మహాభారతం · అధ్యాయం 7.153
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.153.1
ततो दुर्योधनो राजा द्रोणेनैवं प्रचोदितः ।
अमर्षवशमापन्नो युद्धायैव मनो दधे।
अब्रवीच्च तदा कर्णं पुत्रो दुर्योधनस्तव ॥ ७.१५३.१ ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు ఈ విధంగా ప్రేరేపించగా, రాజు దుర్యోధనుడు కోపవశుడై యుద్ధంలోనే మనసు నిలిపాడు. అప్పుడు మీ కుమారుడు దుర్యోధనుడు కర్ణునితో అన్నాడు.
7.153.2
पश्य कृष्णसहायेन पाण्डवेन किरीटिना ।
आचार्यविहितं व्यूहं भित्त्वा देवैः सुदुर्भिदम् ॥ ७.१५३.२ ॥
కృష్ణుడు సహాయుడిగా ఉన్న కిరీటధారి పాండవుడు ఆచార్యుడు రచించిన ఆ వ్యూహాన్ని ఛేదించాడు; అది దేవతలకు కూడా ఛేదించరానిది. చూడండి.
7.153.3
तव व्यायच्छमानस्य द्रोणस्य च महात्मनः ।
मिषतां योधमुख्यानां सैन्धवो विनिपातितः ॥ ७.१५३.३ ॥
మీ కోసం పోరాడుతున్న మహాత్ముడు ద్రోణుడు ఉండగా, ప్రధాన యోధులు చూస్తుండగానే సైంధవుడు పడగొట్టబడ్డాడు.
7.153.4
पश्य राधेय पृथ्वीशाः पृथिव्यां प्रवरा युधि ।
पार्थेनैकेन निहताः सिंहेनेवेतरे मृगाः ॥ ७.१५३.४ ॥
రాధేయా, భూమిలోని శ్రేష్ఠ రాజులు యుద్ధంలో ఒక్కడైన పార్థునిచే, సింహంచే ఇతర మృగాలు చంపబడినట్లు చంపబడ్డారు. చూడు.
7.153.5
मम व्यायच्छमानस्य समरे शत्रुसूदन ।
अल्पावशेषं सैन्यं मे कृतं शक्रात्मजेन ह ॥ ७.१५३.५ ॥
శత్రుసూదనా! యుద్ధంలో నా కోసం పోరాడుతున్నప్పటికీ, ఇంద్రపుత్రుడు నా సైన్యాన్ని చాలా తక్కువగా మిగిల్చాడు.
7.153.6
कथं वै युध्यमानस्य द्रोणस्य युधि फल्गुनः ।
भिन्द्यात्सुदुर्भिदं व्यूहं यतमानोऽपि संयुगे ॥ ७.१५३.६ ॥
యుద్ధంలో ద్రోణుడు పోరాడుతుండగా, ఫల్గునుడు ఎలా ఆ అతిదుర్భేద్య వ్యూహాన్ని ఛేదించగలడు, పోరాడుతున్నప్పటికీ?
7.153.7
प्रतिज्ञाया गतः पारं हत्वा सैन्धवमर्जुनः ॥ ७.१५३.७ ॥
సింధు రాజును చంపి అర్జునుడు తన ప్రతిజ్ఞను పూర్తి చేశాడు.
7.153.8
पश्य राधेय पृथ्वीशान्पृथिव्यां पातितान्बहून् ।
पार्थेन निहतान्सङ्ख्ये महेन्द्रोपमविक्रमान् ॥ ७.१५३.८ ॥
రాధేయా, యుద్ధంలో పార్థునిచే చంపబడి భూమిపై పడి ఉన్న, ఇంద్రునితో సమానమైన పరాక్రమం గల అనేక రాజులను చూడు.
7.153.9
अनिच्छतः कथं वीर द्रोणस्य युधि पाण्डवः ।
भिन्द्यात्सुदुर्भिदं व्यृहं यतमानस्य शुप्मिणः ॥ ७.१५३.९ ॥
వీరా, యుద్ధంలో ద్రోణుడు కోరకపోయినా, బలవంతుడై ప్రయత్నిస్తుండగా, పాండవుడు ఆ దుర్భేద్యమైన వ్యూహాన్ని ఎలా ఛేదించగలిగాడు?
7.153.10
दयितः फल्गुनो नित्यमाचार्यस्य महात्मनः ।
ततोऽस्य दत्तवान्द्वारमयुद्धेनैव शत्रुहन् ॥ ७.१५३.१० ॥
మహాత్ముడైన గురువుకు ఎల్లప్పుడూ ప్రియుడైన ఫల్గునునికి, శత్రుసంహారకా, ద్రోణుడు యుద్ధం చేయకుండానే దారి ఇచ్చాడు.
7.153.11
अभयं सिन्धुराजाय दत्त्वा द्रोणः परन्तपः ।
प्रादात्किरीटिने द्वारं पश्यन्निर्गुणतां मयि ॥ ७.१५३.११ ॥
శత్రువులను దహించే ద్రోణుడు సింధురాజుకు అభయమిచ్చి, నాలో గుణం లేమిని చూస్తూ, కిరీటికి దారి ఇచ్చాడు.
7.153.12
यद्यदास्यदनुज्ञां वै पूर्वमेव गृहान्प्रति ।
प्रम्थातुं सिन्धुराजस्य न भवेज्जीवितक्षयः ॥ ७.१५३.१२ ॥
సింధురాజు ముందుగానే ఇంటికి వెళ్ళేందుకు అనుమతి కోరి ఉంటే, అతని ప్రాణనాశనం జరిగి ఉండేది కాదు.
7.153.13
जयद्रथो जीवितार्थी गच्छमानो गृहान्प्रति ।
मयाऽनार्येण संरुद्धो द्रोणात्प्राप्याभयं रणे ॥ ७.१५३.१३ ॥
ప్రాణాశతో ఇంటికి వెళ్తున్న జయద్రథుడిని, ఆ అనార్యుడైన నేను యుద్ధంలో అడ్డుకున్నాను; ద్రోణుని వద్ద అభయం పొంది.
7.153.14
रक्षामि सैन्धवं युद्धे नैनं प्राप्स्यति फल्गुनः ।
मम सैन्यविनाशाय रुद्धो विप्रेण सैन्धवः ॥ ७.१५३.१४ ॥
యుద్ధంలో సైంధవుడిని నేను రక్షిస్తాను; ఫల్గునుడు అతడిని పొందలేడు. నా సేన నాశనానికై బ్రాహ్మణుడి చేత సైంధవుడు ఆపబడ్డాడు.
7.153.15
तस्य मे मन्दभाग्यस्य यतमानस्य संयुगे ।
हतानि सर्वसैन्यानि हतो राजा जयद्रथः ॥ ७.१५३.१५ ॥
యుద్ధంలో ప్రయత్నిస్తున్న దురదృష్టవంతుడినైన నాకు సమస్త సేనలు హతమయ్యాయి; రాజు జయద్రథుడు చంపబడ్డాడు.
7.153.16
पश्य योधवरान्कर्ण शतशोऽथ सहस्रशः ।
पार्थनामाङ्कितैर्वाणैः सर्वे नीता यमक्षयम् ॥ ७.१५३.१६ ॥
కర్ణా, చూడు — వందలు వేలుగా ఉత్తమ యోధులు పార్థుని పేరు చెక్కిన బాణాలతో యమలోకానికి పంపబడ్డారు.
7.153.17
कथमेकरथेनाजौ बहूनां नः प्रपश्यताम् ।
विपन्नः सैन्धवो राजा योधाश्चैव सहस्रशः ॥ ७.१५३.१७ ॥
యుద్ధంలో మేము అనేకులం చూస్తుండగా, ఒకే రథంతో సైంధవ రాజు, వేలమంది యోధులు ఎలా మరణించారు?
7.153.18
अद्य मे भ्रातरः क्षीणाश्चित्रसेनादयो रणे ।
भामसनं समासाद्य पश्यतां नोदुरात्मनाम् ॥ ७.१५३.१८ ॥
ఈ రోజు నా సోదరులు చిత్రసేనుడు మొదలైనవారు యుద్ధంలో నశించారు; భయంకరుడైన భీముని సమీపించి, ఆ దుష్టులు చూస్తుండగా.
7.153.19
आचार्यं मा विगर्हस्व शक्त्याऽसौ युध्यते द्विजः ।
यथाबलं यथोत्साहं त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ ७.१५३.१९ ॥
ఆచార్యుని నిందించకుము; ఆ బ్రాహ్మణుడు తన శక్తికొద్దీ, తన బలోత్సాహాలకు తగినట్లు, తన ప్రాణాన్ని లెక్కచేయక పోరాడుతున్నాడు.
7.153.20
यद्येनं समतिक्रम्य प्रविष्टः श्वेतवाहनः ।
नात्र सूक्ष्मोऽपि दोषःस्यादाचार्यस्य कथञ्चन ॥ ७.१५३.२० ॥
శ్వేతవాహనుడు ఆయనను అధిగమించి లోపలికి ప్రవేశించినట్లైతే, ఇందులో ఆచార్యునికి ఏ విధంగానూ చిన్న దోషమైనా ఉండదు.
7.153.21
कृती दक्षो युवा शूरः कृतास्त्रो लघुविक्रमः ।
दिव्यास्त्रयुक्तमास्थाय रथं वानरलक्षणम् ॥ ७.१५३.२१ ॥
నైపుణ్యవంతుడు, చురుకైనవాడు, యువకుడు, శూరుడు, అస్త్రవిద్యలో నిష్ణాతుడు, వేగవంతమైన పరాక్రమశాలి అయిన అతడు, దివ్యాస్త్రాలతో నిండిన, వానర చిహ్నం గల రథాన్ని ఎక్కి ఉన్నాడు.
7.153.22
कृष्णेन च गृहीताश्वमभेद्यकचावृतः ।
गाण्डीवमजरं दिव्यं धनुरादाय वीर्यवान् ॥ ७.१५३.२२ ॥
కృష్ణుడు గుర్రాలను పట్టుకొనగా, అభేద్యమైన జుట్టుతో కప్పబడినవాడై, శక్తిమంతుడైన అతడు జరాతీత దివ్య గాండీవ ధనువును ధరించాడు.
7.153.23
प्रवर्षन्निशितान्बाणान्बाहुद्रविणदर्पितः ।
यदर्जुनोऽभ्ययाद्द्रोणमुपपन्नं हि तस्य तत् ॥ ७.१५३.२३ ॥
భుజబల సంపదతో గర్విష్ఠుడై, వాడి బాణాలు కురిపిస్తూ అర్జునుడు ద్రోణుని ఎదుర్కొన్నది, అతనికి తగినదే.
7.153.24
आचार्यः स्थविरो राजञ्शीघ्रयाने तथाऽक्षमः ।
बाहुव्यायामचेष्टायामशक्तस्तु नराधिप ॥ ७.१५३.२४ ॥
ఆచార్యుడు వృద్ధుడు, రాజా; వేగవంతమైన రథ చలనంలోనూ అతడు అసమర్థుడు; నరాధిపా, భుజ వ్యాయామంలోనూ, కార్యాచరణలోనూ అతడు శక్తిలేనివాడు.
7.153.25
तेनैवमभ्यतिक्रान्तः श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
तस्य दोषं न पश्यामि द्रोणस्यानेन हेतुना ॥ ७.१५३.२५ ॥
అతని చేత ఈ విధంగా అధిగమించబడిన శ్వేతాశ్వుడు, కృష్ణుడు సారథిగా కలవాడు; ఈ కారణంగా ద్రోణునిలో నేను ఏ దోషాన్నీ చూడటం లేదు.
7.153.26
अजय्यान्पाण्डवान्मन्ये द्रोणोनास्त्रविदा मृधे ।
तथा ह्येनमतिक्रम्य प्रविष्टः श्वेतवाहनः ॥ ७.१५३.२६ ॥
యుద్ధంలో అస్త్రవిదుడైన ద్రోణునిచే పాండవులు జయింపరానివారని నేను భావిస్తున్నాను; అతనిని అధిగమించి శ్వేతవాహనుడు ప్రవేశించాడు.
7.153.27
सततं चेष्टमानानां निकृत्या विक्रमेण च ।
दैवादिष्टोऽन्यथाभावो न मन्ये विद्यते क्वचित् ॥ ७.१५३.२७ ॥
నిరంతరం ప్రయత్నించేవారికి, మోసం ద్వారానూ పరాక్రమం ద్వారానూ, దైవం నిర్ణయించిన ఫలితానికి విరుద్ధ మార్పు ఎక్కడా ఉందని నేను భావించను.
7.153.28
यतो नो युध्यमानानां परं शक्त्या सुयोधन ।
सैन्धवो निहतो युद्धे दैवमत्र परं स्मृतम् ॥ ७.१५३.२८ ॥
సుయోధనా, మనం పూర్తి శక్తితో పోరాడుతున్నప్పటికీ యుద్ధంలో సైంధవుడు చంపబడ్డాడు; ఈ విషయంలో దైవమే సర్వోన్నతమైనదిగా చెప్పబడింది.
7.153.29
परं यत्नं कुर्वतां च त्वया सार्धं रणाजिरे ।
हत्वाऽस्माकं पौरुषं वै दैवं पश्चात्करोति नः ॥ ७.१५३.२९ ॥
రణభూమిలో నీతో కలిసి గొప్ప ప్రయత్నం చేస్తున్న మన పౌరుషాన్ని హతమార్చి, దైవం తరువాత మనకు అలా చేస్తుంది.
7.153.30
दैवोपसृष्टपुरुषो यत्कर्म कुरुते क्वचित् ।
कृतं कृतं हि तत्तस्यट दैवेन विनिपात्यते ॥ ७.१५३.३० ॥
దైవం ఆవరించిన మనిషి ఎక్కడైనా ఏ కర్మ చేసినా, అది చేయబడినదైనా, అతనిది దైవం ద్వారా నాశనం చేయబడుతుంది.
7.153.31
यत्कर्तव्यं मनुष्येण व्यवसायवता सदा ।
तत्कार्यमविशङ्केन सिद्धिर्दैवे प्रतिष्ठिता ॥ ७.१५३.३१ ॥
ఉద్యమశీలుడైన మనిషి ఏది చేయవలసిందో దానిని శంక లేకుండా చేయాలి; సిద్ధి దైవంలోనే ప్రతిష్ఠితమై ఉంది.
7.153.32
निकृत्या वञ्चिताः पार्था विषयोगैश्च भारत ।
दग्धा जतुगृहे चापि द्यूतेन च पराजिताः ॥ ७.१५३.३२ ॥
భారతా! పృథ కుమారులు కపటంతో మోసగింపబడ్డారు; విషప్రయోగంతో, లక్క ఇంటిలో దహింపబడ్డారు, జూదంలో ఓడింపబడ్డారు.
7.153.33
राजनीतिं समाश्रित्य प्रहिताश्चैव काननम् ।
यत्नेन च कृतं तत्तद्दैवेन विनिपातितम् ॥ ७.१५३.३३ ॥
రాజనీతిని ఆశ్రయించి అడవికి పంపబడ్డారు; యత్నంతో చేసినదంతా దైవంచేత పడగొట్టబడింది.
7.153.34
युध्यस्व यत्नमास्थय दैवं कृत्वा निरर्थकम् ।
यततस्तव तेषां च दैवं मार्गेण यास्यति ॥ ७.१५३.३४ ॥
యత్నాన్ని ఆశ్రయించి యుద్ధం చేయి, దైవాన్ని నిరర్థకంగా భావించి. నీ యత్నంలోనూ వారి యత్నంలోనూ దైవం తన మార్గంలోనే నడుస్తుంది.
7.153.35
न तेषां मतिपूर्वं हि सुकृतं दृश्यते क्वचित् ।
दुष्कृतं तव वा वीर बुद्ध्या हीनं कुरूद्वह ॥ ७.१५३.३५ ॥
వారి సుకృతం బుద్ధిపూర్వకంగా చేసినదిగా ఎక్కడా కనిపించదు; వీరా, కురుశ్రేష్ఠా, నీ దుష్కృతమూ బుద్ధిహీనంగానే కనిపిస్తుంది.
7.153.36
दैवं प्रमाणं सर्वस्य सुकृतस्येतरस्य वा ।
अनन्यकर्म दैवं हि जागर्ति स्वपतामपि।
तेन युक्तो हि पुरुषः कार्याकार्ये नियुज्यते ॥ ७.१५३.३६ ॥
దైవమే అందరికీ ప్రమాణం, అది సుకృతమైనా ఇతరమైనా. దైవం, దాని కర్మ వేరు కాదు, నిద్రించువారిలోనూ మేల్కొని ఉంటుంది; దానితో కూడిన మనిషి కర్తవ్యాకర్తవ్యాలలో నియోగించబడతాడు.
7.153.37
बहूनि तव सैन्यानि योधाश्च बहवस्तव ।
न तथा पाण्डुपुत्राणामेवं युद्धमवर्तत ॥ ७.१५३.३७ ॥
నీ సైన్యాలు అనేకం, నీ యోధులూ అనేకులు; కానీ పాండుపుత్రులతో యుద్ధం ఈ విధంగా జరగలేదు.
7.153.38
तैरल्पैर्बहवो यूयं क्षयं नीताः प्रहारिणः ।
शङ्के दैवस्य तत्कर्म पौरुषं येन नाशितम् ॥ ७.१५३.३८ ॥
ఆ కొద్దిమంది చేత మీ వంటి ప్రహారులు అనేకులు నాశనమయ్యారు; అది దైవ కర్మ అని నేను అనుమానిస్తున్నాను, అదే పౌరుషాన్ని నాశనం చేసింది.
7.153.39
एवं संभाषमाणानां बहु तत्तज्जनाधिप ।
पाण्डवानामनीकानि समदृश्यन्त संयुगे ॥ ७.१५३.३९ ॥
ఓ జనాధిపా, ఇలా ఎన్నో మాటలు మాట్లాడుకుంటూ ఉండగా, యుద్ధంలో పాండవుల సేనలు కనిపించాయి.
7.153.40
ततः प्रववृते युद्धं व्यतिषक्तरथद्विपम् ।
तावकानां परैः सार्धं राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ७.१५३.४० ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, నీ దుర్మంత్రాంగం వల్ల, నీ వారు శత్రువులతో, రథాలూ ఏనుగులూ కలిసి, యుద్ధం మొదలైంది.