7.148.39
ततो जयद्रथे राजन्हते पार्थेन केशवः ।
दध्मौ शङ्खं महाबाहुरर्जुनश्च परन्तपः ॥ ७.१४८.३९ ॥
પછી, હે રાજન, પાર્થે જયદ્રથને મારી નાખ્યા પછી કેશવે શંખ ફૂંક્યો; મહાબાહુ અને શત્રુતાપક અર્જુને પણ શંખ ફૂંક્યો.
7.148.40
भीमश्च वृष्णिसिंहश्च युधामन्युश्च भारत ।
उत्तमौजाश्च विक्रान्तः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥ ७.१४८.४० ॥
હે ભારત, ભીમ, વૃષ્ણિસિંહ, યુધામન્યુ અને પરાક્રમી ઉત્તમૌજાએ અલગ અલગ શંખ ફૂંક્યા.
7.148.41
श्रुत्वा महान्तं तं शब्दं धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
सैन्धनं निहतं मेने फल्गुनेन महात्मना ॥ ७.१४८.४१ ॥
તે મહાન અવાજ સાંભળીને ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે માન્યું કે મહાત્મા ફાલ્ગુને સૈંધવને માર્યો છે.
7.148.42
ततो वादित्रघोषेण स्वान्योधान्पर्यहर्षयत् ।
अभ्यवर्तत सङ्ग्रामे भारद्वाजं युयुत्सया ॥ ७.१४८.४२ ॥
પછી વાદ્યોના ઘોષથી પોતાના યોદ્ધાઓને હર્ષિત કરીને, યુદ્ધની ઇચ્છાથી તે ભારદ્વાજ (દ્રોણ) તરફ આગળ વધ્યો.
7.148.43
ततः प्रववृते राजन्नस्तं गच्छति भास्करे ।
द्रोणस्य सोमकैः सार्धं सङ्ग्रामो रोमहर्षणः ॥ ७.१४८.४३ ॥
હે રાજન, સૂર્ય અસ્ત થતો હતો ત્યારે સોમકો સાથે દ્રોણનું રોમાંચક યુદ્ધ શરૂ થયું.
7.148.44
ते तु सर्वे प्रयत्नेन भारद्वाजं जिघांसवः ।
सैन्धवे निहते राजन्नयुध्यन्त महारथाः ॥ ७.१४८.४४ ॥
હે રાજન, સૈંધવ હણાયા પછી તે સર્વ મહારથીઓ ભારદ્વાજ (દ્રોણ)ને મારવાની ઇચ્છાથી પૂરા પ્રયત્નથી લડવા લાગ્યા.
7.148.45
पाण्डवास्तु जयं लब्ध्वा सैन्धवं विनिहत्य च ।
अयोधयंस्तु ते द्रोणं जयोऽन्मत्तास्ततस्ततः ॥ ७.१४८.४५ ॥
પાંડવોએ સૈંધવને હણીને વિજય મેળવ્યો; વિજયથી ઉન્મત્ત થઈને તેઓ દ્રોણ સાથે લડવા લાગ્યા.
7.148.46
अर्जुनोऽपि ततो योधांस्तावकान्रथसत्तमान् ।
अयोधयन्महाबाहुर्हत्वा सैन्धवकं नृपम् ॥ ७.१४८.४६ ॥
પછી મહાબાહુ અર્જુને પણ સૈંધવ રાજાને હણીને તમારા શ્રેષ્ઠ રથીઓ સાથે યુદ્ધ કર્યું.