മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.149.1
तस्मिन्विनिहते वीरे सैन्धवे सव्यसाचिना ।
मामका यदकुर्वन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१४९.१ ॥
ആ വീരനായ സൈന്ധവൻ സവ്യസാചിയാൽ (അർജുനനാൽ) കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ എന്റെ ആളുകൾ എന്തു ചെയ്തു, സഞ്ജയാ, അത് എന്നോടു പറയൂ.
7.149.2
पश्यतां सर्वसैन्यानां मामकानां महारणे ।
अहन्यत कथं युद्धे सैन्धवः सव्यसाचिना ॥ ७.१४९.२ ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ എന്റെ എല്ലാ സേനകളും കാൺകെ സൈന്ധവൻ സവ്യസാചിയാൽ (അർജുനനാൽ) യുദ്ധത്തിൽ എങ്ങനെ കൊല്ലപ്പെട്ടു?
7.149.3
कथं द्रौणिकृपैर्गुप्तः कर्णेन च महारणे ।
फल्गुनाग्निमुखं घोरं प्रविष्टः साधु सैन्धवः ॥ ७.१४९.३ ॥
ദ്രൗണി (അശ്വത്ഥാമാവ്), കൃപർ, കർണൻ എന്നിവരാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടും സൈന്ധവൻ ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഫൽഗുനന്റെ (അർജുനന്റെ) ഭയങ്കരമായ അഗ്നിമുഖത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ പ്രവേശിച്ചു?
7.149.4
तस्मिन्हते महेष्वासे मन्दात्मा स सुयोधनः ।
भ्रातृबिः सहितः सूत किमकार्षीदनन्तरम् ॥ ७.१४९.४ ॥
സൂതാ, ആ മഹാ വില്ലാളി കൊല്ലപ്പെട്ട ശേഷം മന്ദബുദ്ധിയായ സുയോധനൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം പിന്നീട് എന്താണ് ചെയ്തത്?
7.149.5
सैन्धवं निहतं दृष्ट्वा रणे पार्थेन भारत ।
अमर्षवशमापन्नः कृपः शारद्वतस्ततः ॥ ७.१४९.५ ॥
ഭാരതാ, യുദ്ധത്തിൽ പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) സൈന്ധവനെ കൊല്ലുന്നത് കണ്ട്, ശാരദ്വതനായ കൃപൻ അപ്പോൾ അമർഷത്തിന് വശനായി.
7.149.6
महता शरवर्षेण पाण्डवं समवाकिरत् ।
द्रौणिश्चाभ्यद्रवद्राजन्रथमास्थाय फल्गुनम् ॥ ७.१४९.६ ॥
അവൻ മഹത്തായ ശരവർഷത്താൽ പാണ്ഡവനെ (അർജുനനെ) മൂടി; രാജാവേ, ദ്രൗണി (അശ്വത്ഥാമാവ്) രഥമേറി ഫൽഗുനനെ (അർജുനനെ) ആക്രമിച്ചു.
7.149.7
तावेतौ रथिनां श्रेष्ठौ रथाभ्यां रथसत्तमौ ।
उभावुभयतस्तीक्ष्णैर्विशिखैरभ्यवर्षताम् ॥ ७.१४९.७ ॥
രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ ആ ഇരുവരും തങ്ങളുടെ രഥങ്ങളിൽനിന്ന് ഇരുവശത്തുനിന്നും മൂർച്ചയേറിയ അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
7.149.8
स तथा शरवर्षाभ्यां सुमहद्ध्यां महाभुजः ।
पीड्यमानः परामार्तिमगमद्रथिनां वरः ॥ ७.१४९.८ ॥
മഹാബാഹുവായ ആ രഥികശ്രേഷ്ഠൻ അവരിരുവരുടെയും വലിയ അമ്പുമഴയാൽ ഇങ്ങനെ പീഡിതനായി കടുത്ത വേദനയിലെത്തി.
7.149.9
सोऽजिघांसुर्गुरुं सङ्ख्ये गुरोस्तनयमेव च ।
चकाराचार्यकं तत्र कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ७.१४९.९ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഗുരുവിനെയും ഗുരുപുത്രനെയും കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിക്കാതെ കുന്തീപുത്രനായ ധനഞ്ജയൻ അവിടെ ആചാര്യധർമ്മം നിർവഹിച്ചു.
7.149.10
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्रौणेः शारद्वतस्य च ।
मन्दवेगानिषूंस्ताभ्यामजिघांसुरवासृजत् ॥ ७.१४९.१० ॥
ദ്രോണപുത്രന്റെയും ശാരദ്വതന്റെയും അസ്ത്രങ്ങളെ സ്വന്തം അസ്ത്രങ്ങളാൽ തടുത്ത്, അവരെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിക്കാതെ മന്ദവേഗമുള്ള അമ്പുകൾ അയച്ചു.
7.149.11
तेन नातिभृशं त्रस्तौ विशिखैर्भृशपीडितौ ।
बहुत्वात्तु परामार्तिं शराणां तावगच्छताम् ॥ ७.१४९.११ ॥
അവന്റെ അമ്പുകളാൽ അവർ ഇരുവരും അത്രയധികം ഭയന്നില്ല; എന്നാൽ അമ്പുകളുടെ ബാഹുല്യത്താൽ അവർ കടുത്ത പീഡനമേറ്റ് വലിയ വേദനയിലെത്തി.
7.149.12
अथ शारद्वतो राजन्कौन्तेयशरपीडितः ।
अवासीदद्रथोपस्थे मूर्च्छामभिजगाम ह ॥ ७.१४९.१२ ॥
അപ്പോൾ, രാജാവേ, കൗന്തേയന്റെ അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായ ശാരദ്വതൻ രഥത്തട്ടിൽ ഇരുന്നുപോയി ബോധം കെട്ടുവീണു.
7.149.13
विह्वलं तमभिज्ञाय भर्तारं शरपीडितम् ।
हतोऽयमिति च ज्ञात्वा सारथिस्तमपावहत् ॥ ७.१४९.१३ ॥
അവൻ മോഹിതനായി അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായിരിക്കുന്നത് കണ്ട്, "ഇവൻ വധിക്കപ്പെട്ടു" എന്ന് കരുതി സാരഥി അവനെ അകറ്റി കൊണ്ടുപോയി.
7.149.14
तस्मिन्भग्ने महाराज कृपे शारद्वते युधि ।
अश्वत्थामाप्यपायासीत्पाण्डवेयाद्रथान्तरम् ॥ ७.१४९.१४ ॥
മഹാരാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ ശാരദ്വതൻ കൃപൻ പരാജയപ്പെട്ടപ്പോൾ അശ്വത്ഥാമാവും പാണ്ഡവന്റെ രഥത്തിൽനിന്ന് മറ്റൊരു രഥത്തിലേക്ക് പോയി.
7.149.15
दृष्ट्वा शारद्वतं पार्थो मूर्च्छितं शरपीडितम् ।
धिग्धिङ्मामिति चैवोक्त्वा कृपणं पर्यदेवयत्।
अश्रुपूर्णमुखो दीनो वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ७.१४९.१५ ॥
ശാരദ്വതൻ കൃപൻ മൂർച്ഛിതനായി അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായിരിക്കുന്നത് കണ്ട പാർത്ഥൻ, "എന്നെ ധിക്കരിക്കണം, എന്നെ ധിക്കരിക്കണം" എന്നു പറഞ്ഞ് ദീനനായി വിലപിച്ചു; കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ മുഖത്തോടെ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
7.149.16
पश्यन्निदं महाप्राज्ञः क्षत्ता राजानमुक्तवान् ।
कुलान्तकरणे पापे जातमात्रे सुयोधने ॥ ७.१४९.१६ ॥
ഇതു കണ്ട മഹാപ്രാജ്ഞനായ ക്ഷത്താവ് (വിദുരർ) രാജാവിനോടു പറഞ്ഞു — കുലം നശിപ്പിക്കുന്ന പാപിയായ സുയോധനൻ ജനിച്ചപ്പോൾ തന്നെ.
7.149.17
नीयतां परलोकाय साध्वयं कुलपांसनः ।
अस्माद्धि कुरुमुख्यानां महदुत्पत्स्यते भयम् ॥ ७.१४९.१७ ॥
"ഈ കുലകളങ്കനെ പരലോകത്തേക്ക് അയക്കുന്നതാണ് നല്ലത്; ഇവനിൽനിന്നാണ് കുരുശ്രേഷ്ഠന്മാർക്ക് വലിയ ഭയം ഉണ്ടാവുക."
7.149.18
तदिदं समनुप्राप्तं वचनं सत्यवादिनः ।
तत्कृते ह्यद्य पश्यामि शरतल्पगतं गुरुम् ॥ ७.१४९.१८ ॥
സത്യവാദിയുടെ (വിദുരരുടെ) ഈ വാക്ക് ഇപ്പോൾ ഫലിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാലാണ് ഇന്ന് ഞാൻ ഗുരുവിനെ അമ്പുകിടക്കയിൽ കിടക്കുന്നതായി കാണുന്നത്.
7.149.19
धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलपौरुषम् ।
को हि ब्राह्मणमाचार्यमभिद्रुह्येत मादृशः ॥ ७.१४९.१९ ॥
ക്ഷാത്ര ആചാരത്തിന് ധിക്കാരം, ബലത്തിനും പൗരുഷത്തിനും ധിക്കാരം! എന്നെപ്പോലുള്ളവൻ ബ്രാഹ്മണനും ആചാര്യനുമായ ഒരാളെ ദ്രോഹിക്കുമോ?
7.149.20
ऋषिपुत्रो ममाचार्यो द्रोणस्य परमः सखा ।
एष शेते रथोपस्थे कृपो मद्बाणपीडितः ॥ ७.१४९.२० ॥
ഋഷിപുത്രനും എന്റെ ആചാര്യനും ദ്രോണരുടെ പരമ സുഹൃത്തുമായ ഈ കൃപൻ എന്റെ ബാണങ്ങളാൽ പീഡിതനായി രഥത്തട്ടിൽ കിടക്കുന്നു.
7.149.21
अकामयानेन मया विशिखैरर्दितो भृशम् ।
अवसीदन्रथोपस्थे प्राणान्पीडयतीव मे ॥ ७.१४९.२१ ॥
ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കാതെതന്നെ എന്റെ ബാണങ്ങളാൽ അദ്ദേഹം അത്യന്തം പീഡിതനായി. രഥത്തട്ടിൽ ക്ഷീണിച്ചുവീഴുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാണൻ എന്നെത്തന്നെ വേദനിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്നു.
7.149.22
पुत्रशोकाभितप्तेन शरैरभ्यर्दितेन च ।
अभ्यस्तो बहुभिर्बाणैर्दशधर्मगतेन वै ॥ ७.१४९.२२ ॥
പുത്രശോകത്താൽ വെന്തുരുകിയ ഞാൻ ബാണങ്ങളാൽ അദ്ദേഹത്തെ ആക്രമിച്ചു; ദശധർമത്തെ പിന്തുടർന്ന ഞാൻ അനേകം ബാണങ്ങളാൽ അദ്ദേഹത്തെ പ്രഹരിച്ചു.
7.149.23
शरार्दितः स हि मया प्रेक्षमाणो महाद्युतिः ।
शोचयत्येष नियतं भूयः पुत्रवधाद्धि माम्।
कृपणं स्वरथे सन्नं पश्य कृष्ण यथागतम् ॥ ७.१४९.२३ ॥
അമ്പുകളാൽ പീഡിതനായ ആ മഹാതേജസ്വി എന്നെ നോക്കിക്കൊണ്ട്, പുത്രവധം കാരണം നിശ്ചയമായും വീണ്ടും എന്നെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നു. കൃഷ്ണാ, സ്വന്തം രഥത്തിൽ ദീനനായി വീണുകിടക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തെ കാണുക, വന്നപോലെത്തന്നെ.
7.149.24
उपाकृत्य तु वै विद्यामाचार्येभ्यो नरर्षभाः ।
प्रयच्छन्तीह ये कामान्देवत्वमुपयान्ति ते ॥ ७.१४९.२४ ॥
ആചാര്യന്മാരിൽനിന്ന് വിദ്യ നേടി, ഇവിടെ തങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്ന നരശ്രേഷ്ഠന്മാർ ദേവത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.
7.149.25
ये च विद्यामुपादाय गुरुभ्यः पुरुषाधमाः ।
घ्नन्ति तानेव दुर्वृत्तास्ते वै निरयगामिनः ॥ ७.१४९.२५ ॥
ഗുരുക്കന്മാരിൽ നിന്ന് വിദ്യ നേടിയിട്ട് ആ ഗുരുക്കന്മാരെത്തന്നെ വധിക്കുന്ന അധമന്മാർ — ആ ദുരാചാരികൾ തീർച്ചയായും നരകത്തിൽ പോകുന്നവരാണ്.
7.149.26
तदिदं नरकायाद्य कृतं कर्म मया ध्रुवम् ।
आचार्यं शरवर्षेण रथे सादयता कृपम् ॥ ७.१४९.२६ ॥
ഇന്ന് ഞാൻ ചെയ്ത ഈ കർമ്മം തീർച്ചയായും നരകത്തിനുള്ളതാണ് — അമ്പുമഴ പെയ്ത് ആചാര്യനായ കൃപനെ രഥത്തിൽ നിന്ന് വീഴ്ത്തിയത്.
7.149.27
यत्तत्पूर्वमुपाकुर्वन्नस्त्रं मामब्रवीत्कृपः ।
न कथञ्चन कौरव्य प्रहर्तव्यं गुराविति ॥ ७.१४९.२७ ॥
മുൻപ് ഞാൻ വിദ്യ അഭ്യസിക്കുമ്പോൾ കൃപൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു — ഓ കൗരവ്യാ, ഒരു വിധത്തിലും ഗുരുവിനെ പ്രഹരിക്കരുത് എന്ന്.
7.149.28
तदिदं वचनं साधोराचार्यस्य महात्मनः ।
नानुष्ठितं तमेवाजौ विशिखैरभिवर्षता ॥ ७.१४९.२८ ॥
ആ മഹാത്മാവും സജ്ജനവുമായ ആചാര്യന്റെ ഈ വാക്ക് ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ പാലിച്ചില്ല — അദ്ദേഹത്തിന് മേൽ തന്നെ അമ്പുമഴ പെയ്തുകൊണ്ട്.
7.149.29
नमस्तस्मै सुपूज्याय गौतमायापलायिने ।
धिगस्तु मम वार्ष्णेय यदस्मै प्रहराम्यहम् ॥ ७.१४९.२९ ॥
ആ സുപൂജ്യനും പിന്തിരിഞ്ഞോടാത്തവനുമായ ഗൗതമനായ കൃപന് നമസ്കാരം. ഓ വാർഷ്ണേയാ, അദ്ദേഹത്തെ ഞാൻ പ്രഹരിക്കുന്നതിന് എനിക്ക് ധിക്കാരം!
7.149.30
तथा विलपमाने तु सव्यसाचिनि तं प्रति ।
ततो राजन्हृष्टीकेशः संङ्गामशिरसि स्थितम्।
तीर्णप्रतिज्ञं बीभत्सुं परिष्वज्यैनमब्रवीत् ॥ ७.१४९.३० ॥
ഇങ്ങനെ വിലപിക്കുന്ന സവ്യസാചിയെ കണ്ട്, ഓ രാജാവേ, അപ്പോൾ ഹൃഷീകേശൻ യുദ്ധമുഖത്ത് നിന്ന പ്രതിജ്ഞ നിറവേറ്റിയ ബീഭത്സുവിനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
7.149.31
दिष्ठ्या सम्पादिता जिष्णो प्रतिज्ञा महती त्वया ।
दिष्ट्या विनिहतः पापो वृद्धक्षत्रः सहात्मजः ॥ ७.१४९.३१ ॥
ഹേ ജയിയേ, നീ നിന്റെ മഹത്തായ പ്രതിജ്ഞ ഭാഗ്യവശാൽ നിറവേറ്റി; ഭാഗ്യവശാൽ പാപിയായ വൃദ്ധക്ഷത്രൻ മകനോടൊപ്പം വധിക്കപ്പെട്ടു.
7.149.32
धार्तराष्ट्रबलं प्राप्य देवसेनापि भारत ।
सीदेत समरे जिष्णो नात्र कार्या विचारणा ॥ ७.१४९.३२ ॥
ഭരതവംശജാ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ സേനയെ നേരിട്ടാൽ ദേവസേനയും യുദ്ധത്തിൽ തളരുമായിരുന്നു; ഹേ ജയിയേ, ഇതിൽ സംശയം വേണ്ട.
7.149.33
न तं पश्यामि लोकेषु चिन्तयन्पुरुषं क्वचित् ।
त्वदृते पुरुषव्याघ्र य एतद्योधयेद्बलम् ॥ ७.१४९.३३ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രാ, ലോകങ്ങളിൽ ചിന്തിച്ചാലും നിന്നെ കൂടാതെ ഈ സേനയോട് പൊരുതാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പുരുഷനെ ഞാൻ എവിടെയും കാണുന്നില്ല.
7.149.34
महाप्रभावा बहवस्त्वया तुल्याधिकापि वा ।
समेताः पृथिवीपाला धार्तराष्ट्रस्य कारणात् ॥ ७.१४९.३४ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്റെ കാരണത്താൽ, നിനക്കു തുല്യരോ നിന്നെക്കാൾ അധികരോ ആയ മഹാപ്രഭാവരായ പല ഭൂപാലന്മാരും സമ്മേളിച്ചിരുന്നു.
7.149.35
ते त्वां प्राप्य रणे क्रुद्धा नाभ्यवर्तन्त दंशिताः ।
तव वीर्यं बलं चैव रुद्रशक्रान्तकोपमम् ॥ ७.१४९.३५ ॥
യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ നേരിട്ടപ്പോൾ അവർ കോപിച്ചും കവചമണിഞ്ഞും ഇരുന്നെങ്കിലും നിനക്കെതിരെ മുന്നേറിയില്ല; നിന്റെ വീര്യവും ബലവും രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, യമൻ എന്നിവരുടെ കോപത്തിന് തുല്യമായിരുന്നു.
7.149.36
नेदृशं शक्नुयात्कश्चिद्रमे कर्तुं पराक्रमम् ।
यादृशं कृतवानद्य त्वमेकः शत्रुतापनः ॥ ७.१४९.३६ ॥
ഇന്ന് നീ ഒറ്റയ്ക്ക് യുദ്ധത്തിൽ ചെയ്ത ഇത്തരം വീര്യം മറ്റാർക്കും ചെയ്യാനാവില്ല, ശത്രുക്കളെ താപിപ്പിക്കുന്നവനേ.
7.149.37
एवमेव हते कर्णे सानुबन्धे दुरात्मनि ।
वर्धयिष्यामि भूयस्त्वां विजितारिं हतद्विषम् ॥ ७.१४९.३७ ॥
ഇങ്ങനെതന്നെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം ദുരാത്മാവായ കർണൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനും വൈരികളെ വധിച്ചവനുമായ നിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും ഉയർത്തും.
7.149.38
तमर्जुनः प्रत्युवाच प्रसादात्तव माधव ।
प्रतिज्ञेयं मया तीर्णा विबुधैरपि दुस्तरा ॥ ७.१४९.३८ ॥
അർജ്ജുനൻ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: ഹേ മാധവാ, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ ദേവന്മാർക്കുപോലും കടക്കാനാവാത്ത ഈ പ്രതിജ്ഞ ഞാൻ പൂർത്തിയാക്കി.
7.149.39
अनाश्चार्यो जयस्तेषां येषां नाथोऽसि केशव ।
त्वत्प्रसादान्महीं कृत्स्नां संप्राप्स्यति युधिष्ठिरः ॥ ७.१४९.३९ ॥
ഹേ കേശവാ, നീ ആരുടെ നാഥനോ അവരുടെ വിജയത്തിൽ സംശയമില്ല. നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ യുധിഷ്ഠിരൻ സമസ്ത ഭൂമിയും നേടും.
7.149.40
तवैष भारो धार्ष्णेय तवैव विजयः प्रभो ।
वर्धनीयास्तव वयं प्रेष्याश्च मधुसूदन ॥ ७.१४९.४० ॥
ഹേ ധൃഷ്ണിവംശജാ, ഈ ഭാരം നിന്റേതാണ്; ഹേ പ്രഭോ, ജയവും നിന്റേതുതന്നെ. ഹേ മധുസൂദനാ, ഞങ്ങൾ നിന്നാൽ ഉയർത്തപ്പെടേണ്ടവരും നിന്റെ ദാസന്മാരുമാണ്.
7.149.41
एवमुक्तस्ततः कृष्णः शनकैर्वाहयन्हयान् ।
दर्शयामास पार्थाय क्रूरमायोधनं महत् ॥ ७.१४९.४१ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, കൃഷ്ണൻ കുതിരകളെ പതുക്കെ തെളിച്ചുകൊണ്ട് പാർത്ഥനെ ഭയങ്കരമായ വലിയ യുദ്ധഭൂമി കാണിച്ചു.
7.149.42
प्रार्थयन्तो जये युद्धे प्रथितं च महद्यशः ।
पृथिव्यां शेरते शूराः पार्थिवास्त्वच्छरैर्हताः ॥ ७.१४९.४२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ജയവും മഹത്തായ പ്രസിദ്ധമായ കീർത്തിയും ആഗ്രഹിച്ച ശൂരന്മാരായ രാജാക്കന്മാർ നിന്റെ ശരങ്ങളാൽ വധിക്കപ്പെട്ട് ഭൂമിയിൽ കിടക്കുന്നു.
7.149.43
विकीर्णशस्त्राभरणा विपन्नाश्वरथद्विपाः ।
सञ्छिन्नभिन्नमर्माणो वैक्लव्यं परमं गताः ॥ ७.१४९.४३ ॥
ആയുധങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ചിതറിക്കിടക്കുന്നു; കുതിരകളും തേരുകളും ആനകളും നശിച്ചു; മർമ്മസ്ഥാനങ്ങൾ മുറിഞ്ഞും കുത്തിത്തുളഞ്ഞും കിടക്കുന്നു; അവർ പരമമായ നിസ്സഹായാവസ്ഥയിലെത്തി.
7.149.44
ससत्वा गतसत्वाश्च प्रभया परया युताः ।
सजीवा इव लक्ष्यन्ते गतसत्वा नराधिपाः ॥ ७.१४९.४४ ॥
ജീവനുള്ളവരെപ്പോലെയും ജീവനറ്റവരായും, പരമമായ തേജസ്സോടെ, ആ രാജാക്കന്മാർ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരെപ്പോലെ കാണപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ അവരിൽ പ്രാണനില്ല.
7.149.45
तेषां शरैः स्वर्णपुङ्खैः शस्त्रैश्च विविधैः शितैः ।
वाहनैरायुधैश्चैव सम्पूर्णां पश्य मेदिनीम् ॥ ७.१४९.४५ ॥
അവരുടെ സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള അമ്പുകളും വിവിധ മൂർച്ചയുള്ള ശസ്ത്രങ്ങളും വാഹനങ്ങളും ആയുധങ്ങളും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞ ഭൂമിയെ നോക്കുക.
7.149.46
वर्मभिश्चर्मभिर्हारैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
उष्णीषैर्मकुटैः स्रग्भिश्चूडामणिभिरम्बरैः ॥ ७.१४९.४६ ॥
കവചങ്ങൾ, പരിചകൾ, ഹാരങ്ങൾ, കുണ്ഡലങ്ങളോടു കൂടിയ തലകൾ, തലപ്പാവുകൾ, കിരീടങ്ങൾ, മാലകൾ, ചൂഡാമണികൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ.
7.149.47
कण्ठसूत्रैरङ्गदैश्च निष्कैरपि च सप्रभैः ।
अन्यैश्चाभरणैश्चित्रैर्भाति भारत मेदिनी ॥ ७.१४९.४७ ॥
കണ്ഠസൂത്രങ്ങൾ, അംഗദങ്ങൾ, പ്രകാശമുള്ള നിഷ്കങ്ങൾ, മറ്റു വിചിത്രമായ ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട്, ഭാരതാ, ഭൂമി പ്രകാശിക്കുന്നു.
7.149.48
अनुकर्षैरुपासङ्गैः पताकाभिर्ध्वजैस्तथा ।
उपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः ॥ ७.१४९.४८ ॥
അനുകർഷങ്ങൾ, ഉപാസങ്ങങ്ങൾ, പതാകകൾ, ധ്വജങ്ങൾ, ഉപസ്കരങ്ങൾ, അധിഷ്ഠാനങ്ങൾ, ഈഷാദണ്ഡങ്ങൾ എന്നിവയോടുകൂടിയ (ഭൂമി).
7.149.49
चक्रैः प्रमथितैश्चित्रैरक्षैश्च बहुधा रणे ।
युगैर्योक्त्रैः कलापैश्च धनुर्भिः सायकैस्तथा ॥ ७.१४९.४९ ॥
യുദ്ധഭൂമിയിൽ തകർന്ന ചക്രങ്ങളും വർണ്ണാഭമായ അച്ചുതണ്ടുകളും പലവിധം ചിതറിയ നുകങ്ങളും കടിഞ്ഞാൺ കയറുകളും കലാപങ്ങളും വില്ലുകളും അമ്പുകളും (കിടന്നിരുന്നു).
7.149.50
परिस्तोमैः कुथाभिश्च परिघैरङ्कुशैस्तथा ।
शक्तिभिर्भिण्डिपालैश्च तूणैः शूलैः परश्वथैः ॥ ७.१४९.५० ॥
പരിസ്തോമങ്ങളും കുഥകളും പരിഘങ്ങളും അങ്കുശങ്ങളും ശക്തികളും ഭിണ്ഡിപാലങ്ങളും ആവനാഴികളും ശൂലങ്ങളും മഴുവുകളും (കിടന്നിരുന്നു).
7.149.51
प्रासैश्च तोमरैश्चैव कुन्तैर्यष्टिभिरेव च ।
शतघ्नीभिर्भुशुण्डीभिः खङ्गैः परशुभिस्तथा ॥ ७.१४९.५१ ॥
പ്രാസങ്ങളും തോമരങ്ങളും കുന്തങ്ങളും യഷ്ടികളും ശതഘ്നികളും ഭുശുണ്ഡികളും വാളുകളും മഴുവുകളും (കിടന്നിരുന്നു).
7.149.52
मुसलैर्मुद्गरैश्चैव गदाभिः कुणपैस्तथा ।
सुवर्णविकृताभिश्च कशाभिर्भरतर्षभ ॥ ७.१४९.५२ ॥
മുസലങ്ങളും മുദ്ഗരങ്ങളും ഗദകളും ശവങ്ങളും സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ ചാട്ടകളും (കിടന്നിരുന്നു), ഹേ ഭരതർഷഭ.
7.149.53
घण्टाभिश्च गजेन्द्राणां भाण्डैश्च विविधैरपि ।
स्रग्भिश्च नानाभरणैर्बस्त्रैश्चैव महाधनैः।
अपविद्धैर्बभौ भूमिर्ग्रहैर्द्यौरिव शारदी ॥ ७.१४९.५३ ॥
മഹാഗജങ്ങളുടെ മണികളും വിവിധ പാത്രങ്ങളും മാലകളും നാനാവിധ ആഭരണങ്ങളും മഹാവിലയുള്ള വസ്ത്രങ്ങളും ചിതറിക്കിടന്ന ഭൂമി, ശരത്കാലത്തെ ആകാശം ഗ്രഹങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്നതുപോലെ ശോഭിച്ചു.
7.149.54
पृथिव्यां पृथिवीहेतोः पृथिवीपतयो हताः ।
पृथिवीमुपगुह्याङ्गैः सुप्ताः कान्तामिव प्रियाम् ॥ ७.१४९.५४ ॥
ഭൂമിക്കുവേണ്ടി, ഭൂപതികൾ ഭൂമിയിൽ വധിക്കപ്പെട്ടു; അംഗങ്ങളാൽ ഭൂമിയെ പുണർന്ന്, പ്രിയപത്നിയെപ്പോലെ അവർ ഉറങ്ങുന്നു.
7.149.55
इमांश्च गिरिकूटाभान्नागानैरावतोपमान् ।
क्षरतः शोणितं भूरि शस्त्रच्छेददरीमुखैः।
दरीमुखैरिव गिरीन्गैरिकाम्बुपरिस्रवान् ॥ ७.१४९.५५ ॥
മലശിഖരങ്ങൾ പോലെയും ഐരാവതത്തിന് തുല്യവുമായ ഈ ആനകളെ നോക്കൂ; ആയുധമുറിവുകളാകുന്ന ഗുഹാമുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് ധാരാളം രക്തം ഒഴുകുന്നു, ഗൈരിക ജലം ഒഴുക്കുന്ന പർവതങ്ങൾ പോലെ.
7.149.56
तांश्च बाणहतान्वीर पश्य निष्टनतः क्षितौ ।
हयांश्च पतितान्पश्य स्वर्णभाण्डविभूषितान् ॥ ७.१४९.५६ ॥
വീരാ, അമ്പുകളേറ്റ് നിലത്ത് വേദനയോടെ കിടക്കുന്നവരെ നോക്കൂ; സ്വർണാഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് വീണുകിടക്കുന്ന കുതിരകളെയും നോക്കൂ.
7.149.57
गन्धर्वनगराकारान्रथांश्च निहतेश्वरान् ।
छिन्नध्वजपताकाक्षान्विचक्रान्हतसारथीन् ॥ ७.१४९.५७ ॥
ഗന്ധർവനഗരങ്ങൾ പോലെയുള്ള, യജമാനന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ട, കൊടികളും അച്ചുതണ്ടുകളും തകർന്ന, ചക്രമില്ലാത്ത, സാരഥികൾ മരിച്ച രഥങ്ങളെ നോക്കൂ.
7.149.58
निकृत्तकूबरयुगान्भग्नेषान्बन्धुरान्प्रभो ।
पश्य पार्थ हयान्भूमौ विमानोपमदर्शनान् ॥ ७.१४९.५८ ॥
പ്രഭോ, ഛേദിക്കപ്പെട്ട കൂബരവും നുകവും തകർന്ന ഈർക്കിലുമുള്ള, മനോഹരമായ, പാർഥാ, നിലത്ത് വീണ, വിമാനങ്ങൾ പോലെ തോന്നുന്ന കുതിരകളെ നോക്കൂ.
7.149.59
पत्तींश्च निहतान्वीर शतशोऽथ सहस्रशः ।
धनुर्भृतश्चर्मभृतः शयानान्रुधिरोक्षितान् ॥ ७.१४९.५९ ॥
വീരാ, നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും വധിക്കപ്പെട്ട കാലാൾപ്പടയാളികളെ നോക്കൂ; വില്ലും പരിചയും ഏന്തി രക്തത്തിൽ കുതിർന്ന് കിടക്കുന്നവരെ.
7.149.60
महीमालिङ्ग्य सर्वाङ्गैः पांसुध्वस्तशिरोरुहान् ।
पश्य योधान्महाबाहो त्वच्छरैर्भिन्नविग्रहान् ॥ ७.१४९.६० ॥
മഹാബാഹോ, സർവാംഗവും ഭൂമിയെ പുണർന്ന്, പൊടിയിൽ മുടി ചിതറി, നിന്റെ അമ്പുകളാൽ ശരീരം പിളർന്ന യോദ്ധാക്കളെ നോക്കൂ.
7.149.61
निपातितद्विपरथाजिसङ्कुल… ।
मसृग्वसापिशितसमृद्धकर्दमम्।
निशाचरश्ववृकपिशाचमोदनं ।
महीतलं नरवर पश्य दुर्दृशम् ॥ ७.१४९.६१ ॥
വീണ ആനകളും രഥങ്ങളും നിറഞ്ഞ യുദ്ധഭൂമിയും, രക്തം, കൊഴുപ്പ്, മാംസം കൊണ്ടു സമൃദ്ധമായ ചെളിയും, രാക്ഷസർ, നായ്ക്കൾ, ചെന്നായ്ക്കൾ, പിശാചുക്കൾ എന്നിവർക്കുള്ള വിരുന്നായ ഭൂമിയും കാണുക, നരശ്രേഷ്ഠാ; അത് കാണാൻ ഭയാനകമാണ്.
7.149.62
इदंमहत्त्वय्युपपद्यते प्रभो ।
रणाजिरे कर्म यशोऽभिवर्धनम्।
शतक्रतौ चापि च देवसत्तमे ।
महाहवे जघ्नुषि दैत्यदानवान् ॥ ७.१४९.६२ ॥
പ്രഭോ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ചെയ്ത ഈ മഹത്തായ കർമ്മം, കീർത്തി വർധിപ്പിക്കുന്നത്, നിനക്കു തന്നെ യോജിച്ചതാണ്; ദേവശ്രേഷ്ഠനായ ശതക്രതുവിന് എന്നപോലെ, മഹായുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യദാനവരെ വധിച്ചവന്.
7.149.63
एवं सन्दर्शयन्कृष्णो रणभूमिं किरीटिने ।
स्वैः समेतः समुदितैः पाञ्चजन्यं व्यनादयत् ॥ ७.१४९.६३ ॥
ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണൻ കിരീടിക്ക് യുദ്ധഭൂമി കാണിച്ചുകൊടുത്ത്, തന്റെ ഒരുങ്ങിയ പരിവാരത്തോടു ചേർന്ന് പാഞ്ചജന്യം മുഴക്കി.
7.149.64
सात्यकिः पार्थमभ्यायाद्भीमसेनश्च पाण्डवः ।
युधामन्यूत्तमौजौ च पाञ्चालस्यात्मजावुभौ ॥ ७.१४९.६४ ॥
സാത്യകി പാർത്ഥന്റെ അടുത്തേക്കു വന്നു, പാണ്ഡവനായ ഭീമസേനനും വന്നു, പാഞ്ചാലന്റെ ഇരു പുത്രന്മാരായ യുധാമന്യുവും ഉത്തമൗജസും വന്നു.
7.149.65
ते निवार्य शरैर्द्रौणिं कर्णं च सह भूमिपैः ।
आगच्छन्रथिनश्चैव यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ७.१४९.६५ ॥
അവർ അമ്പുകൊണ്ട് ദ്രൗണിയെയും കർണ്ണനെയും, രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം വന്ന രഥികളെയും തടഞ്ഞ്, രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരൻ ഇരുന്ന ഇടത്തേക്കു വന്നു.
7.149.66
स दर्शयन्नेव किरीटिनेऽरिहा ।
जनार्दनस्तामरिभूमिमञ्जसा।
अजातशत्रुं समुपेत्य पाण्डवं ।
निवेदयामास हतं जयद्रथम् ॥ ७.१४९.६६ ॥
ശത്രുഘ്നനായ ജനാർദ്ദനൻ കിരീടിക്ക് ശത്രുഭൂമി കാണിച്ചുകൊടുത്ത്, വേഗത്തിൽ അജാതശത്രുവായ പാണ്ഡവന്റെ അടുത്തെത്തി, ജയദ്രഥൻ വധിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് അറിയിച്ചു.