Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.156

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

7.156.1

तस्मिन्प्रविष्टे दुर्धर्षे सृञ्जयानमितौजसि ।
अमृष्यमाणे संरब्धे का वोऽभूद्वै मतिस्तदा ॥ ७.१५६.१ ॥

ସେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ଅମିତତେଜା ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କୁ ସହି ନ ପାରି କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ତୁମମାନଙ୍କ ମନରେ କେଉଁ ଚିନ୍ତା ଉଦୟ ହୋଇଥିଲା?

7.156.2

दुर्योधनं तथा पुत्रमुक्त्वा शास्त्रातिगं मम ।
यत्प्राविशदमेयात्मा किं पार्थः प्रत्यपद्यत ॥ ७.१५६.२ ॥

ଶାସ୍ତ୍ରଲଙ୍ଘନକାରୀ ମୋ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏହିପରି କହି, ଅମେୟାତ୍ମା ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ପାର୍ଥ କଅଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଲେ?

7.156.3

निहते सैन्धवे वीरे भूरिश्रवसि चैव ह ।
यदाऽभ्यगान्महातेजाः पाञ्चालानपराजितः ॥ ७.१५६.३ ॥

ସୈନ୍ଧବ ବୀର ଓ ଭୂରିଶ୍ରବା ନିହତ ହେବା ପରେ, ମହାତେଜା ଅପରାଜିତ ସେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲା ବେଳେ।

7.156.4

किममन्यत दुर्धर्षे प्रविष्टे शत्रुतापने ।
दुर्योधनस्तु किं कृत्यं प्राप्तकालममन्यत ॥ ७.१५६.४ ॥

ସେ ଦୁର୍ଧର୍ଷ, ଶତ୍ରୁତାପକ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ସେ କଅଣ ଭାବିଲା? ଏବଂ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସମୟୋଚିତ କେଉଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ମାନିଲେ?

7.156.5

के च तं वरदं वीरमन्वयुर्द्विजसत्तमम् ।
के चास्य पृष्ठतोऽगच्छन्वीराः शूरस्य युध्यतः।
के पुरस्तादवर्तन्त निघ्नन्तः शास्त्रवान्रणे ॥ ७.१५६.५ ॥

ବରଦାତା ସେ ବୀର, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ କିଏ ଅନୁସରଣ କଲା? ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ସେ ଶୂରଙ୍କ ପଛରେ କେଉଁ ବୀରମାନେ ଗଲେ? ରଣରେ ପ୍ରହାର କରୁ କରୁ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ କିଏ ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଠିଆ ହେଲେ?

7.156.6

मन्येऽहं पाण्डवान्सर्वान्भारद्वाजशरार्दितान् ।
शिशिरे कम्पमाना वै कृशा गाव इव प्रभो ॥ ७.१५६.६ ॥

ହେ ପ୍ରଭୋ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ଭରଦ୍ବାଜଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଶୀତଋତୁରେ କମ୍ପମାନ କୃଶ ଗାଈ ପରି ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।

7.156.7

प्रविश्य स महेष्वासः पाञ्चालानरिमर्दनः ।
कथं नु पुरुषव्याघ्रः पञ्चत्वमुपजग्मिवान् ॥ ७.१५६.७ ॥

ମହାଧନୁର୍ଧର, ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି କିପରି ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ?

7.156.8

सर्वेषु योधेषु च सङ्गतेषु ।
रात्रौ समेतेषु महारथेषु।
संलोड्यमानेषु पृथग्बलेषु ।
के वस्तदानीं मतिमन्त आसन् ॥ ७.१५६.८ ॥

ରାତିରେ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ମହାରଥୀମାନେ ସମବେତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ପୃଥକ ସେନାମାନେ ଆଲୋଡ଼ିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ?

7.156.9

हतांश्चैव विषक्तांश्च पराभूतांश्च शंससि ।
रथिनो विरथांश्चैव कृतान्युद्धेषु मामकान् ॥ ७.१५६.९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ, ଫସିଥିବା, ପରାଜିତ ଏବଂ ରଥୀ ଓ ବିରଥ ମୋ' ଲୋକମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ତୁମେ କହୁଛ।

7.156.10

तेषां संलोड्यमानानां पाण्डवैर्हतचेतसाम् ।
अन्धे तमसि मग्नानामभवत्का मतिस्तदा ॥ ७.१५६.१० ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଲୋଡ଼ିତ, ହତଚିତ୍ତ, ଅନ୍ଧ ଅନ୍ଧକାରରେ ମଗ୍ନ ସେମାନଙ୍କର ସେତେବେଳେ କି ମତି ଥିଲା?

7.156.11

प्रहृष्टांश्चाप्युदग्रांश्च सन्तुष्टांश्चैव पाण्डवान् ।
शंससीहाप्रहृष्टांश्च विभ्रष्टांश्चैव मामकान् ॥ ७.१५६.११ ॥

ଏଠାରେ ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ, ଉତ୍ସାହୀ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କହୁଛ; ଏବଂ ମୋ' ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଅପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଭ୍ରଷ୍ଟ କହୁଛ।

7.156.12

कथमेषां तदा तत्र पार्थानामपलायिनाम् ।
प्रकाशमभवद्रात्रौ कथं कुरुषु सञ्जय ॥ ७.१५६.१२ ॥

ହେ ସଞ୍ଜୟ, ସେଠାରେ ସେତେବେଳେ, ରାତିରେ, ପଳାଇ ନ ଥିବା ସେହି ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଲୋକ କିପରି ହେଲା? କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାହା କିପରି ହେଲା?

7.156.13

रात्रियुद्धे तदा राजन्वर्तमाने सुदारुणे ।
द्रोणमभ्यद्रवन्सर्वे पाण्डवाः सह सोमकैः ॥ ७.१५६.१३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ରାତ୍ରିଯୁଦ୍ଧ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଚାଲୁଥିଲା; ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ସୋମକମାନଙ୍କ ସହ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।

7.156.14

ततो द्रोणः केकयांश्च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजान् ।
सम्प्रैषयत्प्रेतलोकं सर्वानिषुभिराशुगैः ॥ ७.१५६.१४ ॥

ତାପରେ ଦ୍ରୋଣ କେକୟମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ବାଣରେ ପ୍ରେତଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।

7.156.15

तस्य प्रमुखतो राजन्येऽवर्तन्त महारथाः ।
तान्सर्वान्प्रेषयामास पितृलोकं स भारत ॥ ७.१५६.१५ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଥିବା ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ, ହେ ଭାରତ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପିତୃଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।

7.156.16

प्रमथ्नन्तं तदा वीरान्भारद्वाजं महारथम् ।
अभ्यवर्तत सङ्क्रुद्धः शिबी राजा प्रतापवान् ॥ ७.१५६.१६ ॥

ସେତେବେଳେ ବୀରମାନଙ୍କୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କରୁଥିବା ମହାରଥୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଉପରେ କ୍ରୋଧରେ ପ୍ରତାପୀ ରାଜା ଶିବି ଆଗେଇଲେ।

7.156.17

तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य पाण्डवानां महारथम् ।
विव्याध दशभिर्द्रोणः सर्वपारशवैः शितैः ॥ ७.१५६.१७ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେହି ମହାରଥୀଙ୍କୁ ଧାଇଁ ଆସୁଥିବାର ଦେଖି ଦ୍ରୋଣ ସର୍ବ-ପାରଶବ ନାମକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଦଶଟି ବାଣ ମାରି ତାଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ।

7.156.18

तं शिबिः प्रतिविव्याध त्रिंशता निशितैः शरैः ।
सारथिं चास्य भुल्लेन स्मयमानो न्यपातयत् ॥ ७.१५६.१८ ॥

ଶିବି ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତିରିଶଟି ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ; ହସି ହସି ଗୋଟିଏ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ପାତିତ କଲେ।

7.156.19

तस्य द्रोणो हयान्हत्वा सारथिं च महात्मनः ।
अथाऽस्य सशिरस्त्राणं शिरः कायादपाहरत् ॥ ७.१५६.१९ ॥

ଦ୍ରୋଣ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଘୋଡା ଓ ସାରଥିଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ତା'ପରେ ଶିରସ୍ତ୍ରାଣ ସହିତ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଶରୀରରୁ କାଟି ଦେଲେ।

7.156.20

ततोऽस्य सारथिं क्षिप्रमन्यं दुर्योधनोऽदिशत् ।
स तेन सङ्गृहीताश्वः पुनरभ्यद्रवद्रिपून् ॥ ७.१५६.२० ॥

ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସାରଥି ନିଯୁକ୍ତ କଲେ; ସେ ଘୋଡା ସମ୍ଭାଳି ପୁଣି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।

7.156.21

कलिङ्गानामनीकेन कालिङ्गस्य सुतो रणे ।
पूर्वं पितृवधात्क्रुद्धौ भीमसेनमुपाद्रवत् ॥ ७.१५६.२१ ॥

କଳିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ସହିତ କାଳିଙ୍ଗଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପିତାଙ୍କ ବଧ ଯୋଗୁ ପୂର୍ବରୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ରଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲା।

7.156.22

स भीमं पञ्चभिर्विद्ध्वा पुनर्विव्याध सप्तभिः ।
विशोकं त्रिभिरानर्च्छद्वजमेकेन पत्रिणा ॥ ७.१५६.२२ ॥

ସେ ଭୀମଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲା, ପୁଣି ସାତରେ ବିଦ୍ଧ କଲା; ତିନିରେ ବିଶୋକଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା ଓ ଏକ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ଧ୍ୱଜା କାଟିଦେଲା।

7.156.23

कलिङ्गानां तु तं शूरं क्रुद्धं क्रुद्धो वृकोदरः ।
रथाद्रथमभिद्रुत्य मुष्टिनाऽभिजघान ह ॥ ७.१५६.२३ ॥

କଳିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସେହି କ୍ରୋଧୀ ବୀର ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ବୃକୋଦର ଏକ ରଥରୁ ଅନ୍ୟ ରଥକୁ ଡେଇଁ ମୁଷ୍ଟିରେ ତାକୁ ଆଘାତ କଲେ।

7.156.24

तस्य मुष्टिहतस्याजौ पाण्डवेन बलीयसा ।
सर्वाण्यस्थीनि सहसा प्रापतन्वै पृथक्पृथक् ॥ ७.१५६.२४ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳବାନ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମୁଷ୍ଟିରେ ଆହତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ହାଡ଼ ହଠାତ୍ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଗଲା।

7.156.25

तस्मिन्हते तदा तेन सिंहनादो महानभूत् ।
पाञ्चालानां महाराज साधुसाध्विति पाण्डवम् ॥ ७.१५६.२५ ॥

ସେ ନିହତ ହେଲେ ସେ ଦ୍ୱାରା ମହାସିଂହନାଦ ହେଲା। ହେ ମହାରାଜ, ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ 'ସାଧୁ ସାଧୁ' କହିଲେ।

7.156.26

तं कर्णो भ्रातरश्चास्य नामृष्यन्त परन्तप ।
ते भीमसेनं नाराचैर्जघ्नुराशीविषोपमैः ॥ ७.१५६.२६ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ତାହା ସହିଲେ ନାହିଁ। ହେ ଶତ୍ରୁତାପନ, ସେମାନେ ବିଷଧର ସାପ ପରି ଲୌହବାଣରେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।

7.156.27

ततः शत्रुरथं त्यक्त्वा भीमो द्रुमरथं गतः ।
द्रुमं चास्यन्तमनिशं मुष्टिना समपोथयत् ॥ ७.१५६.२७ ॥

ତା'ପରେ ଭୀମ ଶତ୍ରୁର ରଥ ତ୍ୟାଗ କରି ଏକ ବୃକ୍ଷରଥ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସେ ବୃକ୍ଷର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ନିରନ୍ତର ମୁଷ୍ଟିରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

7.156.28

यथा काचमणिर्न्यस्तो मुष्टिनैकेन लीलया ।
स हतः सर्वथा चूर्णो रक्तमेवोदपद्यत ॥ ७.१५६.२८ ॥

ଏକ କାଚମଣିକୁ ଗୋଟିଏ ମୁଷ୍ଟିରେ ଖେଳଚ୍ଛଳରେ ଚାପିଲେ ଯେପରି ହୁଏ, ସେପରି ତାହା ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ତା'ରୁ କେବଳ ରକ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

7.156.29

तथा चूर्णमभूत्तत्र कर्णभ्राता द्रुमस्तथा ।
स तदा पाण्डुपुत्रेण बलिनाऽभिहतोऽपतत् ॥ ७.१५६.२९ ॥

ସେହିପରି ସେଠାରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭାଇ ସେ ବୃକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ସେତେବେଳେ ବଳବାନ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଘାତରେ ତାହା ପଡ଼ିଗଲା।

7.156.30

तं निहत्य महाराज भीमसेनो महाबलः ।
जयरातरथं प्राप्य मुहुः सिंह इवानदत् ॥ ७.१५६.३० ॥

ହେ ମହାରାଜ, ତାହାକୁ ବଧ କରି ମହାବଳୀ ଭୀମସେନ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ରଥ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ସିଂହ ପରି ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କଲେ।

7.156.31

जयरातं तु चरणे गृह्य भीमो महाबलः ।
सूतं चास्य महाबाहुर्गृह्य राजंस्तथैव च ॥ ७.१५६.३१ ॥

ମହାବଳ ଭୀମ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କ ଚରଣ ଧରିଲେ; ହେ ରାଜନ, ସେହିପରି ମହାବାହୁ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ଧରିଲେ।

7.156.32

पादयोर्गृह्य तौ वीरौ भीमः कर्णस्य पश्यतः ।
भूमावाविद्ध्य जघ्ने स तौ च प्राणैर्व्ययुज्यताम् ॥ ७.१५६.३२ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ଭୀମ ସେହି ଦୁଇ ବୀରଙ୍କ ପାଦ ଧରି ଭୂମିରେ ଆଛାଡ଼ି ବଧ କଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ ବାହାରି ଗଲା।

7.156.33

कर्णस्तु पाण्डवे शक्तिं काञ्चनीं समवासृजत् ।
ततस्तामेव जग्राह प्रहसन्पाण्डुनन्दनः ॥ ७.१५६.३३ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଉପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ଶକ୍ତି ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ହସି ହସି ସେହିକୁ ଧରିଲେ।

7.156.34

कर्णायैव च दुर्धर्षश्चिक्षेपाजौ वृकोदरः ।
तामापतन्तीं चिच्छेद शकुनिस्तैलपायिना ॥ ७.१५६.३४ ॥

ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ବୃକୋଦର ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହିକୁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରକୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ସେ ଆସୁଥିବା ବେଳେ ତୈଳପାୟୀ ଶକୁନି ତାକୁ କାଟି ପକାଇଲେ।

7.156.35

एतत्कृत्वा महत्कर्म रणेऽद्भुतपराक्रमः ।
पुनः स्वरथमास्थाय दुद्राव तव वाहिनीम् ॥ ७.१५६.३५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ମହତ୍ କର୍ମ କରି ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମୀ ସେ ପୁନର୍ବାର ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ି ତୁମ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

7.156.36

तमायान्तं जिघांसन्तं भीमं क्रुद्धमिवान्तकम् ।
न्यवारयन्महाबाहुं तव पुत्रा विशाम्पते।
महता शरवर्षेण च्छादयन्तो महारथाः ॥ ७.१५६.३६ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଯମଙ୍କ ପରି ବଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସୁଥିବା ମହାବାହୁ ଭୀମଙ୍କୁ ତୁମ ପୁତ୍ରମାନେ ଅଟକାଇଲେ; ମହାରଥୀମାନେ ବହୁତ ବାଣବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି ଅଟକାଇଲେ।

7.156.37

दुर्मदस्य ततो भीमः प्रहसन्निव संयुगे ।
सारथिं च हयांश्चैव शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ७.१५६.३७ ॥

ତାପରେ ଭୀମ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେପରି ହସୁଥିଲେ, ଦୁର୍ମଦଙ୍କ ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବାଣରେ ଯମଲୋକ ପଠାଇଦେଲେ।

7.156.38

दुर्मदस्तु ततो यानं दुष्कर्णस्यावचक्रमे ।
तावेकरथमारूढौ भ्रातरौ परतापनौ। ॥ ७.१५६.३८ ॥

ତାପରେ ଦୁର୍ମଦ ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତାପ ଦେଉଥିବା ସେ ଦୁଇ ଭାଇ ଗୋଟିଏ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ।

7.156.39

सङ्ग्रामशिरसो मध्ये भीमं द्वावप्यधावताम् ।
यथाम्बुपतिमित्रौ हि तारकं दैत्यसत्तमम् ॥ ७.१५६.३९ ॥

ଯୁଦ୍ଧର ଅଗ୍ରଭାଗ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ଦୁଇ ଜଣ ମଧ୍ୟ ଭୀମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ, ଯେପରି ଜଳପତିଙ୍କ ଦୁଇ ମିତ୍ର ଦୈତ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାରକ ଉପରେ ଧାଇଁଥିଲେ।

7.156.40

ततस्तु दुर्मदश्चैव दुष्कर्णश्च तवात्मजौ ।
रथमेकं समारुह्य भीमं बाणैरविध्यताम् ॥ ७.१५६.४० ॥

ତାପରେ ଆପଣଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ମଦ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣ ଗୋଟିଏ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଭୀମଙ୍କୁ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

7.156.41

ततः कर्णस्य मिषतो द्रौणेर्दुर्योधनस्य च ।
कृपस्य सोमदत्तस्य बाह्लीकस्य च पाण्डवः ॥ ७.१५६.४१ ॥

ତାପରେ କର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କୃପ, ସୋମଦତ୍ତ ଓ ବାହ୍ଲୀକ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ ପାଣ୍ଡବ (ଭୀମ)...

7.156.42

दुर्मदस्य च वीरस्य दुष्कर्णस्य च तं रथम् ।
पादप्रहारेण धरां प्रावेशयदरिन्दमः ॥ ७.१५६.४२ ॥

ଶତ୍ରୁ ଦମନକାରୀ ସେ ବୀର ଦୁର୍ମଦ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସେହି ରଥକୁ ପାଦ ପ୍ରହାରରେ ଧରଣୀ ମଧ୍ୟକୁ ଠେଲି ଦେଲେ।

7.156.43

ततः सुतौ ते बलिनौ शूरौ दुष्कर्णदुर्मदौ ।
मुष्टिनाऽऽहत्य सङ्क्रुद्धौ ममर्द चरणेन ह ॥ ७.१५६.४३ ॥

ତା'ପରେ ଆପଣଙ୍କ ବଳବାନ ଓ ଶୂରବୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଦୁଷ୍କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ମଦ କ୍ରୋଧରେ ମୁଷ୍ଟିରେ ଆଘାତ କରି ପାଦରେ ମର୍ଦନ କଲେ।

7.156.44

ततो हाहाकृते सैन्ये दृष्ट्वा भीमं नृपाऽब्रुवन् ।
रुद्रोऽयं भीमरूपेण धार्तराष्ट्रेषु युध्यति ॥ ७.१५६.४४ ॥

ତା'ପରେ ସୈନ୍ୟମାନେ ହାହାକାର କଲେ। ଭୀମଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜାମାନେ କହିଲେ, 'ଏ ତ ଭୟଙ୍କର ରୂପର ରୁଦ୍ର, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି।'

7.156.45

एवमुक्त्वा पलायन्ते सर्वे भारत पार्थिवाः ।
विसंज्ञा वाहयन्वाहान्न च द्वौ सह धावतः ॥ ७.१५६.४५ ॥

ହେ ଭାରତ, ଏହା କହି ସମସ୍ତ ରାଜା ପଳାଇଲେ। ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଘୋଡ଼ା ହାଁକୁଥିବା ଦୁଇ ଜଣ ମଧ୍ୟ ଏକାଠି ଧାଇଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ।

7.156.46

ततो बले भृशलुलिते निशामुखे ।
सुपूजितो नृपवृषभैर्वृकोदरः।
महाबलः कमलविबुद्धलोचनो ।
युधिष्ठिरं नृपतिमपूजयद्बली ॥ ७.१५६.४६ ॥

ସୈନ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଚଳିତ ହେବାବେଳେ ରାତ୍ରି ଆରମ୍ଭରେ, ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ସମ୍ମାନିତ ମହାବଳୀ ବୃକୋଦର, ପଦ୍ମପରି ଖୋଲା ଆଖିରେ, ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

7.156.47

ततो यमौ द्रुपदविराटकेकया ।
युधिष्ठिरश्चापि परां मुदं ययुः।
वृकोदरं भृशमनुपूजयंश्च ते ।
यथान्धके प्रतिनिहते हरं सुराः ॥ ७.१५६.४७ ॥

ତା'ପରେ ଯମଜ (ନକୁଳ-ସହଦେବ), ଦ୍ରୁପଦ, ବିରାଟ, କେକୟ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ ପରମ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ଅନ୍ଧକ ନିହତ ହେଲେ ଦେବତାମାନେ ହରଙ୍କୁ (ଶିବଙ୍କୁ) ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିବାପରି, ସେମାନେ ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

7.156.48

ततः सुतास्ते वरुणात्मजोपमा ।
रुपान्विताः सह गुरुणा महात्मना।
वृकोदरं सरथपदातिकुञ्जरा ।
युयुत्सवो भृशमभिपर्यवारयन् ॥ ७.१५६.४८ ॥

ତା'ପରେ ବରୁଣପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସମାନ ରୂପବାନ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ମହାତ୍ମା ଗୁରୁ (ଦ୍ରୋଣ) ସହ, ରଥ, ପଦାତିକ ଓ ହାତୀ ସହିତ, ଯୁଦ୍ଧେଚ୍ଛାରେ ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ସବୁ ପାଖରୁ ଅତି ଜୋରରେ ଘେରି ରୋକିଲେ।

7.156.49

ततो यमौ द्रुपदसुताः ससैनिका ।
युधिष्ठिरद्रुपदविराटसात्वताः।
घटोत्कचो जयविजयौ द्रुमो वृकः ।
ससृञ्जयास्तव तनयानवारयन् ॥ ७.१५६.४९ ॥

ଏବେ ଯମଜ ଦୁଇ ଭାଇ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ସୈନ୍ୟ ସହିତ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଦ୍ରୁପଦ, ବିରାଟ ଓ ସାତ୍ୱତମାନେ, ଘଟୋତ୍କଚ, ଜୟ ଓ ବିଜୟ, ଦ୍ରୁମ ଓ ବୃକ, ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

7.156.50

ततोऽभवत्तिमिरघनैरिवावृते ।
महाभये भयदमतीव दारुणम्।
निशामुखे वृकबलगृध्रमोदनं ।
महात्मना नृपवर युद्धमद्भुतम् ॥ ७.१५६.५० ॥

ଏବେ ରାତ୍ରିର ଆରମ୍ଭରେ ଘନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ପରି, ଅତି ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟ ଉପଜାଉଥିବା ମହାଭୟରେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୃଗାଳ, ସୈନ୍ୟ ଓ ଶକୁନମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।