มหาภารตะ · อัธยายะ 7.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.149.1
तस्मिन्विनिहते वीरे सैन्धवे सव्यसाचिना ।
मामका यदकुर्वन्त तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ७.१४९.१ ॥
เมื่อวีรบุรุษสินธุราชถูกสังหารโดยสัพยสาจินแล้ว สัญชัย จงบอกข้าพเจ้าว่าพวกของข้าพเจ้าได้ทำอะไรลงไป
7.149.2
पश्यतां सर्वसैन्यानां मामकानां महारणे ।
अहन्यत कथं युद्धे सैन्धवः सव्यसाचिना ॥ ७.१४९.२ ॥
ในขณะที่กองทัพทั้งหมดและพวกของข้าพเจ้าต่างเฝ้ามองอยู่ในมหาสงคราม สินธุราชถูกอรชุนสังหารในการรบได้อย่างไร
7.149.3
कथं द्रौणिकृपैर्गुप्तः कर्णेन च महारणे ।
फल्गुनाग्निमुखं घोरं प्रविष्टः साधु सैन्धवः ॥ ७.१४९.३ ॥
สินธุราชได้รับการคุ้มกันจากโทรณบุตร กฤปะ และกรรณะในมหาสงครามนั้น แล้วเข้าไปสู่ปากไฟอันน่าสะพรึงของผู้ที่เกิดแก่ฟัลคุนะได้อย่างไร
7.149.4
तस्मिन्हते महेष्वासे मन्दात्मा स सुयोधनः ।
भ्रातृबिः सहितः सूत किमकार्षीदनन्तरम् ॥ ७.१४९.४ ॥
สูตะ เมื่อวีรธนูผู้ยิ่งใหญ่นั้นถูกสังหารแล้ว สุโยธนะผู้มีจิตโง่เขลาได้ทำอะไรต่อจากนั้น พร้อมกับพี่น้องของตน
7.149.5
सैन्धवं निहतं दृष्ट्वा रणे पार्थेन भारत ।
अमर्षवशमापन्नः कृपः शारद्वतस्ततः ॥ ७.१४९.५ ॥
ภารตะ เมื่อเห็นสินธุราชถูกปารถสังหารในสนามรบ กฤปะบุตรของศารทวัต ก็ตกอยู่ในอำนาจของความโกรธเคือง
7.149.6
महता शरवर्षेण पाण्डवं समवाकिरत् ।
द्रौणिश्चाभ्यद्रवद्राजन्रथमास्थाय फल्गुनम् ॥ ७.१४९.६ ॥
เขาได้ปกคลุมปาณฑพด้วยห่าธนูอันใหญ่หลวง และ ราชา โทรณบุตรก็ขึ้นรถศึกแล้วพุ่งเข้าใส่ฟัลคุนะ
7.149.7
तावेतौ रथिनां श्रेष्ठौ रथाभ्यां रथसत्तमौ ।
उभावुभयतस्तीक्ष्णैर्विशिखैरभ्यवर्षताम् ॥ ७.१४९.७ ॥
ทั้งสองนั้นเป็นเลิศในบรรดานักรบรถศึก เป็นยอดแห่งผู้ขับรถศึก ต่างยิงธนูคมกริบจากรถของตนลงมาทั้งสองข้าง
7.149.8
स तथा शरवर्षाभ्यां सुमहद्ध्यां महाभुजः ।
पीड्यमानः परामार्तिमगमद्रथिनां वरः ॥ ७.१४९.८ ॥
ผู้แขนแข็งแรงและเป็นเลิศในบรรดานักรบรถศึกนั้น ถูกห่าธนูอันมหึมาของทั้งสองบีบคั้นเช่นนั้น จึงตกอยู่ในความทุกข์ระทมอย่างยิ่ง
7.149.9
सोऽजिघांसुर्गुरुं सङ्ख्ये गुरोस्तनयमेव च ।
चकाराचार्यकं तत्र कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ७.१४९.९ ॥
ธนัญชัยบุตรของกุนตี ไม่ปรารถนาจะฆ่าอาจารย์หรือบุตรของอาจารย์ในสนามรบ จึงได้ทำหน้าที่เป็นอาจารย์ในที่นั้น
7.149.10
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्रौणेः शारद्वतस्य च ।
मन्दवेगानिषूंस्ताभ्यामजिघांसुरवासृजत् ॥ ७.१४९.१० ॥
ด้วยอาวุธของตน เขาได้ขัดขวางอาวุธของโทรณบุตรและศารทวัต และด้วยความไม่ปรารถนาจะฆ่าทั้งสอง เขาจึงยิงลูกศรที่เคลื่อนไปช้า ๆ
7.149.11
तेन नातिभृशं त्रस्तौ विशिखैर्भृशपीडितौ ।
बहुत्वात्तु परामार्तिं शराणां तावगच्छताम् ॥ ७.१४९.११ ॥
ทั้งสองไม่ได้หวาดกลัวลูกศรของเขามากนัก แต่ถูกบีบคั้นอย่างหนัก และเพราะมีจำนวนมาก ลูกศรจึงทำให้ทั้งสองต้องประสบความทุกข์อย่างยิ่ง
7.149.12
अथ शारद्वतो राजन्कौन्तेयशरपीडितः ।
अवासीदद्रथोपस्थे मूर्च्छामभिजगाम ह ॥ ७.१४९.१२ ॥
ครั้นแล้ว ราชา ศารทวัตถูกลูกศรของบุตรแห่งกุนตีบีบคั้น จึงทรุดลงบนพื้นรถศึก และล้มสลบไป
7.149.13
विह्वलं तमभिज्ञाय भर्तारं शरपीडितम् ।
हतोऽयमिति च ज्ञात्वा सारथिस्तमपावहत् ॥ ७.१४९.१३ ॥
สารถีรู้ว่านายของตนถูกลูกศรบีบคั้นจนมึนงง ทรุดลงไป จึงคิดว่า "ท่านถูกสังหารแล้ว" แล้วนำท่านออกไปจากสนามรบ
7.149.14
तस्मिन्भग्ने महाराज कृपे शारद्वते युधि ।
अश्वत्थामाप्यपायासीत्पाण्डवेयाद्रथान्तरम् ॥ ७.१४९.१४ ॥
มหาราช เมื่อกฤปะบุตรของศารทวัตถูกทำลายพ่ายแพ้ในการรบนั้นแล้ว อัศวัตถามาก็ถอยออกจากรถศึกของปาณฑพไปยังรถอีกคันหนึ่ง
7.149.15
दृष्ट्वा शारद्वतं पार्थो मूर्च्छितं शरपीडितम् ।
धिग्धिङ्मामिति चैवोक्त्वा कृपणं पर्यदेवयत्।
अश्रुपूर्णमुखो दीनो वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ७.१४९.१५ ॥
ปารถเห็นศารทวัตถูกลูกศรบีบคั้นจนสลบไป จึงกล่าวว่า "น่าอับอาย น่าอับอายเหลือเกินแก่ข้าพเจ้า" แล้วคร่ำครวญอย่างน่าสงสาร ด้วยใบหน้าเต็มไปด้วยน้ำตา ผู้ทุกข์ระทมจึงกล่าววาจาเหล่านี้
7.149.16
पश्यन्निदं महाप्राज्ञः क्षत्ता राजानमुक्तवान् ।
कुलान्तकरणे पापे जातमात्रे सुयोधने ॥ ७.१४९.१६ ॥
ผู้มีปัญญาอย่างยิ่ง คือ วิทุระ ผู้ดูแลพระราชวัง เห็นเหตุการณ์นี้แล้วจึงกล่าวกับพระราชาว่า "แม้เมื่อสุโยธนะผู้ทำลายวงศ์ตระกูลและมีบาปนั้นเพิ่งถือกำเนิด—"
7.149.17
नीयतां परलोकाय साध्वयं कुलपांसनः ।
अस्माद्धि कुरुमुख्यानां महदुत्पत्स्यते भयम् ॥ ७.१४९.१७ ॥
"ขอให้ส่งเขาไปยังโลกอื่นเถิด ผู้นี้เป็นความอัปยศของวงศ์ตระกูล เพราะจากเขาจะเกิดภัยใหญ่แก่บรรดาผู้ยิ่งใหญ่ในหมู่กุรุ"
7.149.18
तदिदं समनुप्राप्तं वचनं सत्यवादिनः ।
तत्कृते ह्यद्य पश्यामि शरतल्पगतं गुरुम् ॥ ७.१४९.१८ ॥
ถ้อยคำของผู้พูดความจริงนั้นได้มาถึงแล้ว เพราะเหตุนั้น วันนี้ข้าพเจ้าจึงเห็นอาจารย์ผู้เป็นที่เคารพนอนอยู่บนเตียงลูกศร
7.149.19
धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलपौरुषम् ।
को हि ब्राह्मणमाचार्यमभिद्रुह्येत मादृशः ॥ ७.१४९.१९ ॥
น่าอับอายเหลือเกินแก่ความประพฤติของนักรบ น่าอับอายเหลือเกินแก่กำลังและความกล้าหาญ ใครเล่าที่เหมือนข้าพเจ้าจะคิดทรยศต่อพราหมณ์ผู้เป็นอาจารย์
7.149.20
ऋषिपुत्रो ममाचार्यो द्रोणस्य परमः सखा ।
एष शेते रथोपस्थे कृपो मद्बाणपीडितः ॥ ७.१४९.२० ॥
กฤปะผู้นี้ เป็นบุตรของฤๅษี เป็นอาจารย์ของข้าพเจ้า และเป็นมิตรสูงสุดของโทรณะ บัดนี้เขานอนอยู่บนพื้นรถศึก ถูกลูกศรของข้าพเจ้าบีบคั้นอยู่
7.149.21
अकामयानेन मया विशिखैरर्दितो भृशम् ।
अवसीदन्रथोपस्थे प्राणान्पीडयतीव मे ॥ ७.१४९.२१ ॥
แม้ข้าพเจ้าไม่ได้ปรารถนา เขาก็ถูกลูกศรของข้าพเจ้าทิ่มแทงจนบอบช้ำยิ่งนัก ลมปราณของเขาทรุดลงบนพื้นรถศึก ดูเหมือนจะบีบคั้นข้าพเจ้าอยู่
7.149.22
पुत्रशोकाभितप्तेन शरैरभ्यर्दितेन च ।
अभ्यस्तो बहुभिर्बाणैर्दशधर्मगतेन वै ॥ ७.१४९.२२ ॥
ข้าพเจ้าถูกความโศกเศร้าเพราะบุตรเผาไหม้ จึงถาโถมลูกศรใส่เขา และข้าพเจ้าผู้ไปสู่ทิศทั้งสิบ ได้ยิงเขาด้วยลูกศรนับไม่ถ้วน
7.149.23
शरार्दितः स हि मया प्रेक्षमाणो महाद्युतिः ।
शोचयत्येष नियतं भूयः पुत्रवधाद्धि माम्।
कृपणं स्वरथे सन्नं पश्य कृष्ण यथागतम् ॥ ७.१४९.२३ ॥
เขาถูกลูกศรเบียดเบียน ผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ยิ่ง กำลังมองมาที่ข้าพเจ้า และแน่นอนว่าเขาจะทำให้ข้าพเจ้าโศกเศร้าอีกครั้ง เพราะการฆ่าบุตรของข้าพเจ้า ข้าแต่พระกฤษณะ ขอทรงดูเขาที่ล้มลงอย่างน่าสงสารบนรถศึกของตนเอง ดังที่เขามาถึงนั้น
7.149.24
उपाकृत्य तु वै विद्यामाचार्येभ्यो नरर्षभाः ।
प्रयच्छन्तीह ये कामान्देवत्वमुपयान्ति ते ॥ ७.१४९.२४ ॥
บรรดาบุรุษผู้ประเสริฐที่ได้รับความรู้จากครูอาจารย์ แล้วมอบความปรารถนาของตนให้แก่ผู้อื่นในโลกนี้ ย่อมบรรลุความเป็นเทพ
7.149.25
ये च विद्यामुपादाय गुरुभ्यः पुरुषाधमाः ।
घ्नन्ति तानेव दुर्वृत्तास्ते वै निरयगामिनः ॥ ७.१४९.२५ ॥
ส่วนบุรุษต่ำช้าที่ได้รับความรู้จากครูอาจารย์ แล้วทำร้ายครูอาจารย์เหล่านั้นเอง คนชั่วเหล่านั้นแน่นอนว่าจะไปสู่นรก
7.149.26
तदिदं नरकायाद्य कृतं कर्म मया ध्रुवम् ।
आचार्यं शरवर्षेण रथे सादयता कृपम् ॥ ७.१४९.२६ ॥
การกระทำที่ข้าพเจ้าได้ทำในวันนี้ ย่อมนำไปสู่นรกอย่างแน่นอน คือการที่ข้าพเจ้าโค่นอาจารย์กฤปะลงจากรถศึกด้วยฝนลูกศร
7.149.27
यत्तत्पूर्वमुपाकुर्वन्नस्त्रं मामब्रवीत्कृपः ।
न कथञ्चन कौरव्य प्रहर्तव्यं गुराविति ॥ ७.१४९.२७ ॥
เมื่อครั้งก่อนที่ข้าพเจ้ากำลังศึกษาอยู่ กฤปะได้กล่าวกับข้าพเจ้าว่า "ข้าแต่ทายาทแห่งกุรุ ไม่ควรทำร้ายอาจารย์ไม่ว่าในกรณีใดเลย"
7.149.28
तदिदं वचनं साधोराचार्यस्य महात्मनः ।
नानुष्ठितं तमेवाजौ विशिखैरभिवर्षता ॥ ७.१४९.२८ ॥
ข้าพเจ้าไม่ได้ปฏิบัติตามคำพูดของอาจารย์ผู้ประเสริฐและเป็นผู้ดีนั้นในการรบ แต่กลับโปรยลูกศรใส่ท่านเอง
7.149.29
नमस्तस्मै सुपूज्याय गौतमायापलायिने ।
धिगस्तु मम वार्ष्णेय यदस्मै प्रहराम्यहम् ॥ ७.१४९.२९ ॥
ขอนอบน้อมแด่กฤปะโคตมะผู้ควรแก่การบูชาอย่างยิ่งนั้น ผู้ไม่เคยหนีจากการรบ ข้าแต่วารษเณยะ ขอให้ความอัปยศจงมีแก่ข้าพเจ้า ที่ข้าพเจ้ามาทำร้ายท่าน
7.149.30
तथा विलपमाने तु सव्यसाचिनि तं प्रति ।
ततो राजन्हृष्टीकेशः संङ्गामशिरसि स्थितम्।
तीर्णप्रतिज्ञं बीभत्सुं परिष्वज्यैनमब्रवीत् ॥ ७.१४९.३० ॥
เมื่อสวยสาจินคร่ำครวญอยู่เช่นนั้นต่อท่านผู้นั้น ข้าแต่พระราชา ฤษีเกศได้โอบกอดพีภัตสุผู้ยืนอยู่ ณ แนวหน้าของการรบ ผู้บรรลุคำปฏิญาณแล้ว แล้วตรัสกับเขาดังนี้
7.149.31
दिष्ठ्या सम्पादिता जिष्णो प्रतिज्ञा महती त्वया ।
दिष्ट्या विनिहतः पापो वृद्धक्षत्रः सहात्मजः ॥ ७.१४९.३१ ॥
โชคดีที่ท่านผู้ชนะ ท่านได้ทำคำปฏิญาณอันยิ่งใหญ่ของท่านสำเร็จแล้ว โชคดีที่วฤทธกษัตระผู้ชั่วร้ายถูกสังหารพร้อมกับบุตรของเขา
7.149.32
धार्तराष्ट्रबलं प्राप्य देवसेनापि भारत ।
सीदेत समरे जिष्णो नात्र कार्या विचारणा ॥ ७.१४९.३२ ॥
ข้าแต่ทายาทแห่งภรต แม้กองทัพของเหล่าเทพเมื่อพบกับกองทัพของบุตรแห่งธฤตราษฎร์ ก็จะจมลงในการรบ ข้าแต่ผู้ชนะ ในเรื่องนี้ไม่ต้องสงสัยเลย
7.149.33
न तं पश्यामि लोकेषु चिन्तयन्पुरुषं क्वचित् ।
त्वदृते पुरुषव्याघ्र य एतद्योधयेद्बलम् ॥ ७.१४९.३३ ॥
ข้าแต่บุรุษเสือในหมู่มนุษย์ เมื่อข้าพเจ้าไตร่ตรองดูแล้ว ข้าพเจ้าไม่เห็นใครในโลกทั้งหลายเลย นอกจากท่านที่จะสามารถต่อสู้กับกองทัพนี้ได้
7.149.34
महाप्रभावा बहवस्त्वया तुल्याधिकापि वा ।
समेताः पृथिवीपाला धार्तराष्ट्रस्य कारणात् ॥ ७.१४९.३४ ॥
เพราะเห็นแก่บุตรของธฤตราษฎร์ กษัตริย์ผู้ปกครองแผ่นดินจำนวนมากที่มีอานุภาพยิ่งใหญ่ ซึ่งเทียบเท่ากับท่านหรือยิ่งกว่า ได้มารวมกันแล้ว
7.149.35
ते त्वां प्राप्य रणे क्रुद्धा नाभ्यवर्तन्त दंशिताः ।
तव वीर्यं बलं चैव रुद्रशक्रान्तकोपमम् ॥ ७.१४९.३५ ॥
แม้โกรธเกรี้ยวและสวมเกราะพร้อม แต่เมื่อเผชิญหน้ากับท่านในการรบ พวกเขากลับไม่กล้าเข้าโจมตีท่าน วีรภาพและกำลังของท่านเปรียบดังความพิโรธของรุทระ พระอินทร์ และยมราช
7.149.36
नेदृशं शक्नुयात्कश्चिद्रमे कर्तुं पराक्रमम् ।
यादृशं कृतवानद्य त्वमेकः शत्रुतापनः ॥ ७.१४९.३६ ॥
ไม่มีใครอื่นจะสามารถแสดงความกล้าหาญในการรบได้อย่างที่ท่านได้แสดงในวันนี้ เพียงลำพัง ข้าแต่ผู้ทำให้ศัตรูหวาดหวั่น
7.149.37
एवमेव हते कर्णे सानुबन्धे दुरात्मनि ।
वर्धयिष्यामि भूयस्त्वां विजितारिं हतद्विषम् ॥ ७.१४९.३७ ॥
เมื่อกรรณะผู้มีจิตใจชั่วร้ายถูกสังหารพร้อมกับบริวารของเขาฉันใด ข้าพเจ้าจะยกย่องท่านอีกครั้งฉันนั้น ท่านผู้มีชัยต่อศัตรูและสังหารปรปักษ์ทั้งหลาย
7.149.38
तमर्जुनः प्रत्युवाच प्रसादात्तव माधव ।
प्रतिज्ञेयं मया तीर्णा विबुधैरपि दुस्तरा ॥ ७.१४९.३८ ॥
อรชุนตอบท่านนั้นว่า ข้าแต่มาธวะ ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ข้าพเจ้าได้บรรลุคำปฏิญาณนี้ ซึ่งแม้เหล่าเทพก็ยากจะข้ามพ้นได้
7.149.39
अनाश्चार्यो जयस्तेषां येषां नाथोऽसि केशव ।
त्वत्प्रसादान्महीं कृत्स्नां संप्राप्स्यति युधिष्ठिरः ॥ ७.१४९.३९ ॥
ไม่มีความสงสัยเรื่องชัยชนะสำหรับผู้ที่พระองค์เป็นผู้คุ้มครอง ข้าแต่เกศวะ ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ยุธิษฐิระจะได้แผ่นดินทั้งผืน
7.149.40
तवैष भारो धार्ष्णेय तवैव विजयः प्रभो ।
वर्धनीयास्तव वयं प्रेष्याश्च मधुसूदन ॥ ७.१४९.४० ॥
ภาระนี้เป็นของพระองค์ ข้าแต่ทายาทแห่งธฤษณิ ชัยชนะก็เป็นของพระองค์ ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ พวกข้าพเจ้าควรได้รับการยกย่องจากพระองค์ และเป็นผู้รับใช้ของพระองค์ ข้าแต่มธุสูทนะ
7.149.41
एवमुक्तस्ततः कृष्णः शनकैर्वाहयन्हयान् ।
दर्शयामास पार्थाय क्रूरमायोधनं महत् ॥ ७.१४९.४१ ॥
เมื่อได้รับคำกล่าวเช่นนั้นแล้ว พระกฤษณะจึงค่อย ๆ บังคับม้าให้ไป แล้วทรงชี้ให้พระปารถ์ทอดพระเนตรสนามรบอันน่ากลัวและกว้างใหญ่
7.149.42
प्रार्थयन्तो जये युद्धे प्रथितं च महद्यशः ।
पृथिव्यां शेरते शूराः पार्थिवास्त्वच्छरैर्हताः ॥ ७.१४९.४२ ॥
บรรดากษัตริย์ผู้กล้าหาญ ซึ่งปรารถนาชัยชนะในการรบและเกียรติยศอันยิ่งใหญ่อันเลื่องลือ บัดนี้นอนอยู่บนพื้นธรณี ถูกลูกศรของท่านสังหารแล้ว
7.149.43
विकीर्णशस्त्राभरणा विपन्नाश्वरथद्विपाः ।
सञ्छिन्नभिन्नमर्माणो वैक्लव्यं परमं गताः ॥ ७.१४९.४३ ॥
อาวุธและเครื่องประดับกระจัดกระจายอยู่ ม้า รถศึก และช้างถูกทำลายสิ้น ทั้งอวัยวะสำคัญถูกตัดและแทงทะลุ พวกเขาตกอยู่ในความหมดหนทางอย่างสิ้นเชิง
7.149.44
ससत्वा गतसत्वाश्च प्रभया परया युताः ।
सजीवा इव लक्ष्यन्ते गतसत्वा नराधिपाः ॥ ७.१४९.४४ ॥
แม้ไร้ชีวิต พวกเขาก็ยังดูเหมือนมีชีวิตอยู่ ประดับด้วยรัศมีอันยิ่งใหญ่ บรรดาจอมกษัตริย์นอนอยู่ที่นั่น ดูเหมือนยังมีชีวิต ทั้งที่ชีวิตได้สิ้นไปแล้ว
7.149.45
तेषां शरैः स्वर्णपुङ्खैः शस्त्रैश्च विविधैः शितैः ।
वाहनैरायुधैश्चैव सम्पूर्णां पश्य मेदिनीम् ॥ ७.१४९.४५ ॥
จงดูแผ่นดินที่เต็มไปด้วยลูกศรมีปลายทองของพวกเขา ด้วยศัสตราวุธคมกล้าหลากชนิด ด้วยยานพาหนะและอาวุธต่าง ๆ
7.149.46
वर्मभिश्चर्मभिर्हारैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः ।
उष्णीषैर्मकुटैः स्रग्भिश्चूडामणिभिरम्बरैः ॥ ७.१४९.४६ ॥
ด้วยเกราะ โล่ สร้อยคอ ศีรษะที่มีต่างหู ผ้าโพกศีรษะ มงกุฎ พวงมาลัย จูฑามณี และผ้านุ่งห่ม
7.149.47
कण्ठसूत्रैरङ्गदैश्च निष्कैरपि च सप्रभैः ।
अन्यैश्चाभरणैश्चित्रैर्भाति भारत मेदिनी ॥ ७.१४९.४७ ॥
ด้วยสร้อยคอ กำไลแขน เครื่องทองอันเปล่งประกาย และเครื่องประดับอันงดงามหลากหลายอื่น ๆ ข้าแต่ภารตะ แผ่นดินนั้นเรืองรองอยู่
7.149.48
अनुकर्षैरुपासङ्गैः पताकाभिर्ध्वजैस्तथा ।
उपस्करैरधिष्ठानैरीषादण्डकबन्धुरैः ॥ ७.१४९.४८ ॥
ด้วยแกนเพลาและอุปกรณ์ประกอบรถศึก ธงและธงประจำกอง เครื่องใช้ ฐานรอง และไม้แอกพร้อมเชือกผูกรัด
7.149.49
चक्रैः प्रमथितैश्चित्रैरक्षैश्च बहुधा रणे ।
युगैर्योक्त्रैः कलापैश्च धनुर्भिः सायकैस्तथा ॥ ७.१४९.४९ ॥
บนสนามรบมีล้อรถที่แตกละเอียด เพลาที่หลากสี แอกที่กระจัดกระจายไปในหลายทาง สายบังเหียน เครื่องประดับอานม้า ธนูและลูกศรเช่นกัน
7.149.50
परिस्तोमैः कुथाभिश्च परिघैरङ्कुशैस्तथा ।
शक्तिभिर्भिण्डिपालैश्च तूणैः शूलैः परश्वथैः ॥ ७.१४९.५० ॥
ฝาครอบและผ้าคลุม กระบองเหล็กและขอช้าง หอกซัดและหอกภินทิบาละ ปลอกลูกศร หอกยาว และขวานรบ
7.149.51
प्रासैश्च तोमरैश्चैव कुन्तैर्यष्टिभिरेव च ।
शतघ्नीभिर्भुशुण्डीभिः खङ्गैः परशुभिस्तथा ॥ ७.१४९.५१ ॥
หอกมีง่าม และหอกซัดปลายเหล็ก หลาวและไม้พลอง ศตฆนีและภุศุณฑี ดาบและขวานเช่นกัน
7.149.52
मुसलैर्मुद्गरैश्चैव गदाभिः कुणपैस्तथा ।
सुवर्णविकृताभिश्च कशाभिर्भरतर्षभ ॥ ७.१४९.५२ ॥
สากตำข้าวและค้อนเหล็ก กระบองและศพ และแส้ที่ประดับด้วยทองคำ ข้าแต่วีรบุรุษแห่งภารตะ
7.149.53
घण्टाभिश्च गजेन्द्राणां भाण्डैश्च विविधैरपि ।
स्रग्भिश्च नानाभरणैर्बस्त्रैश्चैव महाधनैः।
अपविद्धैर्बभौ भूमिर्ग्रहैर्द्यौरिव शारदी ॥ ७.१४९.५३ ॥
ด้วยกระดิ่งของช้างใหญ่ ด้วยภาชนะต่าง ๆ หลายชนิด ด้วยพวงมาลัย เครื่องประดับนานาชนิด และผ้าอันมีค่ามาก ที่กระจัดกระจายอยู่ ผืนแผ่นดินนั้นเรืองรองดั่งท้องฟ้าฤดูสารทที่มีดาวเคราะห์พราวอยู่
7.149.54
पृथिव्यां पृथिवीहेतोः पृथिवीपतयो हताः ।
पृथिवीमुपगुह्याङ्गैः सुप्ताः कान्तामिव प्रियाम् ॥ ७.१४९.५४ ॥
เพราะแผ่นดินเป็นเหตุ บรรดาเจ้าแผ่นดินจึงถูกสังหารบนแผ่นดิน พวกเขานอนหลับโอบกอดแผ่นดินด้วยอวัยวะของตน ดั่งชายที่กอดคนรักของตน
7.149.55
इमांश्च गिरिकूटाभान्नागानैरावतोपमान् ।
क्षरतः शोणितं भूरि शस्त्रच्छेददरीमुखैः।
दरीमुखैरिव गिरीन्गैरिकाम्बुपरिस्रवान् ॥ ७.१४९.५५ ॥
จงดูช้างเหล่านี้ ดุจยอดเขา เทียบเท่าไอราวตะ จากปากถ้ำอันเกิดจากบาดแผลของศัสตราวุธ เลือดไหลออกมาเป็นจำนวนมาก ดุจภูเขาที่ไหลหลั่งด้วยน้ำสีแดงดินเหลือง
7.149.56
तांश्च बाणहतान्वीर पश्य निष्टनतः क्षितौ ।
हयांश्च पतितान्पश्य स्वर्णभाण्डविभूषितान् ॥ ७.१४९.५६ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ จงดูพวกมันที่ถูกลูกศรแทง ครางอยู่บนพื้นดิน และจงดูม้าที่ล้มลง ประดับด้วยเครื่องทองคำ
7.149.57
गन्धर्वनगराकारान्रथांश्च निहतेश्वरान् ।
छिन्नध्वजपताकाक्षान्विचक्रान्हतसारथीन् ॥ ७.१४९.५७ ॥
จงดูรถศึกทั้งหลาย ดุจนครแห่งคนธรรพ์ เจ้าของถูกสังหาร ธงและผ้าประจำรถ และเพลาหักขาด ไม่มีล้อ และสารถีถูกฆ่าตาย
7.149.58
निकृत्तकूबरयुगान्भग्नेषान्बन्धुरान्प्रभो ।
पश्य पार्थ हयान्भूमौ विमानोपमदर्शनान् ॥ ७.१४९.५८ ॥
ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นใหญ่ จงดูม้าที่นอนอยู่บนพื้น งดงาม มีไม้คานและแอกถูกตัดขาด ไม้คานหักแล้ว ดูเหมือนยานวิมานบนสวรรค์ ข้าแต่พระปารถ์
7.149.59
पत्तींश्च निहतान्वीर शतशोऽथ सहस्रशः ।
धनुर्भृतश्चर्मभृतः शयानान्रुधिरोक्षितान् ॥ ७.१४९.५९ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ จงดูทหารราบที่ถูกสังหารนับร้อยนับพัน ถือธนูในมือ ถือโล่ในมือ นอนชุ่มไปด้วยโลหิต
7.149.60
महीमालिङ्ग्य सर्वाङ्गैः पांसुध्वस्तशिरोरुहान् ।
पश्य योधान्महाबाहो त्वच्छरैर्भिन्नविग्रहान् ॥ ७.१४९.६० ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนอันทรงพลัง จงดูนักรบที่โอบกอดแผ่นดินด้วยอวัยวะทั้งหมด เส้นผมกระจัดกระจายอยู่ในฝุ่น ร่างกายถูกลูกศรของท่านแทงทะลุ
7.149.61
निपातितद्विपरथाजिसङ्कुल… ।
मसृग्वसापिशितसमृद्धकर्दमम्।
निशाचरश्ववृकपिशाचमोदनं ।
महीतलं नरवर पश्य दुर्दृशम् ॥ ७.१४९.६१ ॥
จงดูผืนดินนี้ ซึ่งเต็มไปด้วยสนามรบที่มีช้างและรถศึกล้มระเนระนาด เป็นโคลนที่อุดมด้วยเลือด ไขกระดูก และเนื้อ เป็นงานเลี้ยงของเหล่านิศาจร สุนัข หมาป่า และปีศาจ น่าสยดสยองแก่การมอง ผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์เอ๋ย
7.149.62
इदंमहत्त्वय्युपपद्यते प्रभो ।
रणाजिरे कर्म यशोऽभिवर्धनम्।
शतक्रतौ चापि च देवसत्तमे ।
महाहवे जघ्नुषि दैत्यदानवान् ॥ ७.१४९.६२ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ การกระทำอันยิ่งใหญ่นี้ที่กระทำในสนามรบ ซึ่งเพิ่มพูนเกียรติยศ เหมาะสมกับพระองค์ ดังที่เหมาะสมกับพระอินทร์ ผู้ประเสริฐในหมู่เทพ ผู้ได้ประกอบยัญหนึ่งร้อยครั้ง และเมื่อท่านสังหารไดตยะและทานพทั้งหลายในมหาสงคราม
7.149.63
एवं सन्दर्शयन्कृष्णो रणभूमिं किरीटिने ।
स्वैः समेतः समुदितैः पाञ्चजन्यं व्यनादयत् ॥ ७.१४९.६३ ॥
พระกฤษณะทรงแสดงสนามรบให้อรชุนผู้ทรงมงกุฎดู แล้วทรงรวมกับบริวารของพระองค์ที่พร้อมเพรียง ทรงเป่าสังข์ปาญจชันยะให้ก้องกังวาน
7.149.64
सात्यकिः पार्थमभ्यायाद्भीमसेनश्च पाण्डवः ।
युधामन्यूत्तमौजौ च पाञ्चालस्यात्मजावुभौ ॥ ७.१४९.६४ ॥
สาตยกีเข้ามาหาปารถะ และภีมเสนผู้เป็นปาณฑพก็เช่นกัน ทั้งยุธามันยุและอุตตมเอาช์ ซึ่งเป็นโอรสทั้งสองของกษัตริย์แห่งปาญจาละ
7.149.65
ते निवार्य शरैर्द्रौणिं कर्णं च सह भूमिपैः ।
आगच्छन्रथिनश्चैव यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ७.१४९.६५ ॥
ทั้งสองขวางทโรณีและกรรณไว้ด้วยลูกศร พร้อมกับเหล่านักรบบนรถที่มากับเหล่ากษัตริย์ แล้วมาถึงที่ที่พระเจ้ายุธิษฐิระประทับอยู่
7.149.66
स दर्शयन्नेव किरीटिनेऽरिहा ।
जनार्दनस्तामरिभूमिमञ्जसा।
अजातशत्रुं समुपेत्य पाण्डवं ।
निवेदयामास हतं जयद्रथम् ॥ ७.१४९.६६ ॥
ชนารทนผู้ปราบศัตรู ทรงแสดงแดนของศัตรูนั้นให้อรชุนผู้ทรงมงกุฎดูอย่างรวดเร็ว แล้วเสด็จเข้าไปหาอชาตศัตรูผู้เป็นปาณฑพ และกราบทูลว่าชยัทรถถูกสังหารแล้ว