Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.154

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.154.1

तदुदीर्णं रथाश्वौघं बलं तव जनाधिप ।
पाण्डुसेनामतिक्रम्य योधयामास सर्वतः ॥ ७.१५४.१ ॥

ହେ ଜନାଧିପ, ତୁମ ରଥ ଓ ଅଶ୍ୱର ସେଇ ଉଦ୍ବେଳ ସେନା ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଚାରିଆଡ଼େ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।

7.154.2

पाञ्चालाः कुरवश्चैव योधयन्तः परस्परम् ।
यमराष्ट्राय महते परलोकाय दीक्षिताः ॥ ७.१५४.२ ॥

ପାଞ୍ଚାଳ ଓ କୁରୁମାନେ ପରସ୍ପର ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି ମହାନ ଯମରାଷ୍ଟ୍ର ନାମକ ପରଲୋକ ପାଇଁ ଦୀକ୍ଷିତ ହେଲେ।

7.154.3

शूराः शूरैः समागम्य शरतोमरशक्तिभिः ।
विव्यधुः समरेऽन्योन्यं निन्युश्चैव यमक्षयम् ॥ ७.१५४.३ ॥

ଶୂରମାନେ ଶୂରମାନଙ୍କ ସହ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇ, ବାଣ, ତୋମର ଓ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ବିନ୍ଧି ଯମାଳୟକୁ ପଠାଇଲେ।

7.154.4

रथिनां रथिभिः सार्धं रुधिरस्रावदारुणम् ।
प्रावर्तत महद्युद्धं निघ्नतामितरेतरम् ॥ ७.१५४.४ ॥

ରଥୀମାନଙ୍କ ସହ ରଥୀମାନଙ୍କର ରକ୍ତସ୍ରୋତରେ ଭୟଙ୍କର ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରୁଥିଲେ।

7.154.5

वारणाश्च महाराज समासाद्य परस्परम् ।
विषाणैर्दारयामासुः सुसङ्क्रुद्धा मदोत्कटाः ॥ ७.१५४.५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ମଦମତ୍ତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧୀ ହାତୀମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସାମନା କରି ଦାନ୍ତରେ ପରସ୍ପରକୁ ବିଦାରି ଦେଲେ।

7.154.6

हयारोहान्हयारोहाः प्रासशक्तिपरश्वथैः ।
बिभिदुस्तुमुले युद्धे प्रार्थयन्तो महद्यशः ॥ ७.१५४.६ ॥

ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାସ, ଶକ୍ତି ଓ ପରଶୁରେ ତୁମୁଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିନ୍ଧିଲେ, ମହାନ ଯଶ କାମନା କରି।

7.154.7

पत्तयश्च महाबाहो शतशः शस्त्रपाणयः ।
अन्योन्यमार्दयन्राजन्नित्यं यत्ताः पराक्रमे ॥ ७.१५४.७ ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଶହ ଶହ ପଦାତିକ ସୈନିକ, ହେ ରାଜନ୍, ପରାକ୍ରମରେ ସଦା ଯତ୍ନଶୀଳ ହୋଇ ପରସ୍ପରକୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିଲେ।

7.154.8

गोत्राणां नामधेयानां कुलानां चैव मारिष ।
श्रवणाद्धि विजानीमः पाञ्चालान्कुरुभिः सह ॥ ७.१५४.८ ॥

ହେ ମାରିଷ, ଗୋତ୍ର, ନାମ ଓ କୁଳ ଶୁଣିକରି ହିଁ ଆମେ ଜାଣୁ ଯେ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ କୁରୁମାନଙ୍କ ସହ ଥିଲେ।

7.154.9

तेऽन्योन्यं समरे योधाः शरशक्तिपरश्वथैः ।
प्रैषयन्परलोकाय विचरन्तो ह्यभीतवत् ॥ ७.१५४.९ ॥

ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣ, ଶକ୍ତି ଓ ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ପରଲୋକକୁ ପଠାଉଥିଲେ, ନିର୍ଭୟ ଭଳି ବିଚରଣ କରି।

7.154.10

शरैर्दश दिशो राजंस्तेषां मुक्तैः सहस्रशः ।
न भ्राजन्ते यथा पूर्वं भास्करस्य च नाशनात् ॥ ७.१५४.१० ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନଙ୍କ ହଜାର ହଜାର ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣରେ ଦଶ ଦିଗ ପୂର୍ବ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ଗଲେ ଯେପରି।

7.154.11

तथा प्रयुध्यमानेषु पाण्डवेयेषु भारत ।
दुर्योधनो महाराज व्यवागाहत तद्बलम् ॥ ७.१५४.११ ॥

ହେ ଭାରତ, ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ରମାନେ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ହେ ମହାରାଜ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସେହି ସୈନ୍ୟ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

7.154.12

सैन्धवस्य वधेनैव भृशं दुःखसमन्वितः ।
मर्तव्यमिति संचिन्त्य प्राविशच्च द्विषद्बलम् ॥ ७.१५४.१२ ॥

ସୈନ୍ଧବଙ୍କ ବଧରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, 'ମରିବାକୁ ହିଁ ହେବ' ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି ସେ ଶତ୍ରୁ ସୈନ୍ୟ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

7.154.13

नादयन्रथघोषेण कम्पयन्निव मेदिनीम् ।
अभ्यवर्तत पुत्रस्ते पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.१५४.१३ ॥

ରଥର ଘୋଷରେ ପୃଥିବୀକୁ ଯେପରି କମ୍ପାଉ କମ୍ପାଉ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନା ଉପରକୁ ଆଗେଇଲେ।

7.154.14

स सन्निपातस्तुमुलस्तस्य तेषां च भारत ।
अभवत्सर्वसैन्यानामभावकरमो महान् ॥ ७.१५४.१४ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀ, ତାଙ୍କ ଓ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ସଂଘର୍ଷ ଭୟଙ୍କର ହେଲା; ସମସ୍ତ ସେନା ପାଇଁ ତାହା ମହାବିନାଶକାରୀ ହେଲା।

7.154.15

तथा हतेषु सैन्येषु तथा कृच्छ्रगतः स्वयम् ।
कच्चिद्दुर्योधनः सूत नाकार्षीत्पृष्ठतो रणम् ॥ ७.१५४.१५ ॥

ହେ ସୂତ, ଏପରି ସେନା ହତ ହୋଇ ସେ ନିଜେ ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଲେ, ଦୁର୍ଯୋଧନ କ'ଣ ରଣରୁ ପଛଘୁଂଚା ହୋଇ ନାହାଁନ୍ତି?

7.154.16

एकस्य च बहुनां च सन्निपातो महानभूत् ।
विशेषतो हि नृपतेर्विषमं प्रतिभाति मे ॥ ७.१५४.१६ ॥

ଜଣେ ଓ ବହୁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାସଂଘର୍ଷ ହେଲା; ବିଶେଷ କରି ରାଜା ପାଇଁ ଏହା ମୋତେ ଅସମାନ ଲାଗେ।

7.154.17

सोऽत्यन्तसुखसंवृद्धो रक्ष्यो लोकस्य चेश्वरः ।
एको बहून्समासाद्य कच्चिन्नासीत्पराङ्मुखः ॥ ७.१५४.१७ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରେ ବଢ଼ିଥିବା, ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଓ ଈଶ୍ୱର ସେ, ଏକାକୀ ବହୁଜଣଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି କଅଣ ପଛଘୁଂଚା ହୋଇ ନ ଥିଲେ?

7.154.18

द्रोणः कर्णः कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
नावारयन्कथं युद्धे राजानं राज्यकाङ्क्षिणः ॥ ७.१५४.१८ ॥

ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, କୃପ ଓ ସାତ୍ୱତ କୃତବର୍ମା — ରାଜ୍ୟକାମୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ କିପରି ଅଟକାଇଲେ ନାହିଁ?

7.154.19

सर्वोपायैर्हि युद्धेषु रक्षितव्यो महीपतिः ।
एषा नीतिः परा युद्धे दृष्टा तत्र मनीषिभिः ॥ ७.१५४.१९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସବୁ ଉପାୟରେ ରାଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହିହିଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୀତି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଦେଖିଛନ୍ତି।

7.154.20

प्रविष्टे वै मम सुते परेषां वै महद्बलम् ।
मामका रथिनां श्रेष्ठाः किमकुर्वत स़ञ्जय ॥ ७.१५४.२० ॥

ମୋ ପୁତ୍ର ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମହାସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା ବେଳେ, ମୋ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ କଣ କଲେ, ସଞ୍ଜୟ?

7.154.21

राजन्सङ्ग्राममाश्चर्यं पुत्रस्य तव भारत ।
एकस्य च बहूनां च शृणु मे ब्रुवतो ध्रुवम् ॥ ७.१५४.२१ ॥

ହେ ରାଜା, ହେ ଭରତବଂଶଜ, ତୁମ ପୁତ୍ରର ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଥିଲା—ଜଣକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅନେକେ। ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଯାହା କହୁଛି ତାହା ଶୁଣ।

7.154.22

द्रोणेन वार्यमाणोऽसौ कर्णेन च कृपेण च ।
प्राविशत्पाण्डवीं सेनां मकरः सागरं यथा ॥ ७.१५४.२२ ॥

ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ କୃପ ବାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲା—ମକର ଯେପରି ସାଗରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।

7.154.23

किरन्निषुसहस्राणि तत्रतत्र तथातथा ।
पाञ्चालान्पाण्डवांश्चैव विव्याध निशितैः शरैः ॥ ७.१५४.२३ ॥

ହଜାର ହଜାର ବାଣ ବର୍ଷାଇ, ଏଠି-ସେଠି, ସବୁପ୍ରକାରେ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା।

7.154.24

यथोदयगतः सूर्यो रश्मिभिर्नाशयेत्तमः ।
तथा पुत्रस्तव बलं नाशयत्तन्महाबलः ॥ ७.१५४.२४ ॥

ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି କିରଣରେ ଅନ୍ଧକାର ନାଶ କରେ, ସେପରି ତୁମ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର ସେହି ସେନାକୁ ନାଶ କଲା।

7.154.25

यथा मध्यन्दिने सूर्यं प्रतपन्तं गभस्तिभिः ।
तथा तव सुतं मध्ये प्रतपन्तं शरार्चिभिः।
न शेकुर्भारतं युद्धे पाण्डवाः समुदीक्षितुम् ॥ ७.१५४.२५ ॥

ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ନିଜ କିରଣରେ ପ୍ରଖର ତାପ ଦିଏ, ସେପରି ତୁମ ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଶରର ଶିଖାରେ ଜଳୁଥିଲା; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସକ୍ଷମ ହୋଇ ନ ଥିଲେ।

7.154.26

पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये ।
पर्यधावन्त पाञ्चाला वध्यमाना महात्मना ॥ ७.१५४.२६ ॥

ଶତ୍ରୁଜୟରେ ଉତ୍ସାହହୀନ ହୋଇ, ପଳାୟନ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗକୁ ଦୌଡ଼ିଲେ।

7.154.27

रुक्मपुङ्खैः प्रसन्नाग्रैस्तव पुत्रेण धन्विना ।
अर्द्यमानाः शरैस्तूर्णं न्यपतन्पाण्डुसैनिकाः ॥ ७.१५४.२७ ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୁଙ୍ଖ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ରଭାଗ ଥିବା ଶରରେ ତୁମ ଧନୁର୍ଧର ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ପାଣ୍ଡବ ସୈନିକମାନେ ଶୀଘ୍ର ପଡ଼ିଗଲେ।

7.154.28

व्यद्रवंश्च भयाद्योधा दृष्ट्वा तं परमाहवे ।
व्यात्ताननमिव प्राप्तमन्तकं प्राणहारिणम् ॥ ७.१५४.२८ ॥

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଲେ; ମୁଖ ମେଲି ପ୍ରାଣହରଣକାରୀ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିଛି ଭଳି ସେ ଦେଖାଗଲେ।

7.154.29

न तादृशं रमे कर्म कृतवन्तस्तु तावकाः ।
यादृशं कृतवान्राजा पुत्रस्तव विशाम्पते ॥ ७.१५४.२९ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି! ତୁମ ଲୋକେ ଏପରି କର୍ମ କରିନାହାଁନ୍ତି; ତୁମ ପୁତ୍ର ରାଜା ଯାହା କଲେ, ତାହା ଦେଖି ମୁଁ ଆନନ୍ଦିତ ନୁହେଁ।

7.154.30

पुत्रेण तव सा सेना पाण्डवी मथिता रणे ।
नलिनी द्विरदेनेव समन्तात्फुल्लपङ्कजा ॥ ७.१५४.३० ॥

ଫୁଟିଥିବା ପଦ୍ମରେ ଭରା ସରୋବରକୁ ହାତୀ ଯେପରି ଚାରିଆଡ଼ୁ ମଥିଦିଏ, ସେପରି ତୁମ ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ମଥିଦେଲା।

7.154.31

क्षीणतोयानिलार्काभ्यां हतत्विडिव पद्मिनी ।
बभूव पाण्डवी सेना तव पुत्रस्य तेजसा ॥ ७.१५४.३१ ॥

ଜଳ ଶୁଖି ଓ ପବନ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଝଳସିତ ପଦ୍ମସରୋବର ପରି, ତୁମ ପୁତ୍ରର ତେଜରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନା ନିସ୍ତେଜ ହେଲା।

7.154.32

पाण्डुसेनां हतां दृष्ट्वा तव पुत्रेण भारत ।
भीमसेनपुरोगास्तु पाञ्चालाः समुपाद्रवन् ॥ ७.१५४.३२ ॥

ହେ ଭାରତ! ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବ ସେନା ହତ ହେବା ଦେଖି, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଧାଇଁ ଆସିଲେ।

7.154.33

स भीमसेनं दशभिर्माद्रीपुत्रौ त्रिभिस्त्रिभिः ।
विराटद्रुपदौ षड्भिः शतेन च शिखण्डिनम् ॥ ७.१५४.३३ ॥

ସେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଦଶ ବାଣରେ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ, ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଛଅ ବାଣରେ ଏବଂ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଶହେ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.154.34

धृष्टद्युम्नं च सप्तत्या धर्मपुत्रं च सप्तभिः ।
केकयांश्चैव चेदींश्च बहुभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.१५४.३४ ॥

ସେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସତୁରି ବାଣରେ, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ସାତ ବାଣରେ, ଏବଂ କେକୟ ଓ ଚେଦୀମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.154.35

सात्वतं पञ्चभिर्विद्धा द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः ।
घटोत्कचं च समरे विद्ध्वा सिंह इवानदत् ॥ ७.१५४.३५ ॥

ସାତ୍ୱତଙ୍କୁ (ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ) ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତିନି ତିନି ବାଣରେ, ଏବଂ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଦ୍ଧ କରି ସେ ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ।

7.154.36

शतशश्चापरान्योधान्सद्विपांश्च महारणे ।
शरैरवचकर्तोग्रैः क्रुद्धोऽन्तक इव प्रजाः ॥ ७.१५४.३६ ॥

ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଶହ ଶହ ଅନ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧା ଓ ହାତୀ ସହିତ ଭୟଙ୍କର ବାଣରେ କାଟି ପକାଇଲେ—କୁପିତ ଯମ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବା ପରି।

7.154.37

सा तेन पाण्डवी सेना वध्यमाना शिलीमुखैः ।
तव पुत्रेण सङ्ग्रामे विदुद्राव नराधिप ॥ ७.१५४.३७ ॥

ହେ ନରାଧିପ, ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ସେହି ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗକୁ ପଳାଇଲା।

7.154.38

तं तपन्तमिवादित्यं कुरुराजं महाहवे ।
नाशकन्वीक्षितुं राजन्पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ॥ ७.१५४.३८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ କୁରୁରାଜଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ଚାହିଁ ପାରୁ ନଥିଲେ।

7.154.39

ततो युधिष्ठिरो राजा कुपितो राजसत्तम ।
अभ्यधावत्कुरुपतिं तव पुत्रं जिघांसया ॥ ७.१५४.३९ ॥

ତା'ପରେ ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବଧ ଇଚ୍ଛାରେ କୁରୁପତି, ତୁମ ପୁତ୍ର ଆଡକୁ ଧାଇଁଲେ।

7.154.40

तावुभौ युधि कौरव्यौ समीयतुररिन्दमौ ।
स्वार्थहेतोः पराक्रान्तौ दुर्योधनयुधिष्ठिरौ ॥ ७.१५४.४० ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଦୁଇ କୌରବ, ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ, ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ପରାକ୍ରମରେ ଉଦ୍ୟତ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପରସ୍ପରର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।

7.154.41

ततो दुर्योधनः क्रुद्धः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
विव्याध दशभिस्तूर्णं ध्वजं चिच्छेद चेषुणा ॥ ७.१५४.४१ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ଦଶ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କଲେ ଏବଂ ଏକ ବାଣରେ ଧ୍ୱଜା କାଟିଦେଲେ।

7.154.42

इन्द्रसेनं त्रिभिश्चैव ललाटे जघ्निवान्नृप ।
सारथिं दयितं राज्ञः पाण्डवस्य महात्मनः ॥ ७.१५४.४२ ॥

ହେ ନୃପ, ତିନି ବାଣରେ ଇନ୍ଦ୍ରସେନଙ୍କ ଲଲାଟରେ ଆଘାତ କଲେ — ଯେ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସାରଥି ଥିଲେ।

7.154.43

धनुश्च पुनरन्येन चकर्तास्य महारथः ।
चतुर्भिश्चतुरश्चैव बाणैर्विव्याध वाजिनाः ॥ ७.१५४.४३ ॥

ସେହି ମହାରଥୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ ପୁଣି କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ଚାରି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.154.44

ततो युधिष्ठिरः क्रुद्धो निमेषादिव कार्मुकम् ।
अन्यदादाय वेगेन कौरवं प्रत्यवारयत् ॥ ७.१५४.४४ ॥

ସେତେବେଳେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିମେଷ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି ବେଗରେ କୌରବଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

7.154.45

तस्य तान्निघ्नतः शत्रून्रुक्मपृष्ठं महद्धनुः ।
भल्लाभ्यां पण्डवो ज्येष्ठस्त्रिधा चिच्छेद मारिष ॥ ७.१५४.४५ ॥

ହେ ମାରିଷ! ସେ ସେହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବ ଦୁଇ ଭଲ୍ଲରେ ତାଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପୃଷ୍ଠର ମହାନ ଧନୁ ତିନି ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ।

7.154.46

विव्याध चैनं दशभिः सम्यगस्तैः शितैः शरैः ।
मर्म भित्त्वा तु ते सर्वे संलग्नाः क्षितिमाविशन् ॥ ७.१५४.४६ ॥

ସେ ତାଙ୍କୁ ଦଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ସୁସଜ୍ଜିତ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭଲ ଭାବେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ମର୍ମସ୍ଥାନ ଭେଦ କରି ସେସବୁ ବାଣ ବିନ୍ଧି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

7.154.47

ततः परिवृता योधाः परिवव्रुर्युधिष्ठिरम् ।
वृत्रेण सह युध्यन्तं यद्वद्देवाः शतक्रतुम् ॥ ७.१५४.४७ ॥

ତେବେ ଘେରିଗଲେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଘେରିଗଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ବୃତ୍ରଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରତ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଘେରିଥିଲେ।

7.154.48

ततो युधिष्ठिरो राजा तव पुत्रस्य मारिष ।
शरं च सूर्यरश्म्याभमत्युग्रमनिवारणम्।
हा हतोऽसीति राजानमुक्त्वाऽमुञ्चद्युधिष्ठिरः ॥ ७.१५४.४८ ॥

ହେ ମାରିଷ! ତେବେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅତି ଉଗ୍ର ଓ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଏକ ବାଣ — 'ହାୟ, ତୁମେ ହତ ହୋଇଗଲ!' ଏହା କହି ରାଜାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଛାଡ଼ିଲେ।

7.154.49

स तेनाकर्णमुक्तेन विद्धो बाणेन कौरवः ।
निषसाद रथोपस्थे भृशं सम्मूढचेतनः ॥ ७.१५४.४९ ॥

କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ଛାଡ଼ିଥିବା ସେହି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେହି କୌରବ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ଚେତନାରେ ରଥର ଆସନରେ ବସିପଡ଼ିଲେ।

7.154.50

ततः पाञ्चाल्यसेनानां भृशमासीद्रवो महान् ।
हतो राजेति राजेन्द्र मुदितानां समन्ततः ॥ ७.१५४.५० ॥

ସେତେବେଳେ ପାଞ୍ଚାଳ ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା କୋଳାହଳ ଉଠିଲା — 'ରାଜା ହତ!' ବୋଲି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଚାରିପଟେ ହର୍ଷିତ ଲୋକେ କହିଲେ।

7.154.51

बाणशब्दरवश्चोग्रः शुश्रुवे तत्र मारिष ।
अथ द्रोणो द्रुतं तत्र प्रत्यदृश्यत संयुगे ॥ ७.१५४.५१ ॥

ସେଠାରେ ବାଣର ଶବ୍ଦର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶୁଣାଗଲା, ହେ ମାରିଷ; ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣ ଶୀଘ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ସେଠାରେ ଦେଖାଗଲେ।

7.154.52

हृष्टो दुर्योधनश्चापि दृढमादाय कार्मुकम् ।
तिष्ठतिष्ठेति राजानं ब्रुवन्पाण्डवमभ्ययात् ॥ ७.१५४.५२ ॥

ହର୍ଷିତ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଧନୁ ଧରି, 'ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!' କହି ପାଣ୍ଡବ ରାଜା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

7.154.53

प्रत्युद्ययुस्तं त्वरिताः पाञ्चाला जयगृद्धिनः ।
तान्द्रोणः प्रतिजग्राह परीप्सन्कुरुसत्तमम्।
चण्डवातः समुद्वूतो मेघानम्बुमुचो यथा ॥ ७.१५४.५३ ॥

ଜୟଲୋଭୀ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଧାଇଁଲେ; କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଦ୍ରୋଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନ ଉଠି ଜଳବର୍ଷୀ ମେଘକୁ ଅଟକାଇଲା ପରି।

7.154.54

ततो राजन्महानासीत्सङ्ग्रामो भूरिवर्धनः ।
तावकानां परेषां च समेतानां युयुत्सया ॥ ७.१५४.५४ ॥

ସେତେବେଳେ, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପକ୍ଷ ଓ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ, ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ମହା ସଂଗ୍ରାମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼ିଗଲା।