ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 7.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.16.1
तद्बलं सुमहद्दीर्णं त्वदीयं प्रेक्ष्य वीर्यवान् ।
दधारैको रणे पाण्डून्वृषसेनोऽस्त्रमायया ॥ ७.१६.१ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਉਸ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਟੁੱਟਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਅਸਤ੍ਰ-ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
7.16.2
शरा दश दिशो मुक्ता वृषसेनेन संयुगे ।
विचेरुस्ते विनिर्भिद्य नरवाजिरथद्विपान् ॥ ७.१६.२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਣ ਛੱਡੇ; ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਫੈਲ ਗਏ।
7.16.3
तस्य दीप्ता महाबाणा विविश्चेरुः सहस्रशः ।
भानोरिव महाराज घर्मकाले मरीचयः ॥ ७.१६.३ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸਦੇ ਚਮਕਦੇ ਮਹਾਂਬਾਣ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਘੁਸ ਗਏ; ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ।
7.16.4
तेनार्दिता महाराज रथिनः सादिनस्तथा ।
निपेतुरुर्व्यां सहसा वातभग्ना इव द्रुमाः ॥ ७.१६.४ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਰਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ।
7.16.5
हयौघांश्च रथौघांश्च गजौघांश्च महारथः ।
अपातयद्रणे राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ७.१६.५ ॥
ਮਹਾਰਥੀ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਨ, ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਡੇਗ ਦਿੱਤੇ।
7.16.6
दृष्ट्वा तमेकं समरे विचरन्तमभीतवत् ।
सहिताः सर्वराजानः परिवव्रुः समन्ततः ॥ ७.१६.६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ, ਨਿਡਰ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਏ।
7.16.7
नाकुलिस्तु शतानीको वृषसेनं समभ्ययात् ।
विव्याध चैनं दशभिर्नाराचैर्मर्मभेदिभिः ॥ ७.१६.७ ॥
ਨਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਵੱਲ ਵਧ ਕੇ ਮਰਮ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਦਸ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
7.16.8
तस्य कर्णात्मजश्चापं छित्त्वा केतुमपातयत् ।
तं भ्रातरं परीप्सन्तो द्रौपदेयाः समभ्ययुः ॥ ७.१६.८ ॥
ਕਰਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ ਝੰਡਾ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਵੱਲ ਝਪਟੇ।
7.16.9
कर्णात्मजं शरव्रातैरदृश्यं चक्रुरञ्जसा ।
तान्नदन्तोऽभ्यधावन्त द्रोणपुत्रमुखा रथाः ॥ ७.१६.९ ॥
ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਰਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਰਥੀ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜੇ।
7.16.10
छादयन्तो महाराज द्रौपदेयान्महारथान् ।
शरैर्नानाविधैस्तूर्णं पर्वताञ्जलदा इव ॥ ७.१६.१० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਢਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਢਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
7.16.11
तान्पाण्डवाः प्रत्यगृह्णंस्त्वरिताः पुत्रगृद्धिनः ।
पाञ्चालाः केकया मत्स्याः सृञ्जयाश्चोद्यतायुधाः ॥ ७.१६.११ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਚਾਹਵਾਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਝਟਪਟ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ; ਪਾਂਚਾਲ, ਕੇਕਯ, ਮਤਸਯ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਤਿਆਰ ਸਨ।
7.16.12
तद्युद्धमभवद्धोरं सुमहद्रोमहर्षणम् ।
त्वदीयैः पाण्डुपुत्राणां देवानामिव दानवैः ॥ ७.१६.१२ ॥
ਉਹ ਯੁੱਧ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ—ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
7.16.13
एवं युयुधिरे वीराः संरब्धाः कुरुपाण्डवाः ।
परस्परमुदीक्षन्तः परस्परकृतागसः ॥ ७.१६.१३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਵੀਰ ਕੌਰਵ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਅਪਰਾਧੀ ਬਣ ਕੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ ਲੜਨ ਲੱਗੇ।
7.16.14
तेषां ददृशिरे कोपाद्वपूम्ष्यमिततेजसाम् ।
युयुत्सूनामिवाकाशे पतत्त्रिवरभोगिनाम् ॥ ७.१६.१४ ॥
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
7.16.15
भीमकर्णकृपद्रोणद्रौणिपार्षतसात्यकैः ।
बभासे स रणोद्देशः कालसूर्यैरिवोदितैः ॥ ७.१६.१५ ॥
ਭੀਮ, ਕਰਨ, ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੋਣ, ਦ੍ਰੌਣਿ, ਪਾਰਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸਾਤਯਕੀ ਨਾਲ ਉਹ ਰਣਭੂਮੀ ਉਦੇ ਹੋਏ ਕਾਲਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉੱਠੀ।
7.16.16
प्रजानां संक्षये घोरे यथा सूर्योदयो भवेत् ।
शूराणामुदयस्तद्वदासीत्पुरुषसत्तम ॥ ७.१६.१६ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰਜਾ-ਸੰਘਾਰ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸੂਰਵੀਰਾਂ ਦਾ ਉਦੇ ਹੋਇਆ।
7.16.17
तदासीत्तुमुलं युद्धं निघ्नतामितरेतरम् ।
महाबलानां बलिभिर्दानवानां यथा सुरैः ॥ ७.१६.१७ ॥
ਫਿਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਲੜਦੇ ਹਨ।
7.16.18
ततो युधिष्ठिरानीकमुद्धूतार्णवनिःस्वनम् ।
त्वदीयमवधीत्सैन्यं संप्रद्रुतमहारथम् ॥ ७.१६.१८ ॥
ਫਿਰ ਉਛਲਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ ਭੱਜ ਗਏ।
7.16.19
तत्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा शत्रुभिर्भृशमर्दितम् ।
अलं द्रुतेन वः शूरा इति द्रोणोऽभ्यभाषत ॥ ७.१६.१९ ॥
ਵੈਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਮਸਲੀ ਅਤੇ ਖਿੰਡੀ ਹੋਈ ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਬੋਲਿਆ, 'ਹੇ ਸੂਰਮਿਓ, ਭੱਜਣਾ ਬੱਸ ਕਰੋ।'
7.16.20
भारद्वाजममर्षश्च विक्रमश्च समाविशत् ।
समुद्धृत्य निषङ्गाच्च धनुर्ज्यामवमृज्य च।
महाशरधनुष्पाणिर्यन्तारमिदमब्रवीत् ॥ ७.१६.२० ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਵਿੱਚ ਰੋਸ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਆ ਵੜੀ। ਤਰਕਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਣ ਕੱਢ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਂਤ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਬਾਣ ਅਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ।
7.16.21
सारथे याहि यत्रैष पाण्डरेण विराजता ।
ध्रियमाणेन च्छेण राजा तिष्ठति धर्मराट् ॥ ७.१६.२१ ॥
ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਜਿੱਥੇ ਚਿੱਟੇ ਚਮਕਦੇ ਛੱਤਰ ਹੇਠ ਇਹ ਰਾਜਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਚੱਲ। ਉਹ ਧਰਮਰਾਜ ਹੈ।
7.16.22
तदेतद्दीर्यते सैन्यं धार्तराष्ट्रमनेकधा ।
एतत्संस्तम्भयिष्यामि प्रतिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ ७.१६.२२ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਫ਼ੌਜ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੰਡ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਾਂਗਾ।
7.16.23
न हि मामभिवर्षन्तं संयुगे तात पाण्डवाः ।
मात्स्यपाञ्चालराजानः सर्वे च सहसोमकाः ॥ ७.१६.२३ ॥
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾਂਡਵ, ਮਤਸਯ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸੋਮਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਣਗੇ।
7.16.24
अर्जुनो मत्प्रसादाद्धि महास्त्राणि समाप्तवान् ।
न मामुत्सहते तात न भीमो न च सात्यकिः ॥ ७.१६.२४ ॥
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਮਹਾਂਅਸਤਰ ਸਿੱਧ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਨਾ ਅਰਜੁਨ, ਨਾ ਭੀਮ, ਨਾ ਸਾਤਿਅਕੀ ਮੇਰਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਨਗੇ।
7.16.25
मत्प्रसादाद्धि बीभत्सुः परमेष्वासतां गतः ।
ममैवास्त्रं विजानाति धृष्टद्युम्नोऽपि पार्षतः ॥ ७.१६.२५ ॥
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਬੀਭਤਸੁ (ਅਰਜੁਨ) ਪਰਮ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਪਾਰਸ਼ਤ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
7.16.26
नायं संरक्षितुं कालः प्राणांस्तात जयैषिणा ।
याहि सर्गं पुरस्कृत्य यशसे च जयाय च ॥ ७.१६.२६ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਯਸ਼ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਜਾਓ।
7.16.27
एवं सञ्चोदितो यन्ता द्रोणमभ्यवहत्ततः ॥ ७.१६.२७ ॥
ਏਦਾਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਏ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਰਥ ਅੱਗੇ ਚਲਾਇਆ।
7.16.28
तदाऽश्वहृदयेनाश्वानभिमन्त्र्याशु हर्षयन् ।
रथेन सवरूथेन भास्वरेण विराजता ॥ ७.१६.२८ ॥
ਤਦ ਅਸ਼ਵਹ੍ਰਿਦਯ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਛਤਰੀ ਵਾਲੇ ਚਮਕਦੇ ਰਥ ਨਾਲ (ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ)।
7.16.29
तं करूशाश्च मात्स्याश्च चेदयश्च ससात्वताः ।
पाण्डवाश्च सपाञ्चालाः सहिताः पर्यवारयन् ॥ ७.१६.२९ ॥
ਕਰੂਸ਼, ਮਤਸਯ, ਚੇਦੀ, ਸਾਤਵਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਏ।
7.16.30
ततः शोणहयः क्रुद्धश्चतुर्दन्त इव द्विपः ।
प्रविश्य पाण्डवानीकं युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ७.१६.३० ॥
ਤਦ ਲਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ।
7.16.31
तमाविध्यच्छितैर्बाणैः कङ्कपत्रैर्युधिष्ठिरः ।
तस्य द्रोणो धनुश्छित्वा तं द्रुतं समुपाद्रवत् ॥ ७.१६.३१ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਤਦ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਏ।
7.16.32
चक्ररक्षः कुमारस्तु पाञ्चालानां यशस्करः ।
दधार द्रोणमायान्तं वेलेव सरितां पतिम् ॥ ७.१६.३२ ॥
ਪੰਚਾਲਾਂ ਦਾ ਯਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ-ਰੱਖਿਅਕ ਕੁਮਾਰ ਆਉਂਦੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੰਢਾ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ।
7.16.33
द्रोणं निवारितं दृष्ट्वा कुमारेण द्विजर्षभम् ।
सिंहनादरवो ह्यासीत्साधुसाध्विति भाषितम् ॥ ७.१६.३३ ॥
ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਵੇਖ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ; "ਸਾਧੂ! ਸਾਧੂ!" ਕਿਹਾ ਗਿਆ।
7.16.34
कुमारस्तु ततो द्रोणं सायकेन महाहवे ।
विव्याधोरसि सङ्क्रुद्धः सिंहवच्च नदन्मुहुः ॥ ७.१६.३४ ॥
ਤਦ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗਰਜਿਆ।
7.16.35
संवार्य च रणे द्रोणं कुमारस्तु महाबलः ।
शरैरनेकसाहस्रैः कृतहस्तो जितश्रमः ॥ ७.१६.३५ ॥
ਰਣ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਨਿਪੁਣ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
7.16.36
तं शूरमार्यव्रतिनं मन्त्रास्त्रेषु कृतश्चमम् ।
चक्ररक्षतं परामृद्रात्कुमारं द्विजपुङ्गवः ॥ ७.१६.३६ ॥
ਉਸ ਸੂਰਮੇ, ਆਰਿਆ-ਵ੍ਰਤੀ, ਮੰਤਰ-ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਨਿਪੁਣ, ਚੱਕਰ-ਰੱਖਿਅਕ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ (ਦ੍ਰੋਣ) ਨੇ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ।
7.16.37
स मध्यं प्राप्य सैन्यानां सर्वाः प्रविचरन्दिशः ।
तव सैन्यस्य गोप्तासीद्भारद्वाजो द्विजर्षभः ॥ ७.१६.३७ ॥
ਉਹ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਬਣੇ — ਦੁਬਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਰਦਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ)।
7.16.38
शिखण्डिनं द्वादशभिर्विंशत्या चोत्तमौजसम् ।
नकुलं पञ्चभिर्विद्ध्वा सहदेवं च सप्तभिः ॥ ७.१६.३८ ॥
ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ, ਉੱਤਮੌਜਾ ਨੂੰ ਵੀਹ, ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅਤੇ ਸਹਦੇਵ ਨੂੰ ਸੱਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ (ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ)।
7.16.39
युधिष्ठिरं द्वादशभिर्द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः ।
सात्यकिं पञ्चभिर्विद्ध्वा मत्स्यं च दशभिः शरैः ॥ ७.१६.३९ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ, ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅਤੇ ਮਤਸਿਆ ਨੂੰ ਦਸ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ।
7.16.40
व्यक्षोभयद्रणे योधान्यथामुख्यमभिद्रवन् ।
अभ्यवर्ततं सम्प्रेप्सुः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ७.१६.४० ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਜੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਕੁਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੇ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
7.16.41
युगन्धरस्ततो राजन्भारद्वाजं महारथम् ।
वारयामास सङ्क्रुद्वं वातोद्धतमिवार्णवम् ॥ ७.१६.४१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਯੁਗੰਧਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਮਹਾਰਥੀ ਭਾਰਦਵਾਜ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ — ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਛਲਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ।
7.16.42
युधिष्ठिरं स विद्ध्वा तु शरैः सन्नतपर्वभिः ।
युगन्धरं तु भल्लने रथनीडादपातयत् ॥ ७.१६.४२ ॥
ਉਸ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਝੁਕੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਯੁਗੰਧਰ ਨੂੰ ਭੱਲ ਨਾਲ ਰੱਥ ਦੇ ਆਸਨ ਤੋਂ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
7.16.43
तं विजित्य महातेजा भारद्वाजो महामनाः ।
अभ्यवर्तत सम्प्रेप्सुः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ७.१६.४३ ॥
ਉਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਮਹਾਮਨਾ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧੇ।
7.16.44
ततो विराटद्रुपदौ केकयाः सात्यकिः शिबिः ।
व्याघ्रदत्तश्च पाञ्चल्यः सिंहसेनश्च वीर्यवान् ॥ ७.१६.४४ ॥
ਫਿਰ ਵਿਰਾਟ, ਦ੍ਰੁਪਦ, ਕੇਕਯ, ਸਾਤਯਕੀ, ਸ਼ਿਬਿ, ਪਾਂਚਾਲ ਵਿਆਘ੍ਰਦੱਤ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸਿੰਘਸੇਨ (ਅੱਗੇ ਵਧੇ)।
7.16.45
एते चान्ये च बहवः परीप्सन्तो युधिष्ठिरम् ।
आवव्रुस्तस्य पन्थानं किरन्तः सायकान्बहून् ॥ ७.१६.४५ ॥
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦਾ ਰਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
7.16.46
व्याघ्रदत्तस्तु पाञ्चाल्यो द्रोणं विव्याध मार्गणैः ।
पञ्चाशता शितै राजंस्तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.१६.४६ ॥
ਪਰ ਪਾਂਚਾਲ ਵਿਆਘ੍ਰਦੱਤ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਪੰਜਾਹ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਤਦ ਲੋਕ ਉੱਚੀ ਚੀਖ ਉੱਠੇ।
7.16.47
त्वरितं सिंहसेनस्तु द्रोणं विद्ध्वा महारथम् ।
प्राहसत्सहसा हृष्टस्त्रासयन्वै महारथान् ॥ ७.१६.४७ ॥
ਤੁਰੰਤ ਸਿੰਘਸੇਨ ਨੇ ਮਹਾਰਥੀ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਹੱਸਿਆ; ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
7.16.48
ततो विष्फार्य नयने धनुर्ज्यामवमृज्य च ।
तलशब्दं महत्कृत्वा द्रोणस्तं समुपाद्रवत् ॥ ७.१६.४८ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਅੱਖਾਂ ਫੈਲਾ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਂਤ ਪੂੰਝ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਲੀ ਵਜਾ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਮਾਰੀ।
7.16.49
ततस्तु सिंहसेनस्य शिरः कायात्सकुण्डलम् ।
व्याघ्रदत्तस्य चाक्रम्य भल्लाभ्यामाहरद्बली ॥ ७.१६.४९ ॥
ਫਿਰ ਬਲਵਾਨ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਦੋ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੁੰਡਲਾਂ ਸਮੇਤ ਸਿੰਹਸੇਨ ਦਾ ਸਿਰ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਢ ਲਿਆ; ਵਿਆਘ੍ਰਦੱਤ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਲੈ ਲਿਆ।
7.16.50
तान्प्रमृज्य शरव्रातैः पाण्डवानां महारथान् ।
युधिष्ठिररथाभ्याशे तस्थौ मृत्युरिवान्तकः ॥ ७.१६.५० ॥
ਪਾਂਡਵ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਹਟਾ ਕੇ ਦ੍ਰੋਣ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਰੱਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਤ ਵਾਂਗ, ਅੰਤਕ ਵਾਂਗ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
7.16.51
ततोऽभवन्महाशब्दो राजन्यौधिष्ठिरे बले ।
हृतो राजेति योधानां समीपस्थे यतव्रते ॥ ७.१६.५१ ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰੌਲਾ ਪੈ ਗਿਆ: ਰਾਜਾ ਹਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਾਵਧਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ।
7.16.52
अब्रुवन्सैनिकास्तत्र दृष्ट्वा द्रोणस्य विक्रमम् ।
अद्य राजा धार्तराष्ट्रः कृतार्थो वै भविष्यति ॥ ७.१६.५२ ॥
ਉੱਥੇ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ: ਅੱਜ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
7.16.53
अस्मिन्महूर्ते द्रोणस्तु पाण्डवं गृह्य हर्षितः ।
आगमिष्यति नो नूनं धार्तराष्ट्रस्य संयुगे ॥ ७.१६.५३ ॥
ਇਸੇ ਪਲ ਹਰਸ਼ਿਤ ਦ੍ਰੋਣ ਕਿਸੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਜ਼ਰੂਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ।
7.16.54
एवं सञ्जल्पतां तेषां तावकानां महारथः ।
आयाज्जवेन कौन्तेयो रथघोषेण नादयन् ॥ ७.१६.५४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਰਥੀ ਕੌਂਤੇਯ ਰੱਥ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਗੂੰਜਾਉਂਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਇਆ।
7.16.55
शोणितोदां रथावर्तां कृत्वा विशसने नदीम् ।
शूरास्थिचयसङ्कीर्णां प्रेतकूलापहारिणीम् ॥ ७.१६.५५ ॥
ਰਣਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਲਹੂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ, ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਭੌਰ, ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਅਤੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰੋੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਨਦੀ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀ।
7.16.56
तां शरौघमहाफेनां प्रासमत्स्यसमाकुलाम् ।
नदीमुत्तीर्य वेगेन कुरून्विद्राव्य पाण्डवः ॥ ७.१६.५६ ॥
ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਝੱਗ ਅਤੇ ਬਰਛਿਆਂ ਰੂਪੀ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦਾ ਪਾਂਡਵ।
7.16.57
ततः किरीटि सहसा द्रोणानीकमुपाद्रवत् ।
छादयन्निषुजालेन महता मोहयन्निव ॥ ७.१६.५७ ॥
ਤਦ ਕਿਰੀਟੀ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਦ੍ਰੋਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਉੱਤੇ ਹੱਲਾ ਬੋਲ ਦਿੱਤਾ, ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇ।
7.16.58
शीघ्रमभ्यस्यतो बाणान्सन्दधानस्य चानिशम् ।
नान्तरं ददृशे कश्चित्कौन्तेयस्य यशस्विनः ॥ ७.१६.५८ ॥
ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਣ ਚਲਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਕੌਂਤੇਯ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਕਫ਼ਾ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਇਆ।
7.16.59
न दिशो नान्तरिक्षं च न द्यौर्नैव च मेदिनी ।
अदृश्यन्त महाराज बाणभूता इवाभवन् ॥ ७.१६.५९ ॥
ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾ ਦਿਸੀਆਂ, ਨਾ ਅੰਤਰਿਕਸ਼, ਨਾ ਅਕਾਸ਼, ਨਾ ਧਰਤੀ ਦਿਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਬਾਣਮਈ ਹੋ ਗਏ ਹੋਣ।
7.16.60
नादृश्यत तदा राजंस्तत्र किञ्चन संयुगे ।
बाणान्धकारे महति कृते गाण्डीवधन्वना ॥ ७.१६.६० ॥
ਤਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਦਿਸਿਆ, ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਦੇ ਬਣਾਏ ਉਸ ਵੱਡੇ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ।
7.16.61
सूर्ये चास्तमनुप्राप्ते तमसा चाभिसंवृते ।
नाज्ञायत तदा शत्रुर्न सुहृन्न च कश्चन। ॥ ७.१६.६१ ॥
ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਹਨੇਰੇ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤਦ ਨਾ ਵੈਰੀ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਮਿੱਤਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ।
7.16.62
ततोऽवहारं चक्रुस्ते द्रोणदुर्योधनादयः ।
तान्विदित्वा पुनस्त्रस्ता न युद्धमनसः परान् ॥ ७.१६.६२ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਆਦਿ ਨੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣਾ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਮੁੜ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ (ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ)।
7.16.63
स्वान्यनीकानि बीभत्सुः शनकैरवहारयत् ।
ततोऽभितुष्टुवुः पार्थं प्रहृष्टाः पाण्डुसृञ्जयाः ॥ ७.१६.६३ ॥
ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾਇਆ; ਤਦ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਨੇ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਦੀ ਬਹੁਤ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ।
7.16.64
पाञ्चालाश्च मनोज्ञाभिर्वाग्भिः सूर्यमिवर्षयः ।
एं स्वशिबिरं प्रायाज्जित्वा शत्रून्धनञ्जयः ॥ ७.१६.६४ ॥
ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ (ਉਸਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ), ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹੋਣ। ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਧਨੰਜਯ (ਅਰਜੁਨ) ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਗਿਆ।
7.16.65
पृष्ठतः सर्वसैन्यानां मुदितो वै सकेशवः ।
मसारगल्वर्कमुवर्णरूपैर्वज्रप्रवालस्फटिकैश्च मुख्यैः। ॥ ७.१६.६५ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨਾਲ (ਅਰਜੁਨ ਸੀ); ਹੀਰੇ, ਮੂੰਗੇ, ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ (ਰੱਥ ਵਿੱਚ)।
7.16.66
चित्रे रथे पाण्डुसुतो बभासे नक्षत्रचित्रे वियतीव चन्द्रः ॥ ७.१६.६६ ॥
ਵਿਚਿੱਤਰ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ (ਅਰਜੁਨ) ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿੱਤਰੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
7.16.67
वृद्धक्षत्रस्य दायादं पितुरत्यन्तवैरिणम् ।
ससाराभिमुखः शूरः शार्दूल इव कुञ्जरम् ॥ ७.१६.६७ ॥
ਵ੍ਰਿੱਧਕਸ਼ਤ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘੋਰ ਵੈਰੀ ਵੱਲ ਉਹ ਸੂਰਬੀਰ ਸਾਹਮਣੇ ਵਧਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਹਾਥੀ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।
7.16.68
तौ परस्परमासाद्य खह्गदन्तनखायुधौ ।
हृष्टवत्सम्प्रजहाते व्याघ्रकेसरिणाविव ॥ ७.१६.६८ ॥
ਤਲਵਾਰ, ਦੰਦ ਤੇ ਨਹੁੰ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਸਨ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਬਾਘ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ।
7.16.69
सम्पातेष्वभिघातेषु निपातेष्वसिचर्मणोः ।
न तयोरन्तरं कश्चिद्ददर्श नरसिंहयोः ॥ ७.१६.६९ ॥
ਟਕਰਾਵਾਂ, ਵਾਰਾਂ ਤੇ ਤਲਵਾਰ-ਢਾਲ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨਰਸਿੰਘਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੋਈ ਵਿੱਥ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।
7.16.70
अवक्षेपोऽसिनिर्हादः शस्त्रान्तरनिदर्शनम् ।
बाह्यान्तरनिपातश्च निर्विशेमदृश्यत ॥ ७.१६.७० ॥
ਵਾਰ, ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਗਰਜ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚਲੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ, ਬਾਹਰ ਤੇ ਅੰਦਰ ਦੇ ਵਾਰ — ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ।
7.16.71
बाह्यमाभ्यन्तरं चैव चरन्तौ मार्गमुत्तमम् ।
ददृशाते महात्मानौ सपक्षाविव पर्वतौ ॥ ७.१६.७१ ॥
ਬਾਹਰੀ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਉੱਤਮ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤਮਾ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸੇ।
7.16.72
ततो विक्षिपतः खङ्गं सौभद्रस्य यशस्विनः ।
शरावरणपक्षान्ते प्रजहार जयद्रथः ॥ ७.१६.७२ ॥
ਤਦ ਯਸ਼ਸਵੀ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਘੁਮਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਢਾਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜੈਦ੍ਰਥ ਨੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
7.16.73
रुक्मपत्रान्तरे सक्तस्तस्मिंश्चर्मणि भास्वरे ।
सिन्धुराजबलोद्धूतः सोऽभज्यत महानसिः ॥ ७.१६.७३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸੀ ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਲਵਾਰ, ਉਸ ਚਮਕਦੀ ਢਾਲ ਵਿੱਚ ਅਟਕੀ ਹੋਈ, ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਦੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਝਟਕੀ ਜਾ ਕੇ ਟੁੱਟ ਗਈ।
7.16.74
भग्नमाज्ञाय निस्त्रिंशमवप्लुत्य पदानि षट् ।
अदृश्यत निमेषेण स्वरथं पुनरास्थितः ॥ ७.१६.७४ ॥
ਤਲਵਾਰ ਟੁੱਟੀ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਛੇ ਕਦਮ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਤਰਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਚੜ੍ਹਿਆ ਦਿਸਿਆ।
7.16.75
तं कार्ष्णिं समरान्मुक्तमास्थितं रथमुत्तमम् ।
सहिताः सर्वराजानः परिवव्रुः समन्ततः ॥ ७.१६.७५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉੱਤਮ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਉਸ ਕਾਰਸ਼ਣੀ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਘੇਰ ਲਿਆ।
7.16.76
ततश्चर्म च खङ्गं च समुत्क्षिप्य महाबलः ।
ननादार्जुनदायादः प्रेक्षमाणो जयद्रथम् ॥ ७.१६.७६ ॥
ਫਿਰ ਢਾਲ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਉੱਚੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਵਾਰਿਸ ਨੇ ਜਯਦ੍ਰਥ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ।
7.16.77
सिन्धुराजं परित्यज्य सौभद्रः परवीरहा ।
तापयामास तत्सैन्यं भुवनं भास्करो यथा ॥ ७.१६.७७ ॥
ਸਿੰਧੂਰਾਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਪਾਇਆ।
7.16.78
तस्य सर्वायसीं शक्तिं शल्यः कनकभूषणाम् ।
चिक्षेप समरे घोरां दीप्तामग्निशिखामिव ॥ ७.१६.७८ ॥
ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਪੂਰੀ ਲੋਹੇ ਦੀ, ਭਿਆਨਕ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਾਂਗ ਬਲਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਚਲਾਈ।
7.16.79
तामवप्लुत्य जग्राह विकोशं चाकरोदसिम् ।
वैनतेयो यथा कार्ष्णिः पतन्तमुरगोत्तमम् ॥ ७.१६.७९ ॥
ਉਸਨੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਫੜ ਲਈ ਅਤੇ ਮਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਤਲਵਾਰ ਕੱਢ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਡਿੱਗਦੇ ਉੱਤਮ ਸਰਪ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ।
7.16.80
तस्य लाषवमाज्ञाय सत्वं चामिततेजसः ।
सहिताः सर्वराजानः सिंहनादमथानदन् ॥ ७.१६.८० ॥
ਉਸਦੀ ਫੁਰਤੀ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜ ਕੀਤੀ।
7.16.81
ततस्तामेव शल्यस्य सौभद्रः परवीरहा ।
मुमोच भुजवीर्येण वैदूर्यविकृतां शिताम् ॥ ७.१६.८१ ॥
ਫਿਰ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਸੌਭਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸ਼ਲ ਦੀ ਉਹੀ ਵੈਦੂਰਯ-ਜੜੀ ਤਿੱਖੀ ਸ਼ਕਤੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
7.16.82
सा तस्य रथमासाद्य निर्मुक्तभुजगोपमा ।
जघान सूतं शल्यस्य रथाच्चैनमपातयत् ॥ ७.१६.८२ ॥
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਸ਼ਲ ਦੇ ਰਥ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਸੱਪ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਰਾਈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਰਥ ਤੋਂ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ।
7.16.83
ततो विराटद्रुपदौ धृष्टकेतुर्युधिष्ठिरः ।
सात्यकिः केकया भीमो धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ७.१६.८३ ॥
ਫਿਰ ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ, ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਸਾਤਿਆਕੀ, ਕੇਕਯ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਭੀਮ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ।
7.16.84
यमौ च द्रौपदेयाश्च साधुसाध्विति चुक्रुशुः ।
बाणशब्दाश्च विविधाः सिंहनादाश्च पुष्कलाः ॥ ७.१६.८४ ॥
ਨਕੁਲ-ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ 'ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ!' ਕਹਿ ਕੇ ਪੁਕਾਰਿਆ; ਅਨੇਕ ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਰ-ਗਰਜਣ ਹੋਏ।
7.16.85
प्रादुरासन्हर्षयन्तः सौभद्रमपलायिनम् ।
तन्नामृष्यन्त पुत्रास्ते शत्रोर्विजयलक्षणम् ॥ ७.१६.८५ ॥
ਸੌਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵਧੀ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਉਸ ਜਿੱਤ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ।
7.16.86
अथैनं सहसा सर्वे समन्तान्निशितैः शरैः ।
अभ्याकिरन्महाराज जलदा इव पर्वतम् ॥ ७.१६.८६ ॥
ਫਿਰ ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
7.16.87
तेषां च प्रियमन्विच्छन्सूतस्य च पराभवम् ।
आर्तायनिरमित्रघ्नः क्रुद्धः सौभद्रमभ्ययात् ॥ ७.१६.८७ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਦੀ ਹਾਰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ-ਨਾਸ਼ਕ ਆਰਤਾਯਨੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।