Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.15

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.15.1

बहूनि सुवुचित्राणि द्वन्द्वयुध्दानि सञ्जय् ।
त्वयोक्तानि निशम्याहं स्पृहयामि सचक्षुताम् ॥ ७.१५.१ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିବା ଅନେକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଶୁଣି ମୁଁ ଦିବ୍ୟଦୃଷ୍ଟି ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି।

7.15.2

न हि देवासुरं युध्दमीदृग्भूतं भवेदिति ।
चिन्तयामि च युध्दानि श्रुत्वा घोराणि सञ्जय । ॥ ७.१५.२ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟ ଏପରି ନ ଥିବ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ; ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଶୁଣି ମୁଁ ଏହା ଚିନ୍ତା କରେ।

7.15.3

आश्चर्यभूतं लोकेषु कथयिप्यन्ति मानवाः ।
कुरुणां पाण्डवानां च युध्दं देवासुरोपमम् ॥ ७.१५.३ ॥

ଜଗତରେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ କହିବେ ଯେ କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ସଦୃଶ ଥିଲା।

7.15.4

न हि मे तृप्तिरस्तीह शृण्वतो युध्दमुत्तमम् ।
तस्मादार्तायनेर्युध्दं सौभद्रस्य च शंस मे ॥ ७.१५.४ ॥

ଏଠାରେ ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ ଶୁଣିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୋର ତୃପ୍ତି ହେଉନାହିଁ; ତେଣୁ ଆର୍ତାୟନି ଓ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ମୋତେ କୁହ।

7.15.5

सादितं प्रेक्ष्य यन्तारं शल्यः सर्वायसीं गदाम् ।
समुत्क्षिप्य नदन्कुध्दः प्रचस्कन्द रथोत्तमात् ॥ ७.१५.५ ॥

ନିଜ ସାରଥିକୁ ମରିଥିବା ଦେଖି ଶଲ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୌହ ଗଦା ଉଠାଇ, କ୍ରୋଧରେ ଗର୍ଜନ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରୁ ଡେଇଁପଡ଼ିଲେ।

7.15.6

तं दीप्तमिव कालाग्निं दण्डहस्तमिवान्तकम् ।
जवेनाभ्यपतद्भीमः प्र्गृह्य महतीं गदाम् ॥ ७.१५.६ ॥

ଜଳନ୍ତ କାଳାଗ୍ନି ଓ ଦଣ୍ଡ ହାତରେ ଥିବା ଯମ ପରି ଭୀମ ବିଶାଳ ଗଦା ଧରି ବେଗରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।

7.15.7

सौभद्रोऽप्यशनिप्रख्यां प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
एह्येहीत्यव्रवीच्छल्यं यत्राद्भीमेन वारितः ॥ ७.१५.७ ॥

ସୌଭଦ୍ର ମଧ୍ୟ ବଜ୍ରସମ ମହାନ ଗଦା ଧରି ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଆସ, ଆସ!" ସେତେବେଳେ ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରିଥିଲେ।

7.15.8

वारयित्वा तु सौभद्रं भीमसेनः प्रतापवान् ।
शल्यमासाद्य समरे तस्यौ गिरिरिवाचलः ॥ ७.१५.८ ॥

ସୌଭଦ୍ରଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରି ପ୍ରତାପୀ ଭୀମସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।

7.15.9

तथैव मद्रराजोऽपि भीमं दृष्ट्वा महाबलम् ।
ससाराभिमुखस्तूर्ण शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ ७.१५.९ ॥

ସେହିପରି ମଦ୍ରରାଜ ମଧ୍ୟ ମହାବଳୀ ଭୀମଙ୍କୁ ଦେଖି, ବାଘ ହାତୀ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁବା ପରି ଶୀଘ୍ର ସମ୍ମୁଖକୁ ଧାଇଁଲେ।

7.15.10

तं दीप्तमिव कालाग्निं पाशहस्तमिवान्तकम् ।
जवेनाभ्यपतद्भीमः प्रगृह्य महतीं गदाम् ॥ ७.१५.१० ॥

ଜ୍ୱଳନ୍ତ କାଳାଗ୍ନି ପରି ଓ ହସ୍ତେ ପାଶଧାରୀ ଯମ ପରି ଥିବା ତାଙ୍କ ଉପରେ ଭୀମ ମହାନ ଗଦା ଧରି ବେଗରେ ଝାଁପି ପଡ଼ିଲେ।

7.15.11

ततस्तूर्यनिनादाश्च शङ्खानां च सहस्रशः ।
सिंहनादाश्च संजज्ञुर्भेरीणां च महास्वनाः ॥ ७.१५.११ ॥

ତା'ପରେ ତୂର୍ଯ୍ୟର ନିନାଦ, ହଜାର ହଜାର ଶଙ୍ଖର ଧ୍ୱନି, ସିଂହନାଦ ଓ ଭେରୀର ମହା ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।

7.15.12

पश्यतां शतशो ह्यासीदन्योन्यमभिधावताम् ।
पाण्डवानां कुरुणां च साधुसाध्विति निः स्वनः ॥ ७.१५.१२ ॥

ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଶହ ଶହ ଲୋକ ଦେଖୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ "ସାଧୁ, ସାଧୁ!" ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।

7.15.13

नहि मद्राधिपादन्यः सर्वराजसु भारत् ।
सोदृमुत्सहते वेगं भीमसेनस्य संयुगे ॥ ७.१५.१३ ॥

ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଦ୍ରାଧିପ ଛଡ଼ା ଆଉ କେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ବେଗ ସହିବାକୁ ସାହସ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

7.15.14

तथा मद्राधिपस्यापि गदावेगं महात्मनः ।
सोहुमुत्सहते लोके युधि कोऽन्यो वृकोदरात् ॥ ७.१५.१४ ॥

ସେହିପରି ମହାତ୍ମା ମଦ୍ରାଧିପଙ୍କ ଗଦାବେଗ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃକୋଦର ଛଡ଼ା ଜଗତରେ ଆଉ କିଏ ସହିପାରିବ?

7.15.15

पट्टैर्जाम्बूनदैर्वद्धा बभूव जनहर्षणी ।
प्रजज्वाल तदा विध्दा भीमेन महती गदा ॥ ७.१५.१५ ॥

ସୁନାର ପଟ୍ଟାରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇଥିବା, ଲୋକଙ୍କୁ ହର୍ଷ ଦେଉଥିବା ସେହି ବଡ଼ ଗଦା ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇଲେ ସେତେବେଳେ ଜଳି ଉଠିଲା।

7.15.16

साग्निदीप्ता महारौद्रा गदा सा शुशुभे तदा ॥ ७.१५.१६ ॥

ଅଗ୍ନିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ସେହି ଗଦା ସେତେବେଳେ ଶୋଭିଲା।

7.15.17

तथैव चरतो मार्गान्मण्डलानि च सर्वशः ।
महाविद्युत्प्रतीकाशा शल्यस्य शुशुभे गदा ॥ ७.१५.१७ ॥

ସେହିପରି ସବୁ ଦିଗରେ ପଥ ଓ ମଣ୍ଡଳରେ ବୁଲୁଥିବା ଶଲ୍ୟଙ୍କ ଗଦା ମହାବିଦ୍ୟୁତ ପରି ଶୋଭିଲା।

7.15.18

तौ वृपाविव नर्दन्तौ मण्डलानि विचेरतुः ।
आवर्तितगदश्रुङ्गावुभौ शल्यवृकोदरौ ॥ ७.१५.१८ ॥

ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ଦୁଇ ଷଣ୍ଢ ପରି ସେ ଦୁଇଜଣ ମଣ୍ଡଳରେ ବୁଲିଲେ — ଶଲ୍ୟ ଓ ବୃକୋଦର, ସେମାନଙ୍କ ଗଦା ଶୃଙ୍ଗ ପରି ଘୂରୁଥିଲା।

7.15.19

क्रोधताम्रेक्षणौ वीरौ शत्रुसङ्घविमर्दनौ ।
महामात्रौ महोत्साहौ गदायुध्दविशारदौ ॥ ७.१५.१९ ॥

କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ, ଶତ୍ରୁସଂଘ ମର୍ଦ୍ଦନକାରୀ, ମହାବୀର, ମହୋତ୍ସାହୀ, ଗଦାଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ସେ ଦୁଇ ବୀର।

7.15.20

मण्डलावर्तमार्गेषु गदाविहरणेषु च ।
निर्विशेपमभूद्युध्दं तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ ७.१५.२० ॥

ବୃତ୍ତାକାର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ପଥରେ ଓ ଗଦାର ବିହରଣରେ ସେ ଦୁଇ ପୁରୁଷସିଂହଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ସମାନ ରହିଲା।

7.15.21

ताडिता भीमसेनेन शल्यस्य महती गदा ।
साग्रिज्वाला महारौद्रा तदा तूर्णमशीर्यत ॥ ७.१५.२१ ॥

ଭୀମସେନଙ୍କ ଆଘାତରେ ଶଲ୍ୟଙ୍କ ମହାଗଦା ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ସହିତ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ସେତେବେଳେ ଶୀଘ୍ର ଭାଙ୍ଗି ଗଲା।

7.15.22

तथैव भीमसेनस्य द्विषताऽभिहता गदा ।
वर्षाप्रदोषे खद्योतैर्वृतो वृक्ष इवावभौ ॥ ७.१५.२२ ॥

ସେହିପରି ଶତ୍ରୁ ଆଘାତରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଗଦା ବର୍ଷାଋତୁର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଖଦ୍ୟୋତରେ ଘେରା ଗଛ ପରି ଚମକିଲା।

7.15.23

गदा क्षिप्ता तु समरे मद्रराजेन भारत ।
व्योम दीपयमाना सा ससृजे पावकं मुहुः ॥ ७.१५.२३ ॥

ହେ ଭରତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ଫିଙ୍ଗିଥିବା ସେ ଗଦା ଆକାଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରି ବାରମ୍ବାର ଅଗ୍ନି ସୃଷ୍ଟି କରିଲା।

7.15.24

तथैव भीमसेनेन द्विषते ग्रेषिता गदा ।
तापयामास तत्सैन्यं महोल्का पतती यथा ॥ ७.१५.२४ ॥

ସେହିପରି ଭୀମସେନ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଫିଙ୍ଗିଥିବା ଗଦା ପଡୁଥିବା ମହାଉଲ୍କା ପରି ସେ ସେନାକୁ ତପ୍ତ କଲା।

7.15.25

ते गदे गदिनां श्रेष्ठे समासाद्य परस्परम् ।
श्वसन्त्यौ नागकन्ये व ससृजाते विभावसुम् ॥ ७.१५.२५ ॥

ଗଦାଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ଦୁଇ ଗଦା ପରସ୍ପର ସହ ଆଘାତ ହୋଇ ଫୁସ୍‌କାରୁଥିବା ଦୁଇ ନାଗକନ୍ୟା ପରି ଅଗ୍ନି ଉଦ୍‌ଗୀରଣ କଲେ।

7.15.26

नखैरिव् महाव्याघ्रौ दनैरिव महागजौ ।
तौ विचेरतुरासाद्य गदाग्र्याभ्यां परस्परम् ॥ ७.१५.२६ ॥

ନଖରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦୁଇ ମହାବ୍ୟାଘ୍ର ଏବଂ ଦନ୍ତରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦୁଇ ମହାହସ୍ତୀ ପରି ସେ ଦୁଇଜଣ ପରସ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଦା ସହ ବିଚରଣ କଲେ।

7.15.27

ततो गदाग्राभिहतौ क्षणेन रुधिरोक्षितौ ।
ददृशाते महात्मानौ किंशुकाविव पुष्पितौ ॥ ७.१५.२७ ॥

ତା'ପରେ ଗଦାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଆହତ ହୋଇ ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ହୋଇ ପୁଷ୍ପିତ ଦୁଇ କିଂଶୁକ ବୃକ୍ଷ ପରି ଦେଖାଗଲେ।

7.15.28

शुश्रुवे दिक्षु सर्वासु तयोः पुरुषसिंहयोः ।
गदाभिघातसंहादः शक्राशनिरवोपमः ॥ ७.१५.२८ ॥

ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷସିଂହଙ୍କ ଗଦା ଆଘାତର ଘୋଷ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶୁଣାଗଲା; ତାହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି ଥିଲା।

7.15.29

गदया मद्रराजेन सव्यदक्षिणमाहतः ।
नाकम्पत तदा भीमो भिद्यमान् इवाचलः ॥ ७.१५.२९ ॥

ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ଗଦାରେ ବାମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆହତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଭୀମ ଫାଟି ଯାଉଥିବା ପର୍ବତ ପରି କମ୍ପିଲେ ନାହିଁ।

7.15.30

तथा भीमगदावेगैस्ताड्यमानो महाबलः ।
धैर्यान्मद्राधिपस्तस्थौ वज्रैर्गिरिरिवाहतः ॥ ७.१५.३० ॥

ସେହିପରି, ଭୀମଙ୍କ ଗଦାର ବେଗରେ ପ୍ରହାରିତ ମହାବଳ ମଦ୍ରାଧିପ ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଠିଆ ହେଲେ, ଯେପରି ବଜ୍ରରେ ଆହତ ପର୍ବତ ଠିଆ ହୁଏ।

7.15.31

आपेततुर्महावेगौ समुच्छ्रितगदावुभौ ।
पुनरन्तरमार्गस्थौ मण्डलानि विचेरतुः ॥ ७.१५.३१ ॥

ମହାବେଗଶାଳୀ ଦୁଇ ବୀର ଉଠାଯାଇଥିବା ଗଦା ସହିତ ପରସ୍ପର ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ; ପରେ ମଝି ପଥରେ ଠିଆ ହୋଇ ବୃତ୍ତାକାରେ ବୁଲିଲେ।

7.15.32

अथाप्लुत्य पदान्यष्टौ सन्निपत्य गजाविव ।
सहसा लोहदण्डाभ्यामन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ७.१५.३२ ॥

ତା'ପରେ ଆଠ ପାଦ ଡେଇଁ, ଦୁଇ ହାତୀ ପରି ଟକ୍କର ଦେଇ, ହଠାତ୍ ଲୁହାଦଣ୍ଡରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।

7.15.33

तौ परस्परवेगाच्च गदाभ्यां च भ्रुशाहतौ ।
युगपत्पेततुर्वीरौ क्षिताविन्द्रध्वजाविव ॥ ७.१५.३३ ॥

ପରସ୍ପରର ବେଗ ଓ ଗଦାର ଆଘାତରେ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇ ସେହି ଦୁଇ ବୀର ଏକା ସମୟରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପଡ଼ିଗଲା।

7.15.34

ततो विह्वलमानं तं निः श्वसन्तं पुनः पुनः ।
शल्यमभ्यपतत्तूर्ण कृतवर्मा महारथः ॥ ७.१५.३४ ॥

ତା'ପରେ ମହାରଥୀ କୃତବର୍ମା ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା ଶଲ୍ୟ ଉପରେ ଶୀଘ୍ର ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।

7.15.35

दृष्ट्वा चैनं महाराज गदयाऽभिनिपीडितम् ।
विचेष्टन्तं यथा नागं मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतम् ॥ ७.१५.३५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଗଦାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚାପି ହୋଇ, ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ଆବୃତ ହୋଇ, ହାତୀ ପରି ଛଟପଟ ହେଉଥିବା ତାକୁ ଦେଖି...

7.15.36

ततः स्वरथमारोप्य मद्राणामधिपं रणे ।
अपोवाह रणात्तूर्ण कृतवर्मा महारथः ॥ ७.१५.३६ ॥

ତା'ପରେ ମହାରଥୀ କୃତବର୍ମା ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦ୍ରଦେଶର ଅଧିପତିଙ୍କୁ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ ଶୀଘ୍ର ରଣଭୂମିରୁ ନେଇଗଲେ।

7.15.37

क्षीववद्वीह्वलो वीरो निमेषात्पुनरुत्थितः ।
भीमोऽपि सुमहाबाहुर्गदापाणिरदृश्यत ॥ ७.१५.३७ ॥

ବୀର ଭୀମ ମଦ୍ୟପ ପରି ଟଳମଳ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ କ୍ଷଣକରେ ପୁଣି ଉଠିଲେ; ସେହି ମହାବାହୁ ଭୀମ ହାତରେ ଗଦା ଧରି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲେ।

7.15.38

ततो मद्राधिपं दृष्ट्वा तव पुत्राः पराङ्मुखम् ।
सनागपत्त्यश्चरथाः समकम्पन्त मारिष ॥ ७.१५.३८ ॥

ତା'ପରେ ମଦ୍ରାଧିପତି ପୃଷ୍ଠ ଫେରାଇଥିବା ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ହାତୀ, ପଦାତି, ଘୋଡା ଓ ରଥ ସମସ୍ତେ ଏକାସାଙ୍ଗେ କମ୍ପି ଉଠିଲେ, ହେ ମାରିଷ।

7.15.39

ते पाण्डवैरर्धमानास्तावका जितकाशिभिः ।
भीता दिशोऽन्वपद्यन्त वातनुन्ना घना इव ॥ ७.१५.३९ ॥

ପାଣ୍ଡବ ଓ ବିଜୟୀ କାଶୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ଆପଣଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ଭୟରେ ଦିଗ ଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ, ପବନ ତଡ଼ିଥିବା ମେଘ ପରି।

7.15.40

निर्जित्य धार्तराष्ट्रांस्तु पाण्डवेया महारथाः ।
व्यरोचन्त रणे राजन्दीप्यमाना इवाग्रयः ॥ ७.१५.४० ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜିତି ପାଣ୍ଡବ ମହାରଥୀମାନେ ରଣରେ ଜଳନ୍ତା ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକିଲେ, ହେ ରାଜନ୍।

7.15.41

अथ मङुकभेरिमहामुरजाः पणवानकदुन्दुभिनिर्झरिभिः ।
विनदन्ति भृशं सहशङ्खरवैर्विविधैश्च नरोत्तम सिंहरवैः ॥ ७.१५.४१ ॥

ତା'ପରେ ମଙ୍କୁ, ଭେରୀ, ମହାମୁରଜ, ପଣବ, ଆନକ, ଦୁନ୍ଦୁଭି ଓ ନିର୍ଝରୀ ବାଦ୍ୟ ଶଙ୍ଖନାଦ ଓ ବିବିଧ ସିଂହଗର୍ଜନ ସହିତ ପ୍ରବଳ ଭାବେ ବାଜିଲା, ହେ ନରୋତ୍ତମ।