มหาภารตะ · อัธยายะ 7.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.15.1
बहूनि सुवुचित्राणि द्वन्द्वयुध्दानि सञ्जय् ।
त्वयोक्तानि निशम्याहं स्पृहयामि सचक्षुताम् ॥ ७.१५.१ ॥
สัญชัย เมื่อข้าพเจ้าได้ฟังการดวลรบอันงดงามยิ่งหลายครั้งที่ท่านเล่ามา ข้าพเจ้าปรารถนาจะมีทิพยจักษุ
7.15.2
न हि देवासुरं युध्दमीदृग्भूतं भवेदिति ।
चिन्तयामि च युध्दानि श्रुत्वा घोराणि सञ्जय । ॥ ७.१५.२ ॥
สัญชัย ข้าพเจ้าคิดว่าการสงครามระหว่างเทพกับอสูรคงไม่อาจเป็นเช่นนี้ได้ เมื่อได้ฟังการรบอันน่าสะพรึงกลัวเหล่านี้
7.15.3
आश्चर्यभूतं लोकेषु कथयिप्यन्ति मानवाः ।
कुरुणां पाण्डवानां च युध्दं देवासुरोपमम् ॥ ७.१५.३ ॥
ในโลกทั้งหลาย มนุษย์จะเล่าถึงเรื่องอัศจรรย์นี้ว่า สงครามระหว่างเการพกับปาณฑพเปรียบได้กับสงครามระหว่างเทพกับอสูร
7.15.4
न हि मे तृप्तिरस्तीह शृण्वतो युध्दमुत्तमम् ।
तस्मादार्तायनेर्युध्दं सौभद्रस्य च शंस मे ॥ ७.१५.४ ॥
ข้าพเจ้ายังฟังการรบอันยอดเยี่ยมนี้อยู่ก็ยังไม่อิ่มพอ เพราะฉะนั้น ขอท่านเล่าการรบของอารตายนะและของโสภัทร์ให้ข้าพเจ้าฟังด้วยเถิด
7.15.5
सादितं प्रेक्ष्य यन्तारं शल्यः सर्वायसीं गदाम् ।
समुत्क्षिप्य नदन्कुध्दः प्रचस्कन्द रथोत्तमात् ॥ ७.१५.५ ॥
เมื่อเห็นสารถีของตนถูกสังหาร ศัลยะยกคทาเหล็กทั้งอันขึ้น คำรามด้วยความโกรธ แล้วกระโดดลงจากรถศึกอันยอดเยี่ยม
7.15.6
तं दीप्तमिव कालाग्निं दण्डहस्तमिवान्तकम् ।
जवेनाभ्यपतद्भीमः प्र्गृह्य महतीं गदाम् ॥ ७.१५.६ ॥
ภีมะพุ่งเข้าใส่ศัลยะอย่างรวดเร็ว ดุจเปลวไฟแห่งกาลเวลาที่ลุกโพลง ดุจยมราชที่ถือไม้ตะบองในมือ โดยคว้าคทาใหญ่ของตนไว้
7.15.7
सौभद्रोऽप्यशनिप्रख्यां प्रगृह्य महतीं गदाम् ।
एह्येहीत्यव्रवीच्छल्यं यत्राद्भीमेन वारितः ॥ ७.१५.७ ॥
เสาภัทรก็เช่นกัน คว้าคทาใหญ่ดุจสายฟ้าไว้ แล้วกล่าวกับศัลยะว่า "มาเถิด มาเถิด" ขณะที่ถูกภีมะห้ามไว้
7.15.8
वारयित्वा तु सौभद्रं भीमसेनः प्रतापवान् ।
शल्यमासाद्य समरे तस्यौ गिरिरिवाचलः ॥ ७.१५.८ ॥
เมื่อห้ามเสาภัทรไว้แล้ว ภีมเสนผู้ทรงพลัง เข้าหาศัลยะในสนามรบ และยืนหยัดมั่นคงดุจภูเขา
7.15.9
तथैव मद्रराजोऽपि भीमं दृष्ट्वा महाबलम् ।
ससाराभिमुखस्तूर्ण शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ ७.१५.९ ॥
ฝ่ายพระราชาแห่งมัทรก็เช่นกัน เมื่อเห็นภีมะผู้มีกำลังมหาศาล ก็รีบเข้าประจันหน้าต่อสู้ ดุจเสือโคร่งพุ่งเข้าใส่ช้าง
7.15.10
तं दीप्तमिव कालाग्निं पाशहस्तमिवान्तकम् ।
जवेनाभ्यपतद्भीमः प्रगृह्य महतीं गदाम् ॥ ७.१५.१० ॥
ภีมะพุ่งเข้าหาศัลยะอย่างรวดเร็ว ศัลยะลุกโชนดุจเปลวไฟแห่งการทำลายล้าง และดุจยมราชที่ถือบ่วงในมือ โดยภีมะคว้าคทาใหญ่ของตนไว้
7.15.11
ततस्तूर्यनिनादाश्च शङ्खानां च सहस्रशः ।
सिंहनादाश्च संजज्ञुर्भेरीणां च महास्वनाः ॥ ७.१५.११ ॥
จากนั้นก็มีเสียงแตร และเสียงสังข์นับพันดังขึ้น มีเสียงสิงโตคำราม และเสียงกลองศึกอันก้องกังวาน
7.15.12
पश्यतां शतशो ह्यासीदन्योन्यमभिधावताम् ।
पाण्डवानां कुरुणां च साधुसाध्विति निः स्वनः ॥ ७.१५.१२ ॥
ขณะที่คนนับร้อยเฝ้าดูทั้งสองพุ่งเข้าหากัน เสียงร้องว่า "ดียิ่ง ดียิ่ง" ก็ดังขึ้นจากทั้งปาณฑพและเการพ
7.15.13
नहि मद्राधिपादन्यः सर्वराजसु भारत् ।
सोदृमुत्सहते वेगं भीमसेनस्य संयुगे ॥ ७.१५.१३ ॥
ดูก่อน ภารตะ ในบรรดากษัตริย์ทั้งหมด ไม่มีผู้ใดนอกจากเจ้าแห่งมัทรที่จะต้านทานแรงของภีมเสนในสนามรบได้
7.15.14
तथा मद्राधिपस्यापि गदावेगं महात्मनः ।
सोहुमुत्सहते लोके युधि कोऽन्यो वृकोदरात् ॥ ७.१५.१४ ॥
ในทำนองเดียวกัน ในโลกนี้จะมีใครนอกจากวฤโกทรที่ต้านทานแรงคทาของเจ้าแห่งมัทรผู้ยิ่งใหญ่ได้ในการรบ
7.15.15
पट्टैर्जाम्बूनदैर्वद्धा बभूव जनहर्षणी ।
प्रजज्वाल तदा विध्दा भीमेन महती गदा ॥ ७.१५.१५ ॥
คทาใหญ่นั้น ซึ่งประดับด้วยแถบทองคำและทำให้ประชาชนชื่นชม ลุกโพลงขึ้นเมื่อถูกภีมะตี
7.15.16
साग्निदीप्ता महारौद्रा गदा सा शुशुभे तदा ॥ ७.१५.१६ ॥
คทานั้น ลุกโชนด้วยไฟและน่าสะพรึงยิ่งนัก ในขณะนั้นก็สว่างเรืองรองขึ้น
7.15.17
तथैव चरतो मार्गान्मण्डलानि च सर्वशः ।
महाविद्युत्प्रतीकाशा शल्यस्य शुशुभे गदा ॥ ७.१५.१७ ॥
ในทำนองเดียวกัน ขณะที่คทาของศัลยะเคลื่อนไปในทุกทิศทาง ตามเส้นทางและวงรอบ ก็สว่างไสวดุจสายฟ้าฟาดอันยิ่งใหญ่
7.15.18
तौ वृपाविव नर्दन्तौ मण्डलानि विचेरतुः ।
आवर्तितगदश्रुङ्गावुभौ शल्यवृकोदरौ ॥ ७.१५.१८ ॥
ทั้งสอง คือศัลยะและวฤโกทระ คำรามดุจวัวกระทิง เคลื่อนไปเป็นวงรอบ โดยคทาของทั้งสองหมุนวนดุจเขาสัตว์
7.15.19
क्रोधताम्रेक्षणौ वीरौ शत्रुसङ्घविमर्दनौ ।
महामात्रौ महोत्साहौ गदायुध्दविशारदौ ॥ ७.१५.१९ ॥
วีรบุรุษทั้งสอง ดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ ผู้บดขยี้กองทัพของศัตรู นักรบผู้ยิ่งใหญ่ มีความกระตือรือร้นอันแรงกล้า ชำนาญในการต่อสู้ด้วยคทา
7.15.20
मण्डलावर्तमार्गेषु गदाविहरणेषु च ।
निर्विशेपमभूद्युध्दं तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ ७.१५.२० ॥
ในวิถีวงรอบและการเคลื่อนไหวของคทา การต่อสู้ของสิงโตในหมู่มนุษย์ทั้งสองนั้น สูสีเท่าเทียมกัน
7.15.21
ताडिता भीमसेनेन शल्यस्य महती गदा ।
साग्रिज्वाला महारौद्रा तदा तूर्णमशीर्यत ॥ ७.१५.२१ ॥
ศัลยะถูกภีมเสนตีด้วยคทาใหญ่ ซึ่งลุกโชนด้วยเปลวไฟและน่าสยดสยองยิ่ง คทานั้นแตกกระจายลงในทันทีทันใด
7.15.22
तथैव भीमसेनस्य द्विषताऽभिहता गदा ।
वर्षाप्रदोषे खद्योतैर्वृतो वृक्ष इवावभौ ॥ ७.१५.२२ ॥
ในทำนองเดียวกัน คทาของภีมเสนที่ถูกศัตรูฟาดเข้า ส่องแสงเหมือนต้นไม้ที่ถูกหิ่งห้อยล้อมรอบในยามสนธยาแห่งฤดูฝน
7.15.23
गदा क्षिप्ता तु समरे मद्रराजेन भारत ।
व्योम दीपयमाना सा ससृजे पावकं मुहुः ॥ ७.१५.२३ ॥
ดูก่อนพระภารตะ คทาที่กษัตริย์แห่งมัทระขว้างออกไปในการรบนั้น ส่องแสงสว่างไปทั่วท้องฟ้า และพ่นไฟออกมาซ้ำแล้วซ้ำเล่า
7.15.24
तथैव भीमसेनेन द्विषते ग्रेषिता गदा ।
तापयामास तत्सैन्यं महोल्का पतती यथा ॥ ७.१५.२४ ॥
ในทำนองเดียวกัน คทาที่ภีมเสนขว้างใส่ศัตรูได้เผาผลาญกองทัพนั้น เหมือนอุกกาบาตใหญ่ที่ร่วงตก
7.15.25
ते गदे गदिनां श्रेष्ठे समासाद्य परस्परम् ।
श्वसन्त्यौ नागकन्ये व ससृजाते विभावसुम् ॥ ७.१५.२५ ॥
คทาทั้งสองนั้นซึ่งเป็นเลิศในบรรดาผู้ถือคทา เมื่อปะทะกันเข้า ก็ส่งเสียงฟ่อเหมือนนางนาคสองตน และพ่นไฟออกมา
7.15.26
नखैरिव् महाव्याघ्रौ दनैरिव महागजौ ।
तौ विचेरतुरासाद्य गदाग्र्याभ्यां परस्परम् ॥ ७.१५.२६ ॥
ทั้งสองเข้าประจันหน้ากัน เหมือนเสือโคร่งใหญ่สองตนที่ต่อสู้ด้วยเล็บ หรือช้างใหญ่สองเชือกที่ต่อสู้ด้วยงา ต่างเคลื่อนไหวไปมาโดยใช้ปลายคทาอันเลิศฟาดฟันกัน
7.15.27
ततो गदाग्राभिहतौ क्षणेन रुधिरोक्षितौ ।
ददृशाते महात्मानौ किंशुकाविव पुष्पितौ ॥ ७.१५.२७ ॥
จากนั้น ทั้งสองผู้ยิ่งใหญ่ถูกปลายคทาฟาดเข้า เลือดนองชโลมร่างในพริบตา ปรากฏให้เห็นเหมือนต้นกิงสุกะสองต้นที่ออกดอกบาน
7.15.28
शुश्रुवे दिक्षु सर्वासु तयोः पुरुषसिंहयोः ।
गदाभिघातसंहादः शक्राशनिरवोपमः ॥ ७.१५.२८ ॥
เสียงคทาฟาดปะทะกันของวีรบุรุษผู้เป็นราชสีห์ในหมู่มนุษย์ทั้งสองนั้นดังก้องไปทุกทิศ เหมือนเสียงสายฟ้าของพระอินทร์
7.15.29
गदया मद्रराजेन सव्यदक्षिणमाहतः ।
नाकम्पत तदा भीमो भिद्यमान् इवाचलः ॥ ७.१५.२९ ॥
ถูกคทาของกษัตริย์แห่งมัทระฟาดเข้าทั้งทางซ้ายและทางขวา ภีมะจึงมิได้สะเทือนในขณะนั้น เหมือนภูเขาที่กำลังถูกผ่าแยก
7.15.30
तथा भीमगदावेगैस्ताड्यमानो महाबलः ।
धैर्यान्मद्राधिपस्तस्थौ वज्रैर्गिरिरिवाहतः ॥ ७.१५.३० ॥
ในทำนองเดียวกัน จ้าวแห่งมัทระผู้ทรงพลังยิ่ง ถูกแรงคทาของภีมะฟาดเข้า ก็ยืนมั่นด้วยความอดทน เหมือนภูเขาที่ถูกสายฟ้าฟาดเข้า
7.15.31
आपेततुर्महावेगौ समुच्छ्रितगदावुभौ ।
पुनरन्तरमार्गस्थौ मण्डलानि विचेरतुः ॥ ७.१५.३१ ॥
วีรบุรุษทั้งสองผู้มีความเร็วยิ่งพุ่งเข้าหากัน โดยยกคทาขึ้นสูง จากนั้นยืนอยู่ในที่ว่างระหว่างกัน แล้วเคลื่อนวนเป็นวงกลม
7.15.32
अथाप्लुत्य पदान्यष्टौ सन्निपत्य गजाविव ।
सहसा लोहदण्डाभ्यामन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥ ७.१५.३२ ॥
แล้วทั้งสองกระโดดก้าวไปแปดก้าว และปะทะกันเหมือนช้างสองเชือก ก็ฟาดกันด้วยกระบองเหล็กในทันที
7.15.33
तौ परस्परवेगाच्च गदाभ्यां च भ्रुशाहतौ ।
युगपत्पेततुर्वीरौ क्षिताविन्द्रध्वजाविव ॥ ७.१५.३३ ॥
ทั้งสองวีรบุรุษถูกฟาดอย่างหนักด้วยแรงปะทะของกันและกันและด้วยคทา จึงล้มลงสู่พื้นพร้อมกันในขณะเดียว เหมือนธงของพระอินทร์ที่โค่นลง
7.15.34
ततो विह्वलमानं तं निः श्वसन्तं पुनः पुनः ।
शल्यमभ्यपतत्तूर्ण कृतवर्मा महारथः ॥ ७.१५.३४ ॥
จากนั้น กฤตวรมันผู้เป็นนายสารถีรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ รีบพุ่งเข้าหาศัลยะ ซึ่งกำลังเซถลาและถอนหายใจซ้ำแล้วซ้ำเล่า
7.15.35
दृष्ट्वा चैनं महाराज गदयाऽभिनिपीडितम् ।
विचेष्टन्तं यथा नागं मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतम् ॥ ७.१५.३५ ॥
ดูก่อนมหาราช เมื่อเห็นเขาถูกคทาบดขยี้อย่างหนัก และถูกความสลบครอบงำ ดิ้นทุรนทุรายเหมือนช้าง
7.15.36
ततः स्वरथमारोप्य मद्राणामधिपं रणे ।
अपोवाह रणात्तूर्ण कृतवर्मा महारथः ॥ ७.१५.३६ ॥
จากนั้น กฤตวรมันผู้เป็นนายสารถีรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ ยกจ้าวแห่งมัทระขึ้นบนรถของตน แล้วรีบนำพาออกจากสนามรบ
7.15.37
क्षीववद्वीह्वलो वीरो निमेषात्पुनरुत्थितः ।
भीमोऽपि सुमहाबाहुर्गदापाणिरदृश्यत ॥ ७.१५.३७ ॥
วีรบุรุษภีมะ เซถลาเหมือนคนเมาสุรา แต่ฟื้นขึ้นมาได้อีกในชั่วขณะ ผู้มีแขนทรงพลังยิ่งนั้นปรากฏตัวขึ้นพร้อมคทาในมือ
7.15.38
ततो मद्राधिपं दृष्ट्वा तव पुत्राः पराङ्मुखम् ।
सनागपत्त्यश्चरथाः समकम्पन्त मारिष ॥ ७.१५.३८ ॥
ดูก่อนท่านผู้เจริญ เมื่อเห็นจ้าวแห่งมัทระหันหลังให้ บุตรทั้งหลายของท่านพร้อมทั้งช้าง ทหารราบ ม้า และรถรบ ก็สั่นสะท้านไปด้วยกัน
7.15.39
ते पाण्डवैरर्धमानास्तावका जितकाशिभिः ।
भीता दिशोऽन्वपद्यन्त वातनुन्ना घना इव ॥ ७.१५.३९ ॥
พลของท่านถูกบีบคั้นโดยปาณฑพและกาศิที่ได้รับชัยชนะ ต่างหวาดกลัวและหนีกระจัดกระจายไปทุกทิศ เหมือนเมฆที่ถูกลมพัด
7.15.40
निर्जित्य धार्तराष्ट्रांस्तु पाण्डवेया महारथाः ।
व्यरोचन्त रणे राजन्दीप्यमाना इवाग्रयः ॥ ७.१५.४० ॥
ดูก่อนพระราชา บรรดามหารถแห่งปาณฑพ ผู้ได้ชัยชนะเหนือบุตรของธฤตราษฎร์แล้ว ต่างส่องแสงในสนามรบ เหมือนไฟที่กำลังลุกโชน
7.15.41
अथ मङुकभेरिमहामुरजाः पणवानकदुन्दुभिनिर्झरिभिः ।
विनदन्ति भृशं सहशङ्खरवैर्विविधैश्च नरोत्तम सिंहरवैः ॥ ७.१५.४१ ॥
จากนั้น กลองมังกุ กลองเภรี กลองมุรชะขนาดใหญ่ กลองปณวะ กลองอานกะ กลองทุนทุภิ และกลองนิรฌรี ดังก้องอย่างกึกก้อง พร้อมกับเสียงสังข์และเสียงคำรามอย่างสิงโตหลากหลายเสียง โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่มนุษย์