ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.154
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.154.1
तदुदीर्णं रथाश्वौघं बलं तव जनाधिप ।
पाण्डुसेनामतिक्रम्य योधयामास सर्वतः ॥ ७.१५४.१ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਥਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਉਮੜਦੀ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਪਾਂਡਵ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਲੜਨ ਲੱਗੀ।
7.154.2
पाञ्चालाः कुरवश्चैव योधयन्तः परस्परम् ।
यमराष्ट्राय महते परलोकाय दीक्षिताः ॥ ७.१५४.२ ॥
ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਕੁਰੂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਯਮਰਾਸ਼ਟਰ ਰੂਪੀ ਪਰਲੋਕ ਲਈ ਦੀਖਿਅਤ ਹੋ ਗਏ।
7.154.3
शूराः शूरैः समागम्य शरतोमरशक्तिभिः ।
विव्यधुः समरेऽन्योन्यं निन्युश्चैव यमक्षयम् ॥ ७.१५४.३ ॥
ਸੂਰਮੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ, ਤੋਮਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਰਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਯਮਲੋਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
7.154.4
रथिनां रथिभिः सार्धं रुधिरस्रावदारुणम् ।
प्रावर्तत महद्युद्धं निघ्नतामितरेतरम् ॥ ७.१५४.४ ॥
ਰਥੀਆਂ ਦਾ ਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ।
7.154.5
वारणाश्च महाराज समासाद्य परस्परम् ।
विषाणैर्दारयामासुः सुसङ्क्रुद्धा मदोत्कटाः ॥ ७.१५४.५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਦ ਨਾਲ ਭਰੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹਾਥੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭਿੜ ਕੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਲੱਗੇ।
7.154.6
हयारोहान्हयारोहाः प्रासशक्तिपरश्वथैः ।
बिभिदुस्तुमुले युद्धे प्रार्थयन्तो महद्यशः ॥ ७.१५४.६ ॥
ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੇਜ਼ਿਆਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਮੁਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਵੱਡੇ ਯਸ਼ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
7.154.7
पत्तयश्च महाबाहो शतशः शस्त्रपाणयः ।
अन्योन्यमार्दयन्राजन्नित्यं यत्ताः पराक्रमे ॥ ७.१५४.७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰ ਲੈ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰਾਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਜਤਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
7.154.8
गोत्राणां नामधेयानां कुलानां चैव मारिष ।
श्रवणाद्धि विजानीमः पाञ्चालान्कुरुभिः सह ॥ ७.१५४.८ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ, ਗੋਤਾਂ, ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕੁਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪਾਂਚਾਲ ਕੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਸਨ।
7.154.9
तेऽन्योन्यं समरे योधाः शरशक्तिपरश्वथैः ।
प्रैषयन्परलोकाय विचरन्तो ह्यभीतवत् ॥ ७.१५४.९ ॥
ਉਹ ਯੋਧੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਰਲੋਕ ਭੇਜਦੇ ਸਨ, ਨਿਡਰ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਦੇ ਹੋਏ।
7.154.10
शरैर्दश दिशो राजंस्तेषां मुक्तैः सहस्रशः ।
न भ्राजन्ते यथा पूर्वं भास्करस्य च नाशनात् ॥ ७.१५४.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਚਮਕੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਛਿਪਣ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
7.154.11
तथा प्रयुध्यमानेषु पाण्डवेयेषु भारत ।
दुर्योधनो महाराज व्यवागाहत तद्बलम् ॥ ७.१५४.११ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪਾਂਡਵ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਉਸ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜਿਆ।
7.154.12
सैन्धवस्य वधेनैव भृशं दुःखसमन्वितः ।
मर्तव्यमिति संचिन्त्य प्राविशच्च द्विषद्बलम् ॥ ७.१५४.१२ ॥
ਸੈਂਧਵ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਹੀ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, 'ਮਰਨਾ ਹੀ ਹੈ' ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਵੈਰੀ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜਿਆ।
7.154.13
नादयन्रथघोषेण कम्पयन्निव मेदिनीम् ।
अभ्यवर्तत पुत्रस्ते पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ७.१५४.१३ ॥
ਰਥਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
7.154.14
स सन्निपातस्तुमुलस्तस्य तेषां च भारत ।
अभवत्सर्वसैन्यानामभावकरमो महान् ॥ ७.१५४.१४ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਹ ਟੱਕਰ ਭਿਆਨਕ ਹੋਈ; ਸਾਰੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਲਈ ਉਹ ਮਹਾਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਬਣੀ।
7.154.15
तथा हतेषु सैन्येषु तथा कृच्छ्रगतः स्वयम् ।
कच्चिद्दुर्योधनः सूत नाकार्षीत्पृष्ठतो रणम् ॥ ७.१५४.१५ ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਰਣ ਤੋਂ ਪਿੱਠ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ?
7.154.16
एकस्य च बहुनां च सन्निपातो महानभूत् ।
विशेषतो हि नृपतेर्विषमं प्रतिभाति मे ॥ ७.१५४.१६ ॥
ਇੱਕ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੀ ਟੱਕਰ ਹੋਈ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਲਈ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਅਸਮਾਨ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
7.154.17
सोऽत्यन्तसुखसंवृद्धो रक्ष्यो लोकस्य चेश्वरः ।
एको बहून्समासाद्य कच्चिन्नासीत्पराङ्मुखः ॥ ७.१५४.१७ ॥
ਅਤਿ ਸੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲਿਆ, ਲੋਕ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਸੁਆਮੀ ਉਹ, ਇਕੱਲਾ ਬਹੁਤਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਕੀ ਪਿੱਠ ਨਹੀਂ ਫੇਰਿਆ?
7.154.18
द्रोणः कर्णः कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः ।
नावारयन्कथं युद्धे राजानं राज्यकाङ्क्षिणः ॥ ७.१५४.१८ ॥
ਦ੍ਰੋਣ, ਕਰਨ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸਾਤਵਤ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ — ਰਾਜ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਰੋਕਿਆ?
7.154.19
सर्वोपायैर्हि युद्धेषु रक्षितव्यो महीपतिः ।
एषा नीतिः परा युद्धे दृष्टा तत्र मनीषिभिः ॥ ७.१५४.१९ ॥
ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨੀਤੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਨੇ ਵੇਖੀ ਹੈ।
7.154.20
प्रविष्टे वै मम सुते परेषां वै महद्बलम् ।
मामका रथिनां श्रेष्ठाः किमकुर्वत स़ञ्जय ॥ ७.१५४.२० ॥
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਸੰਜਯ?
7.154.21
राजन्सङ्ग्राममाश्चर्यं पुत्रस्य तव भारत ।
एकस्य च बहूनां च शृणु मे ब्रुवतो ध्रुवम् ॥ ७.१५४.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਉਹ ਯੁੱਧ ਅਚਰਜ ਸੀ—ਇੱਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬਹੁਤੇ। ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨਾਲ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਣ।
7.154.22
द्रोणेन वार्यमाणोऽसौ कर्णेन च कृपेण च ।
प्राविशत्पाण्डवीं सेनां मकरः सागरं यथा ॥ ७.१५४.२२ ॥
ਦ੍ਰੋਣ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਦੇ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ—ਮਕਰ ਜਿਵੇਂ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
7.154.23
किरन्निषुसहस्राणि तत्रतत्र तथातथा ।
पाञ्चालान्पाण्डवांश्चैव विव्याध निशितैः शरैः ॥ ७.१५४.२३ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਵਰਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.154.24
यथोदयगतः सूर्यो रश्मिभिर्नाशयेत्तमः ।
तथा पुत्रस्तव बलं नाशयत्तन्महाबलः ॥ ७.१५४.२४ ॥
ਜਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਿਆ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਸੈਨਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
7.154.25
यथा मध्यन्दिने सूर्यं प्रतपन्तं गभस्तिभिः ।
तथा तव सुतं मध्ये प्रतपन्तं शरार्चिभिः।
न शेकुर्भारतं युद्धे पाण्डवाः समुदीक्षितुम् ॥ ७.१५४.२५ ॥
ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਸੀ; ਪਾਂਡਵ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਵੇਖ ਵੀ ਨਾ ਸਕੇ।
7.154.26
पलायनकृतोत्साहा निरुत्साहा द्विषज्जये ।
पर्यधावन्त पाञ्चाला वध्यमाना महात्मना ॥ ७.१५४.२६ ॥
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਗੁਆ ਕੇ, ਭੱਜਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋਏ ਪਾਂਚਾਲ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਦੌੜੇ।
7.154.27
रुक्मपुङ्खैः प्रसन्नाग्रैस्तव पुत्रेण धन्विना ।
अर्द्यमानाः शरैस्तूर्णं न्यपतन्पाण्डुसैनिकाः ॥ ७.१५४.२७ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਅਤੇ ਚਮਕਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਿਕ ਛੇਤੀ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਏ।
7.154.28
व्यद्रवंश्च भयाद्योधा दृष्ट्वा तं परमाहवे ।
व्यात्ताननमिव प्राप्तमन्तकं प्राणहारिणम् ॥ ७.१५४.२८ ॥
ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਯੋਧੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਏ; ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਮੌਤ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੋਵੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦਿਸਿਆ।
7.154.29
न तादृशं रमे कर्म कृतवन्तस्तु तावकाः ।
यादृशं कृतवान्राजा पुत्रस्तव विशाम्पते ॥ ७.१५४.२९ ॥
ਹੇ ਪਰਜਾ ਦੇ ਪਾਲਕ! ਤੁਹਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰਮ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।
7.154.30
पुत्रेण तव सा सेना पाण्डवी मथिता रणे ।
नलिनी द्विरदेनेव समन्तात्फुल्लपङ्कजा ॥ ७.१५४.३० ॥
ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਥ ਦਿੱਤਾ।
7.154.31
क्षीणतोयानिलार्काभ्यां हतत्विडिव पद्मिनी ।
बभूव पाण्डवी सेना तव पुत्रस्य तेजसा ॥ ७.१५४.३१ ॥
ਪਾਣੀ ਸੁੱਕ ਜਾਣ ਅਤੇ ਹਵਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਝੁਲਸੇ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰ ਵਾਂਗ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਨਿਸਤੇਜ ਹੋ ਗਈ।
7.154.32
पाण्डुसेनां हतां दृष्ट्वा तव पुत्रेण भारत ।
भीमसेनपुरोगास्तु पाञ्चालाः समुपाद्रवन् ॥ ७.१५४.३२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਪਾਂਚਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
7.154.33
स भीमसेनं दशभिर्माद्रीपुत्रौ त्रिभिस्त्रिभिः ।
विराटद्रुपदौ षड्भिः शतेन च शिखण्डिनम् ॥ ७.१५४.३३ ॥
ਉਸਨੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਰਾਟ ਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ ਨੂੰ ਛੇ-ਛੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਸੌ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.154.34
धृष्टद्युम्नं च सप्तत्या धर्मपुत्रं च सप्तभिः ।
केकयांश्चैव चेदींश्च बहुभिर्निशितैः शरैः ॥ ७.१५४.३४ ॥
ਉਸਨੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਸੱਤਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੱਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਕੇਕਯਾਂ ਤੇ ਚੇਦੀਆਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
7.154.35
सात्वतं पञ्चभिर्विद्धा द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः ।
घटोत्कचं च समरे विद्ध्वा सिंह इवानदत् ॥ ७.१५४.३५ ॥
ਸਾਤਵਤ (ਸਾਤਯਕੀ) ਨੂੰ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਘਟੋਤਕਚ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ।
7.154.36
शतशश्चापरान्योधान्सद्विपांश्च महारणे ।
शरैरवचकर्तोग्रैः क्रुद्धोऽन्तक इव प्रजाः ॥ ७.१५४.३६ ॥
ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ ਯੋਧਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਸੁੱਟਿਆ—ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ।
7.154.37
सा तेन पाण्डवी सेना वध्यमाना शिलीमुखैः ।
तव पुत्रेण सङ्ग्रामे विदुद्राव नराधिप ॥ ७.१५४.३७ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਉਹ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਈ।
7.154.38
तं तपन्तमिवादित्यं कुरुराजं महाहवे ।
नाशकन्वीक्षितुं राजन्पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ॥ ७.१५४.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤਪਦੇ ਕੁਰੂਰਾਜ ਨੂੰ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਵੇਖ ਨਾ ਸਕੇ।
7.154.39
ततो युधिष्ठिरो राजा कुपितो राजसत्तम ।
अभ्यधावत्कुरुपतिं तव पुत्रं जिघांसया ॥ ७.१५४.३९ ॥
ਤਦ ਹੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕੁਰੂਪਤੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ ਝਪਟ ਪਿਆ।
7.154.40
तावुभौ युधि कौरव्यौ समीयतुररिन्दमौ ।
स्वार्थहेतोः पराक्रान्तौ दुर्योधनयुधिष्ठिरौ ॥ ७.१५४.४० ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕੌਰਵ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਸਵਾਰਥ ਲਈ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਏ।
7.154.41
ततो दुर्योधनः क्रुद्धः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
विव्याध दशभिस्तूर्णं ध्वजं चिच्छेद चेषुणा ॥ ७.१५४.४१ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਧੁਜਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।
7.154.42
इन्द्रसेनं त्रिभिश्चैव ललाटे जघ्निवान्नृप ।
सारथिं दयितं राज्ञः पाण्डवस्य महात्मनः ॥ ७.१५४.४२ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਸੇਨ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ — ਜੋ ਮਹਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸਾਰਥੀ ਸੀ।
7.154.43
धनुश्च पुनरन्येन चकर्तास्य महारथः ।
चतुर्भिश्चतुरश्चैव बाणैर्विव्याध वाजिनाः ॥ ७.१५४.४३ ॥
ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਦੂਜੇ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਫਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਾਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.154.44
ततो युधिष्ठिरः क्रुद्धो निमेषादिव कार्मुकम् ।
अन्यदादाय वेगेन कौरवं प्रत्यवारयत् ॥ ७.१५४.४४ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੌਰਵ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
7.154.45
तस्य तान्निघ्नतः शत्रून्रुक्मपृष्ठं महद्धनुः ।
भल्लाभ्यां पण्डवो ज्येष्ठस्त्रिधा चिच्छेद मारिष ॥ ७.१५४.४५ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼! ਉਹ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੇਠੇ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਦੋ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਿੰਨ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
7.154.46
विव्याध चैनं दशभिः सम्यगस्तैः शितैः शरैः ।
मर्म भित्त्वा तु ते सर्वे संलग्नाः क्षितिमाविशन् ॥ ७.१५४.४६ ॥
ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਸ ਤਿੱਖੇ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਧਸ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।
7.154.47
ततः परिवृता योधाः परिवव्रुर्युधिष्ठिरम् ।
वृत्रेण सह युध्यन्तं यद्वद्देवाः शतक्रतुम् ॥ ७.१५४.४७ ॥
ਤਦ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਸੀ।
7.154.48
ततो युधिष्ठिरो राजा तव पुत्रस्य मारिष ।
शरं च सूर्यरश्म्याभमत्युग्रमनिवारणम्।
हा हतोऽसीति राजानमुक्त्वाऽमुञ्चद्युधिष्ठिरः ॥ ७.१५४.४८ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼! ਤਦ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਅਤਿ ਉਗਰ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਇੱਕ ਬਾਣ — 'ਹਾਏ, ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ!' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲ — ਛੱਡਿਆ।
7.154.49
स तेनाकर्णमुक्तेन विद्धो बाणेन कौरवः ।
निषसाद रथोपस्थे भृशं सम्मूढचेतनः ॥ ७.१५४.४९ ॥
ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਖਿੱਚ ਕੇ ਛੱਡੇ ਗਏ ਉਸ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਕੌਰਵ ਬਹੁਤ ਬੇਹੋਸ਼ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਰੱਥ ਦੇ ਫ਼ਰਸ਼ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
7.154.50
ततः पाञ्चाल्यसेनानां भृशमासीद्रवो महान् ।
हतो राजेति राजेन्द्र मुदितानां समन्ततः ॥ ७.१५४.५० ॥
ਤਦ ਪਾਂਚਾਲ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ — 'ਰਾਜਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ!' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਲੋਕ ਬੋਲੇ।
7.154.51
बाणशब्दरवश्चोग्रः शुश्रुवे तत्र मारिष ।
अथ द्रोणो द्रुतं तत्र प्रत्यदृश्यत संयुगे ॥ ७.१५४.५१ ॥
ਉੱਥੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਣਾ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼; ਤਦ ਦ੍ਰੋਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਦਿਸੇ।
7.154.52
हृष्टो दुर्योधनश्चापि दृढमादाय कार्मुकम् ।
तिष्ठतिष्ठेति राजानं ब्रुवन्पाण्डवमभ्ययात् ॥ ७.१५४.५२ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, 'ਰੁਕ ਜਾ, ਰੁਕ ਜਾ!' ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਂਡਵ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਦੌੜ ਲਾਈ।
7.154.53
प्रत्युद्ययुस्तं त्वरिताः पाञ्चाला जयगृद्धिनः ।
तान्द्रोणः प्रतिजग्राह परीप्सन्कुरुसत्तमम्।
चण्डवातः समुद्वूतो मेघानम्बुमुचो यथा ॥ ७.१५४.५३ ॥
ਜਿੱਤ ਦੇ ਲੋਭੀ ਪਾਂਚਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੌੜੇ; ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਚੰਡ ਹਵਾ ਉੱਠ ਕੇ ਪਾਣੀ ਵਰ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।
7.154.54
ततो राजन्महानासीत्सङ्ग्रामो भूरिवर्धनः ।
तावकानां परेषां च समेतानां युयुत्सया ॥ ७.१५४.५४ ॥
ਤਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਛਿੜ ਗਿਆ ਜੋ ਬਹੁਤ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।