มหาภารตะ · อัธยายะ 7.153
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.153.1
ततो दुर्योधनो राजा द्रोणेनैवं प्रचोदितः ।
अमर्षवशमापन्नो युद्धायैव मनो दधे।
अब्रवीच्च तदा कर्णं पुत्रो दुर्योधनस्तव ॥ ७.१५३.१ ॥
จากนั้น พระราชาทุรโยธน์ถูกโทรณะเร้าเช่นนี้ ตกอยู่ในอำนาจของความโกรธ จึงตั้งใจมุ่งไปที่การรบ แล้วบุตรของท่านทุรโยธน์ก็กล่าวกับกรรณะในตอนนั้น
7.153.2
पश्य कृष्णसहायेन पाण्डवेन किरीटिना ।
आचार्यविहितं व्यूहं भित्त्वा देवैः सुदुर्भिदम् ॥ ७.१५३.२ ॥
ดูเถิด พาณฑพผู้สวมมงกุฎ มีพระกฤษณะเป็นผู้ช่วย ได้ทำลายกระบวนทัพที่อาจารย์จัดไว้ ซึ่งแม้เหล่าเทพก็ยากจะทำลายได้
7.153.3
तव व्यायच्छमानस्य द्रोणस्य च महात्मनः ।
मिषतां योधमुख्यानां सैन्धवो विनिपातितः ॥ ७.१५३.३ ॥
ขณะที่โทรณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่กำลังต่อสู้เพื่อท่าน และเหล่านักรบผู้เป็นยอดยืนดูอยู่ ท้าวสินธพ (ชยัทรถ) ก็ถูกสังหารล้มลง
7.153.4
पश्य राधेय पृथ्वीशाः पृथिव्यां प्रवरा युधि ।
पार्थेनैकेन निहताः सिंहेनेवेतरे मृगाः ॥ ७.१५३.४ ॥
ดูเถิด บุตรแห่งราธา บรรดาพระราชาผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดบนแผ่นดินได้ถูกปารถผู้เดียวสังหารในการรบ ดุจสิงโตสังหารเนื้อตัวอื่นฉะนั้น
7.153.5
मम व्यायच्छमानस्य समरे शत्रुसूदन ।
अल्पावशेषं सैन्यं मे कृतं शक्रात्मजेन ह ॥ ७.१५३.५ ॥
ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู แม้ข้าจะต่อสู้เพื่อท่านในสงคราม บุตรของพระอินทร์ก็ได้ทำให้กองทัพของข้าเหลือเพียงเล็กน้อย
7.153.6
कथं वै युध्यमानस्य द्रोणस्य युधि फल्गुनः ।
भिन्द्यात्सुदुर्भिदं व्यूहं यतमानोऽपि संयुगे ॥ ७.१५३.६ ॥
ฟัลคุนะ (อรชุน) จะทำลายกระบวนทัพที่ยากจะทำลายนั้นได้อย่างไรกัน แม้จะพยายามในการรบ ขณะที่โทรณะกำลังต่อสู้อยู่
7.153.7
प्रतिज्ञाया गतः पारं हत्वा सैन्धवमर्जुनः ॥ ७.१५३.७ ॥
อรชุนได้ไปถึงฝั่งแห่งคำปฏิญาณ หลังจากสังหารพระราชาแห่งสินธุแล้ว
7.153.8
पश्य राधेय पृथ्वीशान्पृथिव्यां पातितान्बहून् ।
पार्थेन निहतान्सङ्ख्ये महेन्द्रोपमविक्रमान् ॥ ७.१५३.८ ॥
ดูเถิด บุตรแห่งราธา บรรดาพระราชาจำนวนมากล้มลงบนแผ่นดิน ถูกปารถสังหารในสนามรบ เป็นวีรบุรุษที่มีพลังเทียบเท่าพระอินทร์
7.153.9
अनिच्छतः कथं वीर द्रोणस्य युधि पाण्डवः ।
भिन्द्यात्सुदुर्भिदं व्यृहं यतमानस्य शुप्मिणः ॥ ७.१५३.९ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ บุตรแห่งปาณฑุจะทำลายกระบวนทัพของโทรณะที่ยากจะทำลายนั้นได้อย่างไร ในเมื่อโทรณะไม่ประสงค์ และผู้ที่ต่อสู้อยู่นั้นมีพลังมาก
7.153.10
दयितः फल्गुनो नित्यमाचार्यस्य महात्मनः ।
ततोऽस्य दत्तवान्द्वारमयुद्धेनैव शत्रुहन् ॥ ७.१५३.१० ॥
ฟัลคุนะเป็นที่รักของอาจารย์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่เสมอมา ข้าแต่ผู้สังหารศัตรู ท่านจึงเปิดทางให้เขาโดยไม่ต้องรบ
7.153.11
अभयं सिन्धुराजाय दत्त्वा द्रोणः परन्तपः ।
प्रादात्किरीटिने द्वारं पश्यन्निर्गुणतां मयि ॥ ७.१५३.११ ॥
โทรณะผู้เผาผลาญศัตรู ให้คำมั่นว่าจะปลอดภัยแก่พระราชาแห่งสินธุ และเปิดทางให้กิรีฏินคืออรชุน เพราะเห็นว่าข้านั้นขาดคุณธรรม
7.153.12
यद्यदास्यदनुज्ञां वै पूर्वमेव गृहान्प्रति ।
प्रम्थातुं सिन्धुराजस्य न भवेज्जीवितक्षयः ॥ ७.१५३.१२ ॥
หากพระราชาแห่งสินธุขออนุญาตกลับบ้านไปก่อนหน้านี้ ก็คงไม่ต้องเสียชีวิต
7.153.13
जयद्रथो जीवितार्थी गच्छमानो गृहान्प्रति ।
मयाऽनार्येण संरुद्धो द्रोणात्प्राप्याभयं रणे ॥ ७.१५३.१३ ॥
ชยัทรถผู้ปรารถนาจะมีชีวิตรอด ขณะกำลังเดินทางกลับบ้าน ถูกข้าซึ่งเป็นคนต่ำช้าขัดขวางไว้ในสนามรบ หลังจากได้รับความปลอดภัยจากโทรณะแล้ว
7.153.14
रक्षामि सैन्धवं युद्धे नैनं प्राप्स्यति फल्गुनः ।
मम सैन्यविनाशाय रुद्धो विप्रेण सैन्धवः ॥ ७.१५३.१४ ॥
ข้าจะคุ้มครองพระราชาแห่งสินธุในการรบ ฟัลคุนะจะไปถึงท่านไม่ได้ เพื่อให้กองทัพของข้าพินาศ พราหมณ์จึงกักพระราชาแห่งสินธุไว้
7.153.15
तस्य मे मन्दभाग्यस्य यतमानस्य संयुगे ।
हतानि सर्वसैन्यानि हतो राजा जयद्रथः ॥ ७.१५३.१५ ॥
ข้าผู้มีโชคร้ายนั้นพยายามในการรบ แต่กองทัพทั้งหมดถูกสังหาร และพระราชาชยัทรถก็ถูกสังหารเช่นกัน
7.153.16
पश्य योधवरान्कर्ण शतशोऽथ सहस्रशः ।
पार्थनामाङ्कितैर्वाणैः सर्वे नीता यमक्षयम् ॥ ७.१५३.१६ ॥
ดูเถิด กรรณะ นักรบชั้นยอดนับร้อยนับพันถูกนำไปสู่ที่อยู่ของยมด้วยลูกศรที่มีชื่อปารถจารึกไว้
7.153.17
कथमेकरथेनाजौ बहूनां नः प्रपश्यताम् ।
विपन्नः सैन्धवो राजा योधाश्चैव सहस्रशः ॥ ७.१५३.१७ ॥
ในการรบ เมื่อพวกเราจำนวนมากยืนดูอยู่ พระราชาแห่งสินธุและนักรบนับพันถูกทำลายด้วยรถศึกเพียงคันเดียวได้อย่างไร
7.153.18
अद्य मे भ्रातरः क्षीणाश्चित्रसेनादयो रणे ।
भामसनं समासाद्य पश्यतां नोदुरात्मनाम् ॥ ७.१५३.१८ ॥
วันนี้พี่น้องของข้า นำโดยจิตรเสนะ ได้ล้มตายในการรบ เมื่อเข้าประจันหน้ากับภีมะอันน่าพรั่นพรึง ขณะที่บรรดาผู้มีจิตชั่วร้ายได้แต่ยืนดู
7.153.19
आचार्यं मा विगर्हस्व शक्त्याऽसौ युध्यते द्विजः ।
यथाबलं यथोत्साहं त्यक्त्वा जीवितमात्मनः ॥ ७.१५३.१९ ॥
อย่าตำหนิอาจารย์เลย ผู้เกิดสองครั้งนั้นต่อสู้ด้วยกำลังของตน ตามความสามารถและความกระตือรือร้น โดยสละชีวิตของตนเอง
7.153.20
यद्येनं समतिक्रम्य प्रविष्टः श्वेतवाहनः ।
नात्र सूक्ष्मोऽपि दोषःस्यादाचार्यस्य कथञ्चन ॥ ७.१५३.२० ॥
หากอรชุนผู้มีม้าขาวได้ก้าวล่วงท่านนั้นและเข้าไปแล้ว ก็ไม่มีความผิดแม้เพียงเล็กน้อยของอาจารย์ในเรื่องนี้ ไม่ว่าด้วยเหตุใดก็ตาม
7.153.21
कृती दक्षो युवा शूरः कृतास्त्रो लघुविक्रमः ।
दिव्यास्त्रयुक्तमास्थाय रथं वानरलक्षणम् ॥ ७.१५३.२१ ॥
ผู้ชำนาญ คล่องแคล่ว หนุ่ม กล้าหาญ ฝึกอาวุธมาดี และเคลื่อนไหวรวดเร็วด้วยฝีมือ ได้ขึ้นรถศึกที่มีตราลิงประดับ พร้อมด้วยอาวุธทิพย์
7.153.22
कृष्णेन च गृहीताश्वमभेद्यकचावृतः ।
गाण्डीवमजरं दिव्यं धनुरादाय वीर्यवान् ॥ ७.१५३.२२ ॥
พระกฤษณะถือบังเหียนม้าอยู่ ท่านผู้กล้าหาญมีเส้นผมอันไม่อาจทะลุได้ปกคลุม ได้หยิบคันธนูคาณฑีวะอันเป็นทิพย์ที่ไม่เสื่อมคลาย
7.153.23
प्रवर्षन्निशितान्बाणान्बाहुद्रविणदर्पितः ।
यदर्जुनोऽभ्ययाद्द्रोणमुपपन्नं हि तस्य तत् ॥ ७.१५३.२३ ॥
อรชุนผู้ภูมิใจในความมั่งคั่งแห่งแขนของตน ระดมลูกศรคมกล้าดุจห่าฝน ได้พุ่งเข้าหาโทรณะ ข้อนั้นเหมาะสมกับเขาแล้ว
7.153.24
आचार्यः स्थविरो राजञ्शीघ्रयाने तथाऽक्षमः ।
बाहुव्यायामचेष्टायामशक्तस्तु नराधिप ॥ ७.१५३.२४ ॥
ท่านอาจารย์ชราแล้ว ข้าแต่พระราชา และในการเคลื่อนรถศึกอย่างรวดเร็วท่านก็ไม่อาจทำได้เช่นกัน ข้าแต่จอมคน ในการออกแรงและเคลื่อนไหวแขน ท่านก็ไม่สามารถจริงๆ
7.153.25
तेनैवमभ्यतिक्रान्तः श्वेताश्वः कृष्णसारथिः ।
तस्य दोषं न पश्यामि द्रोणस्यानेन हेतुना ॥ ७.१५३.२५ ॥
ผู้มีม้าขาว มีพระกฤษณะเป็นสารถี ได้ผ่านท่านไปเช่นนี้ ในเรื่องนี้ข้าไม่เห็นความผิดของโทรณะเลย เพราะเหตุนี้
7.153.26
अजय्यान्पाण्डवान्मन्ये द्रोणोनास्त्रविदा मृधे ।
तथा ह्येनमतिक्रम्य प्रविष्टः श्वेतवाहनः ॥ ७.१५३.२६ ॥
ข้าคิดว่าปาณฑพไม่อาจถูกพิชิตได้ แม้โดยโทรณะผู้รู้อาวุธ ในสงคราม เพราะเมื่อผ่านท่านไปแล้ว ผู้มีม้าขาวก็เข้าไปได้
7.153.27
सततं चेष्टमानानां निकृत्या विक्रमेण च ।
दैवादिष्टोऽन्यथाभावो न मन्ये विद्यते क्वचित् ॥ ७.१५३.२७ ॥
ข้าไม่เห็นว่ามีที่ใดที่ผลลัพธ์อันกำหนดโดยโชคชะตาจะกลับกลายเป็นอย่างอื่นได้ สำหรับผู้ที่พยายามอยู่เสมอ ทั้งด้วยการหลอกลวงและด้วยความกล้า
7.153.28
यतो नो युध्यमानानां परं शक्त्या सुयोधन ।
सैन्धवो निहतो युद्धे दैवमत्र परं स्मृतम् ॥ ७.१५३.२८ ॥
ข้าแต่สุยโยธนะ แม้เราต่อสู้อยู่ด้วยกำลังอย่างสุดความสามารถ ไศนธวะก็ถูกฆ่าในการรบ ในที่นี้โชคชะตาถือว่าสูงสุด
7.153.29
परं यत्नं कुर्वतां च त्वया सार्धं रणाजिरे ।
हत्वाऽस्माकं पौरुषं वै दैवं पश्चात्करोति नः ॥ ७.१५३.२९ ॥
เมื่อท่านได้พยายามอย่างยิ่งร่วมกับเราในสนามรบ โชคชะตาได้ทำลายความกล้าหาญของเราแล้ว และภายหลังก็ทำแก่เราเช่นนี้
7.153.30
दैवोपसृष्टपुरुषो यत्कर्म कुरुते क्वचित् ।
कृतं कृतं हि तत्तस्यट दैवेन विनिपात्यते ॥ ७.१५३.३० ॥
การกระทำใดๆ ที่บุรุษผู้ถูกโชคชะตาครอบงำกระทำไว้ที่ใดก็ตาม แม้ทำแล้ว ก็ถูกโชคชะตาทำลายให้ล้มลง
7.153.31
यत्कर्तव्यं मनुष्येण व्यवसायवता सदा ।
तत्कार्यमविशङ्केन सिद्धिर्दैवे प्रतिष्ठिता ॥ ७.१५३.३१ ॥
สิ่งที่บุรุษผู้มีความมุ่งมั่นพึงกระทำเสมอ ก็จงกระทำโดยไม่ลังเล ความสำเร็จตั้งอยู่บนโชคชะตา
7.153.32
निकृत्या वञ्चिताः पार्था विषयोगैश्च भारत ।
दग्धा जतुगृहे चापि द्यूतेन च पराजिताः ॥ ७.१५३.३२ ॥
ข้าแต่ภารตะ บุตรแห่งปฤถาถูกหลอกด้วยความทรยศ ถูกวางยาพิษ ถูกเผาในเรือนชาด และพ่ายแพ้ในการพนัน
7.153.33
राजनीतिं समाश्रित्य प्रहिताश्चैव काननम् ।
यत्नेन च कृतं तत्तद्दैवेन विनिपातितम् ॥ ७.१५३.३३ ॥
เมื่อยึดถือนโยบายของกษัตริย์ พวกเขาก็ถูกส่งไปยังป่า และสิ่งใดที่ทำด้วยความพยายาม โชคชะตาได้โค่นล้มสิ่งนั้นลง
7.153.34
युध्यस्व यत्नमास्थय दैवं कृत्वा निरर्थकम् ।
यततस्तव तेषां च दैवं मार्गेण यास्यति ॥ ७.१५३.३४ ॥
จงต่อสู้ด้วยการยึดความพยายามไว้ และถือว่าโชคชะตาไร้ผล โชคชะตาจะดำเนินไปตามทางของมัน ทั้งขณะที่ท่านพยายามและขณะที่พวกเขาพยายาม
7.153.35
न तेषां मतिपूर्वं हि सुकृतं दृश्यते क्वचित् ।
दुष्कृतं तव वा वीर बुद्ध्या हीनं कुरूद्वह ॥ ७.१५३.३५ ॥
การกระทำดีของพวกเขาไม่เคยเห็นว่าทำด้วยปัญญาที่คิดไว้ก่อนเลย และการกระทำชั่วของท่าน ข้าแต่วีรบุรุษ ข้าแต่ยอดแห่งกุรุ ก็ปรากฏว่าขาดปัญญาเช่นกัน
7.153.36
दैवं प्रमाणं सर्वस्य सुकृतस्येतरस्य वा ।
अनन्यकर्म दैवं हि जागर्ति स्वपतामपि।
तेन युक्तो हि पुरुषः कार्याकार्ये नियुज्यते ॥ ७.१५३.३६ ॥
โชคชะตาเป็นเครื่องวัดของทุกสิ่ง ไม่ว่าจะเป็นการกระทำดีหรือการกระทำอื่น โชคชะตาซึ่งการกระทำไม่แยกจากตน ย่อมเฝ้าระวังอยู่แม้ในหมู่ผู้หลับ เมื่อบุรุษผูกพันกับโชคชะตานั้น ก็ถูกกำหนดให้ทำสิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำ
7.153.37
बहूनि तव सैन्यानि योधाश्च बहवस्तव ।
न तथा पाण्डुपुत्राणामेवं युद्धमवर्तत ॥ ७.१५३.३७ ॥
กองทัพของท่านมีมากมาย นักรบของท่านก็มากมาย แต่การรบกับบุตรแห่งปาณฑุมิได้ดำเนินไปเช่นนี้เลย
7.153.38
तैरल्पैर्बहवो यूयं क्षयं नीताः प्रहारिणः ।
शङ्के दैवस्य तत्कर्म पौरुषं येन नाशितम् ॥ ७.१५३.३८ ॥
ด้วยพวกเขาจำนวนน้อย นักรบผู้โจมตีอย่างท่านจำนวนมากถูกนำไปสู่ความพินาศ ข้าสงสัยว่านั่นเป็นการกระทำของโชคชะตา ซึ่งทำลายความพยายามของบุรุษของท่านเสีย
7.153.39
एवं संभाषमाणानां बहु तत्तज्जनाधिप ।
पाण्डवानामनीकानि समदृश्यन्त संयुगे ॥ ७.१५३.३९ ॥
ข้าแต่จอมคน ขณะที่พวกเขาสนทนากันเช่นนี้ยืดยาว กองทัพของปาณฑพก็ปรากฏขึ้นในการรบ
7.153.40
ततः प्रववृते युद्धं व्यतिषक्तरथद्विपम् ।
तावकानां परैः सार्धं राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ७.१५३.४० ॥
แล้วการรบก็เริ่มขึ้น รถศึกและช้างปะปนกันไป ข้าแต่พระราชา ด้วยอุบายที่ไม่ดีของท่าน ทหารของท่านจึงเข้าต่อสู้กับศัตรู