మహాభారతం · అధ్యాయం 7.154
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.154.1
तदुदीर्णं रथाश्वौघं बलं तव जनाधिप ।
पाण्डुसेनामतिक्रम्य योधयामास सर्वतः ॥ ७.१५४.१ ॥
ఓ ప్రభూ, నీ రథాశ్వ సమూహంతో ఉప్పొంగిన ఆ సైన్యం పాండవ సేనను దాటి అన్ని వైపులా యుద్ధం చేసింది.
7.154.2
पाञ्चालाः कुरवश्चैव योधयन्तः परस्परम् ।
यमराष्ट्राय महते परलोकाय दीक्षिताः ॥ ७.१५४.२ ॥
పాంచాలులు, కురువులు ఒకరితో ఒకరు పోరాడుతూ, మహా యమలోకం అనే పరలోకానికై దీక్ష పొందినవారయ్యారు.
7.154.3
शूराः शूरैः समागम्य शरतोमरशक्तिभिः ।
विव्यधुः समरेऽन्योन्यं निन्युश्चैव यमक्षयम् ॥ ७.१५४.३ ॥
శూరులు శూరులతో ఎదుర్కొని, బాణాలు, తోమరాలు, శక్తులతో యుద్ధంలో ఒకరినొకరు గుచ్చి యమక్షయానికి పంపారు.
7.154.4
रथिनां रथिभिः सार्धं रुधिरस्रावदारुणम् ।
प्रावर्तत महद्युद्धं निघ्नतामितरेतरम् ॥ ७.१५४.४ ॥
రథికులు రథికులతో రక్తప్రవాహాలతో భయంకరమైన మహా యుద్ధం మొదలైంది; వారు ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు.
7.154.5
वारणाश्च महाराज समासाद्य परस्परम् ।
विषाणैर्दारयामासुः सुसङ्क्रुद्धा मदोत्कटाः ॥ ७.१५४.५ ॥
మహారాజా, మదోన్మత్తమైన, అత్యంత కోపోద్రిక్తమైన ఏనుగులు ఒకదానితో ఒకటి ఎదురై తమ దంతాలతో ఒకదానినొకటి చీల్చాయి.
7.154.6
हयारोहान्हयारोहाः प्रासशक्तिपरश्वथैः ।
बिभिदुस्तुमुले युद्धे प्रार्थयन्तो महद्यशः ॥ ७.१५४.६ ॥
అశ్వారోహులు అశ్వారోహులను ప్రాసాలు, శక్తులు, గండ్రగొడ్డళ్లతో భీకర యుద్ధంలో గుచ్చారు, గొప్ప కీర్తిని కోరుతూ.
7.154.7
पत्तयश्च महाबाहो शतशः शस्त्रपाणयः ।
अन्योन्यमार्दयन्राजन्नित्यं यत्ताः पराक्रमे ॥ ७.१५४.७ ॥
ఓ మహాబాహూ, వందలాది కాలిబంటులు చేతుల్లో ఆయుధాలతో, ఓ రాజా, పరాక్రమంలో ఎల్లప్పుడూ యత్నిస్తూ ఒకరినొకరు పీడించుకుంటున్నారు.
7.154.8
गोत्राणां नामधेयानां कुलानां चैव मारिष ।
श्रवणाद्धि विजानीमः पाञ्चालान्कुरुभिः सह ॥ ७.१५४.८ ॥
ఓ మారిష, గోత్రాలు, నామాలు, కులాల గురించి వినడం వల్లనే పాంచాలులు కురువులతో ఉన్నారని మేము తెలుసుకున్నాము.
7.154.9
तेऽन्योन्यं समरे योधाः शरशक्तिपरश्वथैः ।
प्रैषयन्परलोकाय विचरन्तो ह्यभीतवत् ॥ ७.१५४.९ ॥
ఆ యోధులు యుద్ధంలో బాణాలు, శక్తులు, గండ్రగొడ్డళ్లతో ఒకరినొకరు పరలోకానికి పంపుతూ, భయం లేనివారిలా సంచరించారు.
7.154.10
शरैर्दश दिशो राजंस्तेषां मुक्तैः सहस्रशः ।
न भ्राजन्ते यथा पूर्वं भास्करस्य च नाशनात् ॥ ७.१५४.१० ॥
ఓ రాజా, వారు వేలాది బాణాలను ప్రయోగించడంతో పది దిక్కులు ముందులా ప్రకాశించలేదు, సూర్యుడు అస్తమించినట్లు.
7.154.11
तथा प्रयुध्यमानेषु पाण्डवेयेषु भारत ।
दुर्योधनो महाराज व्यवागाहत तद्बलम् ॥ ७.१५४.११ ॥
ఓ భారతా, పాండవ పుత్రులు ఇలా పోరాడుతుండగా, ఓ మహారాజా, దుర్యోధనుడు ఆ సైన్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
7.154.12
सैन्धवस्य वधेनैव भृशं दुःखसमन्वितः ।
मर्तव्यमिति संचिन्त्य प्राविशच्च द्विषद्बलम् ॥ ७.१५४.१२ ॥
సైంధవుడి వధతో మిక్కిలి దుఃఖంతో నిండినవాడై, 'చావవలసినదే' అని ఆలోచించి, శత్రు సైన్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
7.154.13
नादयन्रथघोषेण कम्पयन्निव मेदिनीम् ।
अभ्यवर्तत पुत्रस्ते पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.१५४.१३ ॥
రథ ఘోషతో భూమిని కంపింపజేస్తూ మీ కుమారుడు పాండవుల సేనపై దూసుకెళ్ళాడు.
7.154.14
स सन्निपातस्तुमुलस्तस्य तेषां च भारत ।
अभवत्सर्वसैन्यानामभावकरमो महान् ॥ ७.१५४.१४ ॥
భరతవంశీయుడా, వారి మధ్య జరిగిన ఆ ఘర్షణ భయంకరమైనది; అది సమస్త సేనలకు గొప్ప వినాశకరమైంది.
7.154.15
तथा हतेषु सैन्येषु तथा कृच्छ्रगतः स्वयम् ।
कच्चिद्दुर्योधनः सूत नाकार्षीत्पृष्ठतो रणम् ॥ ७.१५४.१५ ॥
సూతుడా, ఈ విధంగా సేనలు నశించి, అతడే కష్టంలో పడినప్పుడు, దుర్యోధనుడు యుద్ధం నుండి వెనుతిరగలేదా?
7.154.16
एकस्य च बहुनां च सन्निपातो महानभूत् ।
विशेषतो हि नृपतेर्विषमं प्रतिभाति मे ॥ ७.१५४.१६ ॥
ఒకడికి, అనేకులకు మధ్య మహా ఘర్షణ జరిగింది; ముఖ్యంగా రాజుకు ఇది అసమానంగా కనిపిస్తోంది.
7.154.17
सोऽत्यन्तसुखसंवृद्धो रक्ष्यो लोकस्य चेश्वरः ।
एको बहून्समासाद्य कच्चिन्नासीत्पराङ्मुखः ॥ ७.१५४.१७ ॥
అత్యంత సుఖంగా పెరిగినవాడు, లోకాన్ని రక్షించాల్సినవాడు, ప్రభువు అయిన అతడు, ఒంటరిగా అనేకులను ఎదుర్కొని వెనుదిరిగాడా?
7.154.18
द्रोणः कर्णः कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
नावारयन्कथं युद्धे राजानं राज्यकाङ्क्षिणः ॥ ७.१५४.१८ ॥
ద్రోణుడు, కర్ణుడు, కృపుడు, సాత్వతుడైన కృతవర్మ — రాజ్యాన్ని కోరిన రాజును యుద్ధంలో ఎలా అడ్డుకోలేదు?
7.154.19
सर्वोपायैर्हि युद्धेषु रक्षितव्यो महीपतिः ।
एषा नीतिः परा युद्धे दृष्टा तत्र मनीषिभिः ॥ ७.१५४.१९ ॥
యుద్ధాలలో అన్ని ఉపాయాలతో రాజును రక్షించాలి. యుద్ధంలో ఇదే శ్రేష్ఠమైన నీతి అని జ్ఞానులు చూశారు.
7.154.20
प्रविष्टे वै मम सुते परेषां वै महद्बलम् ।
मामका रथिनां श्रेष्ठाः किमकुर्वत स़ञ्जय ॥ ७.१५४.२० ॥
నా కుమారుడు శత్రువుల గొప్ప సైన్యంలోకి ప్రవేశించినప్పుడు, నా రథికులలో శ్రేష్ఠులు ఏమి చేశారు, సంజయా?
7.154.21
राजन्सङ्ग्राममाश्चर्यं पुत्रस्य तव भारत ।
एकस्य च बहूनां च शृणु मे ब्रुवतो ध्रुवम् ॥ ७.१५४.२१ ॥
రాజా, భరతవంశీయుడా, నీ కుమారుని ఆ యుద్ధం ఆశ్చర్యకరమైనది—ఒకడికి వ్యతిరేకంగా అనేకులు. నేను నిశ్చయంగా చెప్పేది వినుము.
7.154.22
द्रोणेन वार्यमाणोऽसौ कर्णेन च कृपेण च ।
प्राविशत्पाण्डवीं सेनां मकरः सागरं यथा ॥ ७.१५४.२२ ॥
ద్రోణుడు, కర్ణుడు, కృపుడు అడ్డుకున్నా, అతడు పాండవ సేనలోకి ప్రవేశించాడు—మకరం సముద్రంలోకి ప్రవేశించినట్లు.
7.154.23
किरन्निषुसहस्राणि तत्रतत्र तथातथा ।
पाञ्चालान्पाण्डवांश्चैव विव्याध निशितैः शरैः ॥ ७.१५४.२३ ॥
వేలాది బాణాలు కురిపిస్తూ, అక్కడక్కడ, అన్ని విధాలుగా, పాంచాలులను, పాండవులను వాడి బాణాలతో గుచ్చాడు.
7.154.24
यथोदयगतः सूर्यो रश्मिभिर्नाशयेत्तमः ।
तथा पुत्रस्तव बलं नाशयत्तन्महाबलः ॥ ७.१५४.२४ ॥
ఉదయించిన సూర్యుడు తన కిరణాలతో చీకటిని నశింపజేసినట్లు, నీ మహాబలుడైన కుమారుడు ఆ సేనను నశింపజేశాడు.
7.154.25
यथा मध्यन्दिने सूर्यं प्रतपन्तं गभस्तिभिः ।
तथा तव सुतं मध्ये प्रतपन्तं शरार्चिभिः।
न शेकुर्भारतं युद्धे पाण्डवाः समुदीक्षितुम् ॥ ७.१५४.२५ ॥
మధ్యాహ్నంలో సూర్యుడు తన కిరణాలతో ప్రకాశించినట్లు, నీ కుమారుడు యుద్ధమధ్యంలో బాణాగ్నిజ్వాలలతో ప్రజ్వలించాడు; పాండవులు యుద్ధంలో భారతుని చూడలేకపోయారు.
7.154.26
पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये ।
पर्यधावन्त पाञ्चाला वध्यमाना महात्मना ॥ ७.१५४.२६ ॥
శత్రువులను జయించడంలో ఉత్సాహం లేక, పారిపోవాలనే ఆసక్తితో, మహాత్ముని చేత వధించబడుతూ పాంచాలులు నలుదిక్కులా పరుగెత్తారు.
7.154.27
रुक्मपुङ्खैः प्रसन्नाग्रैस्तव पुत्रेण धन्विना ।
अर्द्यमानाः शरैस्तूर्णं न्यपतन्पाण्डुसैनिकाः ॥ ७.१५४.२७ ॥
బంగారు రెక్కలు, ప్రకాశించే కొనలు గల బాణాలతో నీ ధనుర్ధారి కుమారుడు బాధించగా, పాండవ సైనికులు వెంటనే పడిపోయారు.
7.154.28
व्यद्रवंश्च भयाद्योधा दृष्ट्वा तं परमाहवे ।
व्यात्ताननमिव प्राप्तमन्तकं प्राणहारिणम् ॥ ७.१५४.२८ ॥
మహాసంగ్రామంలో అతనిని చూసి యోధులు భయంతో పారిపోయారు; నోరు తెరిచి ప్రాణాలు హరించే మృత్యువు వచ్చినట్లు అతడు కనిపించాడు.
7.154.29
न तादृशं रमे कर्म कृतवन्तस्तु तावकाः ।
यादृशं कृतवान्राजा पुत्रस्तव विशाम्पते ॥ ७.१५४.२९ ॥
ఓ ప్రజాపాలకా! నీ వారెవ్వరూ అలాంటి కార్యం చేయలేదు; నీ కుమారుడైన రాజు చేసినట్లుగా నేను ఆనందించను.
7.154.30
पुत्रेण तव सा सेना पाण्डवी मथिता रणे ।
नलिनी द्विरदेनेव समन्तात्फुल्लपङ्कजा ॥ ७.१५४.३० ॥
వికసించిన కమలాలతో నిండిన సరస్సును ఏనుగు నలుదిక్కులా కలచివేసినట్లు, నీ కుమారుడు యుద్ధంలో పాండవ సేనను చిందరవందర చేశాడు.
7.154.31
क्षीणतोयानिलार्काभ्यां हतत्विडिव पद्मिनी ।
बभूव पाण्डवी सेना तव पुत्रस्य तेजसा ॥ ७.१५४.३१ ॥
నీరు ఇంకిపోయి, గాలికి సూర్యునికి వాడిపోయిన పద్మినిలా, నీ కుమారుని తేజస్సుతో పాండవ సేన కాంతిహీనమైంది.
7.154.32
पाण्डुसेनां हतां दृष्ट्वा तव पुत्रेण भारत ।
भीमसेनपुरोगास्तु पाञ्चालाः समुपाद्रवन् ॥ ७.१५४.३२ ॥
భరతవంశీయుడా! నీ కుమారుని చేత పాండవ సేన హతమవడం చూసి, భీమసేనుని ముందుంచుకుని పాంచాలులు ముందుకు ఉరికారు.
7.154.33
स भीमसेनं दशभिर्माद्रीपुत्रौ त्रिभिस्त्रिभिः ।
विराटद्रुपदौ षड्भिः शतेन च शिखण्डिनम् ॥ ७.१५४.३३ ॥
అతడు భీమసేనుని పది బాణాలతో, మాద్రీ కుమారులిద్దరిని ఒక్కొక్కరిని మూడేసి బాణాలతో, విరాటుని, ద్రుపదుని ఆరేసి బాణాలతో, శిఖండిని వందతో కొట్టాడు.
7.154.34
धृष्टद्युम्नं च सप्तत्या धर्मपुत्रं च सप्तभिः ।
केकयांश्चैव चेदींश्च बहुभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.१५४.३४ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుని డెబ్బైతో, ధర్మపుత్రుని ఏడుతో, కేకయులను, చేదులను అనేక వాడి బాణాలతో కొట్టాడు.
7.154.35
सात्वतं पञ्चभिर्विद्धा द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः ।
घटोत्कचं च समरे विद्ध्वा सिंह इवानदत् ॥ ७.१५४.३५ ॥
సాత్వతుని (సాత్యకిని) ఐదు బాణాలతో, ద్రౌపదీ కుమారులను ఒక్కొక్కరిని మూడేసితో, ఘటోత్కచుని యుద్ధంలో కొట్టి, అతడు సింహంలా గర్జించాడు.
7.154.36
शतशश्चापरान्योधान्सद्विपांश्च महारणे ।
शरैरवचकर्तोग्रैः क्रुद्धोऽन्तक इव प्रजाः ॥ ७.१५४.३६ ॥
మహాయుద్ధంలో అతడు వందల కొద్దీ ఇతర యోధులను, ఏనుగులతో సహా, భయంకర బాణాలతో నరికాడు—కోపించిన యముడు ప్రాణులను నాశనం చేసినట్లు.
7.154.37
सा तेन पाण्डवी सेना वध्यमाना शिलीमुखैः ।
तव पुत्रेण सङ्ग्रामे विदुद्राव नराधिप ॥ ७.१५४.३७ ॥
ఓ నరాధిపా, నీ కుమారుడు యుద్ధంలో బాణాలతో కొట్టగా ఆ పాండవ సేన చెల్లాచెదురై పారిపోయింది.
7.154.38
तं तपन्तमिवादित्यं कुरुराजं महाहवे ।
नाशकन्वीक्षितुं राजन्पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ॥ ७.१५४.३८ ॥
ఓ రాజా, ఆ మహాయుద్ధంలో సూర్యునిలా తపించే కురురాజును పాండుపుత్రుని సైనికులు చూడలేకపోయారు.
7.154.39
ततो युधिष्ठिरो राजा कुपितो राजसत्तम ।
अभ्यधावत्कुरुपतिं तव पुत्रं जिघांसया ॥ ७.१५४.३९ ॥
అప్పుడు రాజశ్రేష్ఠా, కోపించిన రాజు యుధిష్ఠిరుడు చంపాలనే కోరికతో కురుపతి, నీ కుమారుడి మీదకు దూకాడు.
7.154.40
तावुभौ युधि कौरव्यौ समीयतुररिन्दमौ ।
स्वार्थहेतोः पराक्रान्तौ दुर्योधनयुधिष्ठिरौ ॥ ७.१५४.४० ॥
యుద్ధంలో ఆ ఇద్దరు కౌరవులు, శత్రువులను అణచువారు, తమ స్వార్థం కోసం పరాక్రమంతో దుర్యోధనుడు, యుధిష్ఠిరుడు ఎదురెదురుగా తలపడ్డారు.
7.154.41
ततो दुर्योधनः क्रुद्धः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
विव्याध दशभिस्तूर्णं ध्वजं चिच्छेद चेषुणा ॥ ७.१५४.४१ ॥
అప్పుడు కోపించిన దుర్యోధనుడు వంగిన కణుపులుగల బాణాలతో పది బాణాలతో వేగంగా గాయపరచి, ఒక బాణంతో ధ్వజాన్ని ఛేదించాడు.
7.154.42
इन्द्रसेनं त्रिभिश्चैव ललाटे जघ्निवान्नृप ।
सारथिं दयितं राज्ञः पाण्डवस्य महात्मनः ॥ ७.१५४.४२ ॥
ఓ రాజా, మూడు బాణాలతో ఇంద్రసేనుని నుదుటిపై కొట్టాడు — మహాత్ముడైన పాండవ రాజుకు ప్రియమైన సారథిని.
7.154.43
धनुश्च पुनरन्येन चकर्तास्य महारथः ।
चतुर्भिश्चतुरश्चैव बाणैर्विव्याध वाजिनाः ॥ ७.१५४.४३ ॥
ఆ మహారథుడు మరొక బాణంతో అతని ధనుస్సును మళ్లీ ఖండించాడు; నాలుగు బాణాలతో అతని నాలుగు గుర్రాలను గుచ్చాడు.
7.154.44
ततो युधिष्ठिरः क्रुद्धो निमेषादिव कार्मुकम् ।
अन्यदादाय वेगेन कौरवं प्रत्यवारयत् ॥ ७.१५४.४४ ॥
అప్పుడు కోపించిన యుధిష్ఠిరుడు క్షణంలో మరొక ధనుస్సును తీసుకుని వేగంగా కౌరవుని అడ్డుకున్నాడు.
7.154.45
तस्य तान्निघ्नतः शत्रून्रुक्मपृष्ठं महद्धनुः ।
भल्लाभ्यां पण्डवो ज्येष्ठस्त्रिधा चिच्छेद मारिष ॥ ७.१५४.४५ ॥
ఓ మారిష! అతడు ఆ శత్రువులను కొడుతుండగా, జ్యేష్ఠ పాండవుడు రెండు భల్లాలతో అతని బంగారు వీపున్న గొప్ప ధనుస్సును మూడు ముక్కలుగా ఖండించాడు.
7.154.46
विव्याध चैनं दशभिः सम्यगस्तैः शितैः शरैः ।
मर्म भित्त्वा तु ते सर्वे संलग्नाः क्षितिमाविशन् ॥ ७.१५४.४६ ॥
అతడు పది పదునైన, సరిగ్గా సిద్ధమైన అస్త్రబాణాలతో అతన్ని చక్కగా గుచ్చాడు; అవి మర్మస్థానాలను చీల్చి, అన్నీ నాటుకుని భూమిలో దిగిపోయాయి.
7.154.47
ततः परिवृता योधाः परिवव्रुर्युधिष्ठिरम् ।
वृत्रेण सह युध्यन्तं यद्वद्देवाः शतक्रतुम् ॥ ७.१५४.४७ ॥
అప్పుడు చుట్టుముట్టిన యోధులు యుధిష్ఠిరుని చుట్టుముట్టారు; వృత్రునితో పోరాడుతున్న శతక్రతువు (ఇంద్రుడు)ను దేవతలు చుట్టుముట్టినట్లు.
7.154.48
ततो युधिष्ठिरो राजा तव पुत्रस्य मारिष ।
शरं च सूर्यरश्म्याभमत्युग्रमनिवारणम्।
हा हतोऽसीति राजानमुक्त्वाऽमुञ्चद्युधिष्ठिरः ॥ ७.१५४.४८ ॥
ఓ మారిష! అప్పుడు రాజు యుధిష్ఠిరుడు సూర్యకిరణాల వంటి కాంతి గల, అత్యంత ఉగ్రమైన, అడ్డుకోలేని బాణాన్ని — 'అయ్యో, నీవు హతుడవయ్యావు!' అని రాజుతో అంటూ — ప్రయోగించాడు.
7.154.49
स तेनाकर्णमुक्तेन विद्धो बाणेन कौरवः ।
निषसाद रथोपस्थे भृशं सम्मूढचेतनः ॥ ७.१५४.४९ ॥
చెవి వరకు లాగి వదిలిన ఆ బాణంతో గుచ్చబడిన ఆ కౌరవుడు తీవ్రంగా మూర్ఛితచిత్తుడై రథ పీఠంపై కూర్చున్నాడు.
7.154.50
ततः पाञ्चाल्यसेनानां भृशमासीद्रवो महान् ।
हतो राजेति राजेन्द्र मुदितानां समन्ततः ॥ ७.१५४.५० ॥
అప్పుడు పాంచాల సేనలలో గొప్ప కోలాహలం చెలరేగింది — 'రాజు చంపబడ్డాడు!' అని, ఓ రాజేంద్రా, అన్ని వైపులా సంతోషించినవారు అరిచారు.
7.154.51
बाणशब्दरवश्चोग्रः शुश्रुवे तत्र मारिष ।
अथ द्रोणो द्रुतं तत्र प्रत्यदृश्यत संयुगे ॥ ७.१५४.५१ ॥
అక్కడ బాణాల శబ్దపు భయంకర ధ్వని వినిపించింది, ఓ మారిషా; అప్పుడు ద్రోణుడు వేగంగా అక్కడ యుద్ధంలో కనిపించాడు.
7.154.52
हृष्टो दुर्योधनश्चापि दृढमादाय कार्मुकम् ।
तिष्ठतिष्ठेति राजानं ब्रुवन्पाण्डवमभ्ययात् ॥ ७.१५४.५२ ॥
సంతోషించిన దుర్యోధనుడు కూడా దృఢమైన విల్లును తీసుకుని, 'నిలు నిలు!' అంటూ పాండవ రాజును ఎదుర్కొని పరుగెత్తాడు.
7.154.53
प्रत्युद्ययुस्तं त्वरिताः पाञ्चाला जयगृद्धिनः ।
तान्द्रोणः प्रतिजग्राह परीप्सन्कुरुसत्तमम्।
चण्डवातः समुद्वूतो मेघानम्बुमुचो यथा ॥ ७.१५४.५३ ॥
జయాన్ని కోరిన పాంచాలురు త్వరగా అతన్ని ఎదుర్కొనడానికి పరుగెత్తారు; కురుశ్రేష్ఠుడిని రక్షించాలని కోరి ద్రోణుడు వారిని అడ్డుకున్నాడు, ప్రచండ వాయువు లేచి నీటిని కురిసే మేఘాలను ఎదుర్కొన్నట్లు.
7.154.54
ततो राजन्महानासीत्सङ्ग्रामो भूरिवर्धनः ।
तावकानां परेषां च समेतानां युयुत्सया ॥ ७.१५४.५४ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, మీ వారికి మరియు శత్రువులకు మధ్య, యుద్ధేచ్ఛతో కూడిన వారి మధ్య, గొప్ప సంగ్రామం ప్రారంభమై అత్యధికంగా పెరిగింది.