Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.149

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.149.1

तस्मिन्विनिहते वीरे सैन्धवे सव्यसाचिना ।
मामका यदकुर्वन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१४९.१ ॥

ସେହି ବୀର ସୈନ୍ଧବ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେବା ପରେ ମୋ ପକ୍ଷର ଲୋକମାନେ କ'ଣ କଲେ, ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତାହା ମୋତେ କୁହ।

7.149.2

पश्यतां सर्वसैन्यानां मामकानां महारणे ।
अहन्यत कथं युद्धे सैन्धवः सव्यसाचिना ॥ ७.१४९.२ ॥

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ସମସ୍ତ ସେନାଙ୍କ ଦେଖାଦେଖି ସୈନ୍ଧବ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ନିହତ ହେଲା?

7.149.3

कथं द्रौणिकृपैर्गुप्तः कर्णेन च महारणे ।
फल्गुनाग्निमुखं घोरं प्रविष्टः साधु सैन्धवः ॥ ७.१४९.३ ॥

ଦ୍ରୌଣି (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା), କୃପ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସୈନ୍ଧବ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିମୁଖରେ କିପରି ପ୍ରବେଶ କଲା?

7.149.4

तस्मिन्हते महेष्वासे मन्दात्मा स सुयोधनः ।
भ्रातृबिः सहितः सूत किमकार्षीदनन्तरम् ॥ ७.१४९.४ ॥

ହେ ସୂତ, ସେହି ମହାଧନୁର୍ଧର ନିହତ ହେଲା ପରେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ସୁଯୋଧନ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ପରେ କ'ଣ କଲା?

7.149.5

सैन्धवं निहतं दृष्ट्वा रणे पार्थेन भारत ।
अमर्षवशमापन्नः कृपः शारद्वतस्ततः ॥ ७.१४९.५ ॥

ହେ ଭାରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୈନ୍ଧବ ନିହତ ହେବା ଦେଖି ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ ତେବେ ଅମର୍ଷର ବଶ ହେଲେ।

7.149.6

महता शरवर्षेण पाण्डवं समवाकिरत् ।
द्रौणिश्चाभ्यद्रवद्राजन्रथमास्थाय फल्गुनम् ॥ ७.१४९.६ ॥

ସେ ମହାନ ଶରବର୍ଷଣରେ ପାଣ୍ଡବ (ଅର୍ଜୁନ) ଙ୍କୁ ଢାଙ୍କି ଦେଲା; ହେ ରାଜନ, ଦ୍ରୌଣି (ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା) ରଥରେ ଚଢ଼ି ଫଲ୍ଗୁନଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ଉପରେ ଧାଇଁ ଗଲା।

7.149.7

तावेतौ रथिनां श्रेष्ठौ रथाभ्यां रथसत्तमौ ।
उभावुभयतस्तीक्ष्णैर्विशिखैरभ्यवर्षताम् ॥ ७.१४९.७ ॥

ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ଦୁଇଜଣ ନିଜ ନିଜ ରଥରୁ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣର ବର୍ଷା କଲେ।

7.149.8

स तथा शरवर्षाभ्यां सुमहद्ध्यां महाभुजः ।
पीड्यमानः परामार्तिमगमद्रथिनां वरः ॥ ७.१४९.८ ॥

ମହାବାହୁ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ଅତି ପ୍ରବଳ ବାଣବର୍ଷଣରେ ଏପରି ପୀଡିତ ହୋଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

7.149.9

सोऽजिघांसुर्गुरुं सङ्ख्ये गुरोस्तनयमेव च ।
चकाराचार्यकं तत्र कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ७.१४९.९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୁରୁ ଏବଂ ଗୁରୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନ କରି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟ ସେଠାରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କଲେ।

7.149.10

अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्रौणेः शारद्वतस्य च ।
मन्दवेगानिषूंस्ताभ्यामजिघांसुरवासृजत् ॥ ७.१४९.१० ॥

ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଓ ଶାରଦ୍ବତଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିବାରଣ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନ କରି ସେ ମନ୍ଦବେଗ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

7.149.11

तेन नातिभृशं त्रस्तौ विशिखैर्भृशपीडितौ ।
बहुत्वात्तु परामार्तिं शराणां तावगच्छताम् ॥ ७.१४९.११ ॥

ତାଙ୍କ ବାଣରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଭୀତ ହେଲେ ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ବାଣର ବହୁଳତା ହେତୁ ସେମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ପୀଡିତ ହୋଇ ଗଭୀର ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

7.149.12

अथ शारद्वतो राजन्कौन्तेयशरपीडितः ।
अवासीदद्रथोपस्थे मूर्च्छामभिजगाम ह ॥ ७.१४९.१२ ॥

ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ, କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡିତ ଶାରଦ୍ବତ ରଥର ଭୂମିରେ ବସି ପଡ଼ିଲେ ଓ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେଲେ।

7.149.13

विह्वलं तमभिज्ञाय भर्तारं शरपीडितम् ।
हतोऽयमिति च ज्ञात्वा सारथिस्तमपावहत् ॥ ७.१४९.१३ ॥

ସେ ବିହ୍ୱଳ ଓ ବାଣପୀଡ଼ିତ ହୋଇଥିବା ଜାଣି, "ଏ ମୃତ" ବୋଲି ଭାବି ସାରଥି ତାଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲା।

7.149.14

तस्मिन्भग्ने महाराज कृपे शारद्वते युधि ।
अश्वत्थामाप्यपायासीत्पाण्डवेयाद्रथान्तरम् ॥ ७.१४९.१४ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ ପରାଜିତ ହେବା ପରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ରଥରୁ ଅନ୍ୟ ରଥକୁ ଚାଲିଗଲେ।

7.149.15

दृष्ट्वा शारद्वतं पार्थो मूर्च्छितं शरपीडितम् ।
धिग्धिङ्मामिति चैवोक्त्वा कृपणं पर्यदेवयत्।
अश्रुपूर्णमुखो दीनो वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ७.१४९.१५ ॥

ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଓ ବାଣପୀଡ଼ିତ ଦେଖି ପାର୍ଥ "ମୋତେ ଧିକ୍, ଧିକ୍" ବୋଲି କହି ଦୀନଭାବେ ବିଳାପ କଲେ; ଅଶ୍ରୁପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଖରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

7.149.16

पश्यन्निदं महाप्राज्ञः क्षत्ता राजानमुक्तवान् ।
कुलान्तकरणे पापे जातमात्रे सुयोधने ॥ ७.१४९.१६ ॥

ଏହା ଦେଖି ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ କ୍ଷତ୍ତା (ବିଦୁର) ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ — କୁଳନାଶକ ପାପୀ ସୁଯୋଧନ ଜନ୍ମ ହେବାମାତ୍ରେ।

7.149.17

नीयतां परलोकाय साध्वयं कुलपांसनः ।
अस्माद्धि कुरुमुख्यानां महदुत्पत्स्यते भयम् ॥ ७.१४९.१७ ॥

"ଏହି କୁଳକଳଙ୍କକୁ ପରଲୋକକୁ ପଠାଇବା ହିଁ ଭଲ; କାରଣ ଏହାଠାରୁ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଉପରେ ମହାଭୟ ଆସିବ।"

7.149.18

तदिदं समनुप्राप्तं वचनं सत्यवादिनः ।
तत्कृते ह्यद्य पश्यामि शरतल्पगतं गुरुम् ॥ ७.१४९.१८ ॥

ସତ୍ୟବାଦୀଙ୍କ (ବିଦୁରଙ୍କ) ଏହି ବାକ୍ୟ ଏବେ ସତ ହୋଇଛି; ସେଥିପାଇଁ ଆଜି ମୁଁ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବାଣଶଯ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା ଦେଖୁଛି।

7.149.19

धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलपौरुषम् ।
को हि ब्राह्मणमाचार्यमभिद्रुह्येत मादृशः ॥ ७.१४९.१९ ॥

କ୍ଷାତ୍ର ଆଚରଣକୁ ଧିକ୍, ବଳ ଓ ପୌରୁଷକୁ ଧିକ୍! ମୋ ପରି କିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତି ଦ୍ରୋହ କରିବ?

7.149.20

ऋषिपुत्रो ममाचार्यो द्रोणस्य परमः सखा ।
एष शेते रथोपस्थे कृपो मद्बाणपीडितः ॥ ७.१४९.२० ॥

ଋଷିପୁତ୍ର, ମୋ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପରମ ସଖା ଏହି କୃପ ମୋ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ରଥର ତଳେ ଶୋଇଛନ୍ତି।

7.149.21

अकामयानेन मया विशिखैरर्दितो भृशम् ।
अवसीदन्रथोपस्थे प्राणान्पीडयतीव मे ॥ ७.१४९.२१ ॥

ମୁଁ ନ ଚାହିଁଥିଲେ ହେଁ ମୋ ବାଣରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ। ରଥ ତଳେ ଅବସନ୍ନ ହେଉଥିବା ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ ଯେପରି ମୋତେ ହିଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି।

7.149.22

पुत्रशोकाभितप्तेन शरैरभ्यर्दितेन च ।
अभ्यस्तो बहुभिर्बाणैर्दशधर्मगतेन वै ॥ ७.१४९.२२ ॥

ପୁତ୍ରଶୋକରେ ଦଗ୍ଧ ମୁଁ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲି; ଦଶଧର୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ମୁଁ ବହୁ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲି।

7.149.23

शरार्दितः स हि मया प्रेक्षमाणो महाद्युतिः ।
शोचयत्येष नियतं भूयः पुत्रवधाद्धि माम्।
कृपणं स्वरथे सन्नं पश्य कृष्ण यथागतम् ॥ ७.१४९.२३ ॥

ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ସେହି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମୋ ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ ପୁତ୍ରବଧ ହେତୁ ନିଶ୍ଚୟ ପୁଣି ମୋତେ ଶୋକାକୁଳ କରୁଛନ୍ତି। ହେ କୃଷ୍ଣ, ନିଜ ରଥରେ ଦୀନ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖ, ଯେମିତି ସେ ଆସିଥିଲେ।

7.149.24

उपाकृत्य तु वै विद्यामाचार्येभ्यो नरर्षभाः ।
प्रयच्छन्तीह ये कामान्देवत्वमुपयान्ति ते ॥ ७.१४९.२४ ॥

ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ବିଦ୍ୟା ପାଇ ଏଠାରେ ନିଜର କାମନା ସମର୍ପଣ କରୁଥିବା ନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଦେବତ୍ୱ ଲାଭ କରନ୍ତି।

7.149.25

ये च विद्यामुपादाय गुरुभ्यः पुरुषाधमाः ।
घ्नन्ति तानेव दुर्वृत्तास्ते वै निरयगामिनः ॥ ७.१४९.२५ ॥

ଯେଉଁ ଅଧମ ପୁରୁଷମାନେ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ବିଦ୍ୟା ଲାଭ କରି ସେହି ଗୁରୁଙ୍କୁ ହିଁ ହତ୍ୟା କରନ୍ତି, ସେହି ଦୁରାଚାରୀମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକଗାମୀ ହୁଅନ୍ତି।

7.149.26

तदिदं नरकायाद्य कृतं कर्म मया ध्रुवम् ।
आचार्यं शरवर्षेण रथे सादयता कृपम् ॥ ७.१४९.२६ ॥

ଆଜି ମୋ ଦ୍ୱାରା କୃତ ଏହି କର୍ମ ନିଶ୍ଚୟ ନରକ ପାଇଁ — ଶରବର୍ଷଣ କରି ରଥରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କୃପଙ୍କୁ ପାଡ଼ି ଦେବା।

7.149.27

यत्तत्पूर्वमुपाकुर्वन्नस्त्रं मामब्रवीत्कृपः ।
न कथञ्चन कौरव्य प्रहर्तव्यं गुराविति ॥ ७.१४९.२७ ॥

ପୂର୍ବରେ ମୁଁ ବିଦ୍ୟା ଶିଖୁଥିବା ସମୟରେ କୃପ ମୋତେ କହିଥିଲେ — ହେ କୌରବ୍ୟ, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

7.149.28

तदिदं वचनं साधोराचार्यस्य महात्मनः ।
नानुष्ठितं तमेवाजौ विशिखैरभिवर्षता ॥ ७.१४९.२८ ॥

ସେହି ମହାତ୍ମା, ସାଧୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଏହି ବଚନ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଳନ କଲି ନାହିଁ — ସେ ଉପରେ ହିଁ ଶର ବର୍ଷଣ କରି।

7.149.29

नमस्तस्मै सुपूज्याय गौतमायापलायिने ।
धिगस्तु मम वार्ष्णेय यदस्मै प्रहराम्यहम् ॥ ७.१४९.२९ ॥

ସେହି ସୁପୂଜ୍ୟ, କେବେ ପଳାୟନ ନକରୁଥିବା ଗୌତମ କୃପଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ହେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ତାଙ୍କ ଉପରେ ମୁଁ ପ୍ରହାର କରୁଥିବାରୁ ମୋତେ ଧିକ୍କାର।

7.149.30

तथा विलपमाने तु सव्यसाचिनि तं प्रति ।
ततो राजन्हृष्टीकेशः संङ्गामशिरसि स्थितम्।
तीर्णप्रतिज्ञं बीभत्सुं परिष्वज्यैनमब्रवीत् ॥ ७.१४९.३० ॥

ଏପରି ବିଳାପ କରୁଥିବା ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ, ତା'ପରେ ହୃଷୀକେଶ ଯୁଦ୍ଧର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା ବୀଭତ୍ସୁଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଏହା କହିଲେ।

7.149.31

दिष्ठ्या सम्पादिता जिष्णो प्रतिज्ञा महती त्वया ।
दिष्ट्या विनिहतः पापो वृद्धक्षत्रः सहात्मजः ॥ ७.१४९.३१ ॥

ହେ ବିଜୟୀ, ତୁମେ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମର ମହାନ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲ; ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ପାପୀ ବୃଦ୍ଧକ୍ଷତ୍ର ପୁତ୍ର ସହ ନିହତ ହେଲା।

7.149.32

धार्तराष्ट्रबलं प्राप्य देवसेनापि भारत ।
सीदेत समरे जिष्णो नात्र कार्या विचारणा ॥ ७.१४९.३२ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀୟ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ସାମ୍ନା କଲେ ଦେବସେନା ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଡୁବିଯାଇଥାନ୍ତା; ହେ ବିଜୟୀ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

7.149.33

न तं पश्यामि लोकेषु चिन्तयन्पुरुषं क्वचित् ।
त्वदृते पुरुषव्याघ्र य एतद्योधयेद्बलम् ॥ ७.१४९.३३ ॥

ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଜଗତରେ ଚିନ୍ତା କଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ଏହି ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବା ପୁରୁଷ ମୁଁ କେଉଁଠି ଦେଖେ ନାହିଁ।

7.149.34

महाप्रभावा बहवस्त्वया तुल्याधिकापि वा ।
समेताः पृथिवीपाला धार्तराष्ट्रस्य कारणात् ॥ ७.१४९.३४ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ କାରଣରୁ, ତୁମ ସମକକ୍ଷ ବା ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନେକ ମହାପ୍ରତାପୀ ଭୂପାଳ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିଲେ।

7.149.35

ते त्वां प्राप्य रणे क्रुद्धा नाभ्यवर्तन्त दंशिताः ।
तव वीर्यं बलं चैव रुद्रशक्रान्तकोपमम् ॥ ७.१४९.३५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମକୁ ସାମ୍ନା କରି ସେମାନେ କ୍ରୋଧିତ ଓ କବଚଧାରୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ନାହିଁ; ତୁମ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳ ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଯମଙ୍କ କ୍ରୋଧ ସଦୃଶ ଥିଲା।

7.149.36

नेदृशं शक्नुयात्कश्चिद्रमे कर्तुं पराक्रमम् ।
यादृशं कृतवानद्य त्वमेकः शत्रुतापनः ॥ ७.१४९.३६ ॥

ଆଜି ତୁମେ ଏକାକୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇଲ, ସେପରି କେହି କରିପାରନ୍ତା ନାହିଁ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ।

7.149.37

एवमेव हते कर्णे सानुबन्धे दुरात्मनि ।
वर्धयिष्यामि भूयस्त्वां विजितारिं हतद्विषम् ॥ ७.१४९.३७ ॥

ଏହିପରି ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ ଦୁରାତ୍ମା କର୍ଣ୍ଣ ନିହତ ହେଲେ, ଶତ୍ରୁଜୟୀ ଏବଂ ବିପକ୍ଷ ବିନାଶକାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ବଢ଼ାଇବି।

7.149.38

तमर्जुनः प्रत्युवाच प्रसादात्तव माधव ।
प्रतिज्ञेयं मया तीर्णा विबुधैरपि दुस्तरा ॥ ७.१४९.३८ ॥

ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: ହେ ମାଧବ, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦୁସ୍ତର ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି।

7.149.39

अनाश्चार्यो जयस्तेषां येषां नाथोऽसि केशव ।
त्वत्प्रसादान्महीं कृत्स्नां संप्राप्स्यति युधिष्ठिरः ॥ ७.१४९.३९ ॥

ହେ କେଶବ, ଆପଣ ଯାହାଙ୍କ ନାଥ, ସେମାନଙ୍କ ଜୟରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

7.149.40

तवैष भारो धार्ष्णेय तवैव विजयः प्रभो ।
वर्धनीयास्तव वयं प्रेष्याश्च मधुसूदन ॥ ७.१४९.४० ॥

ହେ ଧୃଷ୍ଣି ବଂଶଜ, ଏହି ଭାର ଆପଣଙ୍କର; ହେ ପ୍ରଭୋ, ଜୟ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କର। ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉନ୍ନତ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ସେବକ।

7.149.41

एवमुक्तस्ततः कृष्णः शनकैर्वाहयन्हयान् ।
दर्शयामास पार्थाय क्रूरमायोधनं महत् ॥ ७.१४९.४१ ॥

ଏହିପରି କୁହାଗଲା ପରେ, କୃଷ୍ଣ ଧୀରେ ଧୀରେ ଘୋଡ଼ା ଚଳାଇ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ବିଶାଳ ରଣକ୍ଷେତ୍ର ଦେଖାଇଲେ।

7.149.42

प्रार्थयन्तो जये युद्धे प्रथितं च महद्यशः ।
पृथिव्यां शेरते शूराः पार्थिवास्त्वच्छरैर्हताः ॥ ७.१४९.४२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ଓ ମହାନ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଯଶ କାମନା କରୁଥିବା ବୀର ରାଜାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ବାଣରେ ନିହତ ହୋଇ ପୃଥିବୀରେ ଶୋଇଛନ୍ତି।

7.149.43

विकीर्णशस्त्राभरणा विपन्नाश्वरथद्विपाः ।
सञ्छिन्नभिन्नमर्माणो वैक्लव्यं परमं गताः ॥ ७.१४९.४३ ॥

ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ପଡ଼ିଛି; ଅଶ୍ୱ, ରଥ ଓ ହାତୀ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି; ମର୍ମସ୍ଥାନ କଟା ଓ ଭେଦା ହୋଇଛି; ସେମାନେ ପରମ ଅସହାୟତାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।

7.149.44

ससत्वा गतसत्वाश्च प्रभया परया युताः ।
सजीवा इव लक्ष्यन्ते गतसत्वा नराधिपाः ॥ ७.१४९.४४ ॥

ଜୀବିତ ପରି ଓ ନିଷ୍ପ୍ରାଣ, ପରମ ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ସେହି ରାଜାମାନେ ଜୀବିତ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ପ୍ରାଣ ନାହିଁ।

7.149.45

तेषां शरैः स्वर्णपुङ्खैः शस्त्रैश्च विविधैः शितैः ।
वाहनैरायुधैश्चैव सम्पूर्णां पश्य मेदिनीम् ॥ ७.१४९.४५ ॥

ସେମାନଙ୍କର ସୁନାପଙ୍ଖ ବାଣ, ବିବିଧ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ର, ବାହନ ଓ ଆୟୁଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖ।

7.149.46

वर्मभिश्चर्मभिर्हारैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
उष्णीषैर्मकुटैः स्रग्भिश्चूडामणिभिरम्बरैः ॥ ७.१४९.४६ ॥

କବଚ, ଢାଲ, ହାର, କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ମସ୍ତକ, ପଗଡ଼ି, ମୁକୁଟ, ମାଳା, ଚୂଡ଼ାମଣି ଓ ବସ୍ତ୍ର।

7.149.47

कण्ठसूत्रैरङ्गदैश्च निष्कैरपि च सप्रभैः ।
अन्यैश्चाभरणैश्चित्रैर्भाति भारत मेदिनी ॥ ७.१४९.४७ ॥

କଣ୍ଠସୂତ୍ର, ଅଙ୍ଗଦ, ଦୀପ୍ତ ନିଷ୍କ ଓ ଅନ୍ୟ ବିଚିତ୍ର ଅଳଙ୍କାର ସହିତ, ହେ ଭାରତ, ପୃଥିବୀ ଶୋଭାୟମାନ।

7.149.48

अनुकर्षैरुपासङ्गैः पताकाभिर्ध्वजैस्तथा ।
उपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः ॥ ७.१४९.४८ ॥

ଅନୁକର୍ଷ, ଉପାସଙ୍ଗ, ପତାକା, ଧ୍ୱଜ, ଉପସ୍କର, ଅଧିଷ୍ଠାନ, ଈଷାଦଣ୍ଡ ସହିତ।

7.149.49

चक्रैः प्रमथितैश्चित्रैरक्षैश्च बहुधा रणे ।
युगैर्योक्त्रैः कलापैश्च धनुर्भिः सायकैस्तथा ॥ ७.१४९.४९ ॥

ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଚକ, ବିଚିତ୍ର ଅକ୍ଷ, ନାନା ପ୍ରକାରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଯୁଆଳି, ଲଗାମ ଦଉଡ଼ି, କଳାପ, ଧନୁ ଓ ଶରମଧ୍ୟ (ପଡ଼ିଥିଲା)।

7.149.50

परिस्तोमैः कुथाभिश्च परिघैरङ्कुशैस्तथा ।
शक्तिभिर्भिण्डिपालैश्च तूणैः शूलैः परश्वथैः ॥ ७.१४९.५० ॥

ପରିସ୍ତୋମ ଓ କୁଥ, ପରିଘ ଓ ଅଙ୍କୁଶ, ଶକ୍ତି ଓ ଭିଣ୍ଡିପାଳ, ତୂଣ, ଶୂଳ ଓ ପରଶୁ (ପଡ଼ିଥିଲା)।

7.149.51

प्रासैश्च तोमरैश्चैव कुन्तैर्यष्टिभिरेव च ।
शतघ्नीभिर्भुशुण्डीभिः खङ्गैः परशुभिस्तथा ॥ ७.१४९.५१ ॥

ପ୍ରାସ ଓ ତୋମର, କୁନ୍ତ ଓ ଯଷ୍ଟି, ଶତଘ୍ନୀ ଓ ଭୁଶୁଣ୍ଡୀ, ଖଡ୍ଗ ଓ ପରଶୁ (ପଡ଼ିଥିଲା)।

7.149.52

मुसलैर्मुद्गरैश्चैव गदाभिः कुणपैस्तथा ।
सुवर्णविकृताभिश्च कशाभिर्भरतर्षभ ॥ ७.१४९.५२ ॥

ମୁଷଳ ଓ ମୁଦ୍‌ଗର, ଗଦା ଓ ଶବ, ସୁନାରେ ସଜାଯାଇଥିବା ଚାବୁକ ମଧ୍ୟ (ପଡ଼ିଥିଲା), ହେ ଭରତର୍ଷଭ।

7.149.53

घण्टाभिश्च गजेन्द्राणां भाण्डैश्च विविधैरपि ।
स्रग्भिश्च नानाभरणैर्बस्त्रैश्चैव महाधनैः।
अपविद्धैर्बभौ भूमिर्ग्रहैर्द्यौरिव शारदी ॥ ७.१४९.५३ ॥

ମହାହସ୍ତୀଙ୍କ ଘଣ୍ଟି, ନାନା ପାତ୍ର, ମାଳା, ବିବିଧ ଅଳଙ୍କାର ଓ ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତ୍ରରେ ଛିଟିକିପଡ଼ିଥିବା ଭୂମି, ଶରତ୍‌ କାଳର ଆକାଶ ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶିବା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶିଲା।

7.149.54

पृथिव्यां पृथिवीहेतोः पृथिवीपतयो हताः ।
पृथिवीमुपगुह्याङ्गैः सुप्ताः कान्तामिव प्रियाम् ॥ ७.१४९.५४ ॥

ପୃଥିବୀ ପାଇଁ, ପୃଥିବୀପତିମାନେ ପୃଥିବୀରେ ହତ ହେଲେ; ଅଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ପ୍ରିୟ ପ୍ରେୟସୀ ପରି ଶୋଇଛନ୍ତି।

7.149.55

इमांश्च गिरिकूटाभान्नागानैरावतोपमान् ।
क्षरतः शोणितं भूरि शस्त्रच्छेददरीमुखैः।
दरीमुखैरिव गिरीन्गैरिकाम्बुपरिस्रवान् ॥ ७.१४९.५५ ॥

ପର୍ବତଶିଖର ପରି, ଐରାବତ ସମାନ ଏହି ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖ; ଅସ୍ତ୍ରଛେଦର ଗୁମ୍ଫାମୁଖରୁ ପ୍ରଚୁର ରକ୍ତ ଝରୁଛି, ଗୈରିକ ଜଳ ବହାଉଥିବା ପର୍ବତ ପରି।

7.149.56

तांश्च बाणहतान्वीर पश्य निष्टनतः क्षितौ ।
हयांश्च पतितान्पश्य स्वर्णभाण्डविभूषितान् ॥ ७.१४९.५६ ॥

ହେ ବୀର, ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ କରାହୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ପଡ଼ିଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖ।

7.149.57

गन्धर्वनगराकारान्रथांश्च निहतेश्वरान् ।
छिन्नध्वजपताकाक्षान्विचक्रान्हतसारथीन् ॥ ७.१४९.५७ ॥

ଗନ୍ଧର୍ବନଗର ପରି, ପ୍ରଭୁମାନେ ହତ, ଧ୍ୱଜା-ପତାକା ଓ ଅକ୍ଷ ଭଙ୍ଗା, ଚକ୍ରହୀନ, ସାରଥି ହତ ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ।

7.149.58

निकृत्तकूबरयुगान्भग्नेषान्बन्धुरान्प्रभो ।
पश्य पार्थ हयान्भूमौ विमानोपमदर्शनान् ॥ ७.१४९.५८ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, କଟା କୂବର ଓ ଯୁଆଳି, ଭଗ୍ନ ଈଷାବିଶିଷ୍ଟ, ସୁନ୍ଦର, ହେ ପାର୍ଥ, ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା, ବିମାନ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଦେଖ।

7.149.59

पत्तींश्च निहतान्वीर शतशोऽथ सहस्रशः ।
धनुर्भृतश्चर्मभृतः शयानान्रुधिरोक्षितान् ॥ ७.१४९.५९ ॥

ହେ ବୀର, ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ହତ ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ଦେଖ; ଧନୁ ଓ ଢାଲ ଧରି ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଶୋଇଥିବା।

7.149.60

महीमालिङ्ग्य सर्वाङ्गैः पांसुध्वस्तशिरोरुहान् ।
पश्य योधान्महाबाहो त्वच्छरैर्भिन्नविग्रहान् ॥ ७.१४९.६० ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ସର୍ବାଙ୍ଗରେ ଭୂମିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଧୂଳିରେ କେଶ ବିଖରା, ତୁମ ବାଣରେ ଶରୀର ଭିନ୍ନ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଦେଖ।

7.149.61

निपातितद्विपरथाजिसङ्कुल… ।
मसृग्वसापिशितसमृद्धकर्दमम्।
निशाचरश्ववृकपिशाचमोदनं ।
महीतलं नरवर पश्य दुर्दृशम् ॥ ७.१४९.६१ ॥

ପଡ଼ିଥିବା ହାତୀ ଓ ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଣଭୂମି, ରକ୍ତ, ମେଦ ଓ ମାଂସରେ ସମୃଦ୍ଧ କାଦୁଅ, ନିଶାଚର, କୁକୁର, ନେକଡ଼ା ଓ ପିଶାଚମାନଙ୍କର ଭୋଜନ ହୋଇଥିବା ପୃଥିବୀ ଦେଖ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତାହା ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର।

7.149.62

इदंमहत्त्वय्युपपद्यते प्रभो ।
रणाजिरे कर्म यशोऽभिवर्धनम्।
शतक्रतौ चापि च देवसत्तमे ।
महाहवे जघ्नुषि दैत्यदानवान् ॥ ७.१४९.६२ ॥

ହେ ପ୍ରଭୋ, ରଣଭୂମିରେ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ମହତ୍କର୍ମ, ଯାହା ଯଶ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ତୁମକୁ ହିଁ ଶୋଭେ; ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯେପରି, ଯେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଦୈତ୍ୟଦାନବଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।

7.149.63

एवं सन्दर्शयन्कृष्णो रणभूमिं किरीटिने ।
स्वैः समेतः समुदितैः पाञ्चजन्यं व्यनादयत् ॥ ७.१४९.६३ ॥

ଏହିପରି କୃଷ୍ଣ କିରୀଟୀଙ୍କୁ ରଣଭୂମି ଦେଖାଇ, ନିଜ ପ୍ରସ୍ତୁତ ସାଥୀମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।

7.149.64

सात्यकिः पार्थमभ्यायाद्भीमसेनश्च पाण्डवः ।
युधामन्यूत्तमौजौ च पाञ्चालस्यात्मजावुभौ ॥ ७.१४९.६४ ॥

ସାତ୍ୟକି ପାର୍ଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ପାଣ୍ଡବ ଭୀମସେନ ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ, ଏବଂ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଓ ଉତ୍ତମୌଜା ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ।

7.149.65

ते निवार्य शरैर्द्रौणिं कर्णं च सह भूमिपैः ।
आगच्छन्रथिनश्चैव यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ७.१४९.६५ ॥

ସେମାନେ ବାଣଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୌଣି ଓ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଏବଂ ରାଜାମାନଙ୍କ ସହ ଆସିଥିବା ରଥୀମାନଙ୍କୁ ରୋକି, ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଥିଲେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

7.149.66

स दर्शयन्नेव किरीटिनेऽरिहा ।
जनार्दनस्तामरिभूमिमञ्जसा।
अजातशत्रुं समुपेत्य पाण्डवं ।
निवेदयामास हतं जयद्रथम् ॥ ७.१४९.६६ ॥

ଶତ୍ରୁହନ୍ତା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କିରୀଟୀଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁଭୂମି ଦେଖାଇ, ଶୀଘ୍ର ଅଜାତଶତ୍ରୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଜୟଦ୍ରଥ ହତ ହୋଇଛି ବୋଲି ଜଣାଇଲେ।