ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.149.1
तस्मिन्विनिहते वीरे सैन्धवे सव्यसाचिना ।
मामका यदकुर्वन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१४९.१ ॥
ਉਸ ਵੀਰ ਸੈਂਧਵ ਦੇ ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਮੇਰੇ ਪੱਖ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਸੰਜਯ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।
7.149.2
पश्यतां सर्वसैन्यानां मामकानां महारणे ।
अहन्यत कथं युद्धे सैन्धवः सव्यसाचिना ॥ ७.१४९.२ ॥
ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵੇਖਦਿਆਂ ਸੈਂਧਵ ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਹੱਥੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ?
7.149.3
कथं द्रौणिकृपैर्गुप्तः कर्णेन च महारणे ।
फल्गुनाग्निमुखं घोरं प्रविष्टः साधु सैन्धवः ॥ ७.१४९.३ ॥
ਦ੍ਰੌਣੀ (ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ), ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਕਰਨ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੈਂਧਵ ਉਸ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਅਗਨੀ-ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜਾ ਵੜਿਆ?
7.149.4
तस्मिन्हते महेष्वासे मन्दात्मा स सुयोधनः ।
भ्रातृबिः सहितः सूत किमकार्षीदनन्तरम् ॥ ७.१४९.४ ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਉਸ ਮਹਾਂ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਸੁਯੋਧਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਫਿਰ ਕੀ ਕੀਤਾ?
7.149.5
सैन्धवं निहतं दृष्ट्वा रणे पार्थेन भारत ।
अमर्षवशमापन्नः कृपः शारद्वतस्ततः ॥ ७.१४९.५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਹੱਥੋਂ ਸੈਂਧਵ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਮਰਸ਼ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਏ।
7.149.6
महता शरवर्षेण पाण्डवं समवाकिरत् ।
द्रौणिश्चाभ्यद्रवद्राजन्रथमास्थाय फल्गुनम् ॥ ७.१४९.६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦ੍ਰੌਣੀ (ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ) ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਫਾਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਿਆ।
7.149.7
तावेतौ रथिनां श्रेष्ठौ रथाभ्यां रथसत्तमौ ।
उभावुभयतस्तीक्ष्णैर्विशिखैरभ्यवर्षताम् ॥ ७.१४९.७ ॥
ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਤੋਂ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
7.149.8
स तथा शरवर्षाभ्यां सुमहद्ध्यां महाभुजः ।
पीड्यमानः परामार्तिमगमद्रथिनां वरः ॥ ७.१४९.८ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਬਾਣ-ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
7.149.9
सोऽजिघांसुर्गुरुं सङ्ख्ये गुरोस्तनयमेव च ।
चकाराचार्यकं तत्र कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ७.१४९.९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਕੁੰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਉੱਥੇ ਆਚਾਰਿਆ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾਇਆ।
7.149.10
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्रौणेः शारद्वतस्य च ।
मन्दवेगानिषूंस्ताभ्यामजिघांसुरवासृजत् ॥ ७.१४९.१० ॥
ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਰੱਖਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਮੰਦ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
7.149.11
तेन नातिभृशं त्रस्तौ विशिखैर्भृशपीडितौ ।
बहुत्वात्तु परामार्तिं शराणां तावगच्छताम् ॥ ७.१४९.११ ॥
ਉਸ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤਾ ਨਹੀਂ ਡਰੇ; ਪਰ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਈ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਭਾਰੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
7.149.12
अथ शारद्वतो राजन्कौन्तेयशरपीडितः ।
अवासीदद्रथोपस्थे मूर्च्छामभिजगाम ह ॥ ७.१४९.१२ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੌਂਤੇਯ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਰਥ ਦੇ ਫਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
7.149.13
विह्वलं तमभिज्ञाय भर्तारं शरपीडितम् ।
हतोऽयमिति च ज्ञात्वा सारथिस्तमपावहत् ॥ ७.१४९.१३ ॥
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵੇਖ ਕੇ, "ਇਹ ਮਾਰੇ ਗਏ" ਐਸਾ ਸਮਝ ਕੇ ਸਾਰਥੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਲੈ ਗਿਆ।
7.149.14
तस्मिन्भग्ने महाराज कृपे शारद्वते युधि ।
अश्वत्थामाप्यपायासीत्पाण्डवेयाद्रथान्तरम् ॥ ७.१४९.१४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਹਾਰ ਗਏ ਤਾਂ ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਵੀ ਪਾਂਡਵ ਦੇ ਰਥ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਰਥ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
7.149.15
दृष्ट्वा शारद्वतं पार्थो मूर्च्छितं शरपीडितम् ।
धिग्धिङ्मामिति चैवोक्त्वा कृपणं पर्यदेवयत्।
अश्रुपूर्णमुखो दीनो वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ७.१४९.१५ ॥
ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵੇਖ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੇ "ਮੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ, ਧਿੱਕਾਰ" ਆਖ ਕੇ ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕੀਤਾ; ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
7.149.16
पश्यन्निदं महाप्राज्ञः क्षत्ता राजानमुक्तवान् ।
कुलान्तकरणे पापे जातमात्रे सुयोधने ॥ ७.१४९.१६ ॥
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ ਕ੍ਸ਼ੱਤਾ (ਵਿਦੁਰ) ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਪੀ ਸੁਯੋਧਨ ਦੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਿਆਂ ਹੀ।
7.149.17
नीयतां परलोकाय साध्वयं कुलपांसनः ।
अस्माद्धि कुरुमुख्यानां महदुत्पत्स्यते भयम् ॥ ७.१४९.१७ ॥
"ਇਸ ਕੁਲ-ਕਲੰਕ ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਭੇਜ ਦੇਣਾ ਹੀ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਸੇ ਤੋਂ ਕੁਰੂ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਭੈ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।"
7.149.18
तदिदं समनुप्राप्तं वचनं सत्यवादिनः ।
तत्कृते ह्यद्य पश्यामि शरतल्पगतं गुरुम् ॥ ७.१४९.१८ ॥
ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ (ਵਿਦੁਰ) ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਹੁਣ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਉਸੇ ਕਾਰਨ ਅੱਜ ਮੈਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
7.149.19
धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलपौरुषम् ।
को हि ब्राह्मणमाचार्यमभिद्रुह्येत मादृशः ॥ ७.१४९.१९ ॥
ਖੱਤਰੀ ਆਚਾਰ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ, ਬਲ ਅਤੇ ਪੌਰਖ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ! ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੌਣ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਆਚਾਰੀਆ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਕਰੇਗਾ?
7.149.20
ऋषिपुत्रो ममाचार्यो द्रोणस्य परमः सखा ।
एष शेते रथोपस्थे कृपो मद्बाणपीडितः ॥ ७.१४९.२० ॥
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਆਚਾਰੀਆ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪਰਮ ਮਿੱਤਰ ਇਹ ਕ੍ਰਿਪ ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਰੱਥ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ 'ਤੇ ਪਏ ਹਨ।
7.149.21
अकामयानेन मया विशिखैरर्दितो भृशम् ।
अवसीदन्रथोपस्थे प्राणान्पीडयतीव मे ॥ ७.१४९.२१ ॥
ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋਏ। ਰੱਥ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ 'ਤੇ ਢਹਿੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਦੁਖ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
7.149.22
पुत्रशोकाभितप्तेन शरैरभ्यर्दितेन च ।
अभ्यस्तो बहुभिर्बाणैर्दशधर्मगतेन वै ॥ ७.१४९.२२ ॥
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਤਪੇ ਮੈਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ; ਦਸ਼ਧਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਮੈਂ ਅਨੇਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.149.23
शरार्दितः स हि मया प्रेक्षमाणो महाद्युतिः ।
शोचयत्येष नियतं भूयः पुत्रवधाद्धि माम्।
कृपणं स्वरथे सन्नं पश्य कृष्ण यथागतम् ॥ ७.१४९.२३ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਧ ਕਾਰਨ ਜ਼ਰੂਰ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਸੋਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਆਪਣੇ ਰੱਥ 'ਤੇ ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਏ ਸਨ।
7.149.24
उपाकृत्य तु वै विद्यामाचार्येभ्यो नरर्षभाः ।
प्रयच्छन्तीह ये कामान्देवत्वमुपयान्ति ते ॥ ७.१४९.२४ ॥
ਆਚਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿੱਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤਵ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
7.149.25
ये च विद्यामुपादाय गुरुभ्यः पुरुषाधमाः ।
घ्नन्ति तानेव दुर्वृत्तास्ते वै निरयगामिनः ॥ ७.१४९.२५ ॥
ਜੋ ਅਧਮ ਪੁਰਖ ਗੁਰੂਆਂ ਤੋਂ ਵਿੱਦਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕਗਾਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
7.149.26
तदिदं नरकायाद्य कृतं कर्म मया ध्रुवम् ।
आचार्यं शरवर्षेण रथे सादयता कृपम् ॥ ७.१४९.२६ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਹੋਇਆ ਇਹ ਕਰਮ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕ ਲਈ ਹੈ — ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਆਚਾਰਿਆ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਡੇਗਣਾ।
7.149.27
यत्तत्पूर्वमुपाकुर्वन्नस्त्रं मामब्रवीत्कृपः ।
न कथञ्चन कौरव्य प्रहर्तव्यं गुराविति ॥ ७.१४९.२७ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਿੱਦਿਆ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਪ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ — ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁਰੂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
7.149.28
तदिदं वचनं साधोराचार्यस्य महात्मनः ।
नानुष्ठितं तमेवाजौ विशिखैरभिवर्षता ॥ ७.१४९.२८ ॥
ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ, ਸਾਧੂ ਆਚਾਰਿਆ ਦੇ ਇਸ ਬਚਨ ਦੀ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਿਆਂ।
7.149.29
नमस्तस्मै सुपूज्याय गौतमायापलायिने ।
धिगस्तु मम वार्ष्णेय यदस्मै प्रहराम्यहम् ॥ ७.१४९.२९ ॥
ਉਸ ਸੁਪੂਜਯ, ਕਦੇ ਨਾ ਭੱਜਣ ਵਾਲੇ ਗੌਤਮ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ।
7.149.30
तथा विलपमाने तु सव्यसाचिनि तं प्रति ।
ततो राजन्हृष्टीकेशः संङ्गामशिरसि स्थितम्।
तीर्णप्रतिज्ञं बीभत्सुं परिष्वज्यैनमब्रवीत् ॥ ७.१४९.३० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ, ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਬੀਭਤਸੁ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।
7.149.31
दिष्ठ्या सम्पादिता जिष्णो प्रतिज्ञा महती त्वया ।
दिष्ट्या विनिहतः पापो वृद्धक्षत्रः सहात्मजः ॥ ७.१४९.३१ ॥
ਹੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ; ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਪਾਪੀ ਵ੍ਰਿੱਧਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
7.149.32
धार्तराष्ट्रबलं प्राप्य देवसेनापि भारत ।
सीदेत समरे जिष्णो नात्र कार्या विचारणा ॥ ७.१४९.३२ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਦੇਵਸੈਨਾ ਵੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀ; ਹੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
7.149.33
न तं पश्यामि लोकेषु चिन्तयन्पुरुषं क्वचित् ।
त्वदृते पुरुषव्याघ्र य एतद्योधयेद्बलम् ॥ ७.१४९.३३ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਨਾਲ ਵੀ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਲੜ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਪੁਰਸ਼ ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
7.149.34
महाप्रभावा बहवस्त्वया तुल्याधिकापि वा ।
समेताः पृथिवीपाला धार्तराष्ट्रस्य कारणात् ॥ ७.१४९.३४ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਪ੍ਰਤਾਪੀ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
7.149.35
ते त्वां प्राप्य रणे क्रुद्धा नाभ्यवर्तन्त दंशिताः ।
तव वीर्यं बलं चैव रुद्रशक्रान्तकोपमम् ॥ ७.१४९.३५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਤੇ ਕਵਚਧਾਰੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟੇ; ਤੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਬਲ ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਯਮ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਰਗਾ ਸੀ।
7.149.36
नेदृशं शक्नुयात्कश्चिद्रमे कर्तुं पराक्रमम् ।
यादृशं कृतवानद्य त्वमेकः शत्रुतापनः ॥ ७.१४९.३६ ॥
ਅੱਜ ਤੂੰ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
7.149.37
एवमेव हते कर्णे सानुबन्धे दुरात्मनि ।
वर्धयिष्यामि भूयस्त्वां विजितारिं हतद्विषम् ॥ ७.१४९.३७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੁਰਾਤਮਾ ਕਰਣ ਮਾਰਿਆ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਫਿਰ ਵਧਾਵਾਂਗਾ।
7.149.38
तमर्जुनः प्रत्युवाच प्रसादात्तव माधव ।
प्रतिज्ञेयं मया तीर्णा विबुधैरपि दुस्तरा ॥ ७.१४९.३८ ॥
ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਹੇ ਮਾਧਵ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਸਤਰ ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
7.149.39
अनाश्चार्यो जयस्तेषां येषां नाथोऽसि केशव ।
त्वत्प्रसादान्महीं कृत्स्नां संप्राप्स्यति युधिष्ठिरः ॥ ७.१४९.३९ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਨਾਥ ਹੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।
7.149.40
तवैष भारो धार्ष्णेय तवैव विजयः प्रभो ।
वर्धनीयास्तव वयं प्रेष्याश्च मधुसूदन ॥ ७.१४९.४० ॥
ਹੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੰਸ਼ੀ, ਇਹ ਭਾਰ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿੱਤ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਵਧਾਏ ਜਾਣ ਯੋਗ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ।
7.149.41
एवमुक्तस्ततः कृष्णः शनकैर्वाहयन्हयान् ।
दर्शयामास पार्थाय क्रूरमायोधनं महत् ॥ ७.१४९.४१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੱਕਦਿਆਂ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਵੱਡਾ ਰਣਖੇਤਰ ਦਿਖਾਇਆ।
7.149.42
प्रार्थयन्तो जये युद्धे प्रथितं च महद्यशः ।
पृथिव्यां शेरते शूराः पार्थिवास्त्वच्छरैर्हताः ॥ ७.१४९.४२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਰਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰਮੇ ਰਾਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ ਹਨ।
7.149.43
विकीर्णशस्त्राभरणा विपन्नाश्वरथद्विपाः ।
सञ्छिन्नभिन्नमर्माणो वैक्लव्यं परमं गताः ॥ ७.१४९.४३ ॥
ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਖਿੰਡੇ ਪਏ ਹਨ; ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਮਰਮ-ਸਥਾਨ ਕੱਟੇ ਅਤੇ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹ ਪਰਮ ਬੇਬਸੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
7.149.44
ससत्वा गतसत्वाश्च प्रभया परया युताः ।
सजीवा इव लक्ष्यन्ते गतसत्वा नराधिपाः ॥ ७.१४९.४४ ॥
ਜਿਉਂਦੇ ਵਰਗੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ, ਪਰਮ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਹ ਰਾਜੇ ਜੀਵਤਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਨਹੀਂ ਹਨ।
7.149.45
तेषां शरैः स्वर्णपुङ्खैः शस्त्रैश्च विविधैः शितैः ।
वाहनैरायुधैश्चैव सम्पूर्णां पश्य मेदिनीम् ॥ ७.१४९.४५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ, ਤਿੱਖੇ ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਆਯੁਧਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
7.149.46
वर्मभिश्चर्मभिर्हारैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
उष्णीषैर्मकुटैः स्रग्भिश्चूडामणिभिरम्बरैः ॥ ७.१४९.४६ ॥
ਕਵਚਾਂ, ਢਾਲਾਂ, ਹਾਰਾਂ, ਕੁੰਡਲਾਂ ਸਹਿਤ ਸਿਰਾਂ, ਪੱਗਾਂ, ਤਾਜਾਂ, ਹਾਰਾਂ, ਚੂੜਾਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵਸਤਰਾਂ ਨਾਲ।
7.149.47
कण्ठसूत्रैरङ्गदैश्च निष्कैरपि च सप्रभैः ।
अन्यैश्चाभरणैश्चित्रैर्भाति भारत मेदिनी ॥ ७.१४९.४७ ॥
ਕੰਠਸੂਤਰਾਂ, ਅੰਗਦਾਂ, ਚਮਕਦੇ ਨਿਸ਼ਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਧਰਤੀ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
7.149.48
अनुकर्षैरुपासङ्गैः पताकाभिर्ध्वजैस्तथा ।
उपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः ॥ ७.१४९.४८ ॥
ਅਨੁਕਰਸ਼, ਉਪਾਸੰਗ, ਪਤਾਕਾਵਾਂ, ਧੁਜਾਵਾਂ, ਉਪਸਕਰ, ਅਧਿਸ਼ਠਾਨ ਅਤੇ ਈਸ਼ਾ-ਦੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ।
7.149.49
चक्रैः प्रमथितैश्चित्रैरक्षैश्च बहुधा रणे ।
युगैर्योक्त्रैः कलापैश्च धनुर्भिः सायकैस्तथा ॥ ७.१४९.४९ ॥
ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਪਹੀਏ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਧੁਰੇ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਲਰੇ ਜੂਏ, ਲਗਾਮ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ, ਕਲਾਪ, ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ ਵੀ (ਪਏ ਸਨ)।
7.149.50
परिस्तोमैः कुथाभिश्च परिघैरङ्कुशैस्तथा ।
शक्तिभिर्भिण्डिपालैश्च तूणैः शूलैः परश्वथैः ॥ ७.१४९.५० ॥
ਪਰਿਸਤੋਮ ਅਤੇ ਕੁਥ, ਪਰਿਘ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭਿੰਡੀਪਾਲ, ਤੂਣ, ਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਫਰੱਸੇ (ਪਏ ਸਨ)।
7.149.51
प्रासैश्च तोमरैश्चैव कुन्तैर्यष्टिभिरेव च ।
शतघ्नीभिर्भुशुण्डीभिः खङ्गैः परशुभिस्तथा ॥ ७.१४९.५१ ॥
ਪ੍ਰਾਸ ਅਤੇ ਤੋਮਰ, ਕੁੰਤ ਅਤੇ ਯਸ਼ਟੀਆਂ, ਸ਼ਤਘਨੀਆਂ ਅਤੇ ਭੁਸ਼ੁੰਡੀਆਂ, ਖੜਗ ਅਤੇ ਫਰੱਸੇ (ਪਏ ਸਨ)।
7.149.52
मुसलैर्मुद्गरैश्चैव गदाभिः कुणपैस्तथा ।
सुवर्णविकृताभिश्च कशाभिर्भरतर्षभ ॥ ७.१४९.५२ ॥
ਮੂਸਲ ਅਤੇ ਮੁਦਗਰ, ਗਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲਾਸ਼ਾਂ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਕੋੜੇ ਵੀ (ਪਏ ਸਨ), ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ।
7.149.53
घण्टाभिश्च गजेन्द्राणां भाण्डैश्च विविधैरपि ।
स्रग्भिश्च नानाभरणैर्बस्त्रैश्चैव महाधनैः।
अपविद्धैर्बभौ भूमिर्ग्रहैर्द्यौरिव शारदी ॥ ७.१४९.५३ ॥
ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ, ਵੰਨ-ਸੁਵੰਨੇ ਭਾਂਡੇ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਨਾਨਾ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਬਹੁਮੁੱਲੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਖਿੱਲਰੀ ਧਰਤੀ, ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉੱਠੀ।
7.149.54
पृथिव्यां पृथिवीहेतोः पृथिवीपतयो हताः ।
पृथिवीमुपगुह्याङ्गैः सुप्ताः कान्तामिव प्रियाम् ॥ ७.१४९.५४ ॥
ਧਰਤੀ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ (ਰਾਜੇ) ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਪਿਆਰੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਾਂਗ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ।
7.149.55
इमांश्च गिरिकूटाभान्नागानैरावतोपमान् ।
क्षरतः शोणितं भूरि शस्त्रच्छेददरीमुखैः।
दरीमुखैरिव गिरीन्गैरिकाम्बुपरिस्रवान् ॥ ७.१४९.५५ ॥
ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਐਰਾਵਤ ਵਰਗੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ; ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਾਂ ਦੇ ਗੁਫਾ-ਮੂੰਹਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਵਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਗੇਰੂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਵਹਾਉਂਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ।
7.149.56
तांश्च बाणहतान्वीर पश्य निष्टनतः क्षितौ ।
हयांश्च पतितान्पश्य स्वर्णभाण्डविभूषितान् ॥ ७.१४९.५६ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਰਾਹੁੰਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਡਿੱਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ।
7.149.57
गन्धर्वनगराकारान्रथांश्च निहतेश्वरान् ।
छिन्नध्वजपताकाक्षान्विचक्रान्हतसारथीन् ॥ ७.१४९.५७ ॥
ਗੰਧਰਵ ਨਗਰਾਂ ਵਰਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਟੁੱਟੇ ਝੰਡੇ-ਪਤਾਕਾਂ ਤੇ ਧੁਰੇ ਵਾਲੇ, ਪਹੀਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਾਰਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।
7.149.58
निकृत्तकूबरयुगान्भग्नेषान्बन्धुरान्प्रभो ।
पश्य पार्थ हयान्भूमौ विमानोपमदर्शनान् ॥ ७.१४९.५८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕੱਟੇ ਕੂਬਰ ਤੇ ਜੂਲੇ ਵਾਲੇ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਈਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ, ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿੱਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।
7.149.59
पत्तींश्च निहतान्वीर शतशोऽथ सहस्रशः ।
धनुर्भृतश्चर्मभृतः शयानान्रुधिरोक्षितान् ॥ ७.१४९.५९ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ; ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਢਾਲ ਫੜੀ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਪਏ ਹੋਏ।
7.149.60
महीमालिङ्ग्य सर्वाङ्गैः पांसुध्वस्तशिरोरुहान् ।
पश्य योधान्महाबाहो त्वच्छरैर्भिन्नविग्रहान् ॥ ७.१४९.६० ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਈ, ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਖਿੱਲਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।
7.149.61
निपातितद्विपरथाजिसङ्कुल… ।
मसृग्वसापिशितसमृद्धकर्दमम्।
निशाचरश्ववृकपिशाचमोदनं ।
महीतलं नरवर पश्य दुर्दृशम् ॥ ७.१४९.६१ ॥
ਡਿੱਗੇ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰਣਭੂਮੀ, ਲਹੂ, ਚਰਬੀ ਤੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਚਿੱਕੜ, ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ, ਕੁੱਤਿਆਂ, ਬਘਿਆੜਾਂ ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਬਣੀ ਧਰਤੀ ਦੇਖੋ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਇਹ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਭਿਆਨਕ ਹੈ।
7.149.62
इदंमहत्त्वय्युपपद्यते प्रभो ।
रणाजिरे कर्म यशोऽभिवर्धनम्।
शतक्रतौ चापि च देवसत्तमे ।
महाहवे जघ्नुषि दैत्यदानवान् ॥ ७.१४९.६२ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਰਮ, ਜੋ ਯਸ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਜਿਸਨੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੈਤ੍ਯ-ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
7.149.63
एवं सन्दर्शयन्कृष्णो रणभूमिं किरीटिने ।
स्वैः समेतः समुदितैः पाञ्चजन्यं व्यनादयत् ॥ ७.१४९.६३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਰੀਟੀ ਨੂੰ ਰਣਭੂਮੀ ਵਿਖਾਂਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਤਿਆਰ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਂਚਜਨ੍ਯ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।
7.149.64
सात्यकिः पार्थमभ्यायाद्भीमसेनश्च पाण्डवः ।
युधामन्यूत्तमौजौ च पाञ्चालस्यात्मजावुभौ ॥ ७.१४९.६४ ॥
ਸਾਤ੍ਯਕੀ ਪਾਰਥ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਪਾਂਡਵ ਭੀਮਸੈਨ ਵੀ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਾਮਨਯੂ ਤੇ ਉੱਤਮੌਜਸ ਵੀ ਆਏ।
7.149.65
ते निवार्य शरैर्द्रौणिं कर्णं च सह भूमिपैः ।
आगच्छन्रथिनश्चैव यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ७.१४९.६५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦ੍ਰੌਣਿ ਤੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਆਏ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸੀ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ।
7.149.66
स दर्शयन्नेव किरीटिनेऽरिहा ।
जनार्दनस्तामरिभूमिमञ्जसा।
अजातशत्रुं समुपेत्य पाण्डवं ।
निवेदयामास हतं जयद्रथम् ॥ ७.१४९.६६ ॥
ਅਰਿਹਾ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਕਿਰੀਟੀ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਦੀ ਭੂਮੀ ਵਿਖਾਂਦਿਆਂ, ਛੇਤੀ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਪਾਂਡਵ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੈਦ੍ਰਥ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।